کاربر:Khosro/صفحه تمرین زنان پیشگام در قیام‌های ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

'''زنان پیشگام در قیام‌های ایران'''، نقش مهمی در تاریخ مبارزاتی مردم ایران داشته‌اند. نقش زنان در مبارزات علیه دیکتاتوری در ایران، از جنبش‌های پیشامشروطه تا [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|'''اعتراضات سراسری ۱۴۰۱''']]، نشان‌دهنده‌ی شجاعت، فداکاری، و پیشتازی بی‌مانند آن‌ها در راه آزادی و عدالت است. این مقاله با نگاهی تاریخی و تحقیقی، مشارکت زنان ایرانی در قیام‌های کلیدی علیه دیکتاتوری‌های قاجار، پهلوی، و جمهوری اسلامی را بررسی می‌کند. در [[جنبش تنباکو|'''جنبش تنباکو''']] (۱۲۶۹ شمسی)، زنان با اعتراض به امتیازات استعماری، زمینه‌ساز مقاومت‌های بعدی شدند. در [[جنبش مشروطه ایران|'''انقلاب مشروطه''']] (۱۲۸۵)، زنانی چون [[زینب پاشا|'''زینب پاشا''']] و اعضای انجمن‌های مخفی زنان، با فداکاری و شهادت، به تحقق آرمان‌های مشروطه کمک کردند. در دوره‌ی پهلوی، زنان در [[انقلاب ضد سلطنتی|'''انقلاب ضدسلطنتی ۱۳۵۷''']]<nowiki/>حضوری گسترده داشتند و چهره‌هایی چون [[فاطمه امینی|'''فاطمه امینی''']] با مقاومت در برابر [[ساواک|'''ساواک''']] شاه، الگویی برای نسل‌های بعد شدند. پس از انقلاب ۱۳۵۷، زنان در برابر سرکوب جمهوری اسلامی ایستادگی کردند؛ از [[قتل عام ۶۷|'''قتل‌عام ۶۷''']] که هزاران زن مجاهد و مبارز قربانی شدند تا جنبش سبز ۸۸ که زنان در خط مقدم اعتراضات بودند. اوج این پیشتازی در اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ دیده شد، جایی که زنان با رهبری تظاهرات و تحمل زندان و شکنجه، مبارزه علیه رژیم را به سطحی جدید رساندند. شهدایی چون [[مهسا امینی|'''مهسا امینی''']] و زندانیانی چون صبا کردافشاری نماد این مقاومت‌اند. نقش زنان در مقاومت سازمان‌یافته، به‌ویژه تحت رهبری [[مریم رجوی|'''مریم رجوی''']] و [[شورای ملی مقاومت ایران|'''شورای ملی مقاومت ایران''']] (NCRI)، نیز نشان‌دهنده‌ی تأثیر آن‌ها در شکل‌دهی آینده‌ای دموکراتیک است. این مقاله با تکیه بر منابع معتبر، به‌ویژه اسناد شورای ملی مقاومت، نشان می‌دهد که زنان ایرانی نه‌تنها قربانی سرکوب بوده‌اند، بلکه نیروی محرکه‌ی تغییر و سرنگونی استبداد بوده‌اند. با وجود هزینه‌های سنگین، از شهادت تا زندان، زنان ایرانی با پایداری خود، راه را برای آزادی و برابری هموار کرده‌اند. این بررسی تاریخی، بر اهمیت تداوم مبارزه و چشم‌انداز نقش زنان در آینده‌ی ایران تأکید دارد.<ref name=":0">[https://wncri.org/fa/%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%DA%AF%D9%85%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C/ بزرگترین تصویر در تاریخ گمشده – نگاهی به تاریخ مبارزات زنان ایران - سایت زنان نیروی تغییر] 3</ref>  

در دوره‌ی [[سلطنت پهلوی|'''سلطنت پهلوی''']] (۱۳۰۴-۱۳۵۷)، زنان ایرانی با وجود اصلاحات ظاهری مانند حق رأی (۱۳۴۱)، همچنان با سرکوب سیاسی و نابرابری اجتماعی مواجه بودند. دیکتاتوری [[محمدرضا پهلوی|'''محمدرضا شاه''']]، به‌ویژه پس از [[کودتای ۲۸ مرداد|'''کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲''']]، هرگونه مخالفت را با خشونت ساواک سرکوب می‌کرد. زنان، به‌ویژه از طبقات متوسط و دانشجویی، در جنبش‌های ضداستبدادی دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ نقش فعالی داشتند. آن‌ها در تظاهرات دانشجویی و گروه‌های زیرزمینی، مانند [[سازمان مجاهدین خلق ایران|'''سازمان مجاهدین خلق ایران''']] و [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران|'''سازمان چریک‌های فدائی خلق''']]، به مبارزه علیه رژیم پرداختند. زنان مبارز با توزیع اعلامیه، سازماندهی اعتصابات، و آموزش سیاسی، به گسترش آگاهی علیه دیکتاتوری کمک کردند. این فعالیت‌ها، که اغلب در خفا انجام می‌شد، نشان‌دهنده‌ی شجاعت زنان در برابر سرکوب شدید رژیم بود.<ref name=":3" />

در دهه‌های ۱۳۷۰ و ۱۳۸۰، زنان ایرانی با وجود سرکوب شدید، در جنبش‌های اعتراضی و دانشجویی نقش کلیدی داشتند. اعتراضات دانشجویی ۱۳۷۸، که به [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)|'''کوی دانشگاه''']] معروف شد، شاهد حضور گسترده‌ی زنان دانشجو بود که با شعارهای ضداستبدادی، خواستار آزادی بیان و اصلاحات سیاسی شدند. زنان مانند زهرا بنی‌یعقوب، که در سال ۱۳۸۶ در بازداشتگاه به شهادت رسید، با شجاعت خود رژیم را به چالش کشیدند. در این دوره، زنان همچنین در فعالیت‌های زیرزمینی، مانند انتشار نشریات مخفی و سازماندهی تجمعات، فعال بودند. منابع تأکید دارند که زنان با وجود خطر دستگیری و شکنجه، با تشکیل شبکه‌های مقاومت، به آگاهی‌بخشی و بسیج اجتماعی کمک کردند. این فعالیت‌ها، زمینه را برای جنبش‌های بزرگ‌تر، مانند جنبش سبز ۸۸، فراهم کرد.<ref name=":0" />

 

جنبش سبز ۱۳۸۸، که در پی انتخابات جنجالی ریاست‌جمهوری شکل گرفت، یکی از بزرگ‌ترین قیام‌های مردمی پس از انقلاب ۵۷ بود. زنان در این جنبش نقش رهبری‌کننده داشتند و در تظاهرات میلیونی، به‌ویژه در تهران، در خط مقدم حضور یافتند. [[ندا آقاسلطان|'''ندا آقاسلطان''']]، که در ۳۰ خرداد ۱۳۸۸ توسط نیروهای رژیم کشته شد، به نماد جهانی مقاومت زنان ایرانی تبدیل شد. زنان دیگر، مانند ترانه موسوی، نیز در جریان سرکوب‌ها به شهادت رسیدند یا مانند بهاره هدایت، فعال دانشجویی، به زندان‌های طولانی‌مدت محکوم شدند. زنان با سازماندهی تجمعات، انتشار فیلم‌های اعتراضات در شبکه‌های اجتماعی، و حمایت از خانواده‌های شهدا، جنبش را زنده نگه داشتند. منابع نشان می‌دهند که حضور گسترده‌ی زنان، رژیم را غافلگیر کرد و پیام مقاومت آن‌ها را به جهان رساند. جنبش سبز نشان داد که زنان ایرانی، حتی در برابر سرکوب خونین، از مبارزه برای آزادی دست نمی‌کشند.<ref name=":3" />  

[[پرونده:ق سراسری6.JPG|جایگزین=زنان در قیام سراسری ۱۴۰۱|بندانگشتی|260x260پیکسل|زنان در قیام سراسری ۱۴۰۱]]

اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، که در پی کشته شدن مهسا امینی توسط [[گشت ارشاد|'''گشت ارشاد''']] در ۲۵ شهریور ۱۴۰۱ آغاز شد، نقطه‌ی عطفی در تاریخ مبارزات زنان ایرانی بود. زنان، به‌ویژه دختران جوان، با حضور در خط مقدم تظاهرات، نقش رهبری‌کننده‌ای در این قیام ایفا کردند. آن‌ها با شعارهای ضداستبدادی و برپایی تجمعات در شهرهای بزرگ و کوچک، از تهران تا کردستان، رژیم را به چالش کشیدند. زنان با برداشتن روسری‌ها و ایستادگی در برابر نیروهای سرکوبگر، پیام مقاومت را به جهان رساندند. منابع گزارش می‌دهند که زنان در سازماندهی اعتراضات خیابانی، اعتصابات، و شبکه‌های مقاومت زیرزمینی نقش کلیدی داشتند. این قیام، که به سرعت به جنبشی سراسری تبدیل شد، نشان‌دهنده‌ی شجاعت و ابتکار زنان در برابر سرکوب خونین رژیم بود.<ref name=":1" />  

اعتراضات ۱۴۰۱ شاهد فداکاری زنان شجاعی بود که با شهادت خود، روحیه‌ی مقاومت را تقویت کردند. مهسا امینی، دختری ۲۲ ساله از سقز، با مرگش جرقه‌ی قیام را زد و به نماد جهانی مبارزه علیه سرکوب رژیم تبدیل شد. زنان دیگری مانند [[سارینا اسماعیل‌زاده|'''سارینا اسماعیل‌زاده''']]، [[نیکا شاکرمی|'''نیکا شاکرمی''']]، و [[حدیث نجفی|'''حدیث نجفی''']] نیز در جریان تظاهرات کشته شدند. این شهدا، که اغلب جوان و از طبقات مختلف بودند، با شجاعت خود رژیم را رسوا کردند. برای مثال، نیکا شاکرمی، دانش‌آموز ۱۶ ساله، در تظاهرات تهران به ضرب گلوله کشته شد و داستانش الهام‌بخش میلیون‌ها نفر شد. منابع تأکید دارند که شهادت این زنان، نه‌تنها خشم عمومی را علیه رژیم برانگیخت، بلکه عزم معترضان را برای ادامه‌ی مبارزه تقویت کرد.<ref>[https://www.radiozamaneh.com/775514/ قیامی که ایران را تکان داد - سایت رادیو زمانه]</ref>  

پس از [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی|'''انتقال اعضای سازمان مجاهدین به آلبانی''']] در سال ۱۳۹۵، زنان در [[اشرف ۳|'''اشرف ۳''']] نقش کلیدی در حفظ و گسترش مقاومت ایفا کردند. آن‌ها با سازماندهی فعالیت‌های سیاسی، انتشار اسناد جنایات رژیم، و ارتباط با مجامع بین‌المللی، صدای مقاومت ایران را جهانی کردند. زنان اشرف ۳، مانند مهری حاجی‌نژاد و صدیقه حسینی، با وجود تهدیدات رژیم، از جمله توطئه‌های ترور، به فعالیت ادامه دادند. منابع گزارش می‌دهند که زنان در این پایگاه، با آموزش نظامی و سیاسی، به‌عنوان ستون فقرات مقاومت عمل کرده‌اند. این تلاش‌ها، که با حمایت بین‌المللی همراه شده، نشان‌دهنده‌ی پایداری زنان در برابر فشارهای رژیم است. اشرف ۳ به نمادی از مقاومت زنان تبدیل شده که الهام‌بخش نسل‌های جدید در داخل ایران است.<ref>[https://article.mojahedin.org/i/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%86%DA%AF%D9%88%D9%86%DB%8C زنان در نقش رهبری قیام برای سرنگونی - سایت سازمان مجاهدین خلق ایران]</ref>