بهسوی جمهوری دموکراتیک
| بهسوی جمهوری دموکراتیک | |
|---|---|
 روی جلد کتاب «بهسوی جمهوری دموکراتیک» | |
| نویسنده | مریم رجوی |
| ناشر | شورای ملی مقاومت ایران |
| تاریخ نشر | دی ۱۴۰۲ |
| موضوع | آیندهٔ سیاسی ایران، جمهوری دموکراتیک، جدایی دین از دولت، حقوق بشر، سیاست بینالمللی در قبال جمهوری اسلامی |
| سبک | غیرداستانی، سیاسی، مجموعه سخنرانی |
| زبان | فارسی |
| نوع رسانه | نسخهٔ الکترونیکی (پیدیاف) |
بهسوی جمهوری دموکراتیک کتابی شامل چهار سخنرانی از مریم رجوی، رئیسجمهور برگزیدهٔ شورای ملی مقاومت ایران، در ارتباط با اجلاس جهانی ایران آزاد در تیر ۱۴۰۲ است. این کتاب در دیماه ۱۴۰۲ از سوی انتشارات شورای ملی مقاومت ایران منتشر شد و نسخهٔ الکترونیکی آن ۹۰ صفحه دارد.[۱]
سخنرانیهای گردآوریشده در این کتاب به موضوعاتی چون راهبرد سرنگونی جمهوری اسلامی، استقرار یک جمهوری دموکراتیک مبتنی بر جدایی دین از دولت، نقش زنان و جوانان در اعتراضات، برنامهٔ انتقال قدرت پس از سرنگونی، قتلعام زندانیان سیاسی سال ۱۳۶۷، جنبش دادخواهی، برنامهٔ اتمی جمهوری اسلامی و سیاست کشورهای غربی در قبال حکومت ایران میپردازند.[۲]
کتاب همچنین گزیدههایی از سخنرانی شماری از مقامها و سیاستمداران پیشین کشورهای مختلف در اجلاس جهانی ایران آزاد را دربر میگیرد. از نظر محتوایی، اثر بیانگر دیدگاههای مریم رجوی و شورای ملی مقاومت دربارهٔ شرایط سیاسی ایران در پی قیام ۱۴۰۱ ایران و طرح آنان برای دوران انتقال به یک نظام جمهوری است.
انتشار و مشخصات کتاب
بر پایهٔ صفحهٔ مشخصات نشر، عنوان کامل اثر «بهسوی جمهوری دموکراتیک؛ سخنرانیهای مریم رجوی در اجلاس جهانی ایران آزاد ـ تیرماه ۱۴۰۲» است. کتاب در دی ۱۴۰۲ توسط انتشارات شورای ملی مقاومت ایران منتشر شد و شمارهٔ ثبت آن ۹۷۸-۲-۴۹۱۶۱۵-۱۸-۵ ذکر شده است.[۱]
نسخهٔ پیدیاف کتاب ۹۰ صفحه دارد؛ با این حال، شمارهگذاری چاپی متن تا صفحهٔ ۸۷ ادامه مییابد. چند صفحهٔ آغازین، صفحهٔ عنوان و مشخصات نشر شمارهگذاری نشدهاند.
| ویژگی | اطلاعات |
|---|---|
| عنوان | بهسوی جمهوری دموکراتیک |
| عنوان فرعی | سخنرانیهای مریم رجوی در اجلاس جهانی ایران آزاد ـ تیرماه ۱۴۰۲ |
| نویسنده | مریم رجوی |
| ناشر | انتشارات شورای ملی مقاومت ایران |
| تاریخ انتشار | دی ۱۴۰۲ |
| زبان | فارسی |
| قالب | پیدیاف |
| شمار صفحات فایل | ۹۰ صفحه |
| شمارهٔ ثبت | ۹۷۸-۲-۴۹۱۶۱۵-۱۸-۵ |
زمینهٔ تدوین
محتوای اصلی کتاب از سخنرانیهای مریم رجوی در برنامههای مرتبط با اجلاس جهانی ایران آزاد در تیر ۱۴۰۲ تشکیل شده است. بنا بر پیشگفتار کتاب، این اجلاس همراه با یک تظاهرات در پاریس و چند کنفرانس بینالمللی برگزار شد.[۳]
در پیشگفتار آمده است که بیش از ۵۰۰ شخصیت سیاسی، مقام پیشین و نمایندهٔ پارلمان از آمریکا، اروپا، کانادا، استرالیا و کشورهای عربی در برنامههای اجلاس شرکت داشتند. این بخش همچنین چهار کنفرانس مقدماتی را معرفی میکند که موضوعات آنها عبارت بودند از:
- کارزار اطلاعات نادرست و تبلیغات جمهوری اسلامی علیه مقاومت ایران؛
- آلترناتیو سیاسی حکومت جمهوری اسلامی؛
- سیاست ایالات متحده در قبال ایران؛
- سیاست اروپا در قبال جمهوری اسلامی.[۳]
دیدگاهها و آمارهای ارائهشده در پیشگفتار، روایت ناشر و برگزارکنندگان اجلاس از این رویداد است.
ساختار و فهرست مطالب
کتاب از یک پیشگفتار، چهار سخنرانی مریم رجوی و گزیدهای از سخنرانی دیگر شرکتکنندگان اجلاس تشکیل شده است.[۲]
| بخش | توضیح | صفحهٔ آغاز |
|---|---|---|
| پیشگفتار | معرفی اجلاس جهانی ایران آزاد و کنفرانسهای جانبی | ۵ |
| لحظهٔ سرنوشت برای انقلاب ایران | سخنرانی مریم رجوی در نخستین روز اجلاس جهانی ایران آزاد | ۱۸ |
| جمهوری دموکراتیک در ایران؛ ضرورت صلح و آرامش در منطقه | سخنرانی در دومین روز اجلاس | ۲۸ |
| محاکمهٔ سران رژیم بهخاطر جنایت علیه بشریت | سخنرانی در سومین روز اجلاس و کنفرانس دادخواهی | ۴۴ |
| ابتکار بینالمللی برای سیاست در قبال ایران | سخنرانی در نشست رهبران پیشین جهان | ۵۸ |
| گزیدهای از سخنرانیها در اجلاس جهانی ایران آزاد | سخنان شماری از سیاستمداران و مقامهای پیشین | ۷۴ |
لحظهٔ سرنوشت برای انقلاب ایران
نخستین سخنرانی کتاب با عنوان «لحظهٔ سرنوشت برای انقلاب ایران» به سخنرانی مریم رجوی در نخستین روز اجلاس جهانی ایران آزاد اختصاص دارد. در مقدمهٔ این بخش، عنوان نشست «پیش بهسوی جمهوری دموکراتیک» ذکر شده است.[۴]
رجوی در این سخنرانی شرایط ایران را انتخابی میان ادامهٔ ولایت فقیه و تشکیل «یک جمهوری دموکراتیک با جدایی دین و دولت» توصیف میکند. او قیامهای سالهای ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱ را نشانهٔ استمرار اعتراض علیه جمهوری اسلامی میداند و استدلال میکند که حمایت خارجی یا دستیابی حکومت به منابع مالی نمیتواند بحران سیاسی آن را برطرف کند.[۴]
بخش دیگری از سخنرانی به مشخصات نظام سیاسی مورد نظر شورای ملی مقاومت اختصاص دارد. رجوی بر آزادی، برابری، نفی امتیازهای موروثی و مذهبی، مشارکت برابر زنان در رهبری جامعه، مخالفت با حجاب اجباری، آزادی انتخاب دین و خودمختاری ملیتهای ایران در چارچوب تمامیت ارضی تأکید میکند.[۵]
او همچنین سازمان مجاهدین خلق ایران و «کانونهای شورشی» را نیروی سازمانیافتهٔ پیشبرندهٔ اعتراضات معرفی میکند. این ارزیابی بخشی از موضع سیاسی نویسنده و شورای ملی مقاومت دربارهٔ سازمانیافتگی اعتراضات داخل ایران است.[۵]
جمهوری دموکراتیک و صلح منطقهای
دومین سخنرانی با عنوان «جمهوری دموکراتیک در ایران؛ ضرورت صلح و آرامش در منطقه» در ۱۱ تیر ۱۴۰۲ ایراد شده است. در مقدمهٔ این بخش آمده است که نمایندگان پارلمانهای چند کشور در این نشست حضور داشتند و بیانیهای در حمایت از یک جمهوری دموکراتیک، جدایی دین از دولت و طرح دهمادهای مریم رجوی اعلام شد.[۶]
در این سخنرانی، رجوی سیاستهای منطقهای، برنامهٔ اتمی، سرکوب داخلی و بحرانهای اقتصادی جمهوری اسلامی را اجزای مرتبط یک سیاست واحد برای حفظ حکومت معرفی میکند. او مدعی است که تشکیل یک جمهوری دموکراتیک در ایران، علاوه بر آزادی مردم ایران، به کاهش بنیادگرایی مذهبی و ایجاد صلح و ثبات در خاورمیانه کمک خواهد کرد.[۶]
او از کشورهای خاورمیانه و کشورهای اسلامی میخواهد در برابر سیاستهای جمهوری اسلامی و بنیادگرایی تحت نام اسلام، از مبارزهٔ مردم ایران پشتیبانی کنند. سخنرانی با تأکید بر نفی هر دو الگوی سلطنت و ولایت فقیه و حمایت از جمهوری پایان مییابد.[۷]
دادخواهی و محاکمهٔ مقامهای جمهوری اسلامی
سومین بخش اصلی کتاب، سخنرانی مریم رجوی در کنفرانس دادخواهی در ۱۲ تیر ۱۴۰۲ است. موضوع این نشست «محاکمهٔ سران رژیم آخوندی بهخاطر جنایت علیه بشریت و نسلکشی» عنوان شده بود.[۸]
رجوی در این سخنرانی، اعدام مخالفان سیاسی در دههٔ ۱۳۶۰ و بهویژه قتلعام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ را بخشی از یک روند پیوستهٔ نقض حقوق بشر میداند. او خواهان گسترش تحقیقات بینالمللی دربارهٔ این وقایع و پاسخگویی آمران و عاملان آن شده است.[۹]
این بخش به کمبود اطلاعات دربارهٔ هویت بسیاری از اعدامشدگان و محل دفن آنان، اعدام زندانیان در زندانهای شهرستانها و شهادت بازماندگان میپردازد. در کتاب ادعا شده است که اعدامهای سال ۱۳۶۷ در دستکم ۱۱۰ شهر انجام شد و اطلاعات مربوط به شمار زیادی از قربانیان هنوز ثبت نشده است.[۹]
رجوی همچنین از سازمان ملل متحد و دولتها میخواهد:
- پروندهٔ نقض حقوق بشر در ایران را به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارجاع دهند؛
- دربارهٔ قتلعام ۱۳۶۷ تحقیق مستقل انجام دهند؛
- مقامهای متهم به جنایت علیه بشریت را تحت پیگرد قرار دهند؛
- اصل صلاحیت جهانی را در رسیدگی به پروندههای مربوط به اعدام و شکنجه بهکار گیرند.[۹]
کاربرد اصطلاحهای حقوقی «نسلکشی» و «جنایت علیه بشریت» در این بخش بیانگر تحلیل حقوقی و سیاسی سخنرانان نشست است و احراز قضایی نهایی آنها مستلزم رسیدگی در یک مرجع قضایی صلاحیتدار است.
ابتکار بینالمللی برای سیاست در قبال ایران
چهارمین سخنرانی کتاب در نشستی با عنوان «ابتکار بینالمللی برای سیاست در قبال ایران» ایراد شده است. این نشست در اول تیر ۱۴۰۲، برابر با ۲۱ ژوئن ۲۰۲۳، با حضور شماری از رؤسای جمهور، نخستوزیران و مقامهای پیشین در مقر شورای ملی مقاومت در حومهٔ پاریس برگزار شد.[۱۰]
در این بخش، رجوی سیاست گفتوگو و امتیازدهی کشورهای غربی به جمهوری اسلامی را «سیاست مماشات» مینامد و خواهان تغییر آن میشود. او طرح شورای ملی مقاومت برای انتقال قدرت را چنین شرح میدهد: پس از سرنگونی جمهوری اسلامی، یک دولت موقت مسئول ادارهٔ کشور خواهد شد و باید ظرف شش ماه انتخابات مجلس مؤسسان را برگزار کند. مجلس مؤسسان وظیفهٔ انتخاب دولت موقت جدید، نظارت بر آن و تدوین پیشنویس قانون اساسی جمهوری آینده را بر عهده خواهد داشت.[۱۱]
رجوی در ادامه، شش اقدام را به دولتها و نهادهای بینالمللی پیشنهاد میکند:
- قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمانهای تروریستی؛
- بهرسمیتشناختن حق مردم ایران برای مقاومت در برابر سرکوب و استقرار یک جمهوری مبتنی بر جدایی دین از دولت؛
- فعالکردن سازوکارهای بینالمللی مرتبط با پروندهٔ اتمی و موشکی جمهوری اسلامی؛
- ارجاع پروندهٔ نقض سیستماتیک حقوق بشر به شورای امنیت سازمان ملل متحد؛
- اعمال تحریمهای اقتصادی، نفتی و بانکی علیه حکومت؛
- معرفی جمهوری اسلامی بهعنوان تهدیدی علیه صلح و امنیت بینالمللی و بررسی آن در چارچوب فصل هفتم منشور ملل متحد.[۱۲]
بیانیهٔ رهبران و قانونگذاران
کتاب متنی دربارهٔ حمایت شماری از قانونگذاران و رهبران پیشین جهان از طرح دهمادهای مریم رجوی و یک جمهوری دموکراتیک و غیراتمی در ایران درج کرده است. در این بخش، از حمایت بیش از ۳۶۰۰ قانونگذار در ۶۱ مجلس قانونگذاری از ۴۰ کشور سخن گفته شده است.[۱۳]
بر اساس متن منتشرشده، امضاکنندگان از حق مردم ایران برای تعیین آیندهٔ خود، جدایی دین از دولت، برابری زنان و مردان، لغو مجازات اعدام، خودمختاری ملیتها و ایرانی عاری از سلاح اتمی حمایت کردهاند.[۱۳]
در شمار امضاکنندگان یا حامیان این ابتکار، نام شماری از رؤسای جمهور و نخستوزیران پیشین کشورهای اروپایی و آمریکایی ذکر شده است.
اختلاف در شمار امضاکنندگان
در بخشهای مختلف کتاب، آمار یکسانی دربارهٔ شمار رهبران پیشین امضاکننده ارائه نشده است. فهرست مطالب از «بیانیهٔ ۱۱۷ تن از رهبران پیشین جهان» نام میبرد؛ اما مقدمه و عنوان بخش مربوط، شمار آنان را ۱۲۶ تن ذکر میکند.[۱۴]
| محل ذکر | شمار اعلامشده |
|---|---|
| فهرست مطالب | ۱۱۷ تن |
| مقدمهٔ بخش «ابتکار بینالمللی» | ۱۲۶ تن |
| عنوان داخلی سخنرانی | ۱۲۶ تن |
کتاب توضیحی دربارهٔ علت این اختلاف ارائه نمیکند. این تفاوت ممکن است ناشی از افزایش شمار امضاکنندگان در فاصلهٔ تنظیم فهرست و تدوین نهایی کتاب یا یک خطای ویرایشی باشد.
گزیدهٔ سخنرانی شخصیتهای سیاسی
بخش پایانی کتاب، گزیدهای از سخنرانیهای شرکتکنندگان اجلاس جهانی ایران آزاد را دربر میگیرد. سخنرانان معرفیشده در این قسمت عبارتاند از:[۱۵]
- مایک پنس، معاون پیشین رئیسجمهور ایالات متحده؛
- لیز تراس، نخستوزیر پیشین بریتانیا؛
- استفن هارپر، نخستوزیر پیشین کانادا؛
- مایک پمپئو، وزیر خارجهٔ پیشین ایالات متحده؛
- میشل آلیو ماری، وزیر خارجهٔ پیشین فرانسه؛
- یانس یانشا، نخستوزیر پیشین اسلوونی؛
- ریتا زوسموت، رئیس پیشین مجلس فدرال آلمان؛
- جوزف لیبرمن، سناتور پیشین ایالات متحده؛
- اینگرید بتانکور، نامزد پیشین ریاستجمهوری کلمبیا؛
- دومینیک آتیاس، رئیس پیشین شورای کانونهای وکلای اروپا؛
- دیوید جونز، نمایندهٔ پارلمان بریتانیا.
موضوع مشترک این سخنرانیها حمایت از تغییر دموکراتیک در ایران، مخالفت با سیاست امتیازدهی به جمهوری اسلامی، پشتیبانی از طرح دهمادهای مریم رجوی و تأکید بر وجود یک مقاومت سازمانیافته در برابر حکومت ایران است.[۱۵]
دیدگاههای سیاسی مطرحشده در کتاب
جمهوری و نفی سلطنت و ولایت فقیه
کتاب الگوی سیاسی مطلوب نویسنده را جمهوری دموکراتیک معرفی میکند و بازگشت به سلطنت و ادامهٔ ولایت فقیه را رد میکند. بر اساس این دیدگاه، مشروعیت حکومت باید از رأی آزاد شهروندان سرچشمه بگیرد و هیچ فردی بهدلیل مذهب، جنسیت یا وابستگی خانوادگی از امتیاز سیاسی برخوردار نباشد.[۵]
جدایی دین از دولت
جدایی دین از دولت از محورهای تکرارشوندهٔ اثر است. در کتاب، این اصل نه بهمعنای مخالفت با دین، بلکه بهمعنای منع اجبار دینی و جلوگیری از اعطای امتیاز حکومتی بر پایهٔ اعتقاد مذهبی معرفی میشود.[۶]
حقوق زنان
کتاب مشارکت برابر زنان در رهبری سیاسی و اجتماعی را یکی از پایههای جمهوری آینده میداند. مخالفت با حجاب اجباری، حق انتخاب پوشش و دین، و حضور برابر زنان در تصمیمگیری سیاسی از جمله مواردی است که در سخنرانیها مطرح شده است.[۵]
خودمختاری ملیتها
رجوی در سخنرانی نخست از خودمختاری ملیتهای ایران در چارچوب تمامیت ارضی کشور حمایت میکند. این موضع با طرح پیشین شورای ملی مقاومت دربارهٔ خودمختاری کردستان ایران و تأکید بر رفع تبعیض قومی و ملی ارتباط دارد.[۵]
سیاست خارجی و ایران غیراتمی
کتاب جمهوری مورد نظر نویسنده را حکومتی صلحطلب، غیراتمی و مخالف مداخلهٔ نظامی و صدور بنیادگرایی معرفی میکند. رجوی استدلال میکند که تغییر حکومت ایران میتواند به کاهش تنش در خاورمیانه و توقف حمایت حکومتی از گروههای نیابتی منجر شود.[۱۲]
جایگاه کتاب در آثار مریم رجوی
«بهسوی جمهوری دموکراتیک» در شمار آثاری قرار دارد که از متن سخنرانیها و مواضع سیاسی مریم رجوی تدوین شدهاند.
مضمونهای آن با دیگر آثار و برنامههای منتشرشده از سوی مریم رجوی، بهویژه طرح دهمادهای مریم رجوی، کتاب «ایران فردا؛ طرح دهمادهای مریم رجوی برای آینده ایران» و کتاب «بهسوی ایران آزاد» ارتباط دارد. محور مشترک این آثار، تشریح برنامهٔ شورای ملی مقاومت برای دوران انتقال، جمهوری مبتنی بر انتخابات آزاد، جدایی دین از دولت، برابری جنسیتی، لغو مجازات اعدام و ایران غیراتمی است.
جستارهای وابسته
- مریم رجوی
- شورای ملی مقاومت ایران
- سازمان مجاهدین خلق ایران
- طرح دهمادهای مریم رجوی
- ایران فردا؛ طرح دهمادهای مریم رجوی برای آینده ایران
- بهسوی ایران آزاد
- قیام ۱۴۰۱ ایران
- قتلعام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷
- جنبش دادخواهی
- جدایی دین از دولت
- سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ مریم رجوی، بهسوی جمهوری دموکراتیک، انتشارات شورای ملی مقاومت ایران، دی ۱۴۰۲، صفحهٔ مشخصات نشر.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ همان، فهرست مطالب، صفحات ۳–۴.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ همان، «پیشگفتار»، صفحات ۵–۱۷.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ همان، «لحظهٔ سرنوشت برای انقلاب ایران»، صفحات ۱۸–۲۷.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ همان، صفحات ۲۳–۲۶.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ همان، «جمهوری دموکراتیک در ایران؛ ضرورت صلح و آرامش در منطقه»، صفحات ۲۸–۴۲.
- ↑ همان، صفحات ۴۰–۴۲.
- ↑ همان، «محاکمهٔ سران رژیم آخوندی بهخاطر جنایت علیه بشریت و نسلکشی»، صفحات ۴۴–۵۷.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ همان، صفحات ۴۹–۵۶.
- ↑ همان، «ابتکار بینالمللی برای سیاست در قبال ایران»، صفحات ۵۸–۷۲.
- ↑ همان، صفحات ۶۴–۶۵.
- ↑ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ همان، صفحات ۶۵–۶۸.
- ↑ ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ همان، صفحات ۶۹–۷۲.
- ↑ همان، فهرست مطالب و صفحات ۵۸–۶۱.
- ↑ ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ همان، «گزیدهای از سخنرانیها در اجلاس جهانی ایران آزاد»، صفحات ۷۴–۸۶.