ستار بهشتی

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ستار بهشتی
ستار بهشتی.jpg
ستار بهشتی
زادروز۵ شهریور ۱۳۵۶
رباط کریم
درگذشت۱۳ آبان۱۳۹۱
نامعلوم
علت مرگزیر شکنجه
آرامگاهگورستان امام‌زاده محمدتقی رباط کریم
ملیتایرانی
تحصیلاتتحصیلات راهنمایی
پیشهوبلاگ نویس
شهر خانگیرباط کریم
اتهام‌هااقدام علیه امنیت ملی
وضعیت گناهکاریفعالیت در شبکه اجتماعی وفیس بوک

ستار بهشتی (متولد ۵ شهریور ۱۳۵۶- درگذشته ۱۳ آبان ۱۳۹۱) کارگر وبلاگ نویسی که به اتهام «اقدام علیه امنیت ملی از طریق فعالیت در شبکه اجتماعی و وبلاگ‌نویسی، بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شده بود، در مدت بازجویی به شدت از سوی پلیس «فتا»، فضای تولید و تبادل اطلاعات جمهوری اسلامی، شکنجه شد و در همین جریان درگذشت.[۱]

آغاز کار وبلاگ نویسی

ستار بهشتی تحصیلات راهنمایی داشت و کارگری ساده بود. وی وبلاگ‌نویس و نان‌آور خانه بود و با مادرش در یکی از محلات فقیرنشین شهر زندگی می‌کرد. به گفته مادر ستار، او عاشق زندگی ساده بود و همواره می‌گفت:

«طول زندگی خیلی مهم نیست و باید هر انسانی عمری مفید داشته باشد.چرا برخی این‌قدر دارند که نمی‌دانند چگونه خرج کنند و برخی باید این‌قدر سخت زندگی کنند.»

ستار بهشتی در یکی از سال‌گردهای تظاهرات کوی دانشگاه در ۱۸ تیرماه، تحت تاثیر برخورد نیروهای پلیس با معترضان قرار گرفت و وبلاگ‌نویسی را در سرویس بلاگفا شروع کرد. صاحب وبلاگ «انتقاد، زنده و پاینده ایرانی و ایران جانم فدای ایران» بود. فعالیت‌های او با نام مستعار در شبکه‌های اجتماعی مانند فیسبوک و گوگل‌پلاس و وبلاگش صورت می‌گرفت. وی در این وبلاگ مطالب و خبرهایی درباره زندانیان سیاسی و موارد نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران منعکس می‌کرد و به ظلم و ستم و فساد فراگیر حکومتی اعتراض می‌کرد. همچنین با نقل سخنان مسئولان نظام آنها را به تندی نقد می‌کرد.[۲][۳]

دستگیری، شکنجه و مرگ

ستار بهشتی، ۳۵ ساله، در ۹ آبان ۱۳۹۱ توسط پلیس فتا، مسئول کشف و پیگیری جرایم سایبری، بازداشت و به دلیل فعالیت در شبکه اجتماعی، به «اقدام علیه امنیت ملی» متهم شد. او در جریان بازداشت کشته شد و در گورستان رباط کریم، محل زندگی اش به خاک سپرده شد.[۴]

افشاگری ستار بهشتی قبل از دستگیری

ستار بهشتی در آخرین پست خود در ۸ آبان ۱۳۹۱ در وبلاگش نوشت:

«دیروز بنده را تهدید کردند، به مادرت بگو به زودی رخت سیاه باید بپوشد، دهان گشادت را نمی‌بندی. می‌گویم کاری انجام نمی‌دهم که لازم به بستن دهانم باشد می‌گویند، وراجی زیاد می‌کنی، می‌گویم چیزی که می‌بینم ومی‌شنوم را می‌نویسم، می‌گویند هرکاری بخواهیم می‌کنیم هر رفتاری را انجام می‌دهیم، شما باید خفه شوید و اطلاع‌رسانی نکنید و گرنه خفه خواهید شد. بدون نام ونشان! بدون اینکه کسی بداند چه برسر شما آمده»[۵][۲]

افشاگری ستار بهشتی بعد از دستگیری

در همین حال سایت کلمه، نامه شکایت ستار بهشتی از بازجویش در بند ۳۵۰ زندان اوین را منتشر کرده‌است. وی در بخشی از این نامه که خطاب به اعلایی مسئول «اندرزگاه» ۳۵۰ نوشته، درباره اینکه در زمان بازجویی کتک خورده و به او فحش‌های ناموسی داده‌اند، صحبت کرده و گفته‌است که اگر اعترافی از او گرفته شود، تحت شکنجه بوده‌است.

بر اساس‌نامه دست‌نویسی که سایت کلمه منتشر کرده، ستار بهشتی گفته‌ است، در مدت ۱۲ ساعت ماندن در اتاق ۲ بند ۳۵۰، اعضای اتاق شاهد آثار ضرب و جرح بر روی بدن او بوده‌اند.[۶]

پس از انتشار خبر مرگ ستار بهشتی، ۴۱ نفر از زندانیان سیاسی در نامه‌ای اعلام کردند که «ستار بهشتی روزهای ۱۰ و ۱۱ آبان ۱۳۹۱ در بند ۳۵۰ اوین بوده و آثار شکنجه در تمام قسمت‌های مختلف بدنش مشهود بوده‌است.»[۱]

بیانیه عفو بین‌الملل درباره مرگ ستار بهشتی

سازمان عفو بین‌الملل با انتشار بیانیه ای گفته‌است که گزارشهای رسیده حکایت از آن دارند که ستار بهشتی، وبلاگ نویس فوت شده در حین بازجویی در زندان، در اثر شکنجه کشته شده‌است و از دولت ایران خواسته‌است که در این خصوص تحقیق کند.

عفو بین‌الملل تأکید کرده‌است که با توجه به سابقه حکومت ایران درخصوص فوت زندانیان، این که ستار بهشتی در اثر شکنجه کشته شده باشد «بسیار محتمل» است. این سازمان خواستار محاکمه مسببان مرگ این وبلاگ‌نویس شده‌ است.

در همین حال کمپین بین‌المللی برای حقوق بشر در ایران در گزارش مبسوطی گفته‌ است که اعضای خانواده ستار بهشتی توسط مأموران امنیتی تهدید به بازداشت شده‌اند. گزارش منتشر شده در سایت رسمی کمپین بین‌المللی برای حقوق بشر در ایران از دیده شدن آثار شکنجه در نقاط مختلف بدن آقای بهشتی می‌نویسد و همچنین به نقل از اعضای خانواده او خواسته‌ است که مردم نگذارند که «خون ستار پایمال شود.»[۶]

ستار بهشتی به همراه مادرش گوهر عشقی
ستار بهشتی به همراه مادرش گوهر عشقی

شکنجه ستار بهشتی

نظریه پزشک

رضا حیدرپور پزشک بهداری زندان اوین که پیکر ستار بهشتی را معاینه کرده بود، اعلام کرد که آثار ضرب و شتم و شکنجه روی بدن او وجود دارد و مرگ ستار بهشتی بر اثر خونریزی مغزی و داخلی بوده‌است. رضا حیدرپور خود بعدا توسط وزارت اطلاعات دستگیر و به شش ماه زندان محکوم شد.[۷][۸]

همچنین یک منبع آگاه به پرونده ستار بهشتی، به کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران گفت:

«اواخر مهرماه امسال وکیل ستار بهشتی توانست اجازه کپی نظر پزشک قانونی را از دادگاه بگیرد. پس از آن چون ما متوجه اصطلاحات پزشکی نبودیم آن را به چند دکتر متخصص نشان دادیم. پزشکان متخصص توضیح دادند در این گزارش عنوان شده ستار دچار خونریزی ریه، کبد، کلیه و زیر مخچه در مغز شده و همه پزشکان متفق‌القول بودند که ستار در اثر این خونریزی‌ها فوت کرده است.»[۹]

گواهی هم‌بندان به شکنجه ستار بهشتی

حسن جوانی، یکی از هم‌بندان ستار بهشتی در بند ۳۵۰ زندان اوین در قسمتی از گزارشی که به سازمان‌های حقوق بشری ارائه داده، نوشته است:

«روز ۹ آبان ستار بهشتی را آوردند توی اتاق ما. وقتی آوردند آثار شکنجه روی صورتش بود، نوک دستش باد کرده بود. روی بدنش که ما بردیم حمامش کردیم آثار شکنجه بود. چهارشنبه شب آوردند پنجشنبه می‌خواستند دوباره او را از زندان تحویل بگیرند و جهت بازجویی ببرند... بیشتر در مورد شکنجه‌های شدید و وحشیانه‌ای که تحت آنها قرار گرفته بود توضیح می‌داد. گفت: تهدید به قتل کردند، خیلی زدند، نوع زدن هم آویزان کردن و مشت و لگد زدن بود و دستاش باد کرده بود. صورتش هم شدیدا کبود بود. سرش هم ضربه خورده بود خیلی سردرد های شدید داشت. او در این مدت کوتاه که در بند بود اصرار به گفتن چیزهایی داشت که بر وی رواداشته بودند. البته با ۲ تا از بچه های اونجا آشنا شده بود. با ابوالفضل عابدینی که ۲ الی ۳ ماه پیش تبعیدش کردند به زندان کارون اهواز، یکی هم حسین رونقی ملکی که با یکی از بستگانش بچه محل بودند.»[۱۰]

حسین رونقی، یکی دیگر از هم‌بندان ستار بهشتی در بند ۳۵۰ که از شاهدان آثار شکنجه بر بدن وی بوده و اعلام کرده بود که آماده‌ی شهادت در دادگاه است، مشاهدات خود را در نامه ای سرگشاده خطاب به قاضی ایزدی، رییس شعبه ۱۰۵۷ دادگاه کیفری، با تیتر «اعلام آمادگى جهت گواهى و اداى توضیح در خصوص پرونده قتل مرحوم ستار بهشتى» نوشته است. در قسمتی از نامه آمده است:[۱۱]

«اخیرا در زندان از طریق جراید مطلع شده‌ام که در جریان رسیدگى به پرونده قتل مرحوم ستار بهشتى اتهام «قتل عمد» را از عداد اتهامات منتسب به متهمان خارج کرده و عنوان اتهامى را به «قتل شبه عمد» تغییر داده‌اید. بر این اساس به منظور تشحیذ خاطر آن مرجع محترم قضایى لازم دیدم از آنجا که در زندان محبوسم و امکان حضور در محکمه را ندارم، برخى از آنچه در این پرونده را یا به چشم دیده و یا از زبان آن مرحوم در بند ٣۵٠ زندان اوین -اندکى پیش از وقوع قتل- شنیده‌ام را براى اولین بار بیان دارم.»

مزار ستار بهشتی
مزار ستار بهشتی

وی اضافه می‌کند:

«اینجانب در‌‌ همان شب حضور ستار در بند ٣۵٠ آثار و علایم زیر را بر روى بدن آن مرحوم مشاهده کردم:

-آثار آسیب دیدگى و کبودى بر روى مچ هاى هر دو دست که نتیجه آویزان کردن از سقف و دستبند قپانى بود.

– تورم و کبودى شدید در بالاى پیشانى، سمت چپ سر آن مرحوم.

– آثار خون ریزى در چشم چپ.

– آثار کبودى روى صورت و جراحت روى لب‌ها.

– آثار متعدد کبودى در ناحیه قفسه سینه، پهلو و شکم که نتیجه مشت و لگد بازجو بود.

– جراحت روى پا‌ها و لنگیدن به هنگام راه رفتن.

– گلایه او از درد در ناحیه بیضه.

– سرگیجه و حالت تهوع.»

اعتراف شکنجه گر ستار بهشتی

در ویدیوی کوتاهی که از مراسم دومین سالگرد در گذشت ستار بهشتی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، نایب‌ رئیس کمیسیون حقوق‌بشر ایران گفته‌ است:

«شکنجه‌گر ستار در حضور مادر ستار و خانم پورفاضل، وکیل ستار و قاضی پرونده اعتراف کرد که ستار را زیر شکنجه کشته‌ است.»

او در تشریح اعترافات قاتل ستار گفت:

«ستار می‌خندید و من او را می‌زدم. آنقدر زدم که ستار زیر دست من از بین رفت.»[۱]

دادگاه قاتل ستار بهشتی

در یک دادگاه که برای اکبر تقی‌زاده، قاتل ستار بهشتی تشکیل شد، قتل ستار «غیرعمد» عنوان شد و اکبر تقی‌زاده مأمور پلیس فتا به اتهام قتل شبه عمد به ۳ سال حبس تعزیری و ۲ سال تبعید به شهرستان برازجان و ۷۴ ضربه شلاق محکوم شد. گوهر عشقی، مادر ستار بهشتی بعد از ابلاغ حکم گفت:

«عصر روز چهارشنبه ۱۶ مرداد ماه این حکم با پست به در خانه ما فرستاده شد اما ما این حکم را قبول نداریم. این حکم ناجوانمردانه و ناعادلانه است.»[۱۲]

همچنین گیتی پورفاضل، وکیل خانواده ستار بهشتی، مجازات مذکور برای قاتل ستار بهشتی را نامنتاسب خواند و گفت:

«در حالی که در این کشور برای روزنامه‌نگاران مجازات شش سال حبس در نظر گرفته می‌شود، صدور حکم سه سال حبس برای یک قاتل جای تعجب دارد.»[۱۲]

در حالی که تمامی شواهد حاکی از این است که قتل عمد بوده، حتی گزارشی که از کالبدشکافی بدن ستار در تالار تشریح داده شده و خانواده شهید آن را به چندین دکتر متخصص ریه و مغز و کبد و کلیه نشان داده‌اند، و آنها هم تأیید کرده‌اند که این ضربه‌ها باعث خونریزی شده و این جوان در اثر خونریزی فوت کرده‌است.[۱۳]

ایجاد محدودیت برای خانواده ستار بهشتی

مدتی پس از کشته شدن ستار بهشتی، گوهر عشقی، مادر ستار بهشتی را با نشان دادن حکم بازداشت دخترش تهدید و وادار به امضای رضایت‌نامه کردند. گوهر عشقی در گفتگو با دویچه‌وله گفت:

«حکم بازداشت دخترم را داشتند، گفتند یا امضا کن یا او را بازداشت می‌کنیم. من هم مجبور شدم. نمی‌خواستم داغ دیگری روی سینه‌ام بماند. مجبور شدم و امضا کردم. نمی‌خواستم دخترم را بازداشت‌ کنند و ببرند. من با تهدید امضا کردم. مدام من را تهدید کردند و من مجبور شدم امضا کنم.»[۱۴][۱۵]

همچنین یک منبع نزدیک به خانواده ستار بهشتی به کمپین بین‌المللی برای حقوق بشر در ایران، در مورد وضعیت کنونی خانواده بهشتی گفت:

«ارتباط بیرونی آنها را کاملا قطع کردند و الان همسایه‌ها هم اجازه ورود و خروج ندارند... همچنین حکومت اجازه برگزاری مراسم سوم و هفتم را در مسجد نداد. خانواده اعلامیه ختم درمحل می‌زنند و از طرف دیگر مامورین می‌روند اعلامیه‌ها را از دیوار برمی‌دارند.»[۶]

فعالیت‌های مادر و خواهر ستار بهشتی، نامه‌های گوهر عشقی به مقامات داخلی و خارجی از جمله به ناطق نوری، بازرس ویژه دفتر رهبری و به «بان کی مون» دبیرکل وقت سازمان ملل متحد باعث شد که آوازه ستار و دادخواهی او از مرزهای ایران نیز بگذرد.[۱۴] یکی از فرماندهان نیروی انتظامی جمهوری اسلامی رشوه‌ای هفتصد میلیون تومانی به عنوان حق‌السکوت به گوهر عشقی مادر ستار پیشنهاد داده بود تا در مقابل اعلام کند که ستار در تصادف کشته شده. گوهر عشقی مادر و سحر بهشتی خواهر ستار پس از مرگ ستار فعالیت‌هایی در دفاع از حقوق شهروندی و همراهی با معترضین داشته‌اند.[۱۴][۱۶][۱۷]از جمله پیوستن به دراویش متحصن و همراهی با زنان در روز جهانی زن.[۱۸][۱۹] سردار بهشتی، پدر ستار بهشتی نیز سه روز پس از درگذشت فرزندش، دستگیر و در زندان دچار عارضه مغزی شد و مدتی را در بیمارستان بستری بود. وی روز پنجشنبه ۷ اسفند ۱۳۹۳ درگذشت.[۲۰] [۲۱]با مرگ سردار بهشتی قضاییه اعلام کرد:

«با توجه به این‌که پدر ستار بهشتی به‌عنوان یکی از اولیای دم… در وضعیت روحی و روانی نامناسبی به‌سر می‌برده… دادستان از جانب وی در مورد پیگیری پرونده مرگ ستار بهشتی تصمیم‌گیری خواهد کرد؛ به همین دلیل وکالت گیتی پورفاضل - وکیل خانواده ستار بهشتی - در مورد پدر مرحوم، بلااثر اعلام شده است!»

اهدای جایزه

انجمن قلم نیوانگلند جایزه سال ۲۰۱۵ خود را به ستار بهشتی، کارگر وبلاگ‌نویس و دیگر نویسندگان ایرانی اهدا کرد که با شجاعت به‌یادماندنی خود در راه مبارزه با سانسور، ظلم و ستم جان خود را از دست داده‌اند.[۲۲][۲۳]

همچنین کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در سفر خود به تهران، با گوهر عشقی مادر ستار بهشتی دیدار و گفت و گو کرد.[۲۴]

نوشته‌های ستار بهشتی

ستار بهشتی در یکی از نوشته‌های خود در وبلاگش، سعید قاسمی را مورد خطاب قرار داده و می‌نویسد:

«یک سؤال از پاسدار سعید قاسمی … در دوره احمدی‌نژاد، این گل سرسبد رهبری که به قول شما رهبر بیشتر آبرویش را پای آن گذاشت ملت ایران حتی بحران گوجه فرنگی، تخم مرغ، برنج، چای خشک… هم داشتند! … به راستی سؤالی دارم از شما که ذوب شده ولایت هستید و او را عاری از هر گونه خطا می‌دانید و متصل به عرش اعلا! چگونه رهبری که به‌اندازه خدا او را بالا می‌برید تا این اندازه در سیاستهای خود خطا می‌کند؟ از اعلام شروع و یا خاتمه ماه رمضان… تا تأیید شخصی که خود ایشان را بادل وجان می‌پذیرد و پای او حاضر به قربانی کردن مردم معترض می‌شود؟ چگونه این رهبر که با ملکوت در ارتباط است با سیاستهای و راهنماییهای اشتباه خود این‌گونه کشور را به فقر و فلاکت می‌کشاند؟...»[۲۵][۲۶]

وی همچنین در نوشته‌ی دیگری در مورد انتخابات ایران و کاندیداهای اصلاح‌طلب می‌نویسد:

«... اصلاح‌طلبان امروز همان اقتدارگرایان دیروز هستند. همان بازجوها، مأموران اطلاعات، سپاهیان استعفاداده یا بازنشسته شده، قاضی‌هایی که حکم برای مخالفان صادر می‌کردند! و شما اصلاح‌طلبان دست در خون این ملت دارید. خود می‌دانید با تغییر نظام باید جوابگوی اعمال خود باشید. در قیام ۸۸ اگر این قیام به ثمر ننشست به‌خاطر این بود که آقای موسوی، کروبی، خاتمی و بقیه اصلاح‌طلبان خواهان تغییر در سیاستهای نظام بودند نه کلیت نظام!…».[۲۷][۲۸]

جستارهای وابسته

سخنان نرگس محمدی بر سر مزار ستار بهشتی در دومین سالروز شهادت ستار بهشتی- یوتیوب

منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ دویچه وله فارسی - بازگویی اعترافات شکنجه‌گر ستار بهشتی در دومین سالگرد درگذشت او
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ سایت حقوق بشر و دمکراسی برای ایران - یک سرگذشت ستار بهشتی
  3. ستار بهشتی که بود؟
  4. بی‌بی‌سی فارسی - قاتل ستار بهشتی به سه سال زندان محکوم شد
  5. وبلاگ ستار بهشتی - تحدید می‌ کنند اطلاع رسانی نکنید و گرنه دهانتان را می بندیم
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ بی‌بی‌سی فارسی - نگرانی عفو بین‌الملل از "احتمال زیاد" مرگ ستار بهشتی در اثر شکنجه
  7. سایت مجاهد - شش ماه حبس، حکم پزشک پرستار شهید ستار بهشتی
  8. بازداشت پزشکی که ستار بهشتی را معاینه کرد
  9. کشف شواهدی تازه از پرونده قتل ستار بهشتی
  10. گزارشی از یک زندانی سیاسی در مورد آخرین روزهای وبلاگ‌نویس شهید ستار بهشتی
  11. حسین رونقی: بدن شکنجه شده ستار بهشتی را به چشم دیدم
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ قاتل ستار بهشتی به سه سال زندان محکوم شد
  13. سایت مجاهد - تلاش رژیم ایران برای پرده‌پوشی جنایت قتل شهید ستار بهشتی
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ۱۴٫۲ توانا - گوهر عشقی؛ مادری در جستجوی حقیقت
  15. مادر ستار بهشتی: با تهدید رضایت گرفتند
  16. سایت مجاهد - اعلام همبستگی گوهر عشقی مادر شهید ستار بهشتی با قیام کنندگان
  17. سایت مجاهد - سحر بهشتی خواهر شهید ستار بهشتی: سکوت در برابر ظالم اگر بدتر از ظلم نباشد کمتر از آن نیست
  18. سایت مجاهد - گوهر عشقی (مادر ستار بهشتی) خشونت علیه زنان را رد می‌کند
  19. سایت مجاهد - مادر شهید ستار بهشتی به جمع دراویش متحصن پیوست
  20. سایت مجاهد - مراسم یادبود سردار بهشتی پدرشهید قهرمان ستار بهشتی
  21. سایت مجاهد - ترفندی تازه برای پوشاندن خون جوشان ستار بهشتی!
  22. سایت مجاهد - اهدای جایزه انجمن قلم نیوانگلند آمریکا به شهید ستار بهشتی
  23. سایت انجمن قلم نیوانگلند واسیل استوس - The 2015 Vasyl Stus Freedom to Write Award was posthumously awarded to Iranian political blogger Sattar Beheshti
  24. شفاف - ملاقات اشتون با مادر ستار بهشتی
  25. وبلاگ ستار بهشتی - آقای سعید قاسمی اگرمردم پا به میدان بگذارند بساط شما ونظام را جمع می کنند.
  26. سایت مجاهد - از خون نوشته‌های شهید ستار بهشتی: «نظامی که چماقداران حامی آن هستند»
  27. وبلاگ ستار بهشتی - شیاطین در جنگ قدرت
  28. سایت مجاهد - خون‌نوشته‌ای از شهید آزادی ستار بهشتی - شیاطین در جنگ قدرت