همایون خرم

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
امیر همایون خرم
امیر همایون خرم.jpg
اطلاعات
نام اصلیامیر همایون خرم
تولدمتولد ۱۱/۴/۱۳۰۹ بوشهر
ملیتایرانی
مرگدرگذشت ۲۸/۱۰/۱۳۹۱ تهران در ۸۲ سالگی
ساز(ها)ویولن
سال‌های فعالیت۵۰سال تلاش و نوشتن در امر موسیقی ایرانی
همکاری(‌های) مشترکاعضای شورای عالی خانه موسیقی ایران بود
تحصیلاترشته تحصیلی = مهندسی

امیر همایون خرم (متولد ۱۱/۴/۱۳۰۹بوشهر- درگذشت ۲۸/۱۰/۱۳۹۱) استاد خرم از نوازندگان ویولن، موسیقی دان و آهنگ ساز موسیقی ایرانی است. در ۱۱ سالگی به مکتب استاد صبا راه یافت در۱۴ سالگی در رادیو تنهایی به اجرا پرداخت[۱]از اعضای شورای عالی خانه موسیقی ایران بود که در ۸۲ سالگی در تاریخ ۲۸ دیماه ۱۳۹۱علت بیماری ریوی در بیمارستان «دی» درگذشت[۲]

(همایون خرم؛ هنرمندی خوش‌ذوق و مردم‌دار بود. اغلب از او به نیکی یاد می‌شود. خانه‌اش پشت پارک ساعی‌ست و هنوز درش به روی علاقمندان باز است… هرگز در بستر بیماری نیفتاد و به یکباره رفت. قبل از اینکه از دستش بدهیم زندگینامه‌اش را نوشت تا سندی برای آیندگان باشد).[۳]

زندگی‌نامه

استاد همایون (متولد ۱۱/۴/۱۳۰۹بوشهر- درگذشت ۲۸/۱۰/۱۳۹۱) استاد خرم از نوازندگان نامدار ویولن، موسیقی دان و آهنگ ساز سرشناس موسیقی ایرانی است. در سن ۱۱ سالگی به مکتب استاد صبا راه یافت و چند سال بعد به عنوان نوازندهٔ ۱۴ ساله، در رادیو به تنهایی به اجرا پرداخت وی از اعضای شورای عالی خانه موسیقی ایران بود که در سن ۸۲ سالگی در تاریخ ۲۸ دیماه۱۳۹۱ درگذشت. او در یازده سالگی به شاگردی در مکتب استاد صبا راه یافت، در ۱۴ سالگی در رادیو، تک نوازی کرد، در برنامه گلها به عنوان آهنگساز و سولیست ویولن، در رهبری ارکستر سازهای ملی ایفای تقش کرد. به عضویت در شورای عالی موسیقی رادیو درآمد. استاد دانشگاه موسیقی ملی هنرستان شبانه بود. دوران طلایی آهنگسازی وی در دهه‌های ۳۰ و ۴۰ و۵۰ بوده‌است.[۲]

آثار

امشب در سر شوری دارم، اوج آسمان، تو ای پری کجایی، سرگشته، ساغرم شکست ای ساقی، طاقتم ده، رسوای زمانه منمافسانه شیرین، آیا همه شما بی گناهید، اشک من هویدا شد، پیک سحری، یارم گره بر مو زده، بعد از تو هم در بستر غم می‌توان خفت، ساقی ببین، آوای خسته دلان، دل پریشانم زغم گرفته، ترانه «بوی باران»، آهنگسازی آلبوم «رسوای زمانه[۱]

«یار آشنا» از نواخته‌های همایون خرم که شامل سه بخش «ابو عطا»، «چهارگاه» و «دشتی» ساخته و پرداخته شده و با تنبک‌نوازی «محمود رفیعیان» به اجرا درآمده است. ساخته‌های ماندگاری مانند تصنیف «رسوای زمانه»، «تو ای پری کجایی» و «شهرزاد رؤیا» در کارنامه هنری خرم دیده می‌شود. علاوه بر آن، این پیشکسوت فقید موسیقی ایرانی، قدرت زیادی در نوازندگی و بداهه‌پردازی به شیوه نوازندگان رادیو در دهه‌های ۳۰ تا ۵۰ داشت. در این مجموعه، سه مایه «ابوعطا» «چهارگاه» و «دشتی» محزون به کار گرفته شده‌اند که ضربی‌ها و چهارمضراب‌ها توسط تنبک «محمود رفیعیان» همراهی شده‌اند. خرم در یادداشتی بر دفترچه این آلبوم نوشته‌است: «موسیقی اصیل ایرانی همچون آب زلالی است که به تشنگی شنونده، پاسخ می‌دهد و او را با خود حقیقی خویش آشتی می‌دهد. بسیاری از گوشه‌های موسیقی ما، یک شهر موسیقی است که اگر نسبت به آن‌ها معرفت لازم پیدا شود، می‌تواند برطرف‌کننده عطش حقیقت‌جویانه انسان شود و عاقبت او را آن خنیاگر یگانه عشق رهبر شود. عاشقی گر زین سر و گر زان سر است/عاقبت ما را بدان سر رهبر است.» فرزند این موزیسین - رضا خرم - نیز در بخشی دیگر از دفترچه اثر، نوشته‌است: «اگر دوران طلایی آهنگسازی پدر را دهه‌های ۳۰ و ۴۰ و۵۰ بدانیم، دوران طلایی نوازندگی ایشان را می‌توان دهه‌های ۶۰ و ۷۰ و ۸۰ و کمی قبل از آن انگاشت. سال‌هایی که علاوه بر مهارت و چیره‌دستی، در نوازندگی تزکیه‌ای در دل پدر ایجاد شده بود که آثارش، فراتر از یک نوازندگی تکنیکی و حتی پراحساس گشت. آنچه توسط انگشتان او روی ویولون نواخته می‌شد. از ذهن او که همواره به یاد معشوق بود و از دل او که همواره جایگاه پاکی برای حضرت دوست بود، برمی‌آمد. از این رو، فرازمینی و در واقع آسمانی بود.»[۴]

استادهمایون
استادهمایون

کتاب‌ها

غوغای ستارگان (خاطرات همایون خرم) انتشارات بدرقه جاویدان، ردیف اول چپ کوک (نوای مهر) شامل آوازها، چهارمضراب‌ها، قطعات و تعدادی از آهنگ‌ها، ردیف دوم راست کوک شامل تعدادی از پیش‌درآمدها، چهارمضراب‌ها و رِنگ‌ها می‌باشد که هم اکنون در حال آماده‌سازی می‌باشد.[۱]

آخرین روزهای زندگی استاد همایون خرم از زبان پسرش

رضا خرم با بیان اینکه یک ماه پیش بیماری سرطان روده پدرش تشخیص داده شد و از ۱۰ روز پیش تحت شیمی درمانی قرار گرفت، افزود: «با وجود تلاش پزشکان و کادر درمانی بیمارستان دی، ساعت ۱۹:۳۰ نجشنبه، تمام علائم حیاتی پدر قطع شد و ایشان زیر دستگاه قرار گرفت که ساعت ۲۳ نیز خبر مرگ ایشان اعلام گردید.»

پسر استاد همایون خرم تأکید کرد: «با اینکه پدرم در یک ماه قبل به شدت وزن کم کرده و به سبب ابتلاء به تومور بدخیم و عوارض شیمی درمانی از نظر بدنی ضعیف شده بود، اما درهیچ لحظه‌ای روحیه امیدوارانه و چهره خندان خود را از دست نداد.»

او ادامه داد: «پاییز سال قبل هم به سبب تشخیص یک توده، با یک عمل جراحی بخشی از روده ایشان برداشته شد که آن زمان نظر پزشکان بر خوش‌خیم بودن تومور بود.»

رضا خرم که ساعتی پس از مرگ پدرش با خبرآنلاین گفت‌وگو می‌کرد، افزود: «در یک سال قبل او نه تنها کلاس‌های درسش را تعطیل نکرد، بلکه ۱۴ تیر نیز در سالن میلاد نمایشگاه بین‌المللی تهران یک کنسرت را روی صحنه برد که مثل همیشه با استقبال علاقمندانش روبرو شد.»

فرزند این نوازنده بزرگ ویولن با اشاره به عشق پدرش به مردم گفت: «در چند سال قبل، این مردم بودند که با تشویق‌ها و درخواست‌های خود، پدرم را مجاب می‌کردند تا کنسرت دهد. امسال هم او با تمام تقاضاهایی که از سوی شرکت‌های هنری، نهادهای فرهنگی و حتی من برائ برگزاری کنسرت می‌شد، مخالفت می‌کرد تا اینکه بر اثر درخواست‌های بسیار مردم نظرش را تغییر داد.»

مراسم وداع همایون خرم.jpg

او تأکید کرد: «در کنار عشق به مردم، پدرم عاشق موسیقی نیز بود و برائ همین تا آخرین روزهایی که توان داشت، همچنان مشغول به نوشتن آهنگ‌های تازه و قطعات تازه بود.»

از زنده یاد همایون خرم، قطعات و تصنیف‌های ماندگار و معروفی چون «توای پری کجایی»، «امشب در سر شوری دارم»، «رسوای زمانه منم»، «آیا همه شما بی‌گناهید»، «اشک من هویدا شد» و «آوای خسته دلان» به یادگار مانده‌است که با وجود گذشت ۴۰ تا ۵۰ سال از آفرینش آن‌ها، هنوز از سوی مردم زمزمه می‌شوند.

آلبوم‌های «تنها ماندم» با صدای محمد اصفهانی و «رسوای زمانه» با خوانندگی علیرضا قربانی نیز از جمله کارهای چند سال اخیر این آهنگساز به‌شمار می‌آیند که با استقبال گرم مخاطبان روبرو شده‌اند.

همایون خرم دو سال پیش کتاب «غوغای ستارگان» را که در برگیرنده خاطرات اوست منتشر کرد که بخشی ارزشمند از تاریخ معاصر موسیقی معاصر کشورمان را جاودانه کرده‌است.[۵]

جستارهای وابسته ==

منابع