کاربر:Omid/صفحه تمرین

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو

سیل در ایران ، (از ۲۶ اسفند ۱۳۹۷، تا فروردین ۱۳۹۸) واقعه‌ای بود که بیشتر استان‌ها ایران را فرا گرفت. فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر سیل سال ۹۸ را بزرگ‌ترین فاجعه طبیعی ۱۵ سال اخیر خواند و اعلام کرد جاری شدن سیلاب ۷۸ کشته، هزاران مجروح، بیش از نیم میلیون آواره و ۲.۵ میلیارد دلار خسارت مالی برجای گذاشت. پس از وقوع سیل و خرابی‌های گسترده که تقریبا همه ۳۱ استان کشور را فراگرفت، نبود مدیریت و روند نامناسب امدادرسانی، موجب اعتراض مردم و درگیری‌های آن‌ها با نیروی انتظامی و امنیتی شد. بسیاری از سیل‌زدگان گفتند که هیچ کمکی به دست آن‌ها نرسیده است. [۱] سیل در مناطق مختلف ایران از اواخر اسفند در مناطقی از استان‌های مازندران، گلستان و خراسان شمالی آغاز شد و در ادامه در شیراز و مناطقی از استان‌های غربی از جمله لرستان، کرمانشاه ایلام، خوزستان ادامه یافت. کندی در اطلاع رسانی و اقدامات مسئولان برای پیشگیری از خسارات جانی و مالی طی هفته‌های اخیر انتقادات بسیاری در میان شهروندان به دنبال داشته است. سازمان پزشکی قانونی ایران تائید کرد که تعداد کشته‌های سیل در ایران به ۷۶ نفر رسیده است.

سیل در ایران

سیل در ایران
سیل در لرستان

از روز ۲۶ اسفند ۹۷ در پی بارندگی‌های شدید، بیش از ۲۰ استان ایران دچار سیل شدند.

ویدئوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که حاکی از وضعیت مناطق سیل‌زده و گرفتار شدن مردم بود اما در این تصاویر کمک رسانی دولتی آن‌چنان به چشم نمی‌خورد.[۲]

گلستان و مازندران

رسانه‌های داخل ایران روز چهارشنبه ۲۹ اسفند، گزارش دادند که در روزهای پایانی اسفند ۱۲ شهرستان در استان مازندران گرفتار سیل شده‌اند. یکی از دلایل بالا بودن خسارات در مناطق سیل‌زده، آماده نبودن زیرساخت‌ها برای مقابله با بارش‌های شدید گزارش شده بود.[۳]

آق قلا در گلستان یکی از مناطقی است که متحمل آسیب‌های بسیاری شده و آن طور که میرمحمد غراوی معاون امور عمرانی استاندار گلستان روز جمعه ۲ فروردین اعلام کرد حدود نیمی از شهر آق‌قلا و ۱۰ روستای این شهرستان را آب فرا گرفته است.[۴]

فارس

بر اثر وقوع سیل و ورود سیلاب به شهر شیراز، چندین خودرو در دروازه قرآن این شهر واژگون شدند. همچنین خیابان‌های مختلف این شهر و بازار وکیل شیراز دچار آب‌گرفتگی شدند.[۵]

تلفات

بحران سیل در شهرهای مختلف شمالی و جنوبی ایران خسارات مالی و جانی فراوانی را به همراه داشته است به طوری که در ادامه این سیلاب‌ها روز دوشنبه پنجم فروردین، وقوع سیلاب در شهر شیراز دست کم ۱۷ کشته و ۳۵ مصدوم بر جای گذاشته است.[۶]

رسانه های داخل ایران روز سه شنبه ششم فروردین به نقل از وزیر بهداشت ایران اعلام کردند که سیل شیراز ١٩ کشته و ١٠٥ مصدوم برجای گذاشته است.[۷]

دلایل وقوع سیل

خشک بودن بستر رودخانه در این شهر نیز از جمله مواردی بوده که مسئولان وقت شهرداری را در طی این سال‌ها به آسفالت کردن و ایجاد تاسیسات شهری سوق داده است به طوری که بنابر گزارش ها تا سال ۹۳ حتی «بخشی از بستر این رودخانه، آسفالت شده و به عنوان کنارگذر -برای رفت و آمد خودروها-از آن استفاده می شده است.»

جاده کنار دروازه قرآن

تبدیل مسیل به سمت این رودخانه خشک به یک خیابان در شرایطی است که براساس تبصره ۳ ماده ۲ قانون توزيع عادلانه آب مصوب ۱۳۶۱ «ايجاد هر نوع اعيان و حفاري و دخل و تصرف در بستر رودخانه ها و انهار طبيعی و كانالهاي عمومی و مسيل‌ها و مرداب و بركه هاي طبيعي و همچنين در حريم قانوني سواحل دريا ها و درياچه ها اعم از طبيعی و يا مخزنی ممنوع است مگر با اجازه وزارت نيرو.»

اقدامی که حالا بسیاری ‌ها آن را دلیل اصلی وقوع سیل اخیر و مرگ چندین نفر در این حادثه می دانند. کافی است تا عکس‌های قدیمی شیراز در کنار دروازه قرآن را با عکس های امروزی این منطقه مقایسه کنیم تا مشخص شود چه بر سر مسیل این شهر آمده است.

البته ماجرای تغییر سطح مسیل تنها به شیراز ختم نمی شود، به گفته یاشار سلطانی،‌ در تهران نیز «سطح مسیل را باخاک پر کرده‌اند و اتوبان نیایش بر روی آن احداث شده است.»

تاخیر امدادرسانی

وقوع سیل‌های اخیر در ایران زاویای دیگری نیز دارد از جمله تاخیر در روند امدادرسانی که به خصوص در سیل گلستان با انتقادهای بسیاری روبرو شد. نبود مسئولان در روزهای اول حادثه در مناطق سیل‌زده نیز موضوع دیگر است که حتی امروز نیز شایعه غیبت شهردار شیرازاز سوی دادستانی این شهر مطرح شد اگر چه به سرعت تکذیب شد.[۸]

پس از این حادثه بسیاری ها ساخت و سازه‌های شهرداری و پر کردن مسیل قدیمی شیراز که به رودخانه خشک این شهر می رسیده را از جمله دلایل اصلی وقوع این سیل مرگبار اعلام کرده بودند.[۹]

لرستان

در ادامه وقوع سیل در ایران، استان لرستان از ساعات اولیه روز دوشنبه پنجم فروردین با طغیان خرم رود و وقوع سیل روبرو شده است به طوری که تصاویر منتشر شده نشان از آب گرفتی و بروز سیل در شهرهای مختلف این استان از جمله خرم‌آباد و دوره چگنی دارد.

خبرها حاکی از قطع شدن آب آشامیدنی و راه ارتباطی در پل‌دختر است همچنین مدیرکل دفتر  بحران وزارت نیرو اعلام کرده که براثر وقوع سیلاب شدید در استان لرستان آب در ۶۰ روستا قطع شده و ۵۰روستا نیز با قطعی برق روبرو شده‌اند.[۱۰]

کهگیلویه و بویراحمد

وقوع باران‌های سیل‌آسا در استان کهگیلویه و بویراحمد و رانش زمین باعث محو شدن روستای «آبیدک» دهستان زیلایی در شهرستان بویر احمد شد.

شاهرخ کناری، فرماندار بویر احمد روز سه‌شنبه ششم فروردین به خبرگزاری ایرنا گفته است که دیگر «هیچ اثری» از این روستا وجود ندارد.

در این روستا کمتر از ۲۰ خانوار جمعیت داشته که  مقامات می گویند این روستا پیش از وقوع حادثه تخلیه شده است.اما بنا بر گفته فرماندار بویراحمد تمام خانه ها، وسایل و احشام این روستا  از بین رفته است.

همچنین در حال حاضر تمام راه های موصلاتی به دهستان زیلایی بسته است و آب شرب، برق و شبکه های ارتباطی نیز قطع است.

استان کهگیلویه و بویراحمد  از روز دوشنبه با بارش شدید و وقوع سیل روبرو است و مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای این استان گفته که راه ارتباطی بیش از ۸۰ روستای این استان مسدود است.[۱۱]

براساس گزارش‌ها براثر سیلاب و رانش زمین در بویراحمد نیز سه روستا تخلیه و یک روستا تخریب شد. هم چنین راه ارتباطی بیش از ۶۰ روستا در این شهرستان و ۸۰ درصد از راه‌های عشایری شهرستان گچساران قطع شده است.[۱۲]

خوزستان

در جنوب ایران شهر ایذه واقع در استان خوزستان دچار سیل شد. بارش ها در خوزستان باعث آب‌گرفتگی و راه افتادن سیل از روز گذشته شده است.[۱۲]

ورودی اهواز از سمت اندیمشک با پیشروی آب رودخانه کرخه به زیر آب رفته است.

از زمان وقوع سیلاب اخیر تا عصر روز پنجشنبه ۲۲ فروردین ، ۲۵۰ روستا در استان خوزستان به صورت کلی و جزئی تخلیه شده‌اند

کیامرث حاجی زاده مدیرکل مدیریت بحران استانداری خوزستان روز پنجشنبه ۲۲ فروردین به خبرگزاری ایلنا گفت، از میان روستاهای تخلیه شده ۱۰۵ روستا دچار آبگرفتگی شده‌ و تا این لحظه ۱۰۵ هزار نفر در اردوگاه‌ها و محل‌های اسکان اضطراری اسکان داده شده‌اند.

به گفته این مقام دولتی، سیلاب اخیر به بیش از ۴۰۰ واحد مسکونی شهری و ۸۷ هزار واحد مسکونی روستایی خسارت وارد کرده است.[۱۳]

عوامل تشدید کننده ضایعات سیل

هر سیلی به هر‌حال ضایعات و خسارت‌هایی دربردارد اما آن‌چه که در سیل ۹۸ ایران به وقوع پیوست، فاجعه‌ای بود که مقدمات آن به مرور و در سال‌های پیشین ایجاد شده بود.

تخریب محیط زیست و زیرساخت‌های آن

1.   رهاکردن ساختارهای قبلی و عدم رسیدگی به آنها:

یکم. منحل کردن مدیریت سنتی توزیع آب (قنات‌ها. زه‌کشی‌های سنتی. زه‌کشی‌های طبیعی. زه‌کشی‌های مصنوعی قدیمی.

دوم.رها کردن پروژه مقابله با بیابان زایی. رها کردن پروژه کاشت گیاهان کویری در حاشیه شهرها و توقف طرح تثبیت شن‌های روان و ایمن سازی شهرها در مقابل ریز‌گردها و سیلاب‌ها.    

2.   نابود کردن اکوسیستم‌های طبیعی موجود به‌علل اقتصادی (جنگل‌تراشی، کوه‌خواری، مسیل‌خواری، سدسازی غیرکارشناسی برای آب‌فروشی، فروش غیرکارشناسی مجوز حفرچاه عمیق فراتر از ظرفیت منابع آبی موجود، تغییرکاربری دادن مسیل‌های خشک و فصلی به زمین‌های تجاری مسکونی، ایجاد تغییرات غلط در حوزه‌های آبریز طبیعی مانند ریل‌گذاری بدون آبراه به طول82 کیلومتر در گلستان که زه‌کشی طبیعی منطقه را مختل کردو باعث سیل شد و ...)

ب) عدم تخصیص بودجه عمرانی مناسب برای بازسازی محیط زیست و مدیریت بحران.

سیل نتیجه سوء مدیریت

پروفسور پرویز کردوانی در گفتگو با «انتخاب» در واکنش به وقوع سیل‌های سنگین در بخش‌های مختلف کشور اظهار داشت: ما در ایران از لحاظ آب در مضیقه هستیم و به همین دلیل باید از بارش باران خوشحال شویم و خدا شاکر باشیم. اما از آنجایی که ناکارآمدی مدیریتی در همه حوزه‌ها خودنمایی می‌کند، بارندگی‌های این چند روز دردسر ساز شده‌است.

این جغرافیدان با اشاره به مشکلاتی که در شروع سال مردم شهرهای سیل زده دچارش شده‌اند، افزود: به قدری در مدیریت شرایط بد عمل می‌کنیم، این روزها نعمت خداوند برای ما عامل بدبختی و گرفتاری شده‌است و به جای اینکه مشکل آب را کم کند، مشکل آب را بیشتر کرده‌است.

این استاد دانشگاه ادامه داد: الان سد دز که ۲۰۲متر ارتفاع دارد، حدود ۹۰مترش گل است و به همین دلیل نمی‌تواند آب را در خودش نگه دارد. بنابراین ظاهراً فکر می‌کنیم باران نعمت است که در واقع نیست. چون باران به دشت‌هایی که نشست کرده‌اند، نمی‌تواند نفوذ کند. جاهایی هم که آسفالت و سنگفرش است هم باران را نگه نمی‌دارند. این در حالی است که مسوولان می‌توانستند کاری کنند که در این وضع کم‌آبی، سیل جاری نشود. فقط کافی بعد تا در ارتفاعات آبخیزداری کنند. یعنی در دامنه کوه دو کار اصلی انجام بدهند. اول اینکه جوی‌های عمود بر شیب را احداث کنند. همچنین در رودهای کوچک، سدهای کوچک می‌ساختند که اولی به عهده وزارت کشاورزی و بعدی وظیفه وزارت نیرو است. اگر این کارها انجام می‌شد، دیگر شاهد این همه مصیبت نمی‌شدیم. همچنین اگر به جنگل ها رسیدگی می‌شد، باران به درخت پخش می‌شود و نمی‌افتد.

ایران وارد دوره «ترسالی» نشده‌است

کردوانی جغرافی‌دان و فعال حوزه محیط زیست، خبری را که از قول وی در فضای مجازی مبنی بر پایان دوره خسکسالی و آغاز یک دوره ترسالی در ایران منتشر شده، تکذیب کرد و گفت: ایران همچنان در شرایط خشکسالی و کم‌آبی قرار دارد و بارش‌های اخیر هم «اتفاقی» رخ داده‌است.

پرویز کردوانی در گفت و گو با ایسنا در خصوص خبری از قول وی که در آن گفته شده «خشکسالی ایران بعد از ۲۰ سال به اتمام رسیده و یک دوره ترسالی ۲۰ تا ۴۰ ساله را در پیش داریم» توضیح داد: من به هیچ وجه چنین چیزی را نگفته‌ام و یک کلمه از این خبر هم متعلق به من نیست.

وی درباره بارش‌هایی که اخیراً در کشور رخ داده‌است گفت: شرایط جوی ایران به دلیل گرم شدن کره زمین در کنار افزایش بارش در مناطق پرباران و کاهش بارش در مناطق کم‌باران بی‌نظم هم شده‌است؛ در شرایط بی‌نظمی ممکن است مثلاً در یزد که کم‌باران است ظرف یک ساعت به اندازه دو سال بارش رخ دهد.

کردوانی افزود: این بارش‌هایی که اخیراً در ایران رخ داده هم اتفاقی بوده‌است و تا زمانی که کره زمین گرم است ما در خشکسالی هستیم و نباید با این بارش‌ها تصور کرد که خشکسالی تمام و آب و هوای ایران مرطوب شده‌است.

کردوانی در پایان اعلام کرد: امیدی که این بارندگی‌ها ادامه داشته باشد نیست و ایران همچنان در شرایط کم‌آبی و خشکسالی خواهد بود

مسئولان می‌توانستند کاری کنند که در این وضع کم‌آبی، سیل جاری نشود؛ فقط کافی بود در ارتفاعات آبخیزداری کنند

ایران کشوری با ۶۳ درصد خشکسالی حاصل سیاست حکومت

طبق گزارشات کارشناسی مسولین رژیم ایران کشوری خشک محسوب میشود. بخش اعظم مساحت ایران با پدیده خشکسالی انباشته و بلندمدت روبه رو است. بر اساس آمار منتشرشده و رسمی مرکز ملی خشکسالی، تهران و ۲۰ استان دیگر از خشکسالی شدید رنج می‌برند. صادق ضیائیان رئیس مرکز ملی خشکسالی و مدیرت بحران سازمان هواشناسی در مصاحبه با خبرگزاری حکومتی ایسنا در ۸ مرداد ۹۷ گفت: «بر اساس شاخص ۱۲۰ ماهه منتهی به پایان تیر۹۷، حدود ۹۷ درصد از مساحت کشور با درجات مختلف خشکسالی بلندمدت مواجه هستند که از این میان ۵٫۵ درصد خشکسالی خفیف، ۲۸٫۵ درصد دچار خشکسالی متوسط ،۵۰ درصد خشکسالی شدید و ۱۳ درصد با خشکسالی بسیار شدید را تجربه می‌کنند.» به این ترتیب ۶۳ درصد از مساحت ایران با خشکسالی بسیار شدید روبه رو است.

در دوران دیکتاتوری سلطنتی تنها ۱۳ سد در ایران ساخته شده بود اما تعداد سدهای ساخته شده بعداز انقلاب ۵۷ به بیش از ۶۰۰ سد میرسد. که یکی از عوامل اصلی ایجاد سیل همین سد های بدون کارشناسی است که ساختار اقلیمی منطقه را بهم‌زده از یکسو باعث خشکسالی و نابودی مراتع و مزارع شدند و  از طرف دیگر در دوران بارندگی، به علت ساخت و ساز در منطقه آب‌گیر پایین‌دست سد باعث سیل و ویرانی‌های مرگبار شدند.

انحصار سدسازی ایران به دست سپاه پاسداران است

یک نکته مهم در این میان این است که تمام سدها از طرف وزارت نیرو، از کار مشاوره و طراحی و نظارت را به شرکت "مهاب قدس" وابسته به قرارگاه خاتم الانبیا سپاه سپرده شده و ساخت سد را بدون بررسی آثار منفی آن، آغاز می‌کنند تا شرکت‌های وابسته درقبل آن چپاول و غارت کرده و جیب خود پر کنند. به گزارش ایسنا ۱۲ فروردین ۹۸ در سیل اخیر لرستان و زیرآب رفتن شهر پل دختر، معمولان و ماژین  پرحجم شدن مسیل‌ها و طغیان رودخانه کحیخان از سرریز شدن و یا شکسته شدن سدهای سمیره، سد مروک دورود، هاله، کزناز و متعاقب آن شکسته وتخریب شدن پل های کشکان، گاومیشان، افرینه و گپ بوده‌است.

چرا باران درکشوری خشک ناگهان به سیل ویرانگر تبدیل می‌شود؟

اگر پایه‌ای‌ترین عامل سیل یعنی عامل طبیعی را کنار بگذاریم، دخیل بودن عامل انسانی نقش عمده‌ای در ایجاد سیل دارد ازجمله در سیل‌های مرگبار شیراز و گلستان و دیگر شهرهای ایران با توجه به اینکه از ۲۷ اسفند ۹۷ هواشناسی از وقوع سیل و بارش شدید درمناطق کشور را گزارش داده بود اما با نگاهی کارشناسی و مدیریت درست  و مسولین دلسوز، در زمان بحران می‌شد خسارات  همین سیل را هم کاهش داد.

انهدام پوشش گیاهی

درچند سال اخیر عوامل انسانی در ایجاد وقوع سیل پس از اولین بارش بسیار دخیل بوده و هستند زیرا ایران  اولین کشوری است که بتدریج پوشش گیاهی خودش را  از دست داده‌است. پوشش گیاهی یک مسئله بسیار بسیار مهم برای جلوگیری از سیلاب‌های کوبنده مثل سیلاب‌هایی که در ابتدای سال ۹۸ جاری شد، می‌باشد.

عامل دوم مسئله ساخت و سازهای بسیار بی‌رویه در مسیر رودخانه‌هاست. حتی در مناطق سیل خیز در کنار رودخانه‌ها و مسیل‌ها  انبوهی سازه مسکون و تجاری ساخته شده‌است مانند شیراز که ساختن اتوبان و یا بازار و... ساخت و سازهایی انجام شده که با ابتدایی‌ترین استانداردها هم فاصله دارد.

از دیگر عوامل تشدید کننده سیل باید از کوه‌خواری و ساختن ویلاهای اشرافی در شمال تهران و لواسانات و...نام برد.

علت ایجاد سیل

براساس آمار سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، میزان وقوع سیل در ایران به روندی افزایشی رسیده. به گفته این سازمان در حدود ۷۰سال گذشته تقریباً ۵۵۹۰ فقره سیل در ایران رخ داده که حدود ۱۱۴۰مورد آن مربوط به دهه ۹۰خورشیدی بوده. از جنگل‌زدایی، تخریب مراتع، تبدیل آبخیزها و تالاب‌ها به مزرعه و دخل و تصرف غیرمجاز در حریم و بستر رودخانه‌ها به عنوان برخی از دلایل وقوع سیل در ایران یاد شده‌است.

مقایسه بودجه نهادهای مذهبی و حکومتی با سازمان مدیریت بحران

در حالی که ایران کشوری حادثه خیز محسوب می شود و طی سال ها شاهد حوادثی مرگبار همچون زلزله بم و کرمانشاه بوده و این روزها نیز سیل مرگبار در شیراز قربانیان زیادی گرفته، اما این بار نیز در بودجه سال ۹۸ در مقایسه با سازمان ها و نهادهای مذهبی به سازمان مدیریت بحران سهم ناچیزی داده شده است.

بر اساس بودجه سال ۹۸ سهم سازمان مدیریت بحران ۱۲.۷۵ میلیارد تومان است اما در مقابل شورای عالی حوزه های علمیه ۳۰۶.۳ میلیارد تومان، شورای سیاست گذاری ائمه جمعه۲۰ میلیارد تومان، دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم ۱۵۰ میلیارد تومان بودجه دارند.

حتی بودجه ستاد مرکزی راهیان نور که یک اردوی بازدید از مناطق جنگی ایران  است، نیز بودجه اش بیش از سازمان مدیریت بحران است و در سال ۹۸ بودجه ۲۵ میلیاردی خواهد گرفت.

سهم مجمع جهانی اهل بیت با ۳۳ میلیارد تومان و جامعه المصطفی نیز ۲۰۱ میلیارد تومان در بودجه ۹۸ خواهد بود.

در شرایطی که ایران با مشکلات اقتصادی روبروست، افزایش سهم نهادهای مذهبی در بودجه ۹۸ پیش از و فاصله فاحش بودجه با دستگاه‌های اجرایی در کشور  انتقادهای بسیاری را به همراه داشته است اما در براساس قانون جمهوری اسلامی سهم سازمان مدیریت بحران تنها ۵ درصد از کل بودجه است و سال‌های گذشته نیز همیشه نهادهای مذهبی بودجه ای چندبرابر این سازمان داشته اند.[۱۴]

تلفات

یونیسف اعلام کرده است که براثر سیلاب‌های اخیر در ایران ۱۰۰ هزار کودک از تحصیل و هزاران کودک از مراقبت‌های اولیه درمانی محروم شده‌اند.

سازمان یونیسف در گزارشی که در روز جمعه ۳۰ فرودین منتشر کرده است با اعلام این آمار به  خسارات گسترده سیلاب‌های اخیر در ایران اشاره کرده و نوشت که برای برای کمک‌های ضروری به کودکان بیش از ۹ میلیون دلار بودجه نیاز است.

بنابر این گزارش سیل ویرانگر در سه چهارم از استان‌های ایران زندگی ۱۰ میلیون نفر را تحت تاثیر قرار داده که از این تعداد دو میلیون نفر به شدت آسیب دیده و ۵۰۰ هزار نفر هم بی‌خانمان شده‌اند که نیمی از آن‌ها کودکان هستند.[۱۵]

سایت سازمان پزشکی قانونی یکشنبه ۲۵ فروردین به نقل از احمد شجاعی، رئیس این سازمان، نوشت که در روزهای اخیر ۵ نفر در خوزستان و یک نفر در ایلام بر اثر سیل جان باختند که بدین ترتیب آمار کشته‌ها به ۷۶ نفر رسید.[۱۶]

خسارات

عباس کشاورز، معاون وزیر جهاد کشاورزی ایران شامگاه روز یکشنبه ۲۵ فروردین با اعلام این خبر گفته است که در بخشی از این آسیب‌ها سیل زمین یا باغ کشاورزی را با خود برده است و در بخشی نیز آب‌گرفتگی‌ها موجب پوسیدگی محصول خواهد شد.

این مقام مسئول آسیب حدود ۵۵ درصد از اراضی کشاورزی را بین ۲۵ تا ۵۵ درصد اعلام کرده و گفته است که حدود ۲۵۰ هزار هکتار از محصولات کشاورزی و حدود ۱۵۰ هزار هکتار باغ بر اثر سیلاب‌های اخیر در ایران از بین رفته است.

بنابر اعلام جهاد کشاورزی در سیلاب اخیر بیش از ۶ هزار واحد مرغداری و حدود ۱۰۰ واحد پرورش ماهی هم دچار خسارت شدند.

پیشتر جهادکشاورزی خسارات ریالی وارد شده به مناطق سیل‌زده را تا ۱۸ فروردین بیش از۶ هزار میلیارد تومان خسارات در ۱۹ استان کشور اعلام کرده بود.

همچنین گزارش‌ها حاکی است که حدود۷۶ درصد کل خسارات به بخش کشاورزی در چهار استان خوزستان، گلستان، مازندران و لرستان حادث شده است.[۱۷]

کمک به سیل‌زدگان

هلال احمر امارات متحده عربی و هلال احمر عربستان سعودی در یک اقدام مشترک هواپیمایی حامل ۹۵ تن کمک‌های بشردوستانه برای سیل‌زدگان ایران ارسال کردند.

هلال احمر امارات اعلام کرده این کمک‌ها شامل اقلامی مانند مواد غذایی و چادر است و هیاتی از هلال احمر امارات نیز همراه آن اعزام شده است[۱۸]

ممانعت دولتی از کمک‌های مردمی

«جمعیت امداد دانشجویی امام علی» یک نهاد خیریه غیردولتی است که عموما در زمینه آسیب‌های اجتماعی فعالیت می‌کند اما از ابتدای بحران سیل در ایران، بر امدادرسانی به سیل‌زدگان متمرکز شده است. در بیانیه این نهاد خیریه که روز چهارشنبه ۲۸ فروردین منتشر شد، آمده است که با تهدید و بازخواست تلفنی از «همراهان و مدافعان جمعیت» خواسته‌اند «از این نهاد مردمی برائت جویند[۱۹]

در حالی‌که مردم سیل‌زده در مناطق مختلف از جمله خوزستان به نحوه اطلاع‌رسانی اعتراض دارند، پلیس فتا در استان خوزستان از دستگیری ۲۴ نفر از کاربران شبکه‌های اجتماعی خبر می دهند.

شاهین حسنوند، رئیس پلیس فتا استان خوزستان، علت بازداشت این افراد را «پخش اخبار منحرف» و «شایعات» مربوط به سیل عنوان کرده که به ادعای او موجب تشویش اذهان عمومی شده بودند.

پیش از این نیز دادستان عمومی و انقلاب شهر شوش خبر داده بود فردی که کلیپی را درباره سد کرخه و پخش شدن «صدای عجیبی» از آن منتشر کرده بود، بازداشت شده است.

این اقدامات مقام های قضایی جمهوری اسلامی در شرایطی است که از زمان آغاز سیل در استان‌های مختلف ایران، خبررسانی رسانه‌های رسمی و روند امدادرسانی از سوی نهادهای حکومتی با انتقادهای مختلفی مواجه شده بود.[۲۰]

کمپین حقوق بشر در ایران روز پنجشنبه ۲۲ فروردین به نقل «کریم دحیمی» فعال حقوق بشر گزارش داد، دو نفر از امدادرسان‌های اهل خوزستان به نام احمد کعبی و یعقوب کعبی روز جمعه ۱۶ فروردین و ۹ نفر از امدادرسان مردمی روز یکشنبه ۱۸ فروردین، که برای کمک رسانی به سیل‌زدگان به روستای گوریه رفته بودند، از سوی ماموران اطلاعات سپاه بازداشت شدند.

کریم دحیمی با اشاره به منابع داخلی در روستای گوریه به کمپین گفت: «احمد و یعقوب کعبی که در کمپ مشغول امدادرسانی بودند به دلایل نامشخصی از سوی ماموران اطلاعات سپاه بازداشت شدند و ما هنوز اطلاعی از محل نگهداری آنها نداریم.»[۲۱]

ممانعت خامنه‌ای از برداشت پول

دوشنبه ۲۶ فروردین خبری مبنی بر درخواست رئیس جمهوری ایران از آیت الله خامنه ای برای برداشت دو میلیارد دلاری از صندوق توسعه ملی به منظور جبران خسارات سیل اخیر منتشر شده بود.

در حالیکه برآوردها از خسارت سنگین سیل های اخیر در ایران حکایت دارد، آیت الله علی خامنه‌ای با برداشت فوری از صندوق توسعه ملی به منظور جبران خسارات سیل مخالفت کرد.[۲۲]

تاریخچه سیل‌ها در ایران

براساس آمار سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، میزان وقوع سیل در ایران به روندی افزایشی رسیده. به گفته این سازمان در حدود ۷۰سال گذشته تقریباً ۵۵۹۰ فقره سیل در ایران رخ داده که حدود ۱۱۴۰مورد آن مربوط به دهه ۹۰خورشیدی بوده‌است، که اصلی ترین موارد آن بشرح زیراست:

۱)  تهران- مرداد۱۳۶۶: رگبار و تگرگ ناگهانی و سیلاب عظیمی که در کمتر از ۲ساعت از رودخانه گلابدره در شمال تهران به سمت تجریش جاری شد. سیلاب گل و لای و سنگ دامنه کوه را شست و به کوچه خیابان‌های دربند و تجریش آورد. ۳۰۰نفر کشته شدند و خانه‌ها و مغازه‌ها خسارت دیدند؛ تا حدی که شکل میدان و سر پل تجریش بعد از بازسازی تغییر کرد. رسانه‌های رژیم به نقل از مردم محلی آن را به ایجاد ۱سد موقت در مسیر رودخانه تجریش برای ساخت و ساز نسبت می‌دهند. ضمن اینکه تهران جز استان‌های سیل خیز نیست

۲)  شیرازـ دی ۱۳۸۰: سیل در دی ماه سال ۸۰ جان ۱۱ نفر را گرفته بود اما با گذشت بیش از ۱۷ سال از این فاجعه، و با مشخص بودن علل سیل در بی عملی و بی کفایتی سرمداران رژیم نتوانستند از تکرار آن جلوگیری کنند.خبرگزاری حکومتی ایرنا در سال ۹۳ گزارشی را به نقل از «فرج‌الله رجبی» شهردار وقت شیراز درباره سیل دی ماه سال ۸۰ منتشر کرده بود که براساس آن از جمله عوامل جاری شدن این سیل «کاهش شیب رودخانه» و «تنگ بودن دهانه‌های پل» نسبت به دیگر مسیرهای رودخانه در محل حادثه عنوان کرده بود. خشک بودن بستر رودخانه در این شهر نیز از جمله مواردی بوده که مسئولان وقت شهرداری را در طی این سال‌ها به آسفالت کردن و ایجاد تأسیسات شهری در آن سوق داده‌است! به طوری که بنابر گزارش‌ها تا سال ۹۳ حتی «بخشی از بستر این رودخانه، آسفالت شده و به عنوان کنارگذر -برای رفت و آمد خودروها-از آن استفاده می‌شده‌است!»

۳)  قم ـ فروردین ۱۳۸۸: بعد از چند سال خشکسالی، رودخانه« قم‌رود» به پارکینگ تبدیل شده بود و در ۱۱ فروردین ماه با باران تند سیلاب در بستر رود خشک جاری شد و پارکینگ را با خود برد. تلفات هموطنان ۶ نفر و مصدومین ۳۸ نفر.

۴)  استان گلستان- مرداد۱۳۸۸: استان گلستان در شمال شرق کشور یکی از سیل خیزترین مناطق ایران است. در۳۰سال اخیر حدود ۱۳۰سیل جاری شده. یکی از مرگبارترین موارد مرداد ۱۳۸۰. شمار کشته شدگان دست کم ۴۰۰نفر اعلام شد. یکی از مهمترین عوامل سیل خیز بودن گلستان به گفته کارشناسان قطع درختان و جاری شدن آب‌های سطحی از دامنه کوه‌هاست.

۵)  سوادکوه استان مازندران ـ ۱۳۹۰: در دهه ۱۳۹۰ طغیان رود در سوادکوه در استان مازندران و فرو ریختن ساختمان‌های چند طبقه در کنار رودخانه. ساختمان‌هایی که اطراف بستر رودخانه ساخته شده بودند فرو ریختند. سیل ۲۸کشته و مفقود و دست کم ۵۰میلیارد تومان خسارت به جا گذاشت

۶)   آذرشهرـ ۱۳۹۶: یکی دیگر از سیل‌های ویرانگر در شمال غرب ایران درآذرشهر فاجعه آفرید. بارش بی‌سابقه باران ظرف ۱روز در استان‌های آذربایجان شرقی و غربی، کردستان، زنجان و مازندران؛ رودخانه‌ها طغیان کردند. حادثه‌یی که به گفته سازمان مدیریت بحران حدود ۵۰کشته به جا گذاشت

۷)  شیرازـ دروازه قرآن، فروردین ـ ۱۳۹۸: یکی دیگر از سیل‌های ویرانگر در شیراز  که تاکنون دست کم بیش از ۱۵۰ نفر کشته و مفقود بر جای گذاشته‌است؛ دقیقاً محصول غارت وچپاول و یک عمل جنایتکارانه وضدمردمی برعلیه مردم شیراز است. از جمله علل بالا بودن تلفات این سیل که از طرف دادستان عمومی شیراز اعلام شده،  عدم «لایروبی» این مسیر بوده‌است. درصورتیکه موضوع لایروبی نبوده بلکه جاده سازی درمسیر دروخانه خشک و پر کردن مسیل کنار دروازه قرآن بوده‌است.

۸)  استان‌های گلستان و مازندران و ۲۵ استان دیگردر سراسرکشور ـ فروردین ۱۳۹۸: به گزارش خبرگزاری حکومتی مهر ۷ نفر در گلستان، ۵ نفر در مازندران، ۳ نفر در خراسان شمالی، ۲ نفر در کهگیلویه و بویراحمد، یک نفر در کرمانشاه، یک نفر در خوزستان، دو نفر در لرستان، یک نفر در همدان و یک نفر سمنان فوت شده‌اند. علاوه براین طبق گزارش شبکه خبر(رژیم) در ۸ فروردین برآورد اولیه خسارات سیل فقط در مازندران بیش از هزار و سیصد میلیارد تومان است که نیمی از آن مربوط به بخش کشاورزی و دامی است، می‌باشد.

سیل و پیشگیری

نقش سپاه پاسداران  و دیگرارگان‌های حکومتی در سیل قم و همچنین درسیل اخیر شیراز ،گلستان، خرم‌آباد، خوزستان و گسترش ضایعات و قربانیان آن بویژه درشیراز و آق قلا(گلستان) نقش اصلی را داشته‌اند. ازجمله می‌تواند ساختن ریل قطار در زمین‌های کشاورزی آق قلا درگلستان به ارتفاع تا سه متر وبه طول ۸۲ کیلومتر. که خود این ریل قطار مانع خروج آب به گرگانرود و دریا شده‌است.

ضایعات و خسارت‌های سیل فاجعه‌ای ملی و خارج ازتصور

ازطرفی رژیم تلاش می‌کند که خسارات واقعی جانی و اموال (از قربانیان سیل و خسارت به اموال مردم) را سرپوش گذاشته و بسیار کمتر جلوه دهد. جدولخسارت‌های سیل که می‌بینید حاوی اطلاعاتی از خبرگزاری‌های حکومتی است. البته جمهوری اسلامی مطابق معمول تنها بخشی از خسارت‌ها  را گزارش کرده‌اند:

طبق گزارش اداره راهداری رژیم تا تاریخ ۹ فروردین۹۸ خسارت‌های وارده به خطوط مواصلاتی و راه‌های اصلی ۱۶۰۰ تا ۲۰۰۰ میلیارد تومان می‌باشد. (تخریب ۱۱ هزارکیلومتر راه‌های ایران و تخریب ۶۰۰ پل ) .  

منابع

  1. سیل اخیر ایران بزرگ‌ترین فاجعه طبیعی در ۱۵ سال اخیر بود،‌ سایت صدای آمریکا
  2. پس از جاری شدن سیلاب؛ یک روستا در مازندران به طور کامل زیر آب رفت، سایت صدای آمریکا
  3. خسارات سنگین سیل در شمال ایران؛ ۵ نفر جان خود را از دست دادند، سایت صدای آمریکا
  4. سیل ویرانگر در شمال ایران؛ گزارش‌های مردمی حاکی از کم‌کاری نهادهای مسئول است، سایت صدای آمریکا
  5. بحران سیل در ایران؛ بیش از ۲۰۰ خودرو در سیل شیراز گرفتار شدند، سایت صدای آمریکا
  6. بحران سیل در ایران؛ تعداد کشته‌ها در شیراز به ۱۷ نفر رسید، سایت صدای آمریکا
  7. آمار کشته‌شدگان حادثه سیل شیراز به ۱۹ نفر رسید، سایت صدای آمریکا
  8. نگاهی به عوامل سیل‌های مرگبار در ایران؛ ماجرای رودخانه خشک شیراز که خیابان شد، سایت صدای آمریکا
  9. مسدود کردن یکی از مسیل‌های قدیمی دلیل وقوع سیل مرگبار شیراز اعلام شد، سایت صدای آمریکا
  10. بحران سیل در ایران؛ سدبندهای اروندرود شکسته شد، وضعیت پل‌دختر بحرانی است، سایت صدای آمریکا
  11. رانش زمین روستای آبیدک زیلایی در استان کهگیلویه و بویراحمد را محو کرد، سایت صدای آمریکا
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ادامه بحران سیل در ایران؛ به تهران و ۵ استان دیگر هشدار داده شد، سایت صدای آمریکا
  13. ادامه بحران سیل در خوزستان؛ تعداد روستاهای تخلیه شده به ۲۵۰ روستا رسید، سایت صدای آمریکا
  14. سهم نهادهای مذهبی در بودجه ۹۸ چند برابر سازمان مدیریت بحران است، سایت صدای آمریکا
  15. سیل در ایران ۱۰۰هزار کودک را از تحصیل محروم کرد، سایت صدای آمریکا
  16. تعداد کشته‌های سیل یک ماه گذشته در ایران به ۷۶ نفر رسید، سایت صدای آمریکا
  17. سیلاب‌ها به یک میلیون هکتار از زراعت ایران آسیب زده است، سایت صدای آمریکا
  18. هواپیمای کمک‌های عربستان و امارات برای سیل‌زدگان به ایران رفت، سایت صدای آمریکا
  19. نهاد خیریه دانشجویی جمعیت امام علی به خاطر امدادرسانی به سیل‌زدگان تهدید شد، سایت صدای آمریکا
  20. بازداشت ۲۴ نفر در خوزستان به اتهام پخش اخبار منحرف از سیل اخیر، سایت صدای آمریکا
  21. تعدادی از امدادگران داوطلب در خوزستان از سوی سپاه بازداشت شدند، سایت صدای آمریکا
  22. مردم نگران بازسازی خسارات سیل؛ خامنه‌ای با برداشت از صندوق توسعه ملی موافقت نکرد، سایت صدای آمریکا