مجتبی خامنهای
| سید مجتبی خامنهای | |
|---|---|
 | |
| زادروز | ۱۷ شهریور ۱۳۴۸ مشهد |
| ملیت | ایرانی |
| پیشه | روحانی |
| نقشهای برجسته | ولی فقیه سوم جمهوری اسلامی ایران (از اسفند ۱۴۰۴) |
| مذهب | شیعه |
| منصب | ولی فقیه، رهبر جمهوری اسلامی ایران |
| مکتب | اسلام |
| همسر | زهرا حداد عادل |
| والدین | سید علی خامنهای منصوره خجسته باقرزاده |
| خویشاوندان | غلامعلی حداد عادل (پدر همسر) |
مجتبی خامنهای (زادهٔ ۱۷ شهریور ۱۳۴۸ در مشهد)، دومین پسر علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی ایران، و همسر دختر غلامعلی حداد عادل است. وی تحصیلات حوزوی دارد و از سالها پیش، بهعنوان یکی از قدرتمندترین چهرههای پشت پردهٔ رژیم شناخته میشد. پس از کشتهشدن علی خامنهای در جریان جنگ مستقیم آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اسفند ۱۴۰۴، مجتبی خامنهای در ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ از سوی مجلس خبرگان رهبری بهعنوان ولی فقیه سوم و رهبر جدید جمهوری اسلامی انتخاب شد. این انتخاب نخستین انتقال موروثی قدرت در ساختار ولایت فقیه پس از انقلاب ۱۳۵۷ محسوب میشود.[۱][۲]
مهدی کروبی در انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۳۸۴، مجتبی خامنهای را به دخالت در آرا و کمک به پیروزی محمود احمدینژاد متهم کرد. وی از چهرههای شاخص دفتر علی خامنهای بود و بسیاری او را فردی بسیار قدرتمند در پشت پرده میدانستند که در انتخاب چهرههای امنیتی منصوب رهبری نقش داشت. در تظاهرات ۱۳۸۸، مردم معترض فریاد میزدند: «مجتبی بمیری، رهبری را نبینی». مجتبی خامنهای مافیای بنیاد ایثارگران و انصار را اداره میکرد و تشکیلات لباسشخصیها را نیز هدایت مینمود. بسیاری معتقدند که او بهعنوان حلقهٔ وصل بیت و حزبالله عمل میکرد و رد پایش در بسیاری از پروژههای حزبالله دیده میشد. بنا بر گزارش ایران فریدم، در ۱۵ مرداد ۱۳۹۸ دارایی مجتبی خامنهای، بالغ بر ۴٫۵ میلیارد دلار، بلوکه و ضبط شد.[۳] همچنین در ۱۳ آبان ۱۳۹۸، وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهای جدیدی علیه ۹ فرد نزدیک به خامنهای، از جمله مجتبی خامنهای، وضع کرد.[۴][۵]
کودکی و جوانی
مجتبی خامنهای در ۱۷ شهریور ۱۳۴۸ در مشهد به دنیا آمد. پدرش علی خامنهای و مادرش خجسته باقرزاده است. مجتبی تحصیلات دبیرستان خود را در مدرسهٔ علوی گذراند. نخستین معلمان دروس حوزوی او سید محمود هاشمی شاهرودی و پدرش بودند. در سال ۱۳۷۸، برای تحصیلات حوزوی وارد حوزهٔ علمیهٔ قم شد و در کلاسهای درس مصباح یزدی، محسن خرازی و صافی گلپایگانی حضور یافت. سعید طوسی، آرایشگر ویژهٔ علی خامنهای و مداحی که به آزار جنسی کودکان متهم بوده، معلم قرآن مجتبی خامنهای بوده است.[۶]
مجتبی خامنهای با زهرا حداد عادل، دختر غلامعلی حداد عادل، ازدواج کرده است.
نقش مجتبی خامنهای در حکومت
نام مجتبی خامنهای بیشتر در ارتباط با سازماندهی تقلب در انتخابات ریاستجمهوری و سرکوب اعتراضات مردم در سال ۱۳۸۸ بر سر زبانها افتاد. مهدی کروبی، نامزد معترض به نتایج انتخابات دورههای نهم و دهم ریاستجمهوری که از سال ۱۳۸۸ در حبس خانگی به سر میبرد، در سال ۱۳۸۴ و پس از برگزاری انتخابات، در نامهای به علی خامنهای، مجتبی خامنهای را به سازماندهی فرایند برگزاری انتخاباتی که به پیروزی محمود احمدینژاد انجامید متهم کرده بود.[۷]
مهدی کروبی که پس از انتخابات سال ۱۳۸۸ در حصر به سر میبرد، در نامههایی که در ۲۹ خرداد ۱۳۸۴ و ۱۰ بهمن ۱۳۹۶ خطاب به علی خامنهای نوشت، به نقش محوری مجتبی خامنهای در انتخابات ریاستجمهوری سالهای ۱۳۸۴ و ۱۳۸۸ اشاره کرد. مهدی کروبی در این نامهها از مجتبی خامنهای بهعنوان فردی نام برد که نفوذ بسیاری در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و بسیج دارد. البته مهدی کروبی تنها کسی نبود که پای مجتبی خامنهای را به میان کشید. محمد هاشمی، برادر اکبر هاشمی رفسنجانی، و مصطفی تاجزاده نیز بر نقش مجتبی خامنهای در سرکوب مخالفان تأکید کرده بودند. محمد سرافراز، مدیر سابق صداوسیمای حکومتی، و شهرزاد میرقلیخان، از مشاوران سابق ریاست این رسانه، نیز از شبکهای به ریاست مجتبی خامنهای و با حضور فعال حسین طائب، رئیس سازمان اطلاعات سپاه، سخن گفته بودند که نقشی تعیینکننده در سیاستهای نظام دارد.[۸]
علی خامنهای، علاوه بر ادارهٔ مافیای قدرت انباشتهشده در بیت او، بسیاری از امور دیگر را به پسرش، مجتبی خامنهای، سپرده بود؛ از جمله ترتیبدادن سفرهای علی خامنهای، صدور دستور سرکوب گروهها، دخالت در انتخابات ریاستجمهوری و مجلس و رسیدگی به امور مالی بیت رهبری. بسیاری بر این باور بودند که مجتبی خامنهای خود را برای رهبری پس از علی خامنهای آماده ساخته و بسیاری از امور را بهجای پدر بر عهده گرفته است.[۹]
کهریزک و سرکوب تظاهرات ۱۳۸۸
سعید مرتضوی از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۸ دادستان تهران بود. او عباس پالیزدار، دبیر هیئت تحقیق و تفحص مجلس هفتم از قوهٔ قضائیه، را بهدلیل افشاگری دربارهٔ دزدیها در سخنرانی اردیبهشت ۱۳۸۷ در دانشگاه بوعلی همدان به زندان انفرادی انداخت. عباس پالیزدار دربارهٔ رفتار سعید مرتضوی با خود گفت:
«از طرف مرتضوی تهدید به اعدام شدم، مرتضوی گفته بود که اگر نگویی هرچه که دربارهٔ مقامات قضایی گفتهای دروغ بوده است، خودم چهارپایه را از زیر پای تو میکشم و تو را اعدام میکنم. مرتضوی به همسرم، در حضور پدر و برادر و کسانی که در اتاقش بودند، نیز همین جملات را گفت. مرتضوی از همسرم پرسید چند فرزند داری؟ همسرم گفت ۴ فرزند؛ که مرتضوی در جواب همسرم گفت معطل پالیزدار نباش، برو یک پدر برای بچههایت پیدا کن.»
سعید مرتضوی به قاضی ضیایی گفت که پالیزدار دچار توهمات زندان «انفرادی» شده است و «من این حرف را به او نگفتهام». قاضی ضیایی به مرتضوی گفت: «تو همهچیز را کتمان میکنی» و عکسهایی از کهریزک را روی میز گذاشت و گفت: «شما این را هم کتمان کردید». در آن لحظه، مرتضوی از جای خود بلند شد و هنگام ترک اتاق به قاضی گفت:
«من یک نسخه از تمام اسناد و مدارک کارهایی را که انجام دادهام، از کشور خارج کردهام؛ شما هیچ کاری نمیتوانید بکنید.»
منظور او از «تمام اسناد و مدارک کارهایی که انجام دادهام»، نوار گفتوگوی تلفنی و دستورگرفتنش از مجتبی خامنهای در جریان بگیروببندهای سال ۱۳۸۸ عنوان شده است. این همان نواری است که مرتضوی یک نسخهٔ آن را در جریان دادگاه کهریزک با خود داشت. یک ربع پیش از برگزاری علنی جلسهٔ دادگاه، اعلام شد که دادگاه غیرعلنی است.[۱۰] به نظر میآید مرتضوی به این شیوه میخواست از قربانیشدن خود در جریان درگیریهای جناحها جلوگیری کند و هشدار میداد که اگر چنین نیتی وجود داشته باشد، با اسناد و مدارکی که خارج کرده است اثبات خواهد کرد جنایاتش را به فرمان چه کسی انجام داده است.
روزنامهٔ بریتانیایی گاردین پس از تظاهرات سال ۱۳۸۸، از مجتبی خامنهای بهعنوان «فرمانده کودتا» نام برد و نوشت که بسیجیها تحت فرماندهی وی هستند، اما نام او همواره در این ماجراها پنهان نگه داشته میشود.[۱۱] گاردین همچنین به نقل از دیپلماتها و تحلیلگران نوشته بود:
«مجتبی خامنهای، پسر دوم رهبر جمهوری اسلامی، یکی از عوامل اصلی سرکوب مردم معترض به نتیجهٔ انتخابات است.»[۱۲][۱۳]
مجتبی خامنهای در عراق
روز دوشنبه ۲۱ خرداد ۱۳۹۷، برابر با ۱۱ ژوئن ۲۰۱۸، ایرج مسجدی، سفیر رژیم ایران در عراق، ضیافت افطاریای با حضور مجتبی خامنهای؛ قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران؛ نوری المالکی، نخستوزیر پیشین عراق و رهبر ائتلاف دولت قانون؛ و هادی العامری، رهبر ائتلاف الفتح متشکل از گروههای شبهنظامی شیعهٔ مورد حمایت رژیم ایران، برگزار کرد. در این ضیافت، مجتبی خامنهای از تلاشهایش برای تشکیل «فراکسیون بزرگتر» در پارلمان عراق، با هدف تشکیل دولت آینده، سخن گفته بود. همچنین قرار گذاشته شد با حیدر العبادی، نخستوزیر وقت عراق، تماس گرفته شود تا او را به پیوستن به این فراکسیون متقاعد کنند.[۱۴]
دارایی مجتبی خامنهای
روزنامهٔ عربزبان القدس العربی در ۱۶ تیر ۱۳۹۴، طی مطلب مفصلی دربارهٔ ثروت فرزندان سید علی خامنهای، از جمله نوشت:
«ثروت پسران و دختران خامنهای میلیاردها دلار برآورد میشود که بیشتر آن در بانکهای انگلستان و سوریه و ونزوئلا است. ثروت مجتبی، دومین پسر رهبر رژیم، به ۳ میلیارد دلار بالغ میشود که بیشتر آن را در بانکهای امارات و سوریه و ونزوئلا و برخی کشورهای آفریقایی سپرده است. در عین حال، میزان سرمایهٔ طلا و الماس او به ۳۰۰ میلیون دلار میرسد. یک میلیارد دلار از کل این ثروت از مالیات خاص بر فروش نفت به دست آمده، بهنحوی که یک دلار در ازای هر بشکهٔ نفت صادرشده به چین و هند و بین ۵ تا ۱۵ دلار بر فروش نفت ایران بهطور عام به نفع او اعمال میشود. پسر سید علی خامنهای دست روی اراضی گستردهای از کشور، در شهر مشهد، گذاشته و آنها را به ملک خصوصی خود تبدیل کرده است؛ این در حالی است که شهردار تهران، محمدباقر قالیباف، چندین هکتار از زمینهای دولت را در بهترین منطقهٔ عباسآباد تهران و دیگر نقاط به او هدیه کرده است. ضمن اینکه او در شهر مشهد مالک بزرگترین مرکز خرید و فروش، عظیمترین پروژهٔ مسکونیـتجاری، هواپیمای خصوصی و هلیکوپتر برای سفرهای فوری، کاروانی از خودروهای مرسدسبنز جدید و اسبها است.»[۱۵]
اصطبل اسب
علی خامنهای در سفرهای طولانی داخلی، مانند سفر به مشهد، اسب خود و اسب پسرش مجتبی را با هواپیمای ایرباس ۳۳۰ به مقصد میبرد. همچنین سه کامیون ویژهٔ حمل اسب برای جابهجاییهای نزدیکتر موجود است. تعداد اسبها حدود ۱۰۰ رأس است که ارزش کل آنها ۴۰ میلیون دلار برآورد شده است. گرانترین اسب، با نام ذوالجنان، ۷ میلیون دلار قیمت دارد. اسب مجتبی خامنهای سهند نام دارد. برای اسبها دو اصطبل وجود دارد: یکی در باغ ملکآباد مشهد، به مساحت ۱۰ هزار مترمربع و دارای ۷۰ اسب، و دیگری در لواسانات، به مساحت ۳ هزار مترمربع و دارای ۳۰ اسب.[۷]
جرایم مالی
خارج کردن دلار و شمش طلا از ایران
در سال ۱۳۸۸ و پس از بالاگرفتن اعتراضها به نتایج انتخابات ریاستجمهوری، یک وکیل ترک افشا کرد که در ۱۶ مهر ۱۳۸۷، برابر با ۷ اکتبر ۲۰۰۸، هفتونیم میلیارد دلار پول نقد و بین ۱۸ تا ۲۰ تن شمش طلا به ترکیه وارد شده است. بلافاصله در ایران انگشت اتهام بهسوی مجتبی خامنهای نشانه رفت؛ تا جایی که غلامعلی حداد عادل، پدر همسر مجتبی، در ۲۱ دی ۱۳۹۱ دراینباره سخن گفت و اعلام کرد که مجتبی خامنهای طلاها را جابهجا نکرده است. وی به ماجراهای دیگری نیز پرداخت و از جمله گفت فرزند مجتبی، نوهٔ حداد عادل، در بریتانیا به دنیا نیامده است.[۱۶][۱۷]
اختلاس یک و شش دهم میلیارد یورو
روزنامهٔ لیبراسیون چاپ پاریس، در گزارشی، از ۲۰۰ هزار سند موجود در وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی خبر داد که برخی از آنها به خارجکردن پول و سپردههای مجتبی خامنهای از بانکهای خارجی مربوط میشود. همچنین احمدینژاد گفت:
«من اسناد و مدارک موثقی دارم که به موجب آن آقای سید مجتبی خامنهای، فرزند محترم مقام معظم رهبری، رقم ناقابل (۱٬۶۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ یورو ـ شانزده با هشت تا صفر)، یک و ششدهم میلیارد یورو، از بیتالمال اختلاس کرده است.»[۱۸]
داستان گردان حبیب
مجتبی خامنهای در سال ۱۳۶۵، زمانی که ۱۷ سال داشت، به جبهه رفت و عضو گردان حبیب شد. در آن زمان، رابطهٔ فرماندهان سپاه با علی خامنهای خوب نبود و او در میان نیروهای سپاه محبوبیت نداشت. مجتبی خامنهای گاه از فضای حاکم بر گردان حبیب و لشکر ۲۷ علیه علی خامنهای چنان رنج میبرد که به فکر ترک لشکر ۲۷ افتاد. یک سال بعد، نزد علی فضلی، فرمانده لشکر ۱۰ کرج، رفت.
علی خامنهای در آن سالها، از نظر میزان قدرت، در میان پنج عضو سران قوا، یعنی هاشمی رفسنجانی (رئیس وقت مجلس، فرمانده جنگ و بانفوذترین فرد پس از خمینی)، احمد خمینی (فرزند خمینی)، میرحسین موسوی (نخستوزیر و رئیس هیئت دولت) و موسوی اردبیلی (رئیس وقت دستگاه قضایی)، ضعیفترین فرد تلقی میشد. اما سه سال بعد و پس از مرگ خمینی، علی خامنهای بهعنوان ولی فقیه انتخاب شد. چنین تغییری در ساختار قدرت به همرزمان سابق مجتبی فرصت داد تا در سالهای پس از جنگ گرد او جمع شوند و بهتدریج حلقهای قدرتمند تشکیل دهند.
در حقیقت، گردان حبیب، یگانی که زمانی در جنگ ایران و عراق شرکت داشت، پس از جنگ بهتدریج به حلقهای برای گردآمدن شماری از سرکوبگرترین نیروهای اطلاعاتیـامنیتی جمهوری اسلامی حول محور مجتبی، سیاسیترین فرزند علی خامنهای، تبدیل شد. این نیروها در سرکوب مردم در خیابانهای تهران، بهویژه در تظاهرات سال ۱۳۸۸، نقش داشتند.[۱۹]
تحریم آمریکا علیه مجتبی خامنهای
تحریم وزارت خزانهداری آمریکا
مجتبی خامنهای همچنین مافیای بنیاد ایثارگران و انصار را اداره میکند. بسیاری معتقدند که او بهعنوان حلقهٔ وصل بیت و حزبالله عمل میکند و رد پایش در بسیاری از پروژههای حزبالله دیده میشود. بنا بر گزارش ایران فریدم، در ۱۵ مرداد ۱۳۹۸ دارایی مجتبی خامنهای، بالغ بر ۴٫۵ میلیارد دلار، بلوکه و ضبط شد.[۳]
تحریم ۱۳ آبان ۱۳۹۸
روز دوشنبه ۱۳ آبان ۱۳۹۸، همزمان با چهلمین سالگرد حمله به سفارت آمریکا در تهران و گروگانگیری دیپلماتهای آمریکایی، وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهای جدیدی علیه ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و ۹ تن از نزدیکان رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنهای، وضع کرد و آنان را در فهرست تحریمها قرار داد. مجتبی خامنهای یکی از این ۹ نفر بود.[۴][۲۰][۵]
منابع
- ↑ “Iran names Khamenei's son, Mojtaba, as new supreme leader, state media report”. 8 مارس 2026.
- ↑ “Iran names Mojtaba Khamenei as new supreme leader after father's killing”. 8 مارس 2026.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ خزانهداری آمریکا دارایی ۶۶ مقام حکومتی رژیم ایران را بلوک کرد
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ “Treasury Designates Supreme Leader of Iran’s Inner Circle Responsible for Advancing Regime’s Domestic and Foreign Oppression”. 4 نوامبر 2019.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۹ چهره نزدیک به خامنهای که تحریم شدند چه کسانی هستند
- ↑ اطلاعات جدیدی از سعید طوسی: آرایشگر مخصوص رهبر و معلم مجتبی خامنهای
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ اکثریت مردم گرسنهاند، در حالی که بخشی از ثروت خامنهای ۹۵ میلیارد دلار است!
- ↑ حلقهٔ انزوا و فشار به دور خامنهای تنگتر میشود
- ↑ آشنایی با مجتبی خامنهای، دومین حلقهٔ ساختار مافیای قدرت
- ↑ دزدیهای نجومی در مملکت امام زمان
- ↑ مجتبی خامنهای، آقازادهای که «آقا»ست!
- ↑ Is Khamenei's son leading Iran crackdowns
- ↑ مجتبی خامنهای کیست؟
- ↑ حضور غیرمنتظرهٔ مجتبی خامنهای و قاسم سلیمانی ساعاتی پس از آتشسوزی تعرفههای انتخاباتی در بغداد
- ↑ القدس العربی: ثروت پسران و دختران خامنهای میلیاردها دلار برآورد شده است
- ↑ محمود احمدینژاد نمیخواهد نردبان جانشینی مجتبی خامنهای باشد
- ↑ خارجشدن ۱۸٫۵ میلیارد دلار از ایران به ترکیه، یوتیوب
- ↑ مجتبی خامنهای یک میلیارد و ششصد میلیون یورو از بیتالمال اختلاس کرده است
- ↑ حلقهٔ گردان حبیب؛ تیم مجتبی خامنهای
- ↑ 40th Anniversary of the U.S. Embassy Takeover in Tehran