ایرانپدیا:نوشتار پیشنهادی هفته/۲۰۲۶/۳۳
مطلب برگزیده
حزب دموکرات کردستان ایران، یک حزب سیاسی کردی است که به نسبت تعداد اعضا و هواداران از سایر احزاب و گروههای کردی در ایران بزرگتر است. این حزب خواهان یک جمهوری دمکراتیک و فدرال است که در آن حقوق ملیتهای گوناگون، از طریق این سیستم حکومتی در چهارچوب کشور ایران تأمین شود. این حزب جدایی طلبی را نفی میکند.
این حزب در مقدمهی برنامه و اساسنامهای که منتشر کرده است، مبانی فکری خود را به این شکل عرضه میکند:
«كردستان، سرزمين كرد در آن بخش از پهنهی جغرافیایی واقع شده که خاورميانه نامیده میشود، منطقه ای به لحاظ منابع طبیعی ثروتمند. اين منطقه، محل ظهور چند تمدن تاریخی و اديان مختلف است كه هر يك دارای مذاهب گوناگونی هستند که دارای پیروان خود میباشند. خاورمیانه به لحاظ فرهنگی و ملی نیز منطقهای متنوع میباشد که چندین ملت در آن ساكن هستند و هرکدام از این فرهنگها دارای ارزش، موقعیت و هویت ویژه خود میباشند. اين ساختار گوناگون، از بدو تأسيس دول مدرن در اوايل قرن بيستم، به دليل محروم كردن بخشي از ملتهاي اين منطقه از حق تعيين سرنوشت خود و نهادينه نشدن دمكراسي، به عرصه تخاصمات و درگيریها تبديل شده است. كرد، بزرگترين ملت فاقد دولت درجهان است. سرزمين كردستان متعاقب جنگ چالدران به سال ٨٩٣ هجری، ١٥١٤ ميلادي، که ميان دو امپراتوری عثمانی و صفوی روی داد عملاً تقسيم شد و اين تقسيم در سال ١٠١٨ خورشیدی، ١٦٣٩ ميلادي، با امضاي پيمان ذهاب في مابين حکومت صفوی و حکومت عثمانی، به طور رسمی اعلام شد. پس از جنگ جهانی اول و تجزیه امپراتوری عثمانی، سرزمین و مردم كردستان یك بار دیگر با تقسیم جدیدی روبرو شدند و سرانجام میان چهار كشور منطقه یعنی ایران، عراق، ترکیه و سوریه تقسیم شدند. ملت کرد در همهی بخشهای کردستان، از سوی حکومتهای هر چهار کشور، حقوق ملیاش نقض گردید و روند محرومیت ملت كرد از حقوقش، جنبه قانونی به خود گرفت.»