نوید صالحی
| نوید صالحی | |
|---|---|
 شهید قیام سراسری ۱۴۰۴، نوید صالحی | |
| زادروز | حدوداً ۲۲ ساله تهران |
| درگذشت | ۱۹ دی ۱۴۰۴ تهران |
| علت مرگ | شلیک مستقیم نیروهای حکومتی به سر |
| ملیت | ایرانی |
| شناختهشده برای | جان باختن در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ به عنوان جوان معترض |
نوید صالحی، (جانباخته ۱۹دیماه ۱۴۰۴) جوان ۲۲ ساله اهل تهران، (یا مناطق کردنشین مانند پاوه در استان کرمانشاه (روستای مزیدی)) یکی از جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ بود. او در روز یکشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۴، در جریان تظاهرات مردمی در تهران، بر اثر شلیک مستقیم گلوله به سر توسط نیروهای سرکوبگر حکومتی جان باخت. گزارشهای حقوق بشری مانند ایرانوایر، رادیو فردا و سازمان حقوق بشر ایران تأیید کردهاند که نوید صالحی در خیابانهای مرکزی تهران هدف تیراندازی مستقیم قرار گرفت و این رویداد بخشی از سرکوب شدید در پایتخت بود.
اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ از ۷ دیماه با اعتصاب گسترده کسبه تهران آغاز شد و به سرعت به سراسر کشور گسترش یافت. ریشه این خیزش در بحرانهای عمیق اقتصادی، تورم افسارگسیخته، سقوط ارزش ریال به بیش از ۱۴۰ هزار تومان و نارضایتی گسترده از حاکمیت بود. در تهران، معترضان با شعارهای ضدحکومتی به خیابانها آمدند و نیروهای امنیتی با خشونت شدید، از جمله تیراندازی مستقیم پاسخ دادند که نتیجه آن کشته شدن چندین شهروند شد.
جان باختن نوید صالحی نمادی از شجاعت جوانان پایتختنشین در این قیام شد. مراسم خاکسپاری او در فضایی سنگین امنیتی برگزار شد و خانوادهاش تحت فشار نهادهای حکومتی قرار گرفتند. این رویدادها بخشی از موج گسترده کشتهشدگان در روزهای میانی اعتراضات است که تا میانه دیماه دهها نفر را شامل میشود و نشاندهنده عمق بحران مشروعیت جمهوری اسلامی است.
نحوه جان باختن
نوید صالحی، جوان ۲۲ ساله اهل تهران، در روز یکشنبه ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، بر اثر شلیک مستقیم گلوله به سر توسط نیروهای حکومتی جان باخت.[۱][۲]
بر اساس گزارشها، در روز ۱۹ دی، اعتراضات در تهران شدت گرفت و معترضان در مناطق مرکزی تجمع کردند. نیروهای امنیتی با تیراندازی مستقیم به سوی مردم، نوید صالحی را هدف قرار دادند و او بلافاصله جان باخت. منابع محلی او را جوانی پرشور و عادی توصیف کردهاند که برای اعتراض به شرایط اقتصادی و سیاسی به خیابان آمده بود.[۳]
مراسم خاکسپاری نوید صالحی در فضایی امنیتی برگزار شد و نهادهای حکومتی خانواده را تحت فشار قرار دادند تا از تجمع جلوگیری شود.
زمینه اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
اعتراضات سراسری ایران در سال ۱۴۰۴ قیام دی ۱۴۰۴ یکی از گستردهترین و عمیقترین خیزشهای مردمی در تاریخ معاصر ایران بود که بر بستر انباشت همزمان بحرانهای ساختاری اقتصادی و سیاسی شکل گرفت. این قیام ریشه در شکاف طبقاتی بسیار عمیق، انباشت شدید فقر، نابودی معیشت اکثریت جامعه و تمرکز ثروت و قدرت در دست اقلیتی وابسته به حاکمیت ولایت فقیه داشت.
این خیزش فراتر از اعتراض به وضعیت معیشتی یا سرکوب، در واقع خروش جامعه علیه نظام ایدئولوژیک-فقاهتی جمهوری اسلامی بود که حیات، آزادی، تنوع اندیشه و آینده را نفی میکرد و مرگ، حذف و انکار انسان را به اصل حاکمیت تبدیل کرده بود.
ویژگیهای کلیدی اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- تمرکز اصلی بر نفی حاکمیت ولایت فقیه و شخص رهبر آن (شعارهای «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر اصل ولایت فقیه»)
- گستردگی جغرافیایی بیسابقه: درگیری اعتراضی در بیش از ۱۹۰ شهر
- شکلگیری خودجوش ضرورت «سازماندهی در حین نبرد» به عنوان یک نیاز فوری و درونی
- روشنگری و مرزبندی قاطع با هرگونه دیکتاتوری (گذشته و آینده) و محدودسازی امکان مصادره توسط نیروهای واپسگرا
- اتکای آگاهانه به نیروی درونی جامعه و آزادسازی انرژی اجتماعی عظیم
- تثبیت جهتگیری استراتژیک بازگشتناپذیر به سوی سرنگونی حاکمیت
در مقابل این خیزش، حاکمیت با حداکثر سطح خشونت (هزاران کشته، مجروح و بازداشتشده) پاسخ داد؛ اما همین شدت سرکوب نهتنها مردم را عقب نراند، بلکه عزم بازگشتناپذیر برای پایان دادن به نظام ولایت فقیه را در لایههای مختلف جامعه عمیقتر و پایدارتر کرد.[۴]
قیام دی ۱۴۰۴ به عنوان نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران، اصالت، مشروعیت و توقفناپذیری خود را هم در داخل کشور و هم در سطح جهانی به ثبت رساند و امید به امکان تغییر بنیادین را در میان بخش بزرگی از جامعه ایران و حامیان بینالمللی آن تقویت کرد.[۵][۶]