کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جزبدون خلاصۀ ویرایش
جزبدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴۲۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{Infobox civil conflict
{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی
| title      = تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱۴۰۴)
|نام رویداد=تظاهرات ایرانیان آزاده در واشنگتن مقابل کنگره آمریکا
| image      = پرونده:تظاهرات نیویورک ۱۴۰۴- ۱.jpg
اعتراض به موج اعدام مجاهدان و شورشگران
| caption    = گردهمایی ایرانیان در میدان «داگ هامر شولد» نیویورک
|تصویر=تظاهرات واشنگتن-۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵.jpg
| date        = {{Start date|2025|09|23|df=yes}}
|عرض تصویر=
| place      = نیویورک، ایالات متحده آمریکا
|توضیح تصویر=تظاهرات گسترده ایرانیان آزاده مقابل کنگره آمریکا در حمایت از مقاومت و محکومیت اعدام‌ها (۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵)
| coordinates =
|عناوین دیگر=
| goals      =  
|عاملان=هواداران شورای ملی مقاومت ایران، سازمان مجاهدین خلق، جوامع ایرانی-آمریکایی، شخصیت‌های آمریکایی حامی مقاومت
محکومیت حضور مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل؛ 
|مکان=مقابل کنگره آمریکا، واشنگتن دی.سی، ایالات متحده
نه به رژیم قتل‌عام و رکوردار اعدام؛ 
|زمان=۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ (۱۶ مه ۲۰۲۶)
استقرار جمهوری دموکراتیک در ایران؛ 
|نتیجه=محکومیت گسترده اعدام‌های رژیم، قرائت پیام مریم رجوی، تأکید بر سرنگونی دیکتاتوری ولایت فقیه، حمایت از دولت موقت شورای ملی مقاومت، بازتاب رسانه‌ای در مقاومت و برخی رسانه‌های آمریکایی
حمایت از شورای ملی مقاومت ایران به‌عنوان آلترناتیو
| methods    = سخنرانی، تجمع و راهپیمایی
| status      = قرائت پیام مریم رجوی توسط سونا صمصامی؛ سخنرانی شخصیت‌هایی همچون کارلا سندز، لیندا چاوز، ژنرال تاد والترز و نمایندگان زنان و جوانان مقاومت
| result      = حضور هزاران ایرانی و شخصیت‌های بین‌المللی؛ بازتاب گسترده رسانه‌ای در آسوشیتدپرس، رویترز و دیگر رسانه‌ها؛ تأکید بر محاکمه رهبران رژیم و شناسایی مقاومت
| howmany3    =
| casualties1 =
| casualties2 =
| casualties3 =
| injuries    =
| fatalities  =
| arrests    =
| detentions  =
| charged    =
| fined      =
| casualties_label =
| notes      = این تظاهرات همزمان با هشتادمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شد
| sidebox    =
}}
}}
'''تظاهرات واشنگتن (۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ / ۱۶ مه ۲۰۲۶)'''، که در ادبیات  برگزارکنندگان آن با عنوان '''«تظاهرات ایران آزاد»''' نیز شناخته می‌شود، یک تجمع سیاسی، اعتراضی و تشکیلاتی گسترده بود که توسط سازمان جوامع ایرانی-آمریکایی (OIAC) و هواداران «سازمان مجاهدین خلق ایران» و «شورای ملی مقاومت ایران» (NCRI) در محوطه بیرونی ساختمان کنگره ایالات متحده آمریکا (کاپیتول هیل) و فضای پارک سنای بالا (Upper Senate Park) برگزار شد.


'''تظاهرات بزرگ نیویورک ۱‍۴۰۴،''' به تظاهراتی گفته می‌شود که ایرانیان آزاده و هواداران [[شورای ملی مقاومت ایران]] در نیویورک در اول مهر ۱۴۰۴ (۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵)، همزمان با هشتادمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد برگزار کردند. این تظاهرات در میدان «داگ هامر شولد» مقابل مقر سازمان ملل متحد برگزار گردید و هزاران ایرانی با شعار «نه به رژیم قتل‌عام و رکوردار اعدام» حضور [[مسعود پزشکیان]]، رئیس‌جمهور منصوب علی خامنه‌ای، را محکوم کردند.
سخنرانان برجسته بین‌المللی از جمله پاتریک کندی، کارلا سندز، رودی جولیانی و ژنرال وسلی کلارک، با کالبدشکافی وحشت ساختاری حکومت از تکثیر شبکه‌ «کانون‌های شورشی»، بر کارآمدی مقاومت سازمان‌یافته روی زمین تاکید کردند. ممیزه اساسی این کلان‌رویداد، مرزبندی قاطع، صریح و تاریخی با بقایای رژیم پهلوی و محکومیت نمادهای ساواک بود؛ امری که پروژه احیای سلطنت را به عنوان یک «توهم خطرناک» طرد کرد. در نهایت، این تجمع با نفی دوگانه استبداد مذهبی و فردی (شاه و شیخ)، برنامه ده ماده‌ای مریم رجوی را به عنوان تنها بدیل (آلترناتیو) معتبر، دموکراتیک و مبتنی بر صندوق رأی برای تضمین صلح پایدار منطقه و حاکمیت جمهور مردم ایران به جامعه جهانی معرفی نمود.


[[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت، در پیامی که توسط سونا صمصامی قرائت شد، شرکت‌کنندگان را «صدای مردم ایران» معرفی کرد و خواستار لغو کرسی جمهوری اسلامی در سازمان ملل، ارجاع پرونده جنایت‌های این رژیم به شورای امنیت و محاکمه رهبران آن در دادگاه بین‌المللی گردید. او همچنین بر افشای [[برنامه هسته‌ای ایران|پروژه‌های هسته‌ای مخفی]] رژیم توسط مقاومت ایران تأکید کرد و یادآور شد که این اقدام مانع دستیابی زودهنگام جمهوری اسلامی به سلاح اتمی شده است.
این رویداد به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تجمعات اپوزیسیون سازمان‌یافته ایرانی در پایتخت ایالات متحده در نیمه اول دهه ۱۴۰۰ خورشیدی ارزیابی می‌شود. هدف اصلی این تجمع، اعتراض به افزایش آمار اجرای احکام اعدام در ایران، محکومیت سرکوب معترضان داخلی، نفی هم‌زمان دو ساختار حکومتی «دیکتاتوری مذهبی» و «دیکتاتوری سلطنتی»، و جلب حمایت بین‌المللی از برنامه ده ماده‌ای مریم رجوی برای آینده سیاسی ایران بود.


سخنرانی شخصیت‌های برجسته بین‌المللی بر اهمیت این رویداد افزود. کارلا سندز، سفیر پیشین آمریکا در دانمارک، رژیم ایران را «حکومت مرگ» خواند و نسبت به تهدید هسته‌ای هشدار داد. لیندا چاوز، مدیر پیشین روابط عمومی کاخ سفید، بر پایان دوران استبداد مذهبی تأکید کرد و مریم رجوی را «مرکز امید» معرفی نمود. ژنرال تاد والترز، فرمانده پیشین ناتو، نیز بر لزوم مشارکت فعال ایرانیان در مسیر تغییر دموکراتیک تأکید کرد.
== پیش‌زمینه تاریخی و ژئوپلیتیک ==
این تظاهرات در برهه‌ای حساس از وضعیت سیاسی ایران و خاورمیانه برگزار شد. در پی وقوع اعتراضات و قیام‌های مردمی در دی‌ماه سال‌های پیشین و افزایش فعالیت شبکه‌های داخلی موسوم به «کانون‌های شورشی»، حکومت جمهوری اسلامی دست به اجرای سیاست‌های سخت‌گیرانه امنیتی زد. در بهار ۱۴۰۵، گزارش‌های متعددی از سوی سازمان‌های حقوق بشری مبنی بر صدور و اجرای گسترده احکام اعدام برای زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران منتشر شد.


ویژگی بارز این تظاهرات، مشارکت گسترده زنان و جوانان بود. سخنرانی فعالان جوان و چهره‌های ورزشی ایرانی بر نقش نسل جدید در استمرار مبارزه علیه استبداد تأکید داشت. بازتاب رسانه‌ای وسیع این رویداد در خبرگزاری‌های بین‌المللی همچون رویترز، آسوشیتدپرس و جاست د نیوز نشان داد که پیام «ایران آزاد و دموکراتیک» به روشنی در سطح جهانی شنیده شده است.
از سوی دیگر، فضای بین‌المللی به دلیل تقابل‌های منطقه‌ای و شکست نسبی دکترین مماشات دولت‌های غربی با تهران، دچار تحول شده بود. این گردهمایی دقیقاً ۴۰ روز پس از اعدام دو تن از اعضای باسابقه و کلیدی مرتبط با مجاهدین خلق (وحید بنی‌عامریان و ابوالحسن منتظر) در زندان قزل‌حصار (۴ آوریل) صورت گرفت؛ رویدادی که به عنوان یکی از پیش‌ران‌های اصلی انگیزش سیاسی شرکت‌کنندگان در این تجمع عمل کرد.<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%DA%AF%D8%AA%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%DA%A9%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%AC-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 تظاهرات در واشنگتن مقابل کنگره آمریکا علیه موج اعدام مجاهدین و شورشگران - سخنرانی‌ها + فیلم و عکس- سازمان مجاهدین خلق ایران]</ref>


== مقدمه و زمینه تاریخی ==
== ترکیب شرکت‌کنندگان و سازماندهی ==
تظاهرات بزرگ ایرانیان آزاده و هواداران شورای ملی مقاومت ایران در نیویورک در تاریخ اول مهرماه ۱۴۰۴ (۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵)، همزمان با برگزاری هشتادمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد، یکی از شاخص‌ترین رویدادهای سیاسی اپوزیسیون ایرانی در خارج از کشور بود. این تظاهرات در میدان «داگ هامر شولد»، مقابل مقر سازمان ملل، برگزار شد و هزاران ایرانی از ایالت‌های مختلف آمریکا و کشورهای دیگر در آن حضور یافتند. شعار محوری این گردهمایی «نه به رژیم قتل‌عام و رکوردار اعدام» بود؛ شعاری که به‌طور مستقیم به کارنامه جمهوری اسلامی در سرکوب و اعدام‌های گسترده اشاره داشت.
تظاهرات واشنگتن توسط شبکه جوامع ایرانی-آمریکایی (OIAC) که چتر حمایتی هواداران شورای ملی مقاومت در ایالات متحده محسوب می‌شود، سازماندهی شد. گزارش‌های تصویری و بیانیه‌های رسمی نشان می‌دهند که هزاران تن از ایرانیان مقیم ایالات متحده و کانادا از ایالت‌های مختلف به واشنگتن دی‌سی سفر کردند.


هدف اصلی تجمع‌کنندگان، اعتراض به حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور منصوب رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای، در مجمع عمومی سازمان ملل بود. برای ایرانیان تبعیدی، حضور پزشکیان در این نشست نمادی از تلاش رژیم برای کسب مشروعیت بین‌المللی تلقی شد. در مقابل، شرکت‌کنندگان در تظاهرات کوشیدند این پیام را به جامعه جهانی منتقل کنند که جمهوری اسلامی نماینده واقعی مردم ایران نیست و مقاومت سازمان‌یافته، به‌ویژه شورای ملی مقاومت ایران، آلترناتیو دموکراتیک برای آینده ایران است.
بخش عمده‌ای از بدنه تجمع را جوانان و نسل دوم مهاجران ایرانی تشکیل می‌دادند. شرکت‌کنندگان با حمل پرچم‌های سه‌رنگ ایران با نماد شیر و خورشید، پلاکاردها و بنرهای بزرگ به زبان‌های فارسی و انگلیسی، هویت بصری یکدستی به تجمع بخشیدند. از ویژگی‌های بارز این برنامه، چیدمان نمادین هزاران شاخه گل رز سرخ و تصاویر اعدام‌شدگان در مقابل نمای ساختمان کنگره آمریکا بود که به عنوان یادبود قربانیان نقض حقوق بشر در ایران طراحی شده بود.<ref name=":0" />


این تظاهرات در ادامه سلسله گردهمایی‌های مشابه، از جمله تظاهرات بزرگ بروکسل در ۱۵ شهریور ۱۴۰۴، برگزار شد.<ref>[https://article.mojahedin.org/i/%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84--%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF-%D9%86%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%88%D8%AF «کرسی مردم ایران در ملل متحد نباید به رژیم اعدام و قتل‌عام داده شود!»]</ref>
== پیام آنلاین مریم رجوی ==
مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران برای دوران انتقال، از طریق یک پیام کتبی و آنلاین، خطوط استراتژیک این تجمع را تبیین کرد. پیام او بر چند محور کلیدی استوار بود:


== پیام مریم رجوی و مواضع شورای ملی مقاومت ==
* '''تبیین بن‌بست ساختاری رژیم:''' رجوی معتقد بود که حکومت ایران در یک انسداد ژئوپلیتیک و داخلی قرار دارد. او اظهار داشت که حکومت نه می‌تواند به شرایط پیش از قیام دی‌ماه بازگردد و نه راهی به پیش دارد، لذا به «استراتژی طناب دار» و شرایط جنگی برای تصفیه خونین زندان‌ها روی آورده است.
نقطه آغازین رسمی تظاهرات نیویورک، قرائت پیام مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران، بود. این پیام توسط سونا صمصامی، نماینده شورای ملی مقاومت در ایالات متحده، قرائت شد و به‌عنوان خط‌مشی اصلی گردهمایی عمل کرد.
* '''تکثیر کانون‌های شورشی:''' او با استناد به سخنان وحید بنی‌عامریان پیش از اعدام، تاکید کرد که حذف فیزیکی نیروهای مقاومت مانع از گسترش این شبکه در داخل کشور نخواهد شد.
* '''مرزبندی با جریان سلطنت:''' بخش عمده‌ای از پیام رجوی به نقد حامیان رضا پهلوی اختصاص داشت. او این جریان را «جماعت بی‌پشتوانه و بی‌ریشه» خواند که با تهدید ملیت‌های ستمدیده (کرد، بلوچ، عرب و ترکمن) و بازتولید نمادهای ساواک، به دنبال احیای استبداد گذشته هستند.
* '''فراخوان به جامعه جهانی:''' وی خواستار گنجاندن شرط «توقف اعدام‌ها» در هرگونه توافق بین‌المللی با ایران، اخراج مأموران رژیم از خاک کشورهای غربی و به رسمیت شناختن حق مقاومت مسلحانه مردم ایران شد.<ref>[https://www.maryam-rajavi.com/message-demonstration-washington-no-to-religious-and-monarchical-dictatorships/ پیام به تظاهرات ایرانیان در واشینگتن-مریم رجوی]</ref>


خانم رجوی در پیام خود، تجمع هزاران ایرانی در نیویورک را امتداد طبیعی پایداری مردم ایران در داخل کشور دانست و تصریح کرد:<blockquote>«پایداری شما هموطنان که هر سال به نشانه اعتراض در این محل اجتماع می‌کنید، در واقع حمایت از جوانان قیام و قیام‌آفرین در داخل ایران است. این پایداری سرمایه مردم ایران برای پیروزی است.»</blockquote>وی با تأکید بر این‌که صدای واقعی مردم ایران نه مسعود پزشکیان بلکه معترضان و زندانیان سیاسی هستند، خطاب به شرکت‌کنندگان گفت:<blockquote>«شما صدای مردم ایران هستید، نه رئیس‌جمهور ولی‌فقیه که در ۱۴ ماه ریاستش تا دیروز ۱۸۱۷ نفر را اعدام کرده است.»</blockquote>در بخش دیگری از پیام، مریم رجوی به تشریح خواسته‌های اصلی مقاومت ایران پرداخت که سه محور کلیدی داشت:
== مواضع شخصیت‌های شرکت‌کننده در تظاهرات ==
در این گردهمایی، شخصیت‌های برجسته سیاسی، نظامی و حقوقی از ایالات متحده و اروپا به ایراد سخن پرداختند که هر یک از زوایای مختلف به بررسی مساله ایران پرداختند.


# '''لغو کرسی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد''': رجوی تصریح کرد که این کرسی نباید در اختیار «رژیم اعدام و قتل‌عام» باشد.
=== پاتریک کندی (سیاستمدار آمریکایی) ===
# '''ارجاع پرونده جنایات جمهوری اسلامی به شورای امنیت''': او خواستار رسیدگی به کارنامه کشتار و سرکوب در چارچوب حقوق بین‌الملل شد.
پاتریک کندی، فرزند سناتور فقید تد کندی، با تمرکز بر مشروعیت تاریخی مقاومت سازمان‌یافته، موج اعدام‌ها را نه نشانه قدرت، بلکه دلیلی بر «ترس فلج‌کننده عمیق» حکومت از قیام سراسری دانست.
# '''محاکمه رهبران رژیم در دادگاه‌های بین‌المللی''': از خامنه‌ای گرفته تا سایر مقامات امنیتی و نظامی باید به‌عنوان مسئولان اصلی سرکوب و اعدام‌ها محاکمه شوند.


او همچنین به موضوع '''برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی''' پرداخت و یادآوری کرد:<blockquote>«اگر ۲۳ سال پیش مقاومت ایران پروژه و سایت‌های مخفی اتمی رژیم را فاش نمی‌کرد، آخوندها مدتها بود که به بمب اتمی مسلح شده بودند</blockquote>این پیام، که به‌روشنی بر ضرورت برخورد قاطع جامعه جهانی با رژیم تأکید داشت، مسیر کلی تظاهرات را تعیین کرد. همزمان، پیام خانم رجوی یادآور شد که آلترناتیو دموکراتیک ایران، یعنی شورای ملی مقاومت، نه اصلاح ساختاری درون رژیم بلکه تغییر بنیادین و استقرار یک جمهوری دموکراتیک را هدف قرار داده است.<ref>[https://www.maryam-rajavi.com/grand-new-york-un-gathering-2025/ پیام مریم رجوی به شرکت‌کنندگان در تظاهرات بزرگ نیویورک]</ref>
کندی در بخشی از سخنان خود که بازتاب رسانه‌ای گسترده‌ای داشت، به شدت به تحرکات اخیر رضا پهلوی و هوادارانش تاخت. او با اشاره به راهپیمایی سلطنت‌طلبان در اروپا با لباس‌های مزین به آرم ساواک، این اقدام را محکوم کرد و گفت: «تلاش بقایای شاه برای نشان دادن خود به عنوان یک آلترناتیو دموکراتیک، یک توهم خطرناک استاو استدلال کرد که نمی‌توان هم‌زمان سپاه پاسداران را محکوم کرد اما جنایات و شکنجه‌های پلیس مخفی شاه (ساواک) را به فراموشی سپرد. کندی برنامه ده ماده‌ای مریم رجوی را مانیفستی مبتنی بر صندوق رأی و کرامت انسانی توصیف کرد.


== سخنرانی شخصیت‌های بین‌المللی ==
=== کارلا سندز (سفیر پیشین آمریکا در دانمارک) ===
[[پرونده:سخنرانی کارلا سندز، در تظاهرات نیویورک.jpg|جایگزین=سخنرانی کارلا سندز، سفیر پیشین ایالات متحده در دانمارک در تظاهرات نیویورک|بندانگشتی|سخنرانی کارلا سندز، سفیر پیشین ایالات متحده در دانمارک در تظاهرات نیویورک]]
کارلا سندز با رویکردی دیپلماتیک و افشاگرانه به نقد «سیاست مماشات» دولت‌های غربی پرداخت. به گفته او، دکترین مماشات در طول دهه‌های گذشته تلاش کرده است تا با ایجاد تابو پیرامون سازمان مجاهدین خلق، این دروغ را القا کند که دنیا تنها دو گزینه دارد: پذیرش حکومت آخوندها یا مواجهه با بحران و هرج‌ومرج.
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های تظاهرات نیویورک حضور و سخنرانی شماری از شخصیت‌های بین‌المللی و سیاسی برجسته بود که با مواضع خود، بُعد جهانی این رویداد را پررنگ‌تر ساختند. این سخنرانی‌ها نه تنها حمایت از مقاومت ایران را نشان داد بلکه پیام روشنی به سازمان ملل متحد و دولت‌های غربی ارسال کرد.


==== کارلا سندز ====
سندز با بیان اینکه شورای ملی مقاومت با پلتفرم منظم خود (تعهد به انتخابات آزاد، جدایی دین از دولت و ایران غیراتمی) این دوگانه کاذب را در هم شکسته است، خواستار به رسمیت شناختن مشروعیت مبارزه کانون‌های شورشی با سپاه پاسداران از سوی واشنگتن شد. وی نیز با لحنی تند، هواداران رضا پهلوی را به دلیل دفاع علنی از ارگان شکنجه ساواک مورد انتقاد قرار داد و تاکید کرد که آینده ایران نباید میان «عمامه و تاج» تقسیم شود.
کارلا سندز، سفیر پیشین ایالات متحده در دانمارک، در سخنان خود بر موج اعدام‌ها در ایران تمرکز کرد. او گفت:<blockquote>«ما اینجا صدای مردم ایران را می‌شنویم، خیلی واضح و با فوریت و اضطرار. فقط در ماه اوت رژیم آخوندی ۱۷۰ نفر را اعدام کرد... این اعدام نیست بلکه قتل حکومتی توسط رژیمی است که از مردم ایران وحشت دارد.»</blockquote>وی همچنین به مذاکرات هسته‌ای ایران اشاره کرد و تأکید نمود:<blockquote>«این‌ها مذاکره نیست، تاکتیک‌هایی برای تأخیر و رسیدن به سلاح هسته‌ای است. هر روز تأخیر و امتیاز، رژیم را به سلاح هسته‌ای نزدیک‌تر می‌کند. تنها راه مقابله با این رژیم، قدرت و فشار حداکثری است.»</blockquote>کارلا سندز در ادامه به آلترناتیوهای «دروغین» پرداخت و تصریح کرد:<blockquote>«مردم ایران دیکتاتوری را رد کرده‌اند. آنها تاج را با عمامه عوض نمی‌کنند. اما یک آلترناتیو دموکراتیک و سازمان‌یافته وجود دارد که ۶۰ سال مقاومت کرده است. همین‌ها بودند که نخستین بار برنامه هسته‌ای ایران را افشا کردند و جهان مدیون آنهاست.»</blockquote>


==== لیندا چاوز ====
=== رودی جولیانی (حقوقدان و شهردار پیشین نیویورک) ===
لیندا چاوز، مدیر پیشین روابط عمومی کاخ سفید، سخنان خود را با تأکید بر ماهیت دیکتاتوری جمهوری اسلامی آغاز کرد:<blockquote>«بیش از ۴۶ سال است که رژیم مذهبی در ایران آزادی را از مردم خودش سلب کرده است. اما زمان آخوندها رو به پایان است.»</blockquote>او با نگاهی به آینده افزود:<blockquote>«هیچ‌کس نمی‌تواند آینده را پیش‌بینی کند، اما یک چیز قطعی است؛ تغییر در حال وقوع است. تنها سوال این است که چه نوع تغییری رخ خواهد داد؟ شاه دیکتاتور بود و غیرقابل تصور است که سلطنت بازگردد. مرکز امید من در خانم رجوی است. او خستگی‌ناپذیر است و می‌خواهد مردم ایران رهبر خود را انتخاب کنند.»</blockquote>
رودی جولیانی با اتکا بر تجربیات حقوقی و سیاسی خود، به تبیین نقش مجاهدین خلق در افشای برنامه‌های مخفی هسته‌ای و موشکی ایران در ابتدای دهه ۱۳۸۰ (نظیر سایت‌های نطنز و اراک) پرداخت. جولیانی استدلال کرد که جامعه جهانی مدیون اطلاعات استراتژیک این سازمان است.


==== ژنرال تاد والترز ====
او با ارجاع به اعترافات لایه‌های درونی حکومت ایران و سخنان شخص علی خامنه‌ای، بیان داشت که نظام حاکم تنها ارگان خطرناک و جایگزین واقعی خود را سازمان مجاهدین خلق می‌داند؛ زیرا این جریان از گستردگی، انضباط و شبکه داخلی لازم برای سرنگونی برخوردار است. جولیانی برنامه ده ماده‌ای را معادل «منشور حقوق ملل» برای ایران فردا دانست.
ژنرال تاد والترز، فرمانده پیشین ناتو و نیروهای آمریکا در اروپا، نیز در جمع حاضران سخن گفت. او به نقش فعال ایرانیان تبعیدی در حمایت از مبارزه مردم ایران اشاره کرد:<blockquote>«اجازه بدهید تا شما را تشویق کنم به‌خاطر روحیه‌ای که دارید و حضور شما در اینجا. این علامتی است که نشان می‌دهد آماده هستید بخشی از راه‌حل باشید؛ همان چیزی که اکنون به آن نیاز داریم.»<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D9%86%DB%8C%D9%88%DB%8C%D9%88%D8%B1%DA%A9-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%85%D9%82%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84--%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86 نیویورک - تظاهرات ایرانیان آزاده مقابل مقر ملل متحد در اعتراض به حضور پزشکیان]</ref></blockquote>


== سخنرانی مسلم اسکندر فیلابی ==
=== ژنرال وسلی کلارک (فرمانده اسبق نیروهای ناتو در اروپا) ===
مسلم اسکندر فیلابی، مسئول کمیسیون ورزش شورای ملی مقاومت ایران یکی از سخنرانان این تظاهرات بود. او گفت:<blockquote>'''«'''امروز ما اینجا ایستاده‌ایم تا صدای میلیون‌ها ایرانی باشیم که تحت یک حاکمیت سرکوبگر زندگی می‌کنند. آخوندهای حاکم بیش از چهار دهه است که نه تنها مردم ایران بلکه امنیت و صلح جهانی را به گروگان گرفته‌اند. در ایران حقوق‌بشر به‌صورت سیستماتیک نقض می‌شود آمار اعدامها در رابطه با جوانان و اقلیت‌های مذهبی و حتی معترضان خیابانی یکی از بالاترین‌ها در جهان است. هر صدایی که برای آزادی بلند شود، هر صدایی که برای عدالت بلند شود با زندان و شکنجه و طناب دار مواجه می‌شود».</blockquote>
ژنرال وسلی کلارک با رویکردی استراتژیک-نظامی به تبیین وضعیت ایران پرداخت. او با مقایسه شرایط فعلی با سال ۱۹۷۹ (سقوط شاه)، اظهار داشت که تمدن بزرگ ایران توسط یک گروه جنایتکار که ثروت ملی را صرف گسترش تروریسم و موشک‌سازی می‌کنند، به بند کشیده شده است.


== نقش زنان و جوانان در تظاهرات ==
کلارک یک گزاره تحلیلی مهم را مطرح کرد: «تظاهرات مسالمت‌آمیز صرفاً باعث تغییر نمیشود و برای سرنگونی این رژیم مستاصل، مقاومت مسلحانه مشروع و سازمان‌یافته الزامی است.» او تاکید کرد که هیچ ابزار نظامی خارجی (مانند ناوها یا بمب‌های سنگر شکن) نمی‌تواند جایگزین اراده توده‌ها و نیروی منسجم روی زمین شود؛ نیرویی که اکنون در قالب کانون‌های شورشی بازسازی شده است.<ref name=":0" />
[[پرونده:سخنرانی جوانان در تظاهرات نیویورک.jpg|جایگزین=سخنرانی جوانان در تظاهرات نیویورک|بندانگشتی|سخنرانی جوانان در تظاهرات نیویورک]]
از ویژگی‌های بارز تظاهرات بزرگ ایرانیان در نیویورک حضور پررنگ زنان و جوانان بود. این امر نه تنها نشان‌دهنده پویایی و استمرار مقاومت در نسل‌های مختلف است، بلکه اهمیت جایگاه زنان در صف مقدم مبارزه را برجسته می‌سازد.


==== زنان سخنران ====
== نمایندگان ملیت‌ها و نسل جوان ==
در میان سخنرانان، چندین زن برجسته حضور داشتند که پیام مقاومت و امید را از زاویه‌ای انسانی‌تر و اجتماعی‌تر مطرح کردند. دکتر سولماز ابو علی، قهرمان جهانی کاراته، در سخنرانی خود به نقش زنان ایرانی در خط مقدم مبارزه علیه استبداد مذهبی اشاره کرد و گفت:<blockquote>«زنان ایران تنها برای حقوق فردی خود نمی‌جنگند، بلکه برای آزادی همه مردم ایران ایستاده‌اند. این مبارزه فراتر از مرزهای جنسیتی است؛ مبارزه‌ای برای کرامت انسانی است.»</blockquote>در کنار او، سروی گلستانه و ستاره وطن، از اعضای هیأت زنان هوادار مقاومت، با تأکید بر نقش تعیین‌کننده زنان در آینده ایران دموکراتیک سخن گفتند. آنها بر این باور بودند که مشارکت فعال زنان نه‌تنها در مقاومت کنونی، بلکه در ساختار سیاسی آینده ایران، تضمین‌کننده تحقق یک جمهوری مبتنی بر برابری خواهد بود.
تظاهرات واشنگتن همچنین بستری برای ابراز عقیده نمایندگان اقلیت‌های قومی و نسل جدید مدافعان حقوق بشر بود.


==== جوانان و نسل نو ====
* '''هژار برنجی (نماینده حزب دموکرات کردستان ایران در آمریکا):''' برنجی با محکوم کردن حملات موشکی و پهپادی رژیم به کردستان، بر اتحاد استراتژیک میان تمام نیروهای جمهوری‌خواه و دموکرات تاکید کرد. او با رد هرگونه فرم از استبداد اعلام کرد که جامعه ایران به گذشته (دیکتاتوری تاج) باز نخواهد گشت و خواهان تضمن حقوق ملیت‌ها در چارچوب یک ایران یکپارچه و تکثرگرا است.
نسل جوان نیز حضور گسترده‌ای در این تظاهرات داشت. جوانانی که خود یا فرزندان مهاجران ایرانی‌اند، با صدای بلند از آرمان‌های مقاومت دفاع کردند. از جمله میشل شریعتی، حنیف احدی، پارسا آریا و صبا رضایی از هیأت جوانان هوادار مقاومت به سخنرانی پرداختند.
* '''کیمیا آریا و علی ضیایی (نمایندگان نسل جوان):''' این دو سخنران جوان بر نقش پیشتاز زنان در رهبری جنبش مقاومت تحت هدایت مریم رجوی تاکید کردند. ضیایی با اشاره به تجربه شخصی خود به عنوان فرزند یک زندانی سیاسی، اعدام‌ها را نشانه اعتراف آخوندها به عدم کنترل بر روحیه آزادی‌خواهی نسل جدید دانست.<ref name=":0" />


میشل شریعتی در سخنان خود گفت:<blockquote>«نسل جوان امروز به‌خوبی می‌داند که آینده‌ای آزاد تنها با پایان دادن به این دیکتاتوری ممکن است. ما نمایندگان جوانانی هستیم که نمی‌خواهند ایران بار دیگر به دیکتاتوری سلطنتی یا مذهبی بازگردد.»</blockquote>حنیف احدی بر اهمیت استمرار مبارزه تأکید کرد و افزود:<blockquote>«ما صدای جوانانی هستیم که در خیابان‌های ایران فریاد می‌زنند: نه به شاه، نه به شیخ. ما این پیام را در نیویورک تکرار می‌کنیم تا جهان بداند که مردم ایران بدیلی دموکراتیک و سازمان‌یافته دارند.»</blockquote>پارسا آریا و صبا رضایی نیز در سخنان خود به نقش نسل جوان در شکستن فضای سرکوب اشاره کردند. آنها تصریح کردند که نسل نو، با حضور در فضای مجازی، هنر، ورزش و کنشگری اجتماعی، پیام آزادی و برابری را به داخل ایران منتقل می‌کند و پیوندی زنده میان جامعه تبعیدی و مردم داخل کشور ایجاد کرده است.
== قطعنامه نهایی و مطالبات تجمع ==
در پایان این تظاهرات، قطعنامه‌ای رسمی صادر شد که بندهای آن به عنوان مطالبات محوری شرکت‌کنندگان به دفتر مراجع قضایی و قانون‌گذاری ایالات متحده و سازمان ملل متحد ارسال گردید. این مطالبات عبارت بودند از:
{| class="wikitable"
|'''شماره'''
|'''محور اصلی مطالبات'''
|'''شرح تحلیلی و حقوقی'''
|-
|'''۱'''
|'''توقف فوری اعدام‌ها'''
|الزام جامعه جهانی به گنجاندن بند لغو مجازات اعدام در هرگونه دکترین دیپلماتیک یا توافق با تهران.
|-
|'''۲'''
|'''به رسمیت شناختن حق مقاومت'''
|شناسایی مشروعیت دفاعی کانون‌های شورشی و ارتش آزادی‌بخش در برابر ارگان‌های سرکوبگر نظیر سپاه پاسداران (IRGC).
|-
|'''۳'''
|'''تحریم و تعقیب قضایی'''
|ارجاع پرونده نقض حقوق بشر و قتل‌عام‌های سیاسی ایران به دادگاه‌های بین‌المللی و تعقیب سردمداران نظام به جرم جنایت علیه بشریت.
|-
|'''۴'''
|'''حمایت فنی از اینترنت آزاد'''
|فراهم‌سازی زیرساخت‌های ماهواره‌ای و تکنولوژیک توسط دولت‌های غربی جهت خنثی‌سازی سیاست قطع اینترنت در زمان قیام‌ها.
|-
|'''۵'''
|'''طرد سیاست مماشات'''
|به رسمیت شناختن شورای ملی مقاومت ایران (NCRI) به عنوان جایگزین دموکراتیک و پیش‌برد فرآیند انتقال قدرت در چارچوب انتخابات آزاد ظرف ۶ ماه پس از سرنگونی.
|}


==== پیام مشترک ====
== ۷. پیامدها و بازتاب‌های سیاسی ==
سخنان زنان و جوانان در این تظاهرات نشان داد که مقاومت ایران نه صرفاً بر شانه‌های نسل انقلاب ۱۳۵۷، بلکه بر دوش نسل‌های متوالی و به‌ویژه زنان و جوانان استوار است. این حضور گسترده، مشروعیت اجتماعی و آینده‌نگری مقاومت را برجسته می‌کند و تصویری از ایران فردا را به نمایش می‌گذارد؛ ایرانی آزاد، برابر و متکی بر نقش‌آفرینی نسل نو.<ref name=":0" />
تظاهرات ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ در واشنگتن از چند جنبه در کانون تحلیل‌های سیاسی قرار گرفت:


== بازتاب رسانه‌ای تظاهرات نیویورک ==
اولاً، این تجمع توانست همگرایی محسوسی میان چهره‌های دو حزب اصلی آمریکا (دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان) پیرامون مساله حقوق بشر و حمایت از برنامه ده ماده‌ای ایجاد کند. حضور شخصیت‌هایی با گرایش‌های سیاسی متفاوت نشان داد که پلتفرم شورای ملی مقاومت به عنوان یک گزینه هماهنگ با معیارهای بین‌المللی شناخته می‌شود.
تظاهرات بزرگ ایرانیان آزاده در اول مهرماه ۱۴۰۴ (۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵) مقابل مقر سازمان ملل در نیویورک، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت. حضور هزاران نفر از ایرانیان و شخصیت‌های سیاسی در این رویداد، باعث شد تا خبرگزاری‌ها و رسانه‌های معتبر جهان به پوشش آن بپردازند و بر پیام اصلی آن، یعنی مخالفت با مشروعیت‌بخشی به حکومت ایران و حمایت از یک آلترناتیو دموکراتیک، تأکید کنند.


==== آسوشیتدپرس ====
ثانیاً، مرزبندی صریح و بی‌سابقه سخنرانان آمریکایی و ایرانی با بقایای رژیم پهلوی و نمادهای ساواک، بازتاب گسترده‌ای در فضای مجازی و رسانه‌ای داشت. این مواضع عملاً پروژه احیای سلطنت را در محافل استراتژیک واشنگتن به عنوان گزینه‌ای غیردموکراتیک و فاقد پایگاه عینی در داخل ایران منزوی کرد.
[[پرونده:یکی از عکس‌های منعکس‌شده در خبرگزاری رویترز از تظاهرات نیویورک .jpg|جایگزین=یکی از عکس‌های منعکس‌شده از تظاهرات نیویورک در خبرگزاری رویترز|بندانگشتی|یکی از عکس‌های منعکس‌شده از تظاهرات نیویورک در خبرگزاری رویترز ]]


خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی نوشت:<blockquote>«جمعیت بزرگی از ایرانیان همزمان با هشتادمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک علیه رژیم ایران دست به تظاهرات زدند.»</blockquote>این رسانه در ادامه افزود که در جریان تجمع، تصاویر بسیاری از قربانیان سرکوب و اعدام در ایران به نمایش گذاشته شد تا توجه افکار عمومی جهانی به ابعاد گسترده نقض حقوق‌بشر در ایران جلب شود. آسوشیتدپرس، این تظاهرات را بخشی از جنبش بین‌المللی ایرانیان تبعیدی توصیف کرد که پیوندی نزدیک با اعتراضات داخل ایران دارند.
در نهایت، این تجمع به عنوان پیش‌درآمدی برای گردهمایی بزرگ سالانه مقاومت ایران در پاریس (که برای ۲۰ ژوئن برنامه‌ریزی شده بود) عمل کرد و توانست اراده تشکیلاتی هواداران این جنبش را در فضای بین‌المللی تثبیت نماید. دانشنامه‌ها و ناظران سیاسی این رویداد را سندی بر تغییر فاز اپوزیسیون ایرانی به سمت انسجام ساختاری و نفی فراگیر استبداد در هر دو فرم تاریخی آن (سلطنتی و مذهبی) قلمداد می‌کنند.
 
==== رویترز ====
خبرگزاری رویترز نیز با انتشار گزارش و تصاویر متعدد، این تجمع را یکی از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های ایرانیان خارج از کشور در سال‌های اخیر دانست. رویترز گزارش داد:<blockquote>«تظاهرات ایران آزاد در نزدیکی مقر سازمان ملل در نیویورک، همزمان با برگزاری هشتادمین مجمع عمومی ملل متحد برگزار شد.»</blockquote>در این گزارش به حضور فعال زنان و جوانان و همچنین تأکید سخنرانان بر لزوم فشار بین‌المللی علیه تهران اشاره شد.
 
==== جاست د نیوز (Just the News) ====
رسانه آمریکایی ''جاست د نیوز'' پخش مستقیم این تظاهرات را در دستور کار قرار داد. این شبکه گزارش داد:
[[پرونده:عکسی از تظاهرات نیویورک در خبرگزاری فرانسه.jpg|جایگزین=عکسی از تظاهرات نیویورک در خبرگزاری فرانسه|بندانگشتی|عکسی از تظاهرات نیویورک در خبرگزاری فرانسه]]
<blockquote>«ایرانیان آزاده و یاران شورشگر در نیویورک گرد هم آمدند تا علیه حضور رئیس‌جمهور منصوب خامنه‌ای به‌عنوان نماینده ملت ایران اعتراض کنند.»</blockquote>این رسانه هم‌چنین بر خواسته اصلی تظاهرات یعنی «توقف مشروعیت‌بخشی به رژیم و شناسایی حق مردم ایران برای تغییر حکومت» تأکید کرد.<ref>[https://news.mojahedin.org/i/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D9%88%DB%8C%D9%88%D8%B1%DA%A9-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%85%D9%82%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84--%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%B2-%D8%A2%D8%B3%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AA%D8%AF%D9%BE%D8%B1%D8%B3-%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 بازتاب تظاهرات بزرگ ایرانیان آزاده در نیویورک توسط رویترز، آسوشیتدپرس، جاست د نیوز]</ref>
 
==== خبرگزاری فرانسه ====
خبرگزاری فرانسه نیز با اشاره به ابعاد بین‌المللی این گردهمایی، آن را بخشی از کارزار جهانی علیه سیاست مماشات دانست. این رسانه تأکید کرد که سخنان مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت، محور اصلی تظاهرات بود و پیام روشنی به سازمان ملل فرستاد که «نماینده واقعی مردم ایران، مقاومت سازمان‌یافته است.»<ref>[https://news.mojahedin.org/i/%D8%A7%D9%86%D8%B9%DA%A9%D8%A7%D8%B3-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%86%DB%8C%D9%88%DB%8C%D9%88%D8%B1%DA%A9-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%84--%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF انعکاس خبرگزاری فرانسه از تظاهرات بزرگ ایرانیان در نیویورک مقابل سازمان ملل متحد]</ref>
 
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۳۳

تظاهرات ایرانیان آزاده در واشنگتن مقابل کنگره آمریکا

اعتراض به موج اعدام مجاهدان و شورشگران

عاملان هواداران شورای ملی مقاومت ایران، سازمان مجاهدین خلق، جوامع ایرانی-آمریکایی، شخصیت‌های آمریکایی حامی مقاومت
مکان مقابل کنگره آمریکا، واشنگتن دی.سی، ایالات متحده
زمان ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ (۱۶ مه ۲۰۲۶)
نتیجه محکومیت گسترده اعدام‌های رژیم، قرائت پیام مریم رجوی، تأکید بر سرنگونی دیکتاتوری ولایت فقیه، حمایت از دولت موقت شورای ملی مقاومت، بازتاب رسانه‌ای در مقاومت و برخی رسانه‌های آمریکایی

تظاهرات واشنگتن (۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ / ۱۶ مه ۲۰۲۶)، که در ادبیات برگزارکنندگان آن با عنوان «تظاهرات ایران آزاد» نیز شناخته می‌شود، یک تجمع سیاسی، اعتراضی و تشکیلاتی گسترده بود که توسط سازمان جوامع ایرانی-آمریکایی (OIAC) و هواداران «سازمان مجاهدین خلق ایران» و «شورای ملی مقاومت ایران» (NCRI) در محوطه بیرونی ساختمان کنگره ایالات متحده آمریکا (کاپیتول هیل) و فضای پارک سنای بالا (Upper Senate Park) برگزار شد.

سخنرانان برجسته بین‌المللی از جمله پاتریک کندی، کارلا سندز، رودی جولیانی و ژنرال وسلی کلارک، با کالبدشکافی وحشت ساختاری حکومت از تکثیر شبکه‌ «کانون‌های شورشی»، بر کارآمدی مقاومت سازمان‌یافته روی زمین تاکید کردند. ممیزه اساسی این کلان‌رویداد، مرزبندی قاطع، صریح و تاریخی با بقایای رژیم پهلوی و محکومیت نمادهای ساواک بود؛ امری که پروژه احیای سلطنت را به عنوان یک «توهم خطرناک» طرد کرد. در نهایت، این تجمع با نفی دوگانه استبداد مذهبی و فردی (شاه و شیخ)، برنامه ده ماده‌ای مریم رجوی را به عنوان تنها بدیل (آلترناتیو) معتبر، دموکراتیک و مبتنی بر صندوق رأی برای تضمین صلح پایدار منطقه و حاکمیت جمهور مردم ایران به جامعه جهانی معرفی نمود.

این رویداد به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تجمعات اپوزیسیون سازمان‌یافته ایرانی در پایتخت ایالات متحده در نیمه اول دهه ۱۴۰۰ خورشیدی ارزیابی می‌شود. هدف اصلی این تجمع، اعتراض به افزایش آمار اجرای احکام اعدام در ایران، محکومیت سرکوب معترضان داخلی، نفی هم‌زمان دو ساختار حکومتی «دیکتاتوری مذهبی» و «دیکتاتوری سلطنتی»، و جلب حمایت بین‌المللی از برنامه ده ماده‌ای مریم رجوی برای آینده سیاسی ایران بود.

پیش‌زمینه تاریخی و ژئوپلیتیک

این تظاهرات در برهه‌ای حساس از وضعیت سیاسی ایران و خاورمیانه برگزار شد. در پی وقوع اعتراضات و قیام‌های مردمی در دی‌ماه سال‌های پیشین و افزایش فعالیت شبکه‌های داخلی موسوم به «کانون‌های شورشی»، حکومت جمهوری اسلامی دست به اجرای سیاست‌های سخت‌گیرانه امنیتی زد. در بهار ۱۴۰۵، گزارش‌های متعددی از سوی سازمان‌های حقوق بشری مبنی بر صدور و اجرای گسترده احکام اعدام برای زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران منتشر شد.

از سوی دیگر، فضای بین‌المللی به دلیل تقابل‌های منطقه‌ای و شکست نسبی دکترین مماشات دولت‌های غربی با تهران، دچار تحول شده بود. این گردهمایی دقیقاً ۴۰ روز پس از اعدام دو تن از اعضای باسابقه و کلیدی مرتبط با مجاهدین خلق (وحید بنی‌عامریان و ابوالحسن منتظر) در زندان قزل‌حصار (۴ آوریل) صورت گرفت؛ رویدادی که به عنوان یکی از پیش‌ران‌های اصلی انگیزش سیاسی شرکت‌کنندگان در این تجمع عمل کرد.[۱]

ترکیب شرکت‌کنندگان و سازماندهی

تظاهرات واشنگتن توسط شبکه جوامع ایرانی-آمریکایی (OIAC) که چتر حمایتی هواداران شورای ملی مقاومت در ایالات متحده محسوب می‌شود، سازماندهی شد. گزارش‌های تصویری و بیانیه‌های رسمی نشان می‌دهند که هزاران تن از ایرانیان مقیم ایالات متحده و کانادا از ایالت‌های مختلف به واشنگتن دی‌سی سفر کردند.

بخش عمده‌ای از بدنه تجمع را جوانان و نسل دوم مهاجران ایرانی تشکیل می‌دادند. شرکت‌کنندگان با حمل پرچم‌های سه‌رنگ ایران با نماد شیر و خورشید، پلاکاردها و بنرهای بزرگ به زبان‌های فارسی و انگلیسی، هویت بصری یکدستی به تجمع بخشیدند. از ویژگی‌های بارز این برنامه، چیدمان نمادین هزاران شاخه گل رز سرخ و تصاویر اعدام‌شدگان در مقابل نمای ساختمان کنگره آمریکا بود که به عنوان یادبود قربانیان نقض حقوق بشر در ایران طراحی شده بود.[۱]

پیام آنلاین مریم رجوی

مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران برای دوران انتقال، از طریق یک پیام کتبی و آنلاین، خطوط استراتژیک این تجمع را تبیین کرد. پیام او بر چند محور کلیدی استوار بود:

  • تبیین بن‌بست ساختاری رژیم: رجوی معتقد بود که حکومت ایران در یک انسداد ژئوپلیتیک و داخلی قرار دارد. او اظهار داشت که حکومت نه می‌تواند به شرایط پیش از قیام دی‌ماه بازگردد و نه راهی به پیش دارد، لذا به «استراتژی طناب دار» و شرایط جنگی برای تصفیه خونین زندان‌ها روی آورده است.
  • تکثیر کانون‌های شورشی: او با استناد به سخنان وحید بنی‌عامریان پیش از اعدام، تاکید کرد که حذف فیزیکی نیروهای مقاومت مانع از گسترش این شبکه در داخل کشور نخواهد شد.
  • مرزبندی با جریان سلطنت: بخش عمده‌ای از پیام رجوی به نقد حامیان رضا پهلوی اختصاص داشت. او این جریان را «جماعت بی‌پشتوانه و بی‌ریشه» خواند که با تهدید ملیت‌های ستمدیده (کرد، بلوچ، عرب و ترکمن) و بازتولید نمادهای ساواک، به دنبال احیای استبداد گذشته هستند.
  • فراخوان به جامعه جهانی: وی خواستار گنجاندن شرط «توقف اعدام‌ها» در هرگونه توافق بین‌المللی با ایران، اخراج مأموران رژیم از خاک کشورهای غربی و به رسمیت شناختن حق مقاومت مسلحانه مردم ایران شد.[۲]

مواضع شخصیت‌های شرکت‌کننده در تظاهرات

در این گردهمایی، شخصیت‌های برجسته سیاسی، نظامی و حقوقی از ایالات متحده و اروپا به ایراد سخن پرداختند که هر یک از زوایای مختلف به بررسی مساله ایران پرداختند.

پاتریک کندی (سیاستمدار آمریکایی)

پاتریک کندی، فرزند سناتور فقید تد کندی، با تمرکز بر مشروعیت تاریخی مقاومت سازمان‌یافته، موج اعدام‌ها را نه نشانه قدرت، بلکه دلیلی بر «ترس فلج‌کننده عمیق» حکومت از قیام سراسری دانست.

کندی در بخشی از سخنان خود که بازتاب رسانه‌ای گسترده‌ای داشت، به شدت به تحرکات اخیر رضا پهلوی و هوادارانش تاخت. او با اشاره به راهپیمایی سلطنت‌طلبان در اروپا با لباس‌های مزین به آرم ساواک، این اقدام را محکوم کرد و گفت: «تلاش بقایای شاه برای نشان دادن خود به عنوان یک آلترناتیو دموکراتیک، یک توهم خطرناک است.» او استدلال کرد که نمی‌توان هم‌زمان سپاه پاسداران را محکوم کرد اما جنایات و شکنجه‌های پلیس مخفی شاه (ساواک) را به فراموشی سپرد. کندی برنامه ده ماده‌ای مریم رجوی را مانیفستی مبتنی بر صندوق رأی و کرامت انسانی توصیف کرد.

کارلا سندز (سفیر پیشین آمریکا در دانمارک)

کارلا سندز با رویکردی دیپلماتیک و افشاگرانه به نقد «سیاست مماشات» دولت‌های غربی پرداخت. به گفته او، دکترین مماشات در طول دهه‌های گذشته تلاش کرده است تا با ایجاد تابو پیرامون سازمان مجاهدین خلق، این دروغ را القا کند که دنیا تنها دو گزینه دارد: پذیرش حکومت آخوندها یا مواجهه با بحران و هرج‌ومرج.

سندز با بیان اینکه شورای ملی مقاومت با پلتفرم منظم خود (تعهد به انتخابات آزاد، جدایی دین از دولت و ایران غیراتمی) این دوگانه کاذب را در هم شکسته است، خواستار به رسمیت شناختن مشروعیت مبارزه کانون‌های شورشی با سپاه پاسداران از سوی واشنگتن شد. وی نیز با لحنی تند، هواداران رضا پهلوی را به دلیل دفاع علنی از ارگان شکنجه ساواک مورد انتقاد قرار داد و تاکید کرد که آینده ایران نباید میان «عمامه و تاج» تقسیم شود.

رودی جولیانی (حقوقدان و شهردار پیشین نیویورک)

رودی جولیانی با اتکا بر تجربیات حقوقی و سیاسی خود، به تبیین نقش مجاهدین خلق در افشای برنامه‌های مخفی هسته‌ای و موشکی ایران در ابتدای دهه ۱۳۸۰ (نظیر سایت‌های نطنز و اراک) پرداخت. جولیانی استدلال کرد که جامعه جهانی مدیون اطلاعات استراتژیک این سازمان است.

او با ارجاع به اعترافات لایه‌های درونی حکومت ایران و سخنان شخص علی خامنه‌ای، بیان داشت که نظام حاکم تنها ارگان خطرناک و جایگزین واقعی خود را سازمان مجاهدین خلق می‌داند؛ زیرا این جریان از گستردگی، انضباط و شبکه داخلی لازم برای سرنگونی برخوردار است. جولیانی برنامه ده ماده‌ای را معادل «منشور حقوق ملل» برای ایران فردا دانست.

ژنرال وسلی کلارک (فرمانده اسبق نیروهای ناتو در اروپا)

ژنرال وسلی کلارک با رویکردی استراتژیک-نظامی به تبیین وضعیت ایران پرداخت. او با مقایسه شرایط فعلی با سال ۱۹۷۹ (سقوط شاه)، اظهار داشت که تمدن بزرگ ایران توسط یک گروه جنایتکار که ثروت ملی را صرف گسترش تروریسم و موشک‌سازی می‌کنند، به بند کشیده شده است.

کلارک یک گزاره تحلیلی مهم را مطرح کرد: «تظاهرات مسالمت‌آمیز صرفاً باعث تغییر نمیشود و برای سرنگونی این رژیم مستاصل، مقاومت مسلحانه مشروع و سازمان‌یافته الزامی است.» او تاکید کرد که هیچ ابزار نظامی خارجی (مانند ناوها یا بمب‌های سنگر شکن) نمی‌تواند جایگزین اراده توده‌ها و نیروی منسجم روی زمین شود؛ نیرویی که اکنون در قالب کانون‌های شورشی بازسازی شده است.[۱]

نمایندگان ملیت‌ها و نسل جوان

تظاهرات واشنگتن همچنین بستری برای ابراز عقیده نمایندگان اقلیت‌های قومی و نسل جدید مدافعان حقوق بشر بود.

  • هژار برنجی (نماینده حزب دموکرات کردستان ایران در آمریکا): برنجی با محکوم کردن حملات موشکی و پهپادی رژیم به کردستان، بر اتحاد استراتژیک میان تمام نیروهای جمهوری‌خواه و دموکرات تاکید کرد. او با رد هرگونه فرم از استبداد اعلام کرد که جامعه ایران به گذشته (دیکتاتوری تاج) باز نخواهد گشت و خواهان تضمن حقوق ملیت‌ها در چارچوب یک ایران یکپارچه و تکثرگرا است.
  • کیمیا آریا و علی ضیایی (نمایندگان نسل جوان): این دو سخنران جوان بر نقش پیشتاز زنان در رهبری جنبش مقاومت تحت هدایت مریم رجوی تاکید کردند. ضیایی با اشاره به تجربه شخصی خود به عنوان فرزند یک زندانی سیاسی، اعدام‌ها را نشانه اعتراف آخوندها به عدم کنترل بر روحیه آزادی‌خواهی نسل جدید دانست.[۱]

قطعنامه نهایی و مطالبات تجمع

در پایان این تظاهرات، قطعنامه‌ای رسمی صادر شد که بندهای آن به عنوان مطالبات محوری شرکت‌کنندگان به دفتر مراجع قضایی و قانون‌گذاری ایالات متحده و سازمان ملل متحد ارسال گردید. این مطالبات عبارت بودند از:

شماره محور اصلی مطالبات شرح تحلیلی و حقوقی
۱ توقف فوری اعدام‌ها الزام جامعه جهانی به گنجاندن بند لغو مجازات اعدام در هرگونه دکترین دیپلماتیک یا توافق با تهران.
۲ به رسمیت شناختن حق مقاومت شناسایی مشروعیت دفاعی کانون‌های شورشی و ارتش آزادی‌بخش در برابر ارگان‌های سرکوبگر نظیر سپاه پاسداران (IRGC).
۳ تحریم و تعقیب قضایی ارجاع پرونده نقض حقوق بشر و قتل‌عام‌های سیاسی ایران به دادگاه‌های بین‌المللی و تعقیب سردمداران نظام به جرم جنایت علیه بشریت.
۴ حمایت فنی از اینترنت آزاد فراهم‌سازی زیرساخت‌های ماهواره‌ای و تکنولوژیک توسط دولت‌های غربی جهت خنثی‌سازی سیاست قطع اینترنت در زمان قیام‌ها.
۵ طرد سیاست مماشات به رسمیت شناختن شورای ملی مقاومت ایران (NCRI) به عنوان جایگزین دموکراتیک و پیش‌برد فرآیند انتقال قدرت در چارچوب انتخابات آزاد ظرف ۶ ماه پس از سرنگونی.

۷. پیامدها و بازتاب‌های سیاسی

تظاهرات ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ در واشنگتن از چند جنبه در کانون تحلیل‌های سیاسی قرار گرفت:

اولاً، این تجمع توانست همگرایی محسوسی میان چهره‌های دو حزب اصلی آمریکا (دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان) پیرامون مساله حقوق بشر و حمایت از برنامه ده ماده‌ای ایجاد کند. حضور شخصیت‌هایی با گرایش‌های سیاسی متفاوت نشان داد که پلتفرم شورای ملی مقاومت به عنوان یک گزینه هماهنگ با معیارهای بین‌المللی شناخته می‌شود.

ثانیاً، مرزبندی صریح و بی‌سابقه سخنرانان آمریکایی و ایرانی با بقایای رژیم پهلوی و نمادهای ساواک، بازتاب گسترده‌ای در فضای مجازی و رسانه‌ای داشت. این مواضع عملاً پروژه احیای سلطنت را در محافل استراتژیک واشنگتن به عنوان گزینه‌ای غیردموکراتیک و فاقد پایگاه عینی در داخل ایران منزوی کرد.

در نهایت، این تجمع به عنوان پیش‌درآمدی برای گردهمایی بزرگ سالانه مقاومت ایران در پاریس (که برای ۲۰ ژوئن برنامه‌ریزی شده بود) عمل کرد و توانست اراده تشکیلاتی هواداران این جنبش را در فضای بین‌المللی تثبیت نماید. دانشنامه‌ها و ناظران سیاسی این رویداد را سندی بر تغییر فاز اپوزیسیون ایرانی به سمت انسجام ساختاری و نفی فراگیر استبداد در هر دو فرم تاریخی آن (سلطنتی و مذهبی) قلمداد می‌کنند.