یوان تسه لی
| یوان تسه لی شیمیدان و برنده جایزه نوبل شیمی | |
|---|---|
 یوان تسه لی، برنده نوبل شیمی ۱۹۸۶ | |
| زادروز | ۱۹ نوامبر ۱۹۳۶ شینچو، تایوان |
| ملیت | تایوانی-آمریکایی |
| تابعیت | تایوانی-آمریکایی |
| تحصیلات | دانشگاه ملی تایوان · دانشگاه برکلی (دکترا) |
| پیشه | شیمیدان، استاد دانشگاه، مدیر آکادمی |
| شناختهشده برای | توسعه فناوری پرتوهای مولکولی متقاطع |
| نقشهای برجسته | برنده نوبل شیمی ۱۹۸۶ · رئیس آکادمی سینیکا تایوان |
| جایزه نوبل شیمی (۱۹۸۶) | |
یوان تسه لی، (چینی: 李遠哲) (زادهٔ ۱۹ نوامبر ۱۹۳۶) شیمیدان تایوانی-آمریکایی و رئیس سابق آکادمی سینیکا تایوان است. او بهخاطر توسعه فناوری پرتوهای مولکولی متقاطع شهرت دارد و در سال ۱۹۸۶ جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد.[۱]
زندگی اولیه
یوان تسه لی در ۱۹ نوامبر ۱۹۳۶ در شینچو، تایوان (تحت حکومت ژاپن) متولد شد. او شیمی را در دانشگاه ملی تایوان خواند و دکترای خود را از دانشگاه برکلی دریافت کرد.
فعالیت علمی
لی فناوری پرتوهای مولکولی متقاطع را توسعه داد که بررسی مکانیسم واکنشهای شیمیایی در سطح مولکولی را ممکن ساخت. این روش یکی از ابزارهای کلیدی در مطالعه دینامیک واکنشهای شیمیایی محسوب میشود. او از برجستهترین دانشمندان آسیایی است.
دریافت جایزه نوبل شیمی
در سال ۱۹۸۶، یوان تسه لی همراه با دادلی هرشباخ و جان سی. پولانی، جایزه نوبل شیمی را برای مشارکتهایشان در دینامیک فرآیندهای شیمیایی بنیادی دریافت کرد.
فعالیتهای اجتماعی و سیاسی
لی از دموکراسی و خودمختاری تایوان و آزادی آکادمیک حمایت کرده است.
حمایت از مقاومت ایران
یوان تسه لی امضاکننده بیانیه ۱۱۳ برنده جایزه نوبل (ژانویه ۲۰۲۶) در حمایت از مقاومت ایران است.