بهرام بیضایی: تفاوت میان نسخه‌ها

}}'''بهرام بیضایی'''، (متولد ۵ دی ۱۳۱۷، تهران) یکی از برجسته‌ترین کارگردانان، نمایشنامه‌نویسان، فیلمنامه‌نویسان و پژوهشگران ایرانی است که به دلیل آثار نوآورانه و تأثیرگذارش در سینما، تئاتر و پژوهش‌های فرهنگی، شهرتی جهانی کسب کرده است. او با آثاری چون فیلم‌های «رگبار» (۱۳۵۱)، «باشو، غریبه کوچک» (۱۳۶۴) و نمایشنامه‌هایی مانند «مرگ یزدگرد» (۱۳۵۸) و کتاب پژوهشی «نمایش در ایران» (۱۳۴۴)، به ترکیب فرهنگ و تاریخ ایران با مسائل اجتماعی و سیاسی پرداخته و سبک بصری و روایی منحصربه‌فردی خلق کرده است. بیضایی با تمرکز بر موضوعاتی چون هویت، عدالت اجتماعی، نقش زنان و نقد استبداد، از اساطیر و ادبیات پارسی الهام گرفته و به یکی از پیشگامان سینمای موج نو ایران و تئاتر مدرن تبدیل شده است.

نگرش‌های سیاسی بیضایی، به‌ویژه تقابلش با رژیم جمهوری اسلامی، بخش جدایی‌ناپذیری از هویت اوست. او در آثاری مانند «سگ‌کشی» (۱۳۸۰) فساد اقتصادی و اجتماعی را نقد کرد و در «مرگ یزدگرد» با استفاده از استعاره‌های تاریخی، استبداد را به چالش کشید. برخی منابع آثار او را «شمشیر داموکلس» بر سر نظام استبدادی توصیف کرده‌اند. این تقابل، اگرچه او را از فعالیت در ایران محروم کرد، اما وجه مقاومت را در او تقویت نمود. بیضایی در تبعید نیز با خلق آثار جدید و تدریس، به مبارزه با سرکوب فرهنگی ادامه داد و الهام‌بخش هنرمندان و روشنفکران شد.<ref name=":0">[https://setare.com/fa/news/17911/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ بیوگرافی بهرام بیضایی؛ هنرمند سرشناس ایرانی - ستاره]</ref><ref name=":1">[https://www.ketabane.org/products/author-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C بهرام بیضایی - کتابانه]</ref><ref name=":2">[https://iranwire.com/fa/jinac/44482/ ۸۲ سالگی بهرام بیضایی؛ هنرمندی که مقابل نظامِ حذف و سانسور کرنش نکرد - ایران وایر]</ref><ref name=":3">[https://www.radiofarda.com/a/interview-bahram-beyzaei-playwriter-clerics-iran/33146545.html گفتگوی اختصاصی با بهرام بیضایی: آخوندها با شستشوی مغزی ملت همیشه در قدرت بودند - رادیو فردا]</ref><ref name=":4">[https://www.radiofarda.com/a/31052361.html «ماهی» بهرام بیضائی و قتل‌های زنجیره‌ای - رادیو فردا]</ref><ref name=":5">[https://www.independentpersian.com/node/68046/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DB%B3%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%BA%D9%84%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%85 بیضایی: ۳۰ سال در ایران شغلی نداشتم - ایندیپندنت]</ref><ref name=":6">[https://ir.voanews.com/a/beizaeiinstanford-2011-1-24-114501844/150482.html آغاز دوره سوم تدریس سینمایی بهرام بیضایی در دانشگاه استنفورد کالیفرنیا - صدای آمریکا]</ref><ref name=":7">[https://iranian-republic.org/fa/article/462/%D8%B4%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%88%DA%A9%D9%84%D8%B3-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C شمشیر داموکلس بهرام بیضایی بالای سر نظام استبدادی - همبستگی جمهوی‌خواهان ایران]</ref>