کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
جزبدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۸۱ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{Infobox civil conflict
{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی
| title      = نامه ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد
|نام رویداد=لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا
| image      = پرونده:جایزه نوبل.jpg
|تصویر=لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا.jpg
| caption    = بیانیه جهانی برندگان نوبل درباره وضعیت ایران
|عرض تصویر=
| date        = {{Start date|2025|09|02|df=yes}}
|توضیح تصویر=نماد سپاه پاسداران با علامت تروریستی در کنار پرچم اتحادیه اروپا (تصویر نمادین)
| place      = نیویورک (سازمان ملل متحد)
|عناوین دیگر=قرار دادن [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا
| goals      = محکومیت اعدام‌ها و سرکوب در ایران؛ حمایت از جمهوری دموکراتیک؛ تأکید بر برنامه ده ماده‌ای شورای ملی مقاومت
|عاملان=اتحادیه اروپا (شورای امور خارجه ۲۷ کشور عضو)، پارلمان اروپا، [[مریم رجوی]] و [[شورای ملی مقاومت ایران]] (کمپین و درخواست‌دهندگان اصلی)
| methods    = نامه سرگشاده و بیانیه عمومی
|مکان=بروکسل، بلژیک (مقر شورای امور خارجه اتحادیه اروپا)
| status      = انتشار در رسانه‌های بین‌المللی
|زمان=۹ بهمن ۱۴۰۴ – ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (تصمیم سیاسی و اعلام رسمی)
| result      = پیوستن ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به حمایت جهانی از مردم ایران
|نتیجه=قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست تروریستی اتحادیه اروپا، مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای سپاه، هم‌ردیف شدن با گروه‌هایی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله؛ فراخوان به اقدامات بیشتر مانند تعطیلی سفارت‌ها و انحلال سپاه
| howmany3    = ۱۰۲ برنده جایزه نوبل از ۵ قاره
| casualties1 =
| casualties2 =
| injuries    =
| fatalities  =
| arrests    =
| notes      = بخشی از کارزار بین‌المللی حمایت از مردم ایران و مقاومت سازمان‌یافته
}}
}}
 
'''لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا'''، به تصمیم رسمی شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اشاره دارد که [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (IRGC) را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. این اقدام پس از سال‌ها کمپین‌های [[شورای ملی مقاومت ایران]] و فشارهای پارلمان اروپا، در پاسخ به سرکوب گسترده اعتراضات داخلی ایران و نقش سپاه در صدور تروریسم صورت گرفت. سپاه، به‌عنوان ارگان محوری رژیم ولایت فقیه، مسئول جنایات علیه بشریت، نسل‌کشی و جنگ‌افروزی خوانده شد و لیست‌گذاری آن گامی تعیین‌کننده برای پایان مماشات و حمایت از مقاومت مردم ایران محسوب می‌شود.<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 خانم مریم رجوی: لیست‌گذاری سپاه پاسداران]</ref><ref name=":2">[https://article.mojahedin.org/i/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 مقاومت ایران: از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران]</ref>
 
== شرح جزئیات ==
 
در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۹ بهمن ۱۴۰۴)، اتحادیه اروپا در یک تصمیم تاریخی، [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (IRGC) را به‌طور رسمی در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار داد. این اقدام، که با اجماع کامل وزرای امور خارجه ۲۷ کشور عضو در شورای امور خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شد، پاسخی مستقیم به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، کشتار هزاران معترض و جنایات علیه بشریت توسط سپاه بود. [[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]]، این تصمیم را «پاسخ مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین» خواند و تأکید کرد که سپاه ارگان محوری سرکوب، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی است که باید از سه دهه پیش لیست‌گذاری می‌شد. او خواستار تکمیل این اقدام با تعطیلی سفارت‌های رژیم، اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه، قطع شریان‌های مالی رژیم و به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شد. پیش از این، ایالات متحده (۲۰۱۹)، کانادا (۲۰۲۴) و استرالیا سپاه را تروریستی شناخته بودند. فشارهای پارلمان اروپا، قطعنامه‌های متعدد (مانند قطعنامه ژانویه ۲۰۲۶)، کمپین‌های گسترده [[شورای ملی مقاومت ایران]] و افشاگری‌های مقاومت ایران نقش کلیدی در این تغییر داشت. این فهرست‌گذاری سپاه را هم‌تراز با گروه‌های تروریستی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار داد و عواقب عملی مانند مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای آن را به همراه داشت. مقاله مقاومت ایران بر انحلال کامل سپاه تأکید دارد و آن را تقاضای مردم ایران می‌داند، مشابه انحلال ساواک شاه. این تصمیم نماد پایان سیاست مماشات اروپا با رژیم ایران، حمایت از مبارزه مردم ایران برای آزادی و برقراری جمهوری دموکراتیک مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر است.<ref name=":0" /><ref name=":1">[https://x.com/Maryam_Rajavi_P/status/2016911003196276990?s=20 پست مریم رجوی در X درباره لیست‌گذاری سپاه پاسداران]</ref><ref name=":2" /><ref name=":3">[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/eu-formally-designates-irans-irgc-as-a-terrorist-organization EU Officially Designates Iran's IRGC as a Terrorist Organization]</ref><ref name=":4">[https://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2019/04/290963.htm Designation of the Islamic Revolutionary Guard Corps]</ref>
'''نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد،''' به نامه‌ای گفته می‌شود که در ۱۱شهریور ۱۴۰۴، (۲سپتامبر ۲۰۲۵)، ۱۰۲ تن از برندگان جایزه نوبل از پنج قاره جهان با امضای نامه‌ای مشترک خطاب به دبیرکل [[سازمان ملل متحد]] نوشته و نگرانی عمیق خود را نسبت به وضعیت وخیم حقوق‌بشر در ایران ابراز داشتند. امضاکنندگان که شامل برندگان نوبل در حوزه‌های صلح، ادبیات، فیزیک، شیمی، پزشکی و اقتصاد بودند، رژیم ایران را به دلیل افزایش اعدام‌ها، از جمله بیش از هزار مورد در سال ۲۰۲۴، و سرکوب اقلیت‌های قومی و مذهبی محکوم کردند. آنان همچنین با اشاره به حمایت گسترده پارلمان‌ها و رهبران سیاسی جهان از [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا|برنامه ده ماده‌ای مریم رجوی]]، بر ضرورت گذار به یک [[جمهوری دموکراتیک]] در ایران تأکید کردند. برندگان نوبل تصریح کردند که مردم ایران هم دیکتاتوری سلطنتی و هم حکومت دینی را رد کرده و خواهان جمهوری دموکراتیک هستند. در این نامه، مقاومت ایران به عنوان پلتفرمی دموکراتیک معرفی شده که می‌تواند راهکاری برای پایان دیکتاتوری مذهبی، استقرار حاکمیت مردم و تحقق صلح پایدار در خاورمیانه باشد.
==زمینه تاریخی و تلاش‌های مقاومت ایران==
 
تلاش برای لیست‌گذاری سپاه ریشه در تأسیس آن توسط خمینی در ۱۳۵۸ دارد. سپاه به‌عنوان نیروی سرکوبگر داخلی و صادرکننده تروریسم، از همان ابتدا در کشتارهای ترکمن‌صحرا، کردستان و خوزستان نقش داشت. طبق اساسنامه سپاه (مصوب ۱۳۶۰)، آن زیر فرمان مستقیم ولی فقیه قرار دارد و وظیفه حفظ و گسترش نظام ولایت فقیه را بر عهده دارد. مقاومت ایران، از جمله [[مسعود رجوی]]، از دهه‌ها پیش انحلال سپاه را مطالبه می‌کرد. در ۲۵ مرداد ۱۳۹۹، مسعود رجوی نخستین بار ضرورت «انحلال سپاه» را مطرح کرد و در ۳ خرداد ۱۴۰۱، در پیامی با عنوان «انحلال سپاه پاسداران خواست مردم و مقاومت ایران»، تأکید کرد که سپاه نیروی محوری سرکوب و ابزار حفظ دیکتاتوری مذهبی است و لیست‌گذاری کافی نیست؛ باید منحل شود.<ref name=":2" />
== نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل ==
کمپین لیست‌گذاری در سطح بین‌المللی توسط [[شورای ملی مقاومت ایران]] پیگیری شد. ایالات متحده در آوریل ۲۰۱۹ سپاه را به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی (FTO) معرفی کرد – اولین بار برای یک نیروی نظامی رسمی یک کشور. کانادا در ژوئن ۲۰۲۴ این اقدام را تکرار کرد. در اتحادیه اروپا، بحث‌ها از ۲۰۱۷ شدت گرفت، اما موانع حقوقی (سپاه بخشی از ساختار دولتی ایران) و نگرانی‌های دیپلماتیک (مانند مذاکرات هسته‌ای) مانع بود. پارلمان اروپا در قطعنامه‌های متعدد، از جمله ژانویه ۲۰۲۳ و ۲۰۲۶، خواستار لیست‌گذاری شد.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5">[https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-10-2026-0023_EN.html Resolution on the situation in Iran]</ref>
در ۱۱شهریور ۱۴۰۴ (۲سپتامبر ۲۰۲۵)، نامه‌ای سرگشاده با امضای ۱۰۲ برنده جایزه نوبل از رشته‌ها و قاره‌های مختلف جهان به دبیرکل سازمان ملل متحد ارسال شد. این نامه در واکنش به افزایش اعدام‌ها، سرکوب داخلی و وخامت اوضاع حقوق‌بشر در ایران نوشته شد و همزمان از برنامه ده ماده‌ای مریم رجوی، رئیس‌جمهور منتخب [[شورای ملی مقاومت ایران]]، حمایت به عمل آورد. اهمیت این نامه در آن است که طیف متنوعی از نخبگان علمی و فرهنگی جهان را در کنار یک موضع سیاسی مشترک قرار داده است.<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%DB%B1%DB%B0%DB%B2%D8%AA%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%A8%D9%84-%DB%B5%D9%82%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%84--%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF نامه مشترک ۱۰۲تن از برندگان جایزه نوبل از ۵قاره جهان به دبیرکل سازمان ملل متحد]</ref>
==نقش کلیدی مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران در کمپین لیست‌گذاری==
 
[[مریم رجوی]] از دهه‌های گذشته، لیست‌گذاری سپاه پاسداران را یکی از مطالبات اصلی مقاومت ایران معرفی کرده بود. او بارها در سخنرانی‌های خود در پارلمان اروپا، کنفرانس‌های بریتانیا، آمریکا و سایر کشورها تأکید کرد که سپاه نه تنها نیروی نظامی، بلکه «ارگان محوری سرکوب داخلی، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی» است و بدون لیست‌گذاری آن، هیچ سیاست مؤثری در قبال رژیم ایران ممکن نیست. در پیام ویژه خود به مناسبت تصمیم اتحادیه اروپا (منتشرشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶)، مریم رجوی نوشت:«لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا پاسخی مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین ایران است. این تصمیم دیرهنگام اما ضروری بود. سپاه پاسداران از سه دهه پیش باید در فهرست تروریستی قرار می‌گرفت. این اقدام گامی تعیین‌کننده در جهت پایان مماشات با رژیم آخوندی و حمایت از مردم ایران برای سرنگونی است.»او در ادامه، خواستار اقدامات تکمیلی شد:
=== مضمون نامه ===
تعطیلی سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های رژیم در اروپا
امضاکنندگان در نامه خود اعلام کردند که رژیم ایران تنها در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۰۰۰ نفر، از جمله ۳۴ زن، را اعدام کرده است. به گفته آنان، دولت ایران با حداقل ۱۲۷۵ اعدام در ده ماه نخست ریاست‌جمهوری [[مسعود پزشکیان]]، همچنان رکورددار جهانی [[اعدام در ایران|اعدام]] باقی مانده است. در این نامه آمده است که سرکوب اقلیت‌های قومی و مذهبی و استفاده سیستماتیک از مجازات اعدام به‌عنوان ابزار ارعاب، بخش جدایی‌ناپذیر سیاست‌های رژیم است.
اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه از خاک اروپا
 
قطع شریان‌های مالی رژیم
همچنین، در نامه بر پیوند سیاست خارجی جمهوری اسلامی با فعالیت‌های نیابتی در منطقه و حمایت از گروه‌هایی مانند حزب‌الله لبنان تأکید شده است. نویسندگان یادآور شدند که سقوط سریع دیکتاتوری سوریه و کاهش نفوذ حزب‌الله، اهرم‌های منطقه‌ای تهران را به‌شدت تضعیف کرده است.
به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم
 
[[شورای ملی مقاومت ایران]] نیز کمپین گسترده‌ای را از سال‌ها پیش راه‌اندازی کرد. این شورا با ارائه اسناد و شواهد جنایات سپاه (از جمله نقش در قتل‌عام ۱۳۶۷، سرکوب اعتراضات ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، و صدور تروریسم به اروپا) فشار بر پارلمان اروپا و دولت‌های عضو را افزایش داد. قطعنامه‌های پارلمان اروپا در ژانویه ۲۰۲۳، اکتبر ۲۰۲۴ و ژانویه ۲۰۲۶ مستقیماً نتیجه این کمپین‌ها بودند و خواستار لیست‌گذاری فوری سپاه شدند.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />
=== تأکید بر خواست مردم ایران ===
==دلایل تصمیم اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۶==
برندگان نوبل در این بیانیه یادآوری کردند که مردم ایران در جریان [[قیام ۱۴۰۱]]، با شعارها و کنش‌های اعتراضی، هم دیکتاتوری سلطنتی و هم حکومت دینی را رد کرده و بر استقرار جمهوری دموکراتیک تأکید کردند. آنان با اشاره به تحریم گسترده انتخابات ریاست‌جمهوری، این اقدامات را نشانه‌ای از نارضایتی عمیق و مطالبه‌گری سیاسی مردم ایران دانستند.
[[پرونده:کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا.jpg|جایگزین=کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا|بندانگشتی|'''کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا''']]
 
تصمیم نهایی در نشست شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتخاذ شد. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، پس از نشست اعلام کرد:«سرکوب نمی‌تواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را بکشد، در حال نابودی خود است. سپاه پاسداران نقش محوری در این جنایات دارد.»اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز این اقدام را «بسیار دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد. دلایل اصلی عبارت بودند از:
=== پیوند با ابتکارات جهانی ===
سرکوب خونین اعتراضات سراسری پس از کشته شدن مهسا امینی و ادامه خیزش‌های ۱۴۰۴–۱۴۰۵
نامه ۱۰۲ برنده نوبل به زنجیره‌ای از مواضع بین‌المللی پیوست که پیش‌تر شامل حمایت بیش از ۴۰۰۰ نماینده پارلمان‌های جهان، ۱۳۰ رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر سابق و ۸۰ برنده نوبل از برنامه ده ماده‌ای مریم رجوی بوده است. این برنامه تأکید دارد بر: حق رأی عمومی، انتخابات آزاد، [[جدایی دین و دولت]]، برابری جنسیتی، آزادی‌های فردی و سیاسی، و یک ایران غیراتمی.
کشتار صدها معترض در ژانویه ۲۰۲۶ و نقش مستقیم سپاه در تیراندازی به معترضان
 
افشای نقش سپاه در برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های تروریستی نیابتی در منطقه (حزب‌الله، حماس، حوثی‌ها)
در ادامه، نویسندگان اعلام کردند که هم‌صدا با نمایندگان و رهبران سیاسی جهان، از آرمان‌های دموکراتیک مردم ایران حمایت کرده و بر ضرورت پایان دادن به موج اعدام‌ها و سرکوب گسترده تأکید می‌کنند.<ref name=":0" />
تهدید امنیت اروپا از طریق فعالیت‌های جاسوسی و ترور مخالفان ایرانی در خاک اروپا
 
فرانسه و اسپانیا که پیش‌تر مخالف بودند، پس از فشارهای داخلی و شواهد جدید، در روزهای پایانی به اجماع پیوستند. این تصمیم با استناد به مقررات مبارزه با تروریسم اتحادیه اروپا (Regulation (EU) 2017/1509) اتخاذ شد.<ref name=":3" /><ref name=":6">[https://www.euronews.com/my-europe/2026/01/29/eu-agrees-to-designate-irans-revolutionary-guard-corps-as-terrorist-group EU agrees to designate Iran's Revolutionary Guard Corps as terrorist group]</ref>
== امضاکنندگان ==
==عواقب عملی لیست‌گذاری==
پروفسور دارون عجم اوغلو Daron Acemoglu، جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۴، ترکیه-آمریکا
لیست‌گذاری سپاه پاسداران عواقب فوری و گسترده‌ای داشت، شامل:
 
مسدود شدن دارایی‌ها: تمام دارایی‌های شناخته‌شده سپاه و شرکت‌های وابسته در اروپا مسدود شد.
پروفسور پیر آگوستینی Pierre Agostini، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۳، فرانسه
ممنوعیت حمایت مالی: هرگونه کمک مالی، فنی یا مادی به سپاه جرم‌انگاری شد و قابل پیگرد کیفری است.
 
ممنوعیت سفر: اعضای سپاه (از فرماندهان تا نیروهای عادی) از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند.
پروفسور پیتر آگر Peter Agre، جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۳، آمریکا
هم‌ترازی با گروه‌های تروریستی: سپاه در کنار داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار گرفت و از نظر حقوقی و سیاسی وضعیت مشابه یافت.
 
این اقدام، فشار اقتصادی بر رژیم را افزایش داد و راه را برای اقدامات قضایی علیه فرماندهان سپاه در دادگاه‌های اروپا باز کرد.<ref name=":2" /><ref name=":6" />
پروفسور اسوتلانا الکسیویچ Svetlana Alexievich، جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۵، بلاروس
==واکنش رژیم ایران به لیست‌گذاری==
 
رژیم جمهوری اسلامی بلافاصله پس از اعلام تصمیم اتحادیه اروپا، واکنش تندی نشان داد. وزارت امور خارجه رژیم در بیانیه‌ای این اقدام را «غیرقانونی، سیاسی و مداخله‌جویانه» خواند و تهدید کرد که «پاسخ متناسب» خواهد داد. سخنگوی وزارت امور خارجه رژیم، ناصر کنعانی، گفت: «این تصمیم اتحادیه اروپا بخشی از توطئه صهیونیستی-آمریکایی علیه ایران است و سپاه پاسداران نیروی رسمی و قانونی کشور است.»در داخل ایران، رسانه‌های حکومتی مانند کیهان و فارس، لیست‌گذاری را «جنگ اقتصادی جدید» توصیف کردند و خواستار اقدامات تلافی‌جویانه مانند اخراج دیپلمات‌های اروپایی یا افزایش فعالیت‌های نیابتی در منطقه شدند. فرماندهان سپاه نیز بیانیه‌هایی صادر کردند که در آن اتحادیه اروپا را «دشمن اسلام و مقاومت» خواندند و تأکید کردند که این اقدام «عزم سپاه را برای دفاع از انقلاب قوی‌تر می‌کند.»
پروفسور هاروی جی آلتر Harvey J Alter، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۰، آمریکا
با این حال، تحلیلگران مقاومت ایران این واکنش‌ها را نشانه ضعف رژیم دانستند. [[مریم رجوی]] در ادامه پیام خود نوشت: «رژیم با تهدید و لفاظی سعی دارد شکست خود را پنهان کند، اما این لیست‌گذاری نشان‌دهنده پایان دوران مماشات و آغاز انزوای کامل رژیم است.»<ref name=":0" /><ref name=":2" />
 
==واکنش مقاومت ایران و جامعه بین‌المللی==
پروفسور ویکتور آمبروس Victor Ambros، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۴، آمریکا
[[شورای ملی مقاومت ایران]] و سازمان مجاهدین خلق این تصمیم را پیروزی بزرگ مقاومت مردم ایران توصیف کردند. در مقاله‌ای با عنوان «از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران»، تأکید شد که لیست‌گذاری تنها گام اول است و هدف نهایی انحلال کامل سپاه است – مشابه انحلال ساواک پس از انقلاب ۱۳۵۷. مقاله یادآوری کرد که مسعود رجوی از سال ۱۳۹۹ انحلال سپاه را مطالبه کرده بود و اکنون زمان آن فرا رسیده که جامعه جهانی از حق مردم ایران برای سرنگونی رژیم و انحلال ابزار اصلی سرکوب حمایت کند.
 
در سطح بین‌المللی، ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا استقبال کرد و آن را «گامی مهم در جهت فشار حداکثری بر رژیم ایران» خواند. کانادا و استرالیا (که پیش‌تر سپاه را تروریستی شناخته بودند) بیانیه‌هایی صادر کردند و خواستار هماهنگی بیشتر شدند. پارلمان اروپا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم نتیجه قطعنامه‌های متعدد آن است و اکنون زمان اجرای تحریم‌های گسترده‌تر علیه فرماندهان سپاه فرا رسیده است.
آقای اسکار آریاس Oscar Arias، جایزه نوبل صلح ۱۹۸۷، رئیس‌جمهور کاستاریکا ۲۰۰۶-۲۰۱۰
سازمان‌های حقوق بشری مانند عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر نیز از لیست‌گذاری استقبال کردند و آن را فرصتی برای پیگیری قضایی جنایات سپاه در دادگاه‌های اروپا دانستند. برخی کشورها مانند آلمان و هلند اعلام کردند که تحقیقات قضایی علیه اعضای سپاه در خاک خود را تسریع خواهند کرد.<ref name=":3" /><ref name=":5" /><ref name=":6" />
 
==جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده==
پروفسور آلن اسپکت Alain Aspect، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۲، فرانسه
لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، نقطه عطفی در سیاست خارجی اروپا در قبال ایران بود. این اقدام نه تنها فشار اقتصادی و حقوقی بر رژیم را افزایش داد، بلکه پیام روشنی به مردم ایران فرستاد: جامعه بین‌المللی دیگر سیاست مماشات را ادامه نمی‌دهد و از مبارزه مردم برای آزادی حمایت می‌کند.
 
[[مریم رجوی]] در پایان پیام خود تأکید کرد: «این گام، آغاز پایان رژیم آخوندی است. آینده ایران، جمهوری دموکراتیک، سکولار و کثرت‌گرا خواهد بود که در آن سپاه پاسداران جایی ندارد و به تاریخ سپرده می‌شود.»مقاومت ایران بر این باور است که لیست‌گذاری باید به انحلال کامل سپاه منجر شود و این امر تنها با ادامه قیام مردم ایران و فشارهای بین‌المللی ممکن است. این تصمیم، در کنار اقدامات پیشین ایالات متحده و کانادا، رژیم را در انزوای بی‌سابقه‌ای قرار داد و امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت را افزایش داد.
پروفسور رابرت آومن Robert Aumann، جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۰۵، آمریکا-اسرائیل
==منابع==
 
پروفسور بری سی باریش Barry C Barish، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۷، آمریکا
 
پروفسور مونجی باوندی Moungi Bawendi، جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۳، آمریکا-تونس-فرانسه
 
پروفسور گئورگ بدنورز Georg Bednorz، جایزه نوبل فیزیک ۱۹۸۷، آلمان
 
آقای کارلوس فیلیپه بلو Carlos Filipe Ximenes Belo، جایزه نوبل صلح ۱۹۹۶، تیمور شرقی
 
پروفسور بن برنانکه Ben Bernanke، جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۱۲، آمریکا
 
پروفسور بروس بویتلر Bruce Beutler، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۱، آمریکا
 
پروفسور ماریو کاپچی Mario Capecchi، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۰۷، ایتالیا-آمریکا
 
پروفسور توماس چک Thomas Cech، جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۹، آمریکا
 
پروفسور الیاس کوری Elias Corey، جایزه نوبل شیمی ۱۹۹۰، آمریکا
 
پروفسور یوهان دایزنهوفر Johann Deisenhofer، جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۸، آمریکا
 
پروفسور پیتر سی. دوهرتی Peter C. Doherty، جایزه نوبل پزشکی ۱۹۹۶، استرالیا
 
پروفسور گرهارد ارتل Gerhard Ertl، جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۷، آلمان
 
پروفسور فرانسوا انگلرت Francois Englert، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۳، بلژیک
 
پروفسور آنی ارنو Annie Ernaux، جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۲، فرانسه
 
آقای آدولفو پرز اسکوئیول Adolfo Perez Esquivel جایزه نوبل صلح ۱۹۸۰، آرژانتین
 
پروفسور یواخیم فرانک Joachim Frank، جایزه نوبل شیمی ۲۰۱۷، آمریکا-آلمان
 
پروفسور جروم فریدمن Jerome Friedman، جایزه نوبل فیزیک ۱۹۹۰، آمریکا
 
خانم لیما روبرتا گبووی Leymah Roberta Gbowee، جایزه نوبل صلح ۲۰۱۱، لیبریا
 
پروفسور شلدون گلاشو Sheldon Glashow، جایزه نوبل فیزیک ۱۹۷۹، آمریکا
 
پروفسور جان لوئیس هال John Lewis Hall، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۰۵، آمریکا
 
پروفسور سرژ هاروش Serge Haroche، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۲، فرانسه
 
پروفسور الیور هارت Oliver Hart، جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۱۶، آمریکا
 
پروفسور آلن هیگر Alan Heeger، جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۰، آمریکا
 
پروفسور ریچارد هندرسون Richard Henderson، جایزه نوبل شیمی ۲۰۱۷، انگلستان
 
پروفسور جفری هینتون Geoffrey Hinton، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۴، کانادا
 
پروفسور ژول هافمن Jules Hoffmann، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۱، فرانسه
 
پروفسور روآلد هافمن Roald Hoffmann، جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۱، آمریکا
 
پروفسور جراردوس هوفت Gerardus‘t Hooft، جایزه نوبل فیزیک ۱۹۹۹، هلند
 
پروفسور جان هاپفیلد John Hopfield، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۴، آمریکا
 
پروفسور مایکل هوتون Michael Houghton، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۰، انگلستان
 
پروفسور آنه لوئیلیه Anne l&#۳۹;Huillier، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۳، سوئد
 
پروفسور لوئیس ایگنارو Louis Ignarro، جایزه نوبل پزشکی ۱۹۹۸، آمریکا
 
سر کازوئو ایشیگورو Sir Kazuo Ishiguro، جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۷، انگلستان -ژاپن
 
خانم الفریده یلینک Elfriede Jelinek، جایزه نوبل ادبیات ۲۰۰۴، اتریش
 
پروفسور برایان جوزفسون Brian Josephson، جایزه نوبل فیزیک ۱۹۷۳، انگلستان
 
پروفسور تاکاکی کاجیتا Takaaki Kajita، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۵، ژاپن
 
پروفسور ولفگانگ کترله جایزه نوبل فیزیک ۲۰۰۱ آمریکا- آلمان
 
پروفسور راینهارد گنزل Reinhard Genzel، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۰، آلمان
 
پروفسور برایان کوبیلکا Brian Kobilka، جایزه نوبل شیمی ۲۰۱۲، آمریکا
 
پروفسور راجر دی. کورنبرگ Roger D. Kornberg، جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۶، آمریکا
 
پروفسور فرنس کراوس Ferenc Krausz، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۳، اتریش-مجارستان
 
پروفسور فین کیدلند Finn Kydland، جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۰۴، نروژ-آمریکا
 
پروفسور خوان تی. لی Juan T. Lee، جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۶، آمریکا-چین
 
پروفسور رابرت لفکوویتز Robert Lefkowitz، جایزه نوبل شیمی ۲۰۱۲، آمریکا
 
پروفسور آنتونی لگت Anthony Legett، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۰۳، انگلستان -آمریکا
 
پروفسور ژان ماری لن Jean-Marie Lehn، جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۷، فرانسه
 
پروفسور دیوید مک‌میلان David MacMillan، جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۱، انگلستان
 
پروفسور اریک مسکین Eric Maskin، جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۰۷، آمریکا
 
پروفسور جان متر John Mather جایزه نوبل فیزیک ۲۰۰۶، آمریکا
 
خانم اولکساندرا ماتویچوک جایزه صلح نوبل ۲۰۲۲ اوکراین
 
پروفسور میشل مایور Michel Mayor، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۹، سوئیس
 
پروفسور کرگ ملو Craig Mello، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۰۶، آمریکا
 
پروفسور پل میلگروم Paul Milgrom، جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۰، آمریکا
 
پروفسور پاتریک مودیانو Patrick Modiano، جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۴، فرانسه
 
پروفسور پل مودریچ Paul Modrich، جایزه نوبل شیمی ۲۰۱۵، آمریکا
 
پروفسور ویلیام مورنر William Moerner، جایزه نوبل شیمی ۲۰۱۴، آمریکا
 
پروفسور ادوارد موزر Edvard Moser، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۴، نروژ
 
پروفسور می-بریت موزر May-Britt Moser، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۴، نروژ
 
خانم هرتا مولر Herta Muller، جایزه نوبل ادبیات ۲۰۰۹، آلمان
 
آقای دیمیتری موراتوف Dmitry Muratov، جایزه نوبل صلح ۲۰۲۱، روسیه
 
پروفسور کریستین نوسلین-فولهارد Christiane Nusslein-volhard، جایزه نوبل پزشکی ۱۹۹۵، آلمان
 
پروفسور اورهان پاموک Orhan Pamuk، جایزه نوبل ادبیات ۲۰۰۶، ترکیه-آمریکا
 
پروفسور جیمز پیبلز James Peebles، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۹، آمریکا
 
پروفسور ویلیام فیلیپس William Phillips، جایزه نوبل فیزیک ۱۹۹۷، آمریکا
 
پروفسور کریستوفر پیسارایدز Christopher Pissarides جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۱۰، قبرس- انگلستان
 
پروفسور جان پولانی، John Polanyi جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۶، کانادا
 
پروفسور ونکاترامان راما کریشنان Venkatraman RamaKrishnan، جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۹، آمریکا- انگلستان –هند
 
پروفسور سر پیتر رتکلیف Sir Peter Ratcliffe، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۹، انگلستان
 
پروفسور چارلز ام. رایس Charles M. Rice، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۰، آمریکا
 
پروفسور سر ریچارد رابرتس Sir Richard J. Roberts، جایزه نوبل پزشکی ۱۹۹۳، انگلستان -آمریکا
 
پروفسور مایکل روزباش Michael Rosbash، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۷، آمریکا
 
پروفسور ژان پیر سوواژ Jean-Pierre Sauvage، جایزه نوبل شیمی ۲۰۱۶، فرانسه
 
پروفسور رندی شکمن Randy Schekman، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۳، آمریکا
 
پروفسور ریچارد شراک Richard Schrock، جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۵، آمریکا
 
پروفسور گرگ سمنزا Gregg Semenza، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۹، آمریکا
 
پروفسور کارل بری شارپلس Karl Barry Sharpless، جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۲، شیمی ۲۰۰۱، آمریکا
 
پروفسور ورنون اسمیت Vernon Smith، جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۰۴، آمریکا
 
پروفسور جرج اسموت جایزه نوبل فیزیک ۲۰۰۶ آمریکا
 
پروفسور ووله سوینکا Wole Soyinka، جایزه نوبل ادبیات ۱۹۸۶، نیجریه
 
پروفسور دانا استریکلند Donna Strickland، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۸، کانادا
 
پروفسور جک شوستک Jack Szostak، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۰۹، آمریکا
 
پروفسور جوزف تیلور Joseph H. Taylor، جایزه نوبل فیزیک ۱۹۹۳، آمریکا
 
پروفسور کیپ تورن Kip Thorne، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۷، آمریکا
 
پروفسور اولگا توکارچوک Olga Tokarczuk، جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۸، لهستان
 
پروفسور هارولد وارموس Harold Varmus، جایزه نوبل پزشکی ۱۹۸۹، آمریکا
 
پروفسور جان واکر John Walker، جایزه نوبل شیمی ۱۹۹۸، انگلستان
 
پروفسور آریه وارشل Arieh Warshel، جایزه نوبل شیمی ۲۰۱۳، اسراییل-آمریکا
 
پروفسور استنلی ویتینگهام Stanley Whittingham، جایزه نوبل شیمی ۲۰۱۹، آمریکا- انگلستان
 
پروفسور اریک ویشاس Eric Wieschaus، جایزه نوبل پزشکی ۱۹۹۵، آمریکا
 
پروفسور رابرت ویلسون Robert Wilson، جایزه نوبل فیزیک ۱۹۷۸، آمریکا
 
پروفسور دیوید جی واینلند David J. Wineland، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۲، آمریکا
 
پروفسور گرگوری وینتر Gregory Winter، جایزه نوبل شیمی ۲۰۱۸، انگلستان
 
پروفسور آنتون زایلینگر Anton Zeilinger، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۲، اتریش
 
نامه ۱۰۲ برنده جایزه نوبل را می‌توان بخشی از روند رو‌به‌رشد همبستگی بین‌المللی با مردم ایران دانست. این نامه، علاوه بر محکومیت نقض حقوق‌بشر و اعدام‌ها، به حمایت از یک پلتفرم دموکراتیک برای آینده ایران می‌پردازد. همسویی چنین جمع بزرگی از نخبگان علمی و فرهنگی جهان نشان‌دهنده اهمیت جایگاه مقاومت ایران در افکار عمومی جهانی و تأکید بر گذار به یک جمهوری دموکراتیک است.<ref name=":0" />
 
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۰

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا
قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا
عاملان اتحادیه اروپا (شورای امور خارجه ۲۷ کشور عضو)، پارلمان اروپا، مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران (کمپین و درخواست‌دهندگان اصلی)
مکان بروکسل، بلژیک (مقر شورای امور خارجه اتحادیه اروپا)
زمان ۹ بهمن ۱۴۰۴ – ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (تصمیم سیاسی و اعلام رسمی)
نتیجه قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست تروریستی اتحادیه اروپا، مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای سپاه، هم‌ردیف شدن با گروه‌هایی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله؛ فراخوان به اقدامات بیشتر مانند تعطیلی سفارت‌ها و انحلال سپاه

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا، به تصمیم رسمی شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اشاره دارد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. این اقدام پس از سال‌ها کمپین‌های شورای ملی مقاومت ایران و فشارهای پارلمان اروپا، در پاسخ به سرکوب گسترده اعتراضات داخلی ایران و نقش سپاه در صدور تروریسم صورت گرفت. سپاه، به‌عنوان ارگان محوری رژیم ولایت فقیه، مسئول جنایات علیه بشریت، نسل‌کشی و جنگ‌افروزی خوانده شد و لیست‌گذاری آن گامی تعیین‌کننده برای پایان مماشات و حمایت از مقاومت مردم ایران محسوب می‌شود.[۱][۲]

شرح جزئیات

در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۹ بهمن ۱۴۰۴)، اتحادیه اروپا در یک تصمیم تاریخی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را به‌طور رسمی در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار داد. این اقدام، که با اجماع کامل وزرای امور خارجه ۲۷ کشور عضو در شورای امور خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شد، پاسخی مستقیم به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، کشتار هزاران معترض و جنایات علیه بشریت توسط سپاه بود. مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران، این تصمیم را «پاسخ مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین» خواند و تأکید کرد که سپاه ارگان محوری سرکوب، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی است که باید از سه دهه پیش لیست‌گذاری می‌شد. او خواستار تکمیل این اقدام با تعطیلی سفارت‌های رژیم، اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه، قطع شریان‌های مالی رژیم و به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شد. پیش از این، ایالات متحده (۲۰۱۹)، کانادا (۲۰۲۴) و استرالیا سپاه را تروریستی شناخته بودند. فشارهای پارلمان اروپا، قطعنامه‌های متعدد (مانند قطعنامه ژانویه ۲۰۲۶)، کمپین‌های گسترده شورای ملی مقاومت ایران و افشاگری‌های مقاومت ایران نقش کلیدی در این تغییر داشت. این فهرست‌گذاری سپاه را هم‌تراز با گروه‌های تروریستی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار داد و عواقب عملی مانند مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای آن را به همراه داشت. مقاله مقاومت ایران بر انحلال کامل سپاه تأکید دارد و آن را تقاضای مردم ایران می‌داند، مشابه انحلال ساواک شاه. این تصمیم نماد پایان سیاست مماشات اروپا با رژیم ایران، حمایت از مبارزه مردم ایران برای آزادی و برقراری جمهوری دموکراتیک مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر است.[۱][۳][۲][۴][۵]

زمینه تاریخی و تلاش‌های مقاومت ایران

تلاش برای لیست‌گذاری سپاه ریشه در تأسیس آن توسط خمینی در ۱۳۵۸ دارد. سپاه به‌عنوان نیروی سرکوبگر داخلی و صادرکننده تروریسم، از همان ابتدا در کشتارهای ترکمن‌صحرا، کردستان و خوزستان نقش داشت. طبق اساسنامه سپاه (مصوب ۱۳۶۰)، آن زیر فرمان مستقیم ولی فقیه قرار دارد و وظیفه حفظ و گسترش نظام ولایت فقیه را بر عهده دارد. مقاومت ایران، از جمله مسعود رجوی، از دهه‌ها پیش انحلال سپاه را مطالبه می‌کرد. در ۲۵ مرداد ۱۳۹۹، مسعود رجوی نخستین بار ضرورت «انحلال سپاه» را مطرح کرد و در ۳ خرداد ۱۴۰۱، در پیامی با عنوان «انحلال سپاه پاسداران خواست مردم و مقاومت ایران»، تأکید کرد که سپاه نیروی محوری سرکوب و ابزار حفظ دیکتاتوری مذهبی است و لیست‌گذاری کافی نیست؛ باید منحل شود.[۲] کمپین لیست‌گذاری در سطح بین‌المللی توسط شورای ملی مقاومت ایران پیگیری شد. ایالات متحده در آوریل ۲۰۱۹ سپاه را به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی (FTO) معرفی کرد – اولین بار برای یک نیروی نظامی رسمی یک کشور. کانادا در ژوئن ۲۰۲۴ این اقدام را تکرار کرد. در اتحادیه اروپا، بحث‌ها از ۲۰۱۷ شدت گرفت، اما موانع حقوقی (سپاه بخشی از ساختار دولتی ایران) و نگرانی‌های دیپلماتیک (مانند مذاکرات هسته‌ای) مانع بود. پارلمان اروپا در قطعنامه‌های متعدد، از جمله ژانویه ۲۰۲۳ و ۲۰۲۶، خواستار لیست‌گذاری شد.[۴][۵][۶]

نقش کلیدی مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران در کمپین لیست‌گذاری

مریم رجوی از دهه‌های گذشته، لیست‌گذاری سپاه پاسداران را یکی از مطالبات اصلی مقاومت ایران معرفی کرده بود. او بارها در سخنرانی‌های خود در پارلمان اروپا، کنفرانس‌های بریتانیا، آمریکا و سایر کشورها تأکید کرد که سپاه نه تنها نیروی نظامی، بلکه «ارگان محوری سرکوب داخلی، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی» است و بدون لیست‌گذاری آن، هیچ سیاست مؤثری در قبال رژیم ایران ممکن نیست. در پیام ویژه خود به مناسبت تصمیم اتحادیه اروپا (منتشرشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶)، مریم رجوی نوشت:«لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا پاسخی مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین ایران است. این تصمیم دیرهنگام اما ضروری بود. سپاه پاسداران از سه دهه پیش باید در فهرست تروریستی قرار می‌گرفت. این اقدام گامی تعیین‌کننده در جهت پایان مماشات با رژیم آخوندی و حمایت از مردم ایران برای سرنگونی است.»او در ادامه، خواستار اقدامات تکمیلی شد: تعطیلی سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های رژیم در اروپا اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه از خاک اروپا قطع شریان‌های مالی رژیم به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شورای ملی مقاومت ایران نیز کمپین گسترده‌ای را از سال‌ها پیش راه‌اندازی کرد. این شورا با ارائه اسناد و شواهد جنایات سپاه (از جمله نقش در قتل‌عام ۱۳۶۷، سرکوب اعتراضات ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، و صدور تروریسم به اروپا) فشار بر پارلمان اروپا و دولت‌های عضو را افزایش داد. قطعنامه‌های پارلمان اروپا در ژانویه ۲۰۲۳، اکتبر ۲۰۲۴ و ژانویه ۲۰۲۶ مستقیماً نتیجه این کمپین‌ها بودند و خواستار لیست‌گذاری فوری سپاه شدند.[۱][۳][۲]

دلایل تصمیم اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۶

کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا
کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا

تصمیم نهایی در نشست شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتخاذ شد. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، پس از نشست اعلام کرد:«سرکوب نمی‌تواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را بکشد، در حال نابودی خود است. سپاه پاسداران نقش محوری در این جنایات دارد.»اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز این اقدام را «بسیار دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد. دلایل اصلی عبارت بودند از: سرکوب خونین اعتراضات سراسری پس از کشته شدن مهسا امینی و ادامه خیزش‌های ۱۴۰۴–۱۴۰۵ کشتار صدها معترض در ژانویه ۲۰۲۶ و نقش مستقیم سپاه در تیراندازی به معترضان افشای نقش سپاه در برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های تروریستی نیابتی در منطقه (حزب‌الله، حماس، حوثی‌ها) تهدید امنیت اروپا از طریق فعالیت‌های جاسوسی و ترور مخالفان ایرانی در خاک اروپا فرانسه و اسپانیا که پیش‌تر مخالف بودند، پس از فشارهای داخلی و شواهد جدید، در روزهای پایانی به اجماع پیوستند. این تصمیم با استناد به مقررات مبارزه با تروریسم اتحادیه اروپا (Regulation (EU) 2017/1509) اتخاذ شد.[۴][۷]

عواقب عملی لیست‌گذاری

لیست‌گذاری سپاه پاسداران عواقب فوری و گسترده‌ای داشت، شامل: مسدود شدن دارایی‌ها: تمام دارایی‌های شناخته‌شده سپاه و شرکت‌های وابسته در اروپا مسدود شد. ممنوعیت حمایت مالی: هرگونه کمک مالی، فنی یا مادی به سپاه جرم‌انگاری شد و قابل پیگرد کیفری است. ممنوعیت سفر: اعضای سپاه (از فرماندهان تا نیروهای عادی) از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند. هم‌ترازی با گروه‌های تروریستی: سپاه در کنار داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار گرفت و از نظر حقوقی و سیاسی وضعیت مشابه یافت. این اقدام، فشار اقتصادی بر رژیم را افزایش داد و راه را برای اقدامات قضایی علیه فرماندهان سپاه در دادگاه‌های اروپا باز کرد.[۲][۷]

واکنش رژیم ایران به لیست‌گذاری

رژیم جمهوری اسلامی بلافاصله پس از اعلام تصمیم اتحادیه اروپا، واکنش تندی نشان داد. وزارت امور خارجه رژیم در بیانیه‌ای این اقدام را «غیرقانونی، سیاسی و مداخله‌جویانه» خواند و تهدید کرد که «پاسخ متناسب» خواهد داد. سخنگوی وزارت امور خارجه رژیم، ناصر کنعانی، گفت: «این تصمیم اتحادیه اروپا بخشی از توطئه صهیونیستی-آمریکایی علیه ایران است و سپاه پاسداران نیروی رسمی و قانونی کشور است.»در داخل ایران، رسانه‌های حکومتی مانند کیهان و فارس، لیست‌گذاری را «جنگ اقتصادی جدید» توصیف کردند و خواستار اقدامات تلافی‌جویانه مانند اخراج دیپلمات‌های اروپایی یا افزایش فعالیت‌های نیابتی در منطقه شدند. فرماندهان سپاه نیز بیانیه‌هایی صادر کردند که در آن اتحادیه اروپا را «دشمن اسلام و مقاومت» خواندند و تأکید کردند که این اقدام «عزم سپاه را برای دفاع از انقلاب قوی‌تر می‌کند.» با این حال، تحلیلگران مقاومت ایران این واکنش‌ها را نشانه ضعف رژیم دانستند. مریم رجوی در ادامه پیام خود نوشت: «رژیم با تهدید و لفاظی سعی دارد شکست خود را پنهان کند، اما این لیست‌گذاری نشان‌دهنده پایان دوران مماشات و آغاز انزوای کامل رژیم است.»[۱][۲]

واکنش مقاومت ایران و جامعه بین‌المللی

شورای ملی مقاومت ایران و سازمان مجاهدین خلق این تصمیم را پیروزی بزرگ مقاومت مردم ایران توصیف کردند. در مقاله‌ای با عنوان «از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران»، تأکید شد که لیست‌گذاری تنها گام اول است و هدف نهایی انحلال کامل سپاه است – مشابه انحلال ساواک پس از انقلاب ۱۳۵۷. مقاله یادآوری کرد که مسعود رجوی از سال ۱۳۹۹ انحلال سپاه را مطالبه کرده بود و اکنون زمان آن فرا رسیده که جامعه جهانی از حق مردم ایران برای سرنگونی رژیم و انحلال ابزار اصلی سرکوب حمایت کند. در سطح بین‌المللی، ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا استقبال کرد و آن را «گامی مهم در جهت فشار حداکثری بر رژیم ایران» خواند. کانادا و استرالیا (که پیش‌تر سپاه را تروریستی شناخته بودند) بیانیه‌هایی صادر کردند و خواستار هماهنگی بیشتر شدند. پارلمان اروپا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم نتیجه قطعنامه‌های متعدد آن است و اکنون زمان اجرای تحریم‌های گسترده‌تر علیه فرماندهان سپاه فرا رسیده است. سازمان‌های حقوق بشری مانند عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر نیز از لیست‌گذاری استقبال کردند و آن را فرصتی برای پیگیری قضایی جنایات سپاه در دادگاه‌های اروپا دانستند. برخی کشورها مانند آلمان و هلند اعلام کردند که تحقیقات قضایی علیه اعضای سپاه در خاک خود را تسریع خواهند کرد.[۴][۶][۷]

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، نقطه عطفی در سیاست خارجی اروپا در قبال ایران بود. این اقدام نه تنها فشار اقتصادی و حقوقی بر رژیم را افزایش داد، بلکه پیام روشنی به مردم ایران فرستاد: جامعه بین‌المللی دیگر سیاست مماشات را ادامه نمی‌دهد و از مبارزه مردم برای آزادی حمایت می‌کند. مریم رجوی در پایان پیام خود تأکید کرد: «این گام، آغاز پایان رژیم آخوندی است. آینده ایران، جمهوری دموکراتیک، سکولار و کثرت‌گرا خواهد بود که در آن سپاه پاسداران جایی ندارد و به تاریخ سپرده می‌شود.»مقاومت ایران بر این باور است که لیست‌گذاری باید به انحلال کامل سپاه منجر شود و این امر تنها با ادامه قیام مردم ایران و فشارهای بین‌المللی ممکن است. این تصمیم، در کنار اقدامات پیشین ایالات متحده و کانادا، رژیم را در انزوای بی‌سابقه‌ای قرار داد و امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت را افزایش داد.

منابع

  1. ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ خانم مریم رجوی: لیست‌گذاری سپاه پاسداران
  2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ مقاومت ایران: از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران
  3. ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ پست مریم رجوی در X درباره لیست‌گذاری سپاه پاسداران
  4. ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ EU Officially Designates Iran's IRGC as a Terrorist Organization
  5. ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ Designation of the Islamic Revolutionary Guard Corps
  6. ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ Resolution on the situation in Iran
  7. ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ EU agrees to designate Iran's Revolutionary Guard Corps as terrorist group
برگرفته از «https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=کاربر:Alireza_k_h/صفحه_تمرین&oldid=85305»