نیره ربیعی
| نیره ربیعی | |
|---|---|
 نیره ربیعی | |
| زادروز | ۱۳۴۷ روستای شاه‌آباد، فراهان، استان مرکزی، ایران |
| درگذشت | ۷ آبان ۱۳۹۴ کمپ لیبرتی، بغداد، عراق |
| علت مرگ | حمله موشکی به کمپ لیبرتی |
| محل زندگی | ایران، عراق |
| ملیت | ایرانی |
| تابعیت | ایرانی |
| تحصیلات | دیپلم متوسطه |
| پیشه | فعال سیاسی |
| سال‌های فعالیت | ۱۳۶۶ تا ۱۳۹۴ |
| نهاد | سازمان مجاهدین خلق ایران؛ ارتش آزادی‌بخش ملی ایران |
| شناخته‌شده برای | عضویت در شورای مرکزی سازمان مجاهدین خلق ایران، شرکت در عملیات چلچراغ و جان‌باختن در حمله موشکی به کمپ لیبرتی |
| نقش‌های برجسته | عضو شورای مرکزی سازمان مجاهدین خلق ایران |
| حزب سیاسی | سازمان مجاهدین خلق ایران |
| جنبش | مقاومت ایران |
| مخالفان | حکومت جمهوری اسلامی ایران |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| منصب | عضو شورای مرکزی سازمان مجاهدین خلق ایران |
| خویشاوندان | مجتبی ربیعی (برادر) |
نیره ربیعی (۱۳۴۷ – ۷ آبان ۱۳۹۴) عضو شورای مرکزی سازمان مجاهدین خلق ایران و از اعضای ارتش آزادی‌بخش ملی ایران بود. او در روستای شاه‌آباد از توابع فراهان در استان مرکزی به دنیا آمد و در سال ۱۳۶۶، پس از پایان تحصیلات متوسطه، به سازمان مجاهدین خلق ایران پیوست. ربیعی مدت کوتاهی پس از پیوستن به این سازمان در عملیات چلچراغ شرکت کرد.[۱]
نیره ربیعی در نخستین گروه از اعضای سازمان مجاهدین به کمپ لیبرتی منتقل شد. او در شامگاه ۷ آبان ۱۳۹۴، در جریان حمله موشکی به این اردوگاه، در ۴۷سالگی جان باخت. سازمان مجاهدین و شورای ملی مقاومت ایران مسئولیت طراحی و اجرای این حمله را متوجه نیروی قدس سپاه پاسداران، قاسم سلیمانی و نیروهای وابسته به حکومت ایران در عراق دانستند.[۲]
تولد و دوران تحصیل
نیره ربیعی در سال ۱۳۴۷ در روستای شاه‌آباد از توابع فراهان در استان مرکزی متولد شد. او دوره ابتدایی را در زادگاهش گذراند. به‌دلیل نبودن مدرسه متوسطه در این روستا، برای ادامه تحصیل هر روز مسافتی حدود یک‌ونیم کیلومتر را تا روستای مجاور طی می‌کرد.[۱]
بر اساس زندگینامه منتشرشده از سوی سازمان مجاهدین، ربیعی در دوران نوجوانی به درس و مطالعه علاقه داشت و با وجود کمبود امکانات آموزشی روستا، تحصیل خود را ادامه داد. او سرانجام در سال ۱۳۶۶ دیپلم متوسطه گرفت.[۱]
بازداشت برادر و آغاز فعالیت سیاسی
در سال‌های تحصیل نیره ربیعی در دبیرستان، یکی از برادران او به‌دلیل حمایت از سازمان مجاهدین خلق ایران بازداشت شد. منابع سازمان مجاهدین تاریخ دقیق، محل بازداشت و مدت محکومیت او را مشخص نکرده‌اند، اما نوشته‌اند که آزادی برادر ربیعی با پایان تحصیلات متوسطه او در سال ۱۳۶۶ هم‌زمان بود.[۱]
ربیعی در این دوره فعالیت‌هایی محدود و مخفیانه علیه حکومت جمهوری اسلامی انجام می‌داد. به نوشتهٔ پایگاه شهدای سازمان مجاهدین، او شعارهایی را روی برگه‌های کاغذ می‌نوشت و در مسیر رفت‌وآمد دانش‌آموزان پخش می‌کرد. این فعالیت‌ها نخستین مرحله از ارتباط سیاسی او با سازمان مجاهدین به‌شمار آمده است.[۱]
پیوستن به سازمان مجاهدین خلق ایران
پس از آزادی برادرش، نیره ربیعی از طریق او با تحولات درونی سازمان مجاهدین و انتخاب مریم رجوی به‌عنوان هم‌ردیف مسئول اول این سازمان آشنا شد. او در سال ۱۳۶۶ تصمیم گرفت ایران را ترک کند و به نیروهای سازمان مجاهدین در منطقه بپیوندد.[۱]
این تصمیم با مخالفت شماری از اعضای خانواده روبه‌رو شد. با این حال، ربیعی همراه برادرش راهی منطقه شد و پس از ورود به پایگاه‌های سازمان مجاهدین، به ارتش آزادی‌بخش ملی ایران پیوست. جزئیات مسیر خروج او از ایران و تاریخ دقیق ورودش به پایگاه‌های سازمان در منابع منتشرشده ذکر نشده است.
شرکت در عملیات چلچراغ
نیره ربیعی مدت کوتاهی پس از پیوستن به ارتش آزادی‌بخش ملی ایران در عملیات چلچراغ شرکت کرد. این عملیات در خرداد ۱۳۶۷ در منطقه مهران انجام شد و طی آن نیروهای ارتش آزادی‌بخش برای مدتی شهر مهران و ارتفاعات اطراف آن را تصرف کردند.[۱]
بر اساس مصاحبه‌ای که بخش‌هایی از آن در زندگینامه ربیعی بازنشر شده است، او در جریان عملیات با سربازان اسیرشدهٔ ارتش جمهوری اسلامی در تماس بود. ربیعی گفته بود اعضای ارتش آزادی‌بخش، پس از تسلیم‌شدن این سربازان، به درمان مجروحان و تأمین نیازهای آنان پرداختند. او این سربازان را قربانیان ادامهٔ جنگ ایران و عراق و سیاست‌های روح‌الله خمینی می‌دانست.[۱]
منابع مورد استفاده، یگان، درجه یا مسئولیت نظامی دقیق ربیعی در عملیات چلچراغ را مشخص نکرده‌اند.
مسئولیت‌های تشکیلاتی
نیره ربیعی طی سال‌های فعالیت در سازمان مجاهدین مسئولیت‌های مختلف تشکیلاتی بر عهده گرفت و سرانجام به عضویت شورای مرکزی این سازمان درآمد.[۱]
شورای مرکزی سازمان مجاهدین از کادرهای این سازمان تشکیل شده است و اعضای آن در زمینه‌های سیاسی، تشکیلاتی، اجتماعی، رسانه‌ای و اجرایی فعالیت می‌کنند. منابع منتشرشده دربارهٔ ربیعی، حوزهٔ دقیق مسئولیت او در شورای مرکزی یا زمان انتخابش به عضویت این شورا را بیان نکرده‌اند.
در اسناد و نوشته‌های درون‌سازمانی منتشرشده از نیره ربیعی، بر پذیرش مسئولیت، ادامه مبارزه و پایبندی او به اهداف سازمان مجاهدین تأکید شده است. او در نوشته‌ای در سال ۱۳۸۲ بر آمادگی خود برای قبول مسئولیت‌های تشکیلاتی تأکید کرده بود.[۱]
حضور در قرارگاه اشرف
نیره ربیعی بخشی از دوران فعالیت خود را در قرارگاه اشرف در استان دیالی عراق گذراند. قرارگاه اشرف از دههٔ ۱۳۶۰ تا آغاز دههٔ ۱۳۹۰ مرکز اصلی استقرار اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران در عراق بود.
پس از اشغال عراق در سال ۲۰۰۳، نیروهای سازمان مجاهدین در قرارگاه اشرف خلع سلاح شدند. در سال‌های بعد، بر پایهٔ توافق میان دولت عراق، ایالات متحده و سازمان ملل متحد، انتقال تدریجی ساکنان اشرف به کمپ لیبرتی در نزدیکی فرودگاه بغداد آغاز شد.
انتقال به کمپ لیبرتی
ربیعی در نخستین گروه از اعضای سازمان مجاهدین بود که از قرارگاه اشرف به کمپ لیبرتی منتقل شدند.[۱] کمپ لیبرتی از سوی سازمان ملل به‌عنوان محل موقت انتقال ساکنان اشرف تا تعیین کشور ثالث معرفی شده بود.
سازمان مجاهدین و شورای ملی مقاومت ایران وضعیت این اردوگاه را نامناسب توصیف می‌کردند و خواهان تأمین حفاظت ساکنان، ساخت پناهگاه‌های مقاوم و انتقال سریع آنان به کشورهای امن بودند. کمپ لیبرتی در فاصلهٔ سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۴ چند بار هدف حملات خمپاره‌ای و موشکی قرار گرفت.
حمله موشکی ۷ آبان ۱۳۹۴
در ساعت ۱۹ و ۴۰ دقیقهٔ شامگاه پنجشنبه ۷ آبان ۱۳۹۴، کمپ لیبرتی هدف حمله گسترده موشکی قرار گرفت. بر اساس گزارش سیمای آزادی، بیش از ۸۰ موشک به این اردوگاه شلیک شد و ۴۵ نقطهٔ اصابت در محوطهٔ کمپ ثبت گردید.[۲]
در این حمله، شمار زیادی از واحدهای مسکونی و تأسیسات عمومی کمپ تخریب شد. سیمای آزادی میزان خسارت‌های مادی را حدود ۱۰ میلیون دلار اعلام کرده و نوشته است که ۳۵۷ واحد مسکونی و ۱۰ سالن بزرگ آسیب دید یا ویران شد.[۲]
نیره ربیعی یکی از جان‌باختگان این حمله بود. سازمان مجاهدین در گزارش اولیهٔ خود نام ۲۳ تن از جان‌باختگان، از جمله نیره ربیعی، را منتشر کرد.[۳] در گزارش‌ها و پیام‌های بعدی مقاومت ایران، شمار نهایی جان‌باختگان ۲۴ نفر ذکر شد.[۴] در منابع مورد استفاده، علت این تغییر در آمار به‌طور صریح توضیح داده نشده است.
از دیگر جان‌باختگان حمله می‌توان به حسین ابریشم‌چی اشاره کرد. صدها تن نیز بر اثر انفجار، موج ناشی از اصابت موشک‌ها یا تخریب تأسیسات کمپ مجروح یا متأثر شدند.[۲]
مسئولیت حمله
شورای ملی مقاومت ایران و سازمان مجاهدین، حملهٔ ۷ آبان را عملیاتی طراحی‌شده از سوی نیروی قدس سپاه پاسداران و قاسم سلیمانی معرفی کردند و نیروهای وابسته به حکومت ایران در عراق را مجری آن دانستند.[۲]
این منابع همچنین دولت وقت عراق را به همکاری با حکومت ایران، جلوگیری از ورود تجهیزات حفاظتی و کوتاهی در تأمین امنیت ساکنان متهم کردند. مقام‌های جمهوری اسلامی مسئولیت مستقیم این حمله را نپذیرفتند.
مقاومت ایران پس از حمله از دولت ایالات متحده و سازمان ملل متحد خواست به تعهدات خود برای حفاظت از ساکنان لیبرتی و انتقال آنان به کشورهای ثالث عمل کنند.
مراسم بزرگداشت
در ۱۰ آبان ۱۳۹۴ مراسمی برای بزرگداشت جان‌باختگان حمله موشکی لیبرتی در اورسورواز فرانسه برگزار شد. مجتبی ربیعی، برادر نیره ربیعی، در این مراسم سخنرانی کرد و دربارهٔ زندگی و فعالیت‌های خواهرش سخن گفت.[۵]
در این مراسم شماری از شخصیت‌های سیاسی و حامیان مقاومت ایران، از جمله سید احمد غزالی، نخست‌وزیر پیشین الجزایر، و انیسه بومدین، حقوقدان و بانوی اول پیشین الجزایر، شرکت داشتند. سخنرانان مراسم از عملکرد جامعهٔ بین‌المللی در حفاظت از ساکنان کمپ لیبرتی انتقاد کردند.[۵]
مجتبی ربیعی همچنین در مراسم نخستین سالگرد حمله موشکی لیبرتی حضور یافت و یاد خواهرش و دیگر جان‌باختگان را گرامی داشت.[۶]
واکنش مریم رجوی
مریم رجوی در پیام خود به‌مناسبت روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان در نوامبر ۲۰۱۵، از نیره ربیعی به‌عنوان یکی از زنان پیشتاز سازمان مجاهدین یاد کرد. او حملهٔ موشکی به کمپ لیبرتی را نمونه‌ای از خشونت سازمان‌یافته حکومت ایران علیه مخالفان سیاسی دانست.[۴]
مریم رجوی در مراسم دومین سالگرد حمله نیز ربیعی را عضو شورای مرکزی سازمان مجاهدین و نمادی از ارادهٔ زنان برای آزادی و برابری توصیف کرد. در این سخنان، پویایی، روحیهٔ مبارزاتی و مناسبات انسانی او با دیگر اعضای سازمان برجسته شد.[۲]
ویژگی‌های فردی در روایت سازمان مجاهدین
زندگی‌نامهٔ منتشرشده از سوی سازمان مجاهدین، نیره ربیعی را فردی صبور، صمیمی، مسئولیت‌پذیر و برخوردار از روحیه‌ای پرتحرک معرفی می‌کند. در این روایت، توجه او به دیگر اعضا، پذیرش مسئولیت‌های دشوار و پایداری در شرایط قرارگاه اشرف و کمپ لیبرتی از ویژگی‌های برجستهٔ او دانسته شده است.[۱]
این توصیف‌ها بازتاب‌دهندهٔ روایت سازمان مجاهدین از شخصیت و جایگاه تشکیلاتی ربیعی است. منابع مستقل، اطلاعات تفصیلی اندکی دربارهٔ زندگی شخصی، مسئولیت‌های تشکیلاتی و فعالیت‌های او منتشر کرده‌اند.
جایگاه در روایت مقاومت ایران
در روایت مقاومت ایران، نیره ربیعی از نسل زنانی معرفی می‌شود که پس از انقلاب ۱۳۵۷ به مبارزه با حکومت جمهوری اسلامی روی آوردند و در ساختار سیاسی و تشکیلاتی سازمان مجاهدین مسئولیت پذیرفتند.
عضویت او در شورای مرکزی سازمان مجاهدین، حضور در عملیات چلچراغ، اقامت در قرارگاه اشرف و کمپ لیبرتی و جان‌باختن در حمله موشکی ۷ آبان، چهار مرحلهٔ اصلی زندگی سیاسی او را تشکیل می‌دهد.
نام نیره ربیعی در فهرست جان‌باختگان کمپ لیبرتی و در مراسم‌های سالانهٔ بزرگداشت آنان ثبت شده است. مقاومت ایران حملهٔ ۷ آبان ۱۳۹۴ را بخشی از سیاست حکومت جمهوری اسلامی برای از میان بردن اعضای سازمان مجاهدین در عراق می‌داند.
گاه‌شمار زندگی
| سال یا تاریخ | رویداد |
|---|---|
| ۱۳۴۷ | تولد در روستای شاه‌آباد از توابع فراهان |
| دوران دبیرستان | آغاز فعالیت‌های محدود سیاسی هم‌زمان با بازداشت یکی از برادرانش |
| ۱۳۶۶ | دریافت دیپلم متوسطه و پیوستن به سازمان مجاهدین خلق ایران |
| خرداد ۱۳۶۷ | شرکت در عملیات چلچراغ |
| سال‌های بعد | پذیرش مسئولیت‌های تشکیلاتی و عضویت در شورای مرکزی سازمان مجاهدین |
| پس از سال ۱۳۸۲ | ادامه فعالیت در قرارگاه اشرف |
| ۱۳۹۰ | انتقال با نخستین گروه اعضای سازمان مجاهدین از قرارگاه اشرف به کمپ لیبرتی |
| ۷ آبان ۱۳۹۴ | جان‌باختن در ۴۷سالگی در حمله موشکی به کمپ لیبرتی |
| ۱۰ آبان ۱۳۹۴ | برگزاری مراسم بزرگداشت جان‌باختگان حمله در اورسورواز فرانسه |
جستارهای وابسته
- سازمان مجاهدین خلق ایران
- شورای مرکزی سازمان مجاهدین خلق ایران
- ارتش آزادی‌بخش ملی ایران
- عملیات چلچراغ
- قرارگاه اشرف
- کمپ لیبرتی
- حمله موشکی به کمپ لیبرتی در ۷ آبان ۱۳۹۴
- حسین ابریشم‌چی
- مریم رجوی
- شورای ملی مقاومت ایران
- زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران
منابع
- ↑ ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ ۱٫۱۱ پایگاه شهدای سازمان مجاهدین خلق ایران، نگاهی به زندگی انقلابی مجاهد شهید نیره ربیعی ـ صبور، رها و با صلابت، ۱۹ آبان ۱۳۹۴.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ سیمای آزادی، هفتم آبان؛ سالگرد سنگین‌ترین حمله موشکی برای قتل‌عام مجاهدین در لیبرتی در سال ۱۳۹۴، ۷ آبان ۱۴۰۵.
- ↑ سازمان مجاهدین خلق ایران، اسامی و تصاویر ۲۳ شهید قهرمان موشک‌باران جنایتکارانه کمپ لیبرتی ـ ۷ آبان ۹۴، ۸ آبان ۱۳۹۴.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ مریم رجوی، پیام به‌مناسبت روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان، ۲۵ نوامبر ۲۰۱۵.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ سازمان مجاهدین خلق ایران، گرامیداشت قهرمانان شهید مجاهد خلق در حمله موشکی به لیبرتی، اورسور اواز ـ ۱۰ آبان ۱۳۹۴، ۱۴ آبان ۱۳۹۴.
- ↑ سازمان مجاهدین خلق ایران، گرامیداشت شهیدان لیبرتی در نخستین سالگرد حمله موشکی ۷ آبان ۹۴، ۷ آبان ۱۳۹۵.