تیمور بختیار: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
| تاریخ ناپدیدشدن = | | تاریخ ناپدیدشدن = | ||
| وضعیت = | | وضعیت = | ||
| تاریخ مرگ = | | تاریخ مرگ =۲۵ مرداد ۱۳۴۹ | ||
| مکان مرگ =عراق | | مکان مرگ =عراق | ||
|طول جغرافیایی محل دفن= | |طول جغرافیایی محل دفن= | ||
| خط ۷۴: | خط ۷۴: | ||
| پانویس = | | پانویس = | ||
}} | }} | ||
'''تیمور بختیار'''، (متولد سال ۱۲۹۳، | '''تیمور بختیار'''، (متولد سال ۱۲۹۳، قلعه دزک شهرکرد–درگذشته ۲۵ مرداد ۱۳۴۹، عراق) نظامی، سیاستمدار و از بنیانگذارانِ [[ساواک]] و نخستین رئیس ساواک در دوران [[محمدرضا پهلوی|محمدرضا شاه]] بود. تیمور بختیار عموزادهی دومین هسمر محمدرضا شاه (ثریا اسفندیاری) بود که به دربار راه پیدا کرد و بسیاری از ایل بختیاری را با حکومت شاهنشاهی مرتبط ساخت و راه پیشرفت را نیز برای شخصیتهایی مانند پسر عمویش (شاپور بختیار) گشود. | ||
تیمور بختیار نخستین گامهای شهرت را با سرکوب سید جعفر پیشهوری (مؤسس فرقه دموکرات آذربایجان) برداشت و به خاطر این خوشخدمتی به دربار، شاه او را به درجهی سرهنگی ارتقاء داد. تیمور بختیار در ۲۶ مرداد ۱۳۳۲، اعلام آمادگی برای شرکت در کودتا علیه دولت [[دکتر محمد مصدق]] کرد و تیپ زرهی کرمانشاه را نیز در منطقهی شهر صحنه بهحالت آمادهباش درآورد. | تیمور بختیار نخستین گامهای شهرت را با سرکوب سید جعفر پیشهوری (مؤسس فرقه دموکرات آذربایجان) برداشت و به خاطر این خوشخدمتی به دربار، شاه او را به درجهی سرهنگی ارتقاء داد. تیمور بختیار در ۲۶ مرداد ۱۳۳۲، اعلام آمادگی برای شرکت در کودتا علیه دولت [[دکتر محمد مصدق]] کرد و تیپ زرهی کرمانشاه را نیز در منطقهی شهر صحنه بهحالت آمادهباش درآورد. | ||
| خط ۸۸: | خط ۸۸: | ||
تیمور بختیار به جرم حمل سلاح در فرودگاه لبنان دستگیر و به ۹ ماه حبس محکوم شد. او پس از آزادی از زندان به عراق رفت و دولت عراق که روابط تیرهای با شاه داشت، از او استقبال ویژهای کرد. تیمور بختیار در عراق جنبش آزادیبخش ملت ایران را به راه انداخت و شروع به نیروگیری و جذب مخالفان رژیم شاه کرد. | تیمور بختیار به جرم حمل سلاح در فرودگاه لبنان دستگیر و به ۹ ماه حبس محکوم شد. او پس از آزادی از زندان به عراق رفت و دولت عراق که روابط تیرهای با شاه داشت، از او استقبال ویژهای کرد. تیمور بختیار در عراق جنبش آزادیبخش ملت ایران را به راه انداخت و شروع به نیروگیری و جذب مخالفان رژیم شاه کرد. | ||
اقدامات بختیار در کنار مرز ایران برای رژیم شاه یک زنگ خطر جدی بود و شاه باید ترور او را در دستور کار ساواک قرار میداد. درباره چگونگی قتل تیمور بختیار روایتهای مختلفی وجود دارد، اما موثقترین آن این است که تیمور بختیار در روز ۱۶ مردادماه ۱۳۴۹، در منطقه دیاله بغداد که برای شکار رفته بود، توسط مأموران نفوذی ساواک | اقدامات بختیار در کنار مرز ایران برای رژیم شاه یک زنگ خطر جدی بود و شاه باید ترور او را در دستور کار ساواک قرار میداد. درباره چگونگی قتل تیمور بختیار روایتهای مختلفی وجود دارد، اما موثقترین آن این است که تیمور بختیار در روز ۱۶ مردادماه ۱۳۴۹، در منطقه دیاله بغداد که برای شکار رفته بود، توسط مأموران نفوذی ساواک ترور و در ۲۵ مرداد درگذشت. | ||
دولت عراق با اینکه قتل بختیار را تکذیب میکرد، او را در صحن حضرت علی با تشریفات ویژه و با حضور ژنرال احمد حسنالبکر نخستوزیر وقت عراق و افسران عالیرتبه خاکسپاری کرد، اما دولت عراق در روز خاکسپاری هیچ نامی از فرد مدفون نبرد و اعلام کرد که جنازه مربوط به یکی از افسران ارشد حزب بعث بوده است. شاه اموال زیادی را که از بختیار بهجا مانده بود، مصادره کرد. | دولت عراق با اینکه قتل بختیار را تکذیب میکرد، او را در صحن حضرت علی با تشریفات ویژه و با حضور ژنرال احمد حسنالبکر نخستوزیر وقت عراق و افسران عالیرتبه خاکسپاری کرد، اما دولت عراق در روز خاکسپاری هیچ نامی از فرد مدفون نبرد و اعلام کرد که جنازه مربوط به یکی از افسران ارشد حزب بعث بوده است. شاه اموال زیادی را که از بختیار بهجا مانده بود، مصادره کرد. | ||
| خط ۲۱۱: | خط ۲۱۱: | ||
ساواک با ریاست سپهبد نعمتالله نصیری و همچنین [[پرویز ثابتی]] و سرهنگ خسروداد، توانست با نفوذ نیروهای خود تمام اطرافیان بختیار را از ساواکیها پر کند، بهطوری که از معاون بختیار تا آشپز او همه از مأموران ساواک بودند.<ref name=":1" /> | ساواک با ریاست سپهبد نعمتالله نصیری و همچنین [[پرویز ثابتی]] و سرهنگ خسروداد، توانست با نفوذ نیروهای خود تمام اطرافیان بختیار را از ساواکیها پر کند، بهطوری که از معاون بختیار تا آشپز او همه از مأموران ساواک بودند.<ref name=":1" /> | ||
سرانجام تیمور بختیار در روز ۱۶ مردادماه ۱۳۴۹، در منطقه دیاله بغداد که برای شکار رفته بود، | سرانجام تیمور بختیار در روز ۱۶ مردادماه ۱۳۴۹، در منطقه دیاله بغداد که برای شکار رفته بود، توسط مأموران نفوذی ساواک ترور و در ۲۵ مرداد درگذشت. | ||
=== روایتهای مختلف ترور بختیار === | === روایتهای مختلف ترور بختیار === | ||