|
|
| (۹۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| | | {| class="wikitable sortable" |
| {{جعبه زندگینامه
| | !ردیف |
| | اندازه جعبه = ۳۰۰px | | !نام |
| | عنوان = | | !سن |
| | عنوان ۲ = بنیانگذار آموزش ناشنوایان و کودکستان در ایران | | !توضیحات |
| | نام = جبار باغچهبان (میرزا جبار عسکرزاده) | | !وابستگی |
| | تصویر = جبار باغچهبان.jpg | | !زادگاه |
| | اندازه تصویر = ۲۵۰px | | !محل شهادت |
| | عنوان تصویر = جبار باغچهبان، بنیانگذار نخستین کودکستان و مدرسه ناشنوایان ایران | | !نحوه شهادت |
| | زادروز = ۱۹ اردیبهشت ۱۲۶۴ خورشیدی (۹ مه ۱۸۸۵ میلادی) | | !تاریخ |
| | زادگاه = ایروان، قفقاز، امپراتوری روسیه (ارمنستان کنونی) | | |- |
| | تاریخ مرگ = ۴ آذر ۱۳۴۵ خورشیدی (۲۵ نوامبر ۱۹۶۶ میلادی) | | |۷۶۶ |
| | مکان مرگ = تهران، ایران | | |علی نوری |
| | علت مرگ = کهولت سن | | |۱۷ |
| | آرامگاه = نزدیکی ابن بابویه، شهر ری، تهران | | | |
| | محل زندگی = ایروان • تبریز • شیراز • تهران | | | |
| | ملیت = ایرانی | | | |
| | نژاد = ایرانی (تبار آذری-ایرانی) | | |اراک |
| | تابعیت = ایرانی | | | |
| | تحصیلات = تحصیلات سنتی و خودآموخته | | | |
| | دانشگاه = بدون تحصیلات دانشگاهی رسمی | | |- |
| | پیشه = آموزگار، نویسنده، شاعر، مبتکر آموزشی | | |۷۶۷ |
| | سالهای فعالیت = ۱۳۰۳–۱۳۴۵ خورشیدی | | |امیر رضا نوروزی |
| | نهاد = باغچه اطفال تبریز • مدرسه ناشنوایان تهران | | | |
| | شناختهشده برای = تأسیس نخستین کودکستان ایران، بنیانگذاری آموزش ناشنوایان، ابداع الفبای گویا و گوشی استخوانی، پیشگام ادبیات کودک | | | |
| | نقشهای برجسته = بنیانگذار باغچه اطفال، مخترع روشهای آموزشی برای ناشنوایان، نویسنده کتابهای کودک | | | |
| | پانویس = | | | |
| }}
| | |اراک |
| | | | |
| '''جبار باغچهبان''' (میرزا جبار عسکرزاده، ۱۹ اردیبهشت ۱۲۶۴ ایروان – ۴ آذر ۱۳۴۵ تهران)، آموزگار، نویسنده، شاعر و مبتکر آموزشی ایرانی بود که به عنوان پدر آموزش ناشنوایان و پیشگام آموزش پیشدبستانی در ایران شناخته میشود. او نخستین کودکستان ایران را با نام «باغچه اطفال» در تبریز (۱۳۰۳) تأسیس کرد و از همین رو نام خانوادگی «باغچهبان» را برگزید. باغچهبان نخستین مدرسه ناشنوایان ایران را در تبریز بنیان گذاشت و روشهای نوینی برای آموزش آنها ابداع کرد، از جمله الفبای گویا (الفبای دستی) و گوشی استخوانی (تلفن گنگ) که در جهان به نام او شناخته میشود.
| | | |
| | | |- |
| باغچهبان با روش ترکیبی آموزش الفبا، تحول بزرگی در آموزش زبان فارسی ایجاد کرد و کتابهای کودک مانند «بابا برفی» (برگزیده شورای جهانی کتاب کودک)، «زندگی کودکان» و نمایشنامههای کودکانه نوشت – او نخستین ناشر و مؤلف کتاب کودک در ایران است. باغچهبان از خانوادهای معمار و شیرینیپز در ایروان برخاست، تحصیلات سنتی داشت و با مهاجرت به ایران پس از جنگ جهانی اول، به آموزش روی آورد.
| | |۷۶۸ |
| | | |ابوالفضل حوضچی |
| زندگی باغچهبان پر از نوآوری و مبارزه با موانع بود: از تأسیس کودکستان در شرایط سخت تا آموزش ناشنوایان بدون تجربه قبلی، و ترویج آموزش مختلط و دختران. او با کارشکنیهای اداری مقابله کرد و روشهای آموزشیاش همچنان در ایران کاربرد دارد. فرزندانش ثمین، ثمینه و پروانه باغچهبان نیز در موسیقی و ادبیات کودک فعال بودند.
| | |۲۳ |
| | | | |
| باغچهبان نماد انساندوستی، نوآوری آموزشی و تعهد به کودکان محروم است – مردی که با دست خالی، آموزش را برای ناشنوایان ممکن کرد، کودکستان را رواج داد و ادبیات کودک را بنیان گذاشت. میراث او در مدارس ناشنوایان، کتابهای کودک و روشهای آموزشی زنده است و به عنوان یکی از بزرگترین خدمتگزاران تعلیم و تربیت ایران شناخته میشود. باغچهبان نه تنها معلم، بلکه مبتکر و شاعری بود که دنیای سکوت را به صدا درآورد و باغچهای از امید برای کودکان کاشت – میراثی که نسلها از آن بهره میبرند.<ref name="wikipedia-fa">{{یادکرد وب|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%BA%DA%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86|عنوان=جبار باغچهبان|وبگاه=ویکیپدیا فارسی}}</ref><ref name="beytoote">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.beytoote.com/scientific/scientist/biography-jabbar02-baghcheban.html|عنوان=بیوگرافی جبار باغچه بان|وبگاه=بیتوته}}</ref><ref name="magerta">{{یادکرد وب|نشانی=https://magerta.ir/culture/biography/research-on-biography-of-jabar-baghcheban/|عنوان=تحقیق درباره زندگینامه استاد جبار باغچه بان|وبگاه=ماگرتا}}</ref><ref name="tabnak">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/tags/166323/1/%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%BA%DA%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%86|عنوان=جبار باغچهبان|وبگاه=تابناک}}</ref>
| | | |
| | | | |
| == زندگی اولیه، مهاجرت به ایران و آغاز فعالیت آموزشی (۱۲۶۴–۱۳۰۳)==
| | |اراک |
| | | | |
| میرزا جبار عسکرزاده در ۱۹ اردیبهشت ۱۲۶۴ خورشیدی در ایروان (قفقاز، امپراتوری روسیه) متولد شد. جدش از تبریز یا ارومیه بود و پدرش عسکر، معمار و شیرینیپز بود. باغچهبان تحصیلات سنتی در مسجد داشت و قرآن و فارسی آموخت، اما در ۱۵ سالگی به دلیل مشکلات مالی، مدرسه را ترک کرد و به حرفه پدر روی آورد.
| | | |
| | | |- |
| در جوانی شعر میسرود و با نام "عاجز" آثار ترکی منتشر کرد. با جنگ جهانی اول و کشتار مسلمانان قفقاز توسط روسها و ارمنیها، همراه همسرش صفیه میر بابایی در ۱۲۹۸ از جلفا به ایران مهاجرت کرد و در مرند ساکن شد.
| | |۸۷۹ |
| | | |یاسر مجیدی |
| در مرند، باغچهبان آموزگار مدرسه احمدیه شد و ایرادات روش آموزش فارسی را دید. او روش نوینی ابداع کرد که موفقیتآمیز بود. در ۱۳۰۳ به تبریز رفت و نخستین کودکستان ایران را با نام «باغچه اطفال» تأسیس کرد – از همین رو نام «باغچهبان» را برگزید.<ref name="wikipedia-fa"/><ref name="beytoote"/><ref name="magerta"/>
| | |۲۱ |
| | | | |
| == تأسیس نخستین مدرسه ناشنوایان ایران (۱۳۰۷) ==
| | | |
| در ۱۳۰۷، باغچهبان با مشاهده کودکی ناشنوا در محله، تصمیم گرفت به آموزش ناشنوایان بپردازد. او با کمک همسرش صفیه، نخستین مدرسه ناشنوایان ایران را در تبریز تأسیس کرد – ابتدا با ۳ دانشآموز و سپس گسترش به دهها نفر.
| | | |
| | | |اراک |
| باغچهبان بدون تجربه قبلی، روشهای نوین ابداع کرد: الفبای دستی (الفبای گویا) که حروف را با شکل دست نشان میدهد، و "گوشی استخوانی" (تلفن گنگ) – دستگاهی که صدا را از طریق لرزش استخوان به گوش داخلی منتقل میکند. این اختراع در جهان به نام باغچهبان شناخته شد و در کنگرههای بینالمللی ارائه گردید.
| | | |
| | | | |
| او روش ترکیبی آموزش الفبا را ابداع کرد: ابتدا تصویر، سپس کلمه و جمله – روشی که تحول بزرگی در آموزش زبان فارسی بود و امروز کاربرد دارد. باغچهبان ناشنوایان را به حرف زدن آموخت و آنها را به جامعه بازگرداند.<ref name="wikipedia-fa"/><ref name="beytoote"/><ref name="magerta"/>
| | |- |
| | | |۸۸۰ |
| == گسترش کودکستانها و فعالیت در شیراز و تهران ==
| | |رضا شریفی |
| باغچهبان کودکستان را به شهرهای دیگر برد: در شیراز (۱۳۱۲) و تهران (۱۳۱۴) شعبههایی تأسیس کرد. او آموزش مختلط و دختران را ترویج کرد و با کارشکنیهای اداری (مانند عدم مجوز رسمی) مقابله نمود.
| | |۴۴ |
| | | | |
| در تهران، مدرسه ناشنوایان را گسترش داد. باغچهبان کتابهای آموزشی نوشت و نمایشنامههای کودکانه اجرا کرد – پیشگام تئاتر کودک در ایران بود.<ref name="tabnak"/><ref name="wikipedia-fa"/>
| | | |
| | | | |
| == ادبیات کودک و نوآوریهای فرهنگی ==
| | |اراک |
| باغچهبان نخستین ناشر و مؤلف کتاب کودک در ایران است: بابا برفی (۱۳۱۳، برگزیده شورای جهانی کتاب کودک)، زندگی کودکان، الفبای آسان و نمایشنامههایی مانند خاله سوسکه. او با شعر و داستان، زبان کودکانه را رواج داد و آموزش را سرگرمکننده کرد.
| | | |
| | | | |
| باغچهبان مجله "کودک" منتشر کرد و با نویسندگان کودک همکاری داشت. فرزندانش ثمین (آهنگساز)، ثمینه و پروانه نیز در ادبیات کودک فعال شدند.<ref name="magerta"/><ref name="beytoote"/>
| | |- |
| | | |۹۴۲ |
| == دوران پس از جنگ جهانی دوم و گسترش آموزش ناشنوایان (۱۳۲۰–۱۳۴۵) ==
| | |امید باقری |
| پس از جنگ جهانی دوم، باغچهبان به تهران بازگشت و مدرسه ناشنوایان را گسترش داد. او با کمک همسر و فرزندان، شعبههایی در شهرهای دیگر باز کرد و معلمان تربیت نمود. باغچهبان با وزارت فرهنگ همکاری کرد و روشهایش در برنامههای آموزشی رسمی وارد شد.
| | |۳۴ |
| | | | |
| او کتابهای آموزشی جدید نوشت و در کنگرههای بینالمللی شرکت کرد – اختراع گوشی استخوانیاش در جهان شناخته شد. باغچهبان آموزش دختران ناشنوا را اولویت داد و با پیشداوریها مقابله کرد. فرزندانش ثمین (آهنگساز)، ثمینه (نویسنده کودک) و پروانه نیز در آموزش و هنر کودک فعال شدند – خانواده باغچهبان به "خاندان آموزش" معروف شد.<ref name="beytoote"/><ref name="magerta"/><ref name="tabnak"/>
| | | |
| | | | |
| == فعالیتهای فرهنگی و ادبی نهایی ==
| | |اراک |
| باغچهبان نمایشنامههای کودکانه اجرا کرد و تئاتر کودک را رواج داد. او شعر میسرود و با نام "عاجز" آثار منتشر کرد، اما بیشتر به نثر کودک پرداخت. کتاب بابا برفی (۱۳۱۳) با تصاویر ساده و داستانهای اخلاقی، کلاسیک ادبیات کودک ایران شد.
| | |اصابت گلوله جنگی به سر |
| | | |۱۸ دی |
| باغچهبان با نویسندگان مانند صادق هدایت و بزرگ علوی دوستی داشت و در انجمنهای فرهنگی شرکت کرد. او آموزش را "باغچه امید" میدانست و تا آخر عمر به کودکان محروم کمک کرد.<ref name="wikipedia-fa"/><ref name="magerta"/>
| | |- |
| | | |۹۸۲ |
| == مرگ و مراسم تشییع ==
| | |پرستو جراحیان |
| جبار باغچهبان در ۴ آذر ۱۳۴۵ خورشیدی در تهران درگذشت. مراسم تشییع با حضور معلمان، دانشآموزان ناشنوا و فرهنگیان برگزار شد. او نزدیک ابن بابویه در شهر ری دفن شد؛ آرامگاهی ساده که امروز زیارتگاه علاقهمندان است.<ref name="tabnak"/><ref name="beytoote"/>
| | |۲۳ |
| | | | |
| == میراث جبار باغچهبان و تأثیر پایدار ==
| | | |
| میراث باغچهبان عظیم است: او آموزش ناشنوایان را در ایران ممکن کرد، کودکستان را رواج داد و ادبیات کودک را بنیان گذاشت. روشهای او (الفبای گویا، گوشی استخوانی، آموزش ترکیبی) همچنان کاربرد دارد و مدارس ناشنوایان ایران بر پایه کار او ساخته شده.
| | | |
| | | |اراک |
| باغچهبان پیشگام آموزش مختلط، دختران و کودکان محروم بود و با نوآوری، آموزش را انسانیتر کرد. آثارش در ادبیات کودک کلاسیک هستند و خانوادهاش ادامهدهنده راه او شد.
| | | |
| | | | |
| باغچهبان نماد انساندوستی و نوآوری آموزشی است – مردی که از مهاجرت و فقر به خدمت به کودکان رسید و دنیای سکوت را به صدا درآورد. میراث او در هزاران دانشآموز ناشنوا، کودکستانها و کتابهای کودک زنده است؛ پیشگامی که ایران مدرن آموزش را مدیون اوست.<ref name="wikipedia-fa"/><ref name="beytoote"/><ref name="magerta"/>
| | |- |
| | | |۱۰۰۹ |
| == منابع ==
| | |سالار بهداری |
| بیتوته. "بیوگرافی جبار باغچه بان." آخرین دسترسی ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵. https://www.beytoote.com/scientific/scientist/biography-jabbar02-baghcheban.html.
| | | |
| | | | |
| ماگرتا. "تحقیق درباره زندگینامه استاد جبار باغچه بان." آخرین دسترسی ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵. https://magerta.ir/culture/biography/research-on-biography-of-jabar-baghcheban/.
| | | |
| | | | |
| تابناک. "جبار باغچهبان." آخرین دسترسی ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵. https://www.tabnak.ir/fa/tags/166323/1/جبار-باغچه-بان.
| | |اراک |
| | | |
| | | |
| | |- |
| | |۸۹۵ |
| | |مهدی اکرمی قدیرلی |
| | |۲۵ |
| | | |
| | | |
| | | |
| | |ساوه |
| | | |
| | | |
| | |- |
| | |۸۹۶ |
| | |بشیر کریمی |
| | |۳۶ |
| | | |
| | | |
| | | |
| | |ساوه |
| | | |
| | | |
| | |- |
| | |۸۹۷ |
| | |مهدی ذبیحی |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | |ساوه |
| | | |
| | | |
| | |- |
| | |۸۹۸ |
| | |محمد جواد امینی |
| | |۳۵-۴۰ |
| | | |
| | | |
| | | |
| | |ساوه |
| | | |
| | | |
| | |- |
| | |۸۹۹ |
| | |امیرعباس امینی |
| | |۱۲ |
| | | |
| | | |
| | | |
| | |ساوه |
| | | |
| | | |
| | |- |
| | |۹۰۰ |
| | |محسن برجی |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | |ساوه |
| | | |
| | | |
| | |- |
| | |۹۰۱ |
| | |امیرعلی برجی |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | |ساوه |
| | | |
| | | |
| | |- |
| | |۹۸۴ |
| | |بهرام حسنپور |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | |ساوه |
| | | |
| | | |
| | |- |
| | |۷۷۸ |
| | |حسین قشقایی |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | |خمین |
| | | |
| | | |
| | |- |
| | |۱۰۲۰ |
| | |امیرعلی گودرزی |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | |نهاوند |
| | | |
| | | |
| | |} |