حسین ابریشمچی: تفاوت میان نسخه‌ها
Alireza k h (بحث | مشارکتها) صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه زندگینامه | اندازه جعبه = | عنوان = | نام = حسین ابریشمچی | تصویر = حسین ابریشمچی.png | اندازه تصویر = ۲۵۰ پیکسل | عنوان تصویر = حسین ابریشمچی، معروف به فرمانده کاظم | نام اصلی = حسین ابریشمچی | زادروز...» ایجاد کرد |
Alireza k h (بحث | مشارکتها) نوشتن یک مقاله جدید |
||
| خط ۶۶: | خط ۶۶: | ||
== تولد و خانواده == | == تولد و خانواده == | ||
حسین ابریشمچی در سال ۱۳۳۴ به دنیا آمد | حسین ابریشمچی در سال ۱۳۳۴ به دنیا آمد. <ref name="زندگینامه" /><ref name="شهیدان" /> | ||
او در خانواده‌ای رشد کرد که چند تن از اعضای آن با سازمان مجاهدین ارتباط داشتند. [[مهدی ابریشمچی]]، برادر بزرگ‌تر حسین، از اعضای اولیه و مسئولان باسابقهٔ سازمان مجاهدین و از اعضای شورای ملی مقاومت ایران است.<ref>ایران‌پدیا، [https://iran-pedia.org/wiki/%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%85%DA%86%DB%8C «مهدی ابریشمچی»].</ref> | او در خانواده‌ای رشد کرد که چند تن از اعضای آن با سازمان مجاهدین ارتباط داشتند. [[مهدی ابریشمچی|مهدی ابریشمچی]]، برادر بزرگ‌تر حسین، از اعضای اولیه و مسئولان باسابقهٔ سازمان مجاهدین و از اعضای شورای ملی مقاومت ایران است.<ref>ایران‌پدیا، [https://iran-pedia.org/wiki/%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%85%DA%86%DB%8C «مهدی ابریشمچی»].</ref> | ||
حسین ابریشمچی از طریق برادرش با دیدگاه‌ها، تاریخچه و خط‌مشی سازمان مجاهدین آشنا شد. جزئیات دیگری دربارهٔ پدر، مادر، دیگر اعضای خانواده و دوران کودکی او در منابع منتشرشده وجود ندارد. | حسین ابریشمچی از طریق برادرش با دیدگاه‌ها، تاریخچه و خط‌مشی سازمان مجاهدین آشنا شد. جزئیات دیگری دربارهٔ پدر، مادر، دیگر اعضای خانواده و دوران کودکی او در منابع منتشرشده وجود ندارد. | ||
| خط ۸۴: | خط ۸۴: | ||
زندگی‌نامهٔ منتشرشده در سایت خبری سازمان، سال بازداشت را ۱۳۵۳ و آزادی را ۱۳۵۶ ذکر کرده است.<ref name="زندگینامه" /> در مقابل، پایگاه شهیدان مجاهد نوشته است که ابریشمچی در سال ۱۳۵۴ بازداشت و در سال ۱۳۵۷، هم‌زمان با اوج‌گیری انقلاب ضدسلطنتی، آزاد شد.<ref name="شهیدان" /> | زندگی‌نامهٔ منتشرشده در سایت خبری سازمان، سال بازداشت را ۱۳۵۳ و آزادی را ۱۳۵۶ ذکر کرده است.<ref name="زندگینامه" /> در مقابل، پایگاه شهیدان مجاهد نوشته است که ابریشمچی در سال ۱۳۵۴ بازداشت و در سال ۱۳۵۷، هم‌زمان با اوج‌گیری انقلاب ضدسلطنتی، آزاد شد.<ref name="شهیدان" /> | ||
هر دو منبع مدت زندان او را بیش از سه سال معرفی کرده‌اند و در نگهداری او در [[کمیته مشترک ضدخرابکاری]] و سپس [[زندان قصر]] اشتراک دارند. با توجه به اختلاف منابع، می‌توان زمان بازداشت او را میانهٔ دههٔ ۱۳۵۰ و آزادی‌اش را در جریان آزادی زندانیان سیاسی در آستانهٔ انقلاب ۱۳۵۷ | هر دو منبع مدت زندان او را بیش از سه سال معرفی کرده‌اند و در نگهداری او در [[کمیته مشترک ضدخرابکاری]] و سپس [[زندان قصر]] اشتراک دارند. با توجه به اختلاف منابع، می‌توان زمان بازداشت او را میانهٔ دههٔ ۱۳۵۰ و آزادی‌اش را در جریان آزادی زندانیان سیاسی در آستانهٔ انقلاب ۱۳۵۷ دانست. | ||
ابریشمچی در زندان با دیگر اعضا و هواداران سازمان مجاهدین ارتباط داشت. دورهٔ زندان او با تحولات درونی سازمان در سال ۱۳۵۴، اعدام شماری از اعضا و گسترش اختلاف‌های ایدئولوژیک در میان زندانیان سیاسی هم‌زمان بود | ابریشمچی در زندان با دیگر اعضا و هواداران سازمان مجاهدین ارتباط داشت. دورهٔ زندان او با تحولات درونی سازمان در سال ۱۳۵۴، اعدام شماری از اعضا و گسترش اختلاف‌های ایدئولوژیک در میان زندانیان سیاسی هم‌زمان بود. | ||
== فعالیت پس از انقلاب ۱۳۵۷ == | == فعالیت پس از انقلاب ۱۳۵۷ == | ||
حسین ابریشمچی پس از آزادی از زندان و سقوط حکومت پهلوی، فعالیت علنی خود را در سازمان مجاهدین ادامه داد. او در دورهٔ فعالیت سیاسی سازمان، از مسئولان بخش اجتماعی و از سازمان‌دهندگان و آموزش‌دهندگان میلیشیای مجاهد خلق بود.<ref name="شهیدان" /> | حسین ابریشمچی پس از آزادی از زندان و سقوط حکومت پهلوی، فعالیت علنی خود را در سازمان مجاهدین ادامه داد. او در دورهٔ فعالیت سیاسی سازمان، از مسئولان بخش اجتماعی و از سازمان‌دهندگان و آموزش‌دهندگان [[میلیشیای مجاهد خلق]] بود.<ref name="شهیدان" /> | ||
میلیشیای مجاهد خلق تشکیلات هواداری سازمان مجاهدین در مدارس، دانشگاه‌ها، کارخانه‌ها، محله‌ها و ادارات بود. اعضای این تشکیلات به فروش و توزیع نشریهٔ مجاهد، برگزاری نشست‌های سیاسی، سازمان‌دهی گردهمایی‌ها و فعالیت‌های تبلیغی می‌پرداختند. | میلیشیای مجاهد خلق تشکیلات هواداری سازمان مجاهدین در مدارس، دانشگاه‌ها، کارخانه‌ها، محله‌ها و ادارات بود. اعضای این تشکیلات به فروش و توزیع نشریهٔ مجاهد، برگزاری نشست‌های سیاسی، سازمان‌دهی گردهمایی‌ها و فعالیت‌های تبلیغی می‌پرداختند. | ||
| خط ۹۶: | خط ۹۶: | ||
== مخالفت با قانون اساسی ولایت فقیه == | == مخالفت با قانون اساسی ولایت فقیه == | ||
سازمان مجاهدین در آذر ۱۳۵۸ از شرکت در همه‌پرسی قانون اساسی جمهوری اسلامی خودداری کرد؛ زیرا اصل [[ولایت فقیه]] را مغایر حاکمیت مردم می‌دانست. حسین ابریشمچی بعدها در گفت‌وگویی با سیمای | سازمان مجاهدین در آذر ۱۳۵۸ از شرکت در همه‌پرسی قانون اساسی جمهوری اسلامی خودداری کرد؛ زیرا اصل [[ولایت فقیه]] را مغایر حاکمیت مردم می‌دانست. حسین ابریشمچی بعدها در گفت‌وگویی با [[سیمای آزادی]]، مخالفت مجاهدین با قانون اساسی را در امتداد دفاع این سازمان از آزادی و حاکمیت مردم توصیف کرد.<ref name="شهیدان" /> | ||
او استقرار ولایت فقیه را جایگزینی حاکمیت دینی با حاکمیت مردم می‌دانست. به روایت ابریشمچی، رویارویی مجاهدین و حکومت خمینی نتیجهٔ محدودشدن آزادی‌ها، حمله به مراکز و اجتماعات سازمان و بسته‌شدن راه‌های فعالیت قانونی و مسالمت‌آمیز بود. | او استقرار ولایت فقیه را جایگزینی حاکمیت دینی با حاکمیت مردم می‌دانست. به روایت ابریشمچی، رویارویی مجاهدین و حکومت خمینی نتیجهٔ محدودشدن آزادی‌ها، حمله به مراکز و اجتماعات سازمان و بسته‌شدن راه‌های فعالیت قانونی و مسالمت‌آمیز بود. | ||
| خط ۱۱۲: | خط ۱۱۲: | ||
جزئیات مربوط به محل فعالیت، مسئولیت تشکیلاتی و عملیات‌های احتمالی او در این دوره در منابع مورد استفاده منتشر نشده است. زندگی‌نامه‌های سازمان بیشتر بر استمرار حضور او در ساختار تشکیلاتی و نقش او در عبور از دوره‌های مختلف فعالیت مخفی تأکید کرده‌اند. | جزئیات مربوط به محل فعالیت، مسئولیت تشکیلاتی و عملیات‌های احتمالی او در این دوره در منابع مورد استفاده منتشر نشده است. زندگی‌نامه‌های سازمان بیشتر بر استمرار حضور او در ساختار تشکیلاتی و نقش او در عبور از دوره‌های مختلف فعالیت مخفی تأکید کرده‌اند. | ||
ابریشمچی در سال‌های بعد به خارج از ایران منتقل شد و در پایگاه‌های سازمان مجاهدین فعالیت کرد | ابریشمچی در سال‌های بعد به خارج از ایران منتقل شد و در پایگاه‌های سازمان مجاهدین فعالیت کرد. | ||
== عضویت در شورای ملی مقاومت == | == عضویت در شورای ملی مقاومت == | ||
حسین ابریشمچی از اعضای [[شورای ملی مقاومت ایران]] بود.<ref name="زندگینامه" /> شورای ملی مقاومت در ۳۰ تیر ۱۳۶۰ با هدف ایجاد ائتلافی از نیروهای مخالف جمهوری اسلامی و تشکیل آلترناتیو سیاسی تأسیس شد. | حسین ابریشمچی از اعضای [[شورای ملی مقاومت ایران]] بود.<ref name="زندگینامه" /> شورای ملی مقاومت در ۳۰ تیر ۱۳۶۰ با هدف ایجاد ائتلافی از نیروهای مخالف جمهوری اسلامی و تشکیل آلترناتیو سیاسی تأسیس شد. | ||
نام او در فهرست اعضای درگذشتهٔ شورا آمده و [[مریم رجوی]] نیز در سخنرانی سالگرد تأسیس شورا از او در کنار دیگر اعضایی یاد کرده است که در حملات به اشرف و لیبرتی جان باختند.<ref>مریم رجوی، [https://leader.mojahedin.org/i/%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%85%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شورای ملی مقاومت ایران؛ جایگزین دموکراتیک و راه‌حل آیندهٔ ایران»]، ۴ مرداد ۱۳۹۹.</ref> | |||
== ارتش آزادی‌بخش ملی ایران == | == ارتش آزادی‌بخش ملی ایران == | ||
| خط ۱۳۱: | خط ۱۳۱: | ||
او دربارهٔ مسیر عملیات گفته بود نیروهای ارتش آزادی‌بخش پس از تصرف کرند و اسلام‌آباد، پیشروی به‌سوی کرمانشاه را ادامه دادند. جزئیات مربوط به نام تیپ، شمار نیروها و محور عملیاتی تحت فرمان او در زندگی‌نامه‌های منتشرشده ذکر نشده است. | او دربارهٔ مسیر عملیات گفته بود نیروهای ارتش آزادی‌بخش پس از تصرف کرند و اسلام‌آباد، پیشروی به‌سوی کرمانشاه را ادامه دادند. جزئیات مربوط به نام تیپ، شمار نیروها و محور عملیاتی تحت فرمان او در زندگی‌نامه‌های منتشرشده ذکر نشده است. | ||
در روایت سازمان مجاهدین، فروغ جاویدان نقطه‌ای راهبردی در تاریخ ارتش آزادی‌بخش و مقاومت ایران است | در روایت سازمان مجاهدین، فروغ جاویدان نقطه‌ای راهبردی در تاریخ ارتش آزادی‌بخش و مقاومت ایران است. | ||
== فعالیت در قرارگاه اشرف == | == فعالیت در قرارگاه اشرف == | ||
| خط ۱۵۹: | خط ۱۵۹: | ||
== واکنش مریم رجوی == | == واکنش مریم رجوی == | ||
مریم رجوی پس از درگذشت حسین ابریشمچی، او را «سردار دلیر نبردهای ارتش آزادی‌بخش» و فردی با بیش از چهار دهه سابقهٔ مبارزه علیه دو حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی توصیف کرد.<ref name="شهیدان" /> | [[مریم رجوی]] پس از درگذشت حسین ابریشمچی، او را «سردار دلیر نبردهای ارتش آزادی‌بخش» و فردی با بیش از چهار دهه سابقهٔ مبارزه علیه دو حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی توصیف کرد.<ref name="شهیدان" /> | ||
او در مراسم سالگرد حملهٔ لیبرتی در سال ۱۳۹۶، ابریشمچی را از کسانی دانست که در موقعیت‌های دشوار برای گشودن راه و برداشتن موانع پیش‌قدم می‌شدند.<ref name="حمله" /> | او در مراسم سالگرد حملهٔ لیبرتی در سال ۱۳۹۶، ابریشمچی را از کسانی دانست که در موقعیت‌های دشوار برای گشودن راه و برداشتن موانع پیش‌قدم می‌شدند.<ref name="حمله" /> | ||
| خط ۱۹۸: | خط ۱۹۸: | ||
|} | |} | ||
این اختلاف‌ها ممکن است ناشی از تفکیک میان زمان نخستین بازداشت، صدور حکم، انتقال میان بازداشتگاه‌ها یا آزادی مرحله‌ای او | این اختلاف‌ها ممکن است ناشی از تفکیک میان زمان نخستین بازداشت، صدور حکم، انتقال میان بازداشتگاه‌ها یا آزادی مرحله‌ای او باشد. | ||
== جایگاه در روایت مقاومت ایران == | == جایگاه در روایت مقاومت ایران == | ||
| خط ۲۰۵: | خط ۲۰۵: | ||
زندگی سیاسی او چند مرحلهٔ اصلی تاریخ مجاهدین را دربر می‌گیرد: فعالیت‌های دانشجویی پیش از انقلاب، دورهٔ فعالیت سیاسی و میلیشیایی، تظاهرات ۳۰ خرداد، مبارزه مخفی، تشکیل ارتش آزادی‌بخش، عملیات فروغ جاویدان و دورهٔ حضور در اشرف و لیبرتی. | زندگی سیاسی او چند مرحلهٔ اصلی تاریخ مجاهدین را دربر می‌گیرد: فعالیت‌های دانشجویی پیش از انقلاب، دورهٔ فعالیت سیاسی و میلیشیایی، تظاهرات ۳۰ خرداد، مبارزه مخفی، تشکیل ارتش آزادی‌بخش، عملیات فروغ جاویدان و دورهٔ حضور در اشرف و لیبرتی. | ||
نام او به‌ویژه با فرماندهی در ارتش آزادی‌بخش و حملهٔ موشکی ۷ آبان ۱۳۹۴ به کمپ لیبرتی پیوند خورده است | نام او به‌ویژه با فرماندهی در ارتش آزادی‌بخش و حملهٔ موشکی ۷ آبان ۱۳۹۴ به کمپ لیبرتی پیوند خورده است. | ||
== گاه‌شمار زندگی == | == گاه‌شمار زندگی == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۸
| حسین ابریشمچی | |
|---|---|
 حسین ابریشمچی، معروف به فرمانده کاظم | |
| زادروز | ۱۳۳۴ تهران؛ در برخی منابع تبریز |
| درگذشت | ۷ آبان ۱۳۹۴ کمپ لیبرتی، بغداد، عراق |
| علت مرگ | اصابت موشک در حمله به کمپ لیبرتی |
| محل زندگی | ایران، فرانسه، قرارگاه اشرف و کمپ لیبرتی |
| ملیت | ایرانی |
| نام‌های دیگر | فرمانده کاظم |
| تابعیت | ایرانی |
| تحصیلات | مهندسی، ناتمام |
| از دانشگاه | دانشکدهٔ فنی دانشگاه تهران |
| پیشه | فعال سیاسی و فرمانده نظامی |
| سال‌های فعالیت | ۱۳۵۰–۱۳۹۴ |
| نهاد | سازمان مجاهدین خلق ایران؛ شورای ملی مقاومت ایران؛ ارتش آزادی‌بخش ملی ایران |
| شناخته‌شده برای | فرماندهی در ارتش آزادی‌بخش ملی ایران و فعالیت در سازمان مجاهدین |
| نقش‌های برجسته | مسئول بخش اجتماعی مجاهدین؛ سازمان‌دهندهٔ میلیشیا؛ فرمانده تیپ در عملیات فروغ جاویدان |
| لقب | فرمانده کاظم |
| حزب سیاسی | سازمان مجاهدین خلق ایران |
| جنبش | مقاومت ایران |
| مخالفان | حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی ایران |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| اتهام‌ها | فعالیت در ارتباط با سازمان مجاهدین خلق ایران |
| مجازات‌ها | بیش از سه سال زندان در دورهٔ پهلوی |
| منصب | عضو شورای ملی مقاومت ایران |
| خویشاوندان | مهدی ابریشمچی، برادر |
حسین ابریشمچی (زادهٔ ۱۳۳۴ – درگذشتهٔ ۷ آبان ۱۳۹۴)، با نام تشکیلاتی فرمانده کاظم، از اعضای باسابقهٔ سازمان مجاهدین خلق ایران، زندانی سیاسی دورهٔ پهلوی، عضو شورای ملی مقاومت ایران و از فرماندهان ارتش آزادی‌بخش ملی ایران بود. او فعالیت سیاسی خود را در دوران دانش‌آموزی آغاز کرد و در سال‌های نخست دههٔ ۱۳۵۰ به هواداری از سازمان مجاهدین روی آورد. ابریشمچی در زمان تحصیل در دانشکدهٔ فنی دانشگاه تهران به‌دلیل فعالیت سیاسی بازداشت شد و بیش از سه سال را در زندان‌های کمیتهٔ مشترک ضدخرابکاری و قصر گذراند.[۱]
پس از انقلاب ۱۳۵۷، حسین ابریشمچی از مسئولان بخش اجتماعی سازمان مجاهدین و از سازمان‌دهندگان و آموزش‌دهندگان میلیشیای مجاهد خلق بود. منابع سازمان مجاهدین از نقش او در سازمان‌دهی تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ یاد کرده‌اند. او پس از آغاز مبارزه مسلحانه میان سازمان مجاهدین و جمهوری اسلامی، در بخش‌های مختلف تشکیلات فعالیت کرد و با تشکیل ارتش آزادی‌بخش ملی ایران به صف فرماندهان آن پیوست.[۲]
ابریشمچی در عملیات فروغ جاویدان فرماندهی یک تیپ از نیروهای ارتش آزادی‌بخش را بر عهده داشت. او در سال‌های بعد از مسئولان و فرماندهان مستقر در قرارگاه اشرف و سپس کمپ لیبرتی بود. حسین ابریشمچی شامگاه ۷ آبان ۱۳۹۴، همراه با ۲۳ عضو دیگر سازمان مجاهدین، در حملهٔ موشکی به کمپ لیبرتی جان باخت.[۳]
تولد و خانواده
حسین ابریشمچی در سال ۱۳۳۴ به دنیا آمد. [۱][۲]
او در خانواده‌ای رشد کرد که چند تن از اعضای آن با سازمان مجاهدین ارتباط داشتند. مهدی ابریشمچی، برادر بزرگ‌تر حسین، از اعضای اولیه و مسئولان باسابقهٔ سازمان مجاهدین و از اعضای شورای ملی مقاومت ایران است.[۴]
حسین ابریشمچی از طریق برادرش با دیدگاه‌ها، تاریخچه و خط‌مشی سازمان مجاهدین آشنا شد. جزئیات دیگری دربارهٔ پدر، مادر، دیگر اعضای خانواده و دوران کودکی او در منابع منتشرشده وجود ندارد.
آشنایی با سازمان مجاهدین
حسین ابریشمچی در شهریور ۱۳۵۰ و هم‌زمان با موج بازداشت اعضای بنیان‌گذار و کادرهای سازمان مجاهدین توسط ساواک، با این سازمان آشنا شد. او در آن زمان ۱۶ سال داشت و دانش‌آموز سال چهارم دبیرستان بود.[۲]
دستگیری گستردهٔ اعضای مجاهدین در شهریور ۱۳۵۰ و محاکمهٔ بنیان‌گذاران این سازمان، توجه شماری از دانش‌آموزان و دانشجویان را به مبارزه علیه حکومت پهلوی جلب کرد. ابریشمچی نیز پس از آشنایی با مواضع مجاهدین، به هواداری از آنان پرداخت و فعالیت خود را در ارتباط با شبکه‌های هواداری سازمان آغاز کرد.
او پس از پایان دبیرستان وارد دانشکدهٔ فنی دانشگاه تهران شد. رشتهٔ تحصیلی دقیق او در منابع مورد استفاده ذکر نشده است. تحصیل ابریشمچی به‌دلیل بازداشت و زندان ناتمام ماند.
بازداشت و زندان در دورهٔ پهلوی
حسین ابریشمچی در دوران دانشجویی به‌دلیل فعالیت در ارتباط با سازمان مجاهدین به دست ساواک بازداشت شد. منابع سازمان مجاهدین دربارهٔ سال دقیق دستگیری و آزادی او دو روایت نزدیک اما متفاوت ارائه کرده‌اند.
زندگی‌نامهٔ منتشرشده در سایت خبری سازمان، سال بازداشت را ۱۳۵۳ و آزادی را ۱۳۵۶ ذکر کرده است.[۱] در مقابل، پایگاه شهیدان مجاهد نوشته است که ابریشمچی در سال ۱۳۵۴ بازداشت و در سال ۱۳۵۷، هم‌زمان با اوج‌گیری انقلاب ضدسلطنتی، آزاد شد.[۲]
هر دو منبع مدت زندان او را بیش از سه سال معرفی کرده‌اند و در نگهداری او در کمیته مشترک ضدخرابکاری و سپس زندان قصر اشتراک دارند. با توجه به اختلاف منابع، می‌توان زمان بازداشت او را میانهٔ دههٔ ۱۳۵۰ و آزادی‌اش را در جریان آزادی زندانیان سیاسی در آستانهٔ انقلاب ۱۳۵۷ دانست.
ابریشمچی در زندان با دیگر اعضا و هواداران سازمان مجاهدین ارتباط داشت. دورهٔ زندان او با تحولات درونی سازمان در سال ۱۳۵۴، اعدام شماری از اعضا و گسترش اختلاف‌های ایدئولوژیک در میان زندانیان سیاسی هم‌زمان بود.
فعالیت پس از انقلاب ۱۳۵۷
حسین ابریشمچی پس از آزادی از زندان و سقوط حکومت پهلوی، فعالیت علنی خود را در سازمان مجاهدین ادامه داد. او در دورهٔ فعالیت سیاسی سازمان، از مسئولان بخش اجتماعی و از سازمان‌دهندگان و آموزش‌دهندگان میلیشیای مجاهد خلق بود.[۲]
میلیشیای مجاهد خلق تشکیلات هواداری سازمان مجاهدین در مدارس، دانشگاه‌ها، کارخانه‌ها، محله‌ها و ادارات بود. اعضای این تشکیلات به فروش و توزیع نشریهٔ مجاهد، برگزاری نشست‌های سیاسی، سازمان‌دهی گردهمایی‌ها و فعالیت‌های تبلیغی می‌پرداختند.
در زندگی‌نامهٔ ابریشمچی از او در کنار محمد ضابطی به‌عنوان یکی از کادرهای سازمان‌دهندهٔ نسل جوان هوادار مجاهدین یاد شده است.[۱] وظایف دقیق او در بخش اجتماعی و محدودهٔ جغرافیایی مسئولیتش در منابع منتشرشده مشخص نشده است.
مخالفت با قانون اساسی ولایت فقیه
سازمان مجاهدین در آذر ۱۳۵۸ از شرکت در همه‌پرسی قانون اساسی جمهوری اسلامی خودداری کرد؛ زیرا اصل ولایت فقیه را مغایر حاکمیت مردم می‌دانست. حسین ابریشمچی بعدها در گفت‌وگویی با سیمای آزادی، مخالفت مجاهدین با قانون اساسی را در امتداد دفاع این سازمان از آزادی و حاکمیت مردم توصیف کرد.[۲]
او استقرار ولایت فقیه را جایگزینی حاکمیت دینی با حاکمیت مردم می‌دانست. به روایت ابریشمچی، رویارویی مجاهدین و حکومت خمینی نتیجهٔ محدودشدن آزادی‌ها، حمله به مراکز و اجتماعات سازمان و بسته‌شدن راه‌های فعالیت قانونی و مسالمت‌آمیز بود.
نقش در تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰
بر پایهٔ زندگی‌نامهٔ منتشرشده از سوی سازمان مجاهدین، حسین ابریشمچی در طراحی و اجرای تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ در تهران نقش داشت.[۲] این تظاهرات در اعتراض به سرکوب آزادی‌ها و روند حذف سیاسی مخالفان جمهوری اسلامی برگزار شد و با تیراندازی و بازداشت گستردهٔ شرکت‌کنندگان روبه‌رو گردید.
ابریشمچی در روایتی که بعدها از این واقعه ارائه کرد، مهم‌ترین دشواری سازمان‌دهندگان را تشکیل یک تظاهرات گسترده بدون اعلام قبلی، در شرایطی دانست که حکومت حتی تجمع‌های کوچک را با خشونت متفرق می‌کرد. به گفتهٔ او، سازمان‌دهندگان برای جلوگیری از کشف زودهنگام تظاهرات، از شیوه‌های غیرعلنی برای شکل‌دادن به صفوف راهپیمایی استفاده کردند.[۲]
پس از سرکوب این تظاهرات، فعالیت علنی سازمان مجاهدین متوقف شد و اعضای آن وارد مرحلهٔ مبارزه مخفی شدند. ابریشمچی نیز در ساختار مخفی سازمان به فعالیت ادامه داد.
فعالیت در مبارزه مخفی
پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، حسین ابریشمچی در بخش‌های مختلف تشکیلات سازمان مجاهدین فعالیت داشت. پایگاه شهیدان مجاهد از او به‌عنوان یکی از فرماندهان «مقاومت شهری» در برابر نهادهای امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی یاد کرده است.[۲]
جزئیات مربوط به محل فعالیت، مسئولیت تشکیلاتی و عملیات‌های احتمالی او در این دوره در منابع مورد استفاده منتشر نشده است. زندگی‌نامه‌های سازمان بیشتر بر استمرار حضور او در ساختار تشکیلاتی و نقش او در عبور از دوره‌های مختلف فعالیت مخفی تأکید کرده‌اند.
ابریشمچی در سال‌های بعد به خارج از ایران منتقل شد و در پایگاه‌های سازمان مجاهدین فعالیت کرد.
عضویت در شورای ملی مقاومت
حسین ابریشمچی از اعضای شورای ملی مقاومت ایران بود.[۱] شورای ملی مقاومت در ۳۰ تیر ۱۳۶۰ با هدف ایجاد ائتلافی از نیروهای مخالف جمهوری اسلامی و تشکیل آلترناتیو سیاسی تأسیس شد.
نام او در فهرست اعضای درگذشتهٔ شورا آمده و مریم رجوی نیز در سخنرانی سالگرد تأسیس شورا از او در کنار دیگر اعضایی یاد کرده است که در حملات به اشرف و لیبرتی جان باختند.[۵]
ارتش آزادی‌بخش ملی ایران
ارتش آزادی‌بخش ملی ایران در ۳۰ خرداد ۱۳۶۶ در مناطق مرزی ایران و عراق اعلام موجودیت کرد. حسین ابریشمچی پس از تشکیل این ارتش به صف فرماندهان آن پیوست و با نام «فرمانده کاظم» شناخته شد.
منابع مجاهدین او را از فرماندهان برجستهٔ ارتش آزادی‌بخش معرفی کرده‌اند. او در آموزش نیروها، آماده‌سازی یگان‌ها و سازمان‌دهی عملیات‌ها مشارکت داشت. اطلاعات دقیقی دربارهٔ همهٔ مسئولیت‌های نظامی، درجات یا یگان‌های تحت فرمان او در دوره‌های مختلف منتشر نشده است.
عملیات فروغ جاویدان
حسین ابریشمچی در عملیات فروغ جاویدان، که در مرداد ۱۳۶۷ انجام شد، فرماندهی یکی از تیپ‌های ارتش آزادی‌بخش ملی ایران را بر عهده داشت.[۲]
نیروهای ارتش آزادی‌بخش در این عملیات از مرز خسروی عبور کردند، شهرهای کرند و اسلام‌آباد غرب را تصرف کردند و در مسیر کرمانشاه پیش رفتند. ابریشمچی در یکی از برنامه‌های سیمای آزادی، سرعت حرکت و واردکردن ضربهٔ سریع را محور طرح عملیاتی معرفی کرده بود.
او دربارهٔ مسیر عملیات گفته بود نیروهای ارتش آزادی‌بخش پس از تصرف کرند و اسلام‌آباد، پیشروی به‌سوی کرمانشاه را ادامه دادند. جزئیات مربوط به نام تیپ، شمار نیروها و محور عملیاتی تحت فرمان او در زندگی‌نامه‌های منتشرشده ذکر نشده است.
در روایت سازمان مجاهدین، فروغ جاویدان نقطه‌ای راهبردی در تاریخ ارتش آزادی‌بخش و مقاومت ایران است.
فعالیت در قرارگاه اشرف
حسین ابریشمچی سال‌های طولانی در قرارگاه اشرف، مقر اصلی سازمان مجاهدین در عراق، اقامت داشت. او در این دوره در مسئولیت‌های مختلف تشکیلاتی و نظامی فعالیت می‌کرد و در نشست‌ها، آموزش‌ها و برنامه‌های سازمان حضور داشت.
پس از اشغال عراق در سال ۱۳۸۲ و خلع سلاح اعضای سازمان مجاهدین، ساکنان اشرف در وضعیت حفاظت‌شده قرار گرفتند. با انتقال مسئولیت حفاظت قرارگاه از نیروهای آمریکایی به دولت عراق، محدودیت‌ها و حملات علیه ساکنان افزایش یافت.
منابع سازمان مجاهدین از ابریشمچی به‌عنوان یکی از فرماندهان صحنه‌های پایداری اشرف یاد کرده‌اند. او در جریان محاصرهٔ قرارگاه و حملات نیروهای عراقی در میان ساکنان حضور داشت.[۲]
در یادداشتی به تاریخ ۲۱ فروردین ۱۳۸۸، ابریشمچی فضای جمعی ساکنان اشرف و آمادگی آنان برای مقاومت در برابر حملات را توصیف کرده بود.[۶]
انتقال به کمپ لیبرتی
در پی توافق میان دولت عراق، سازمان ملل متحد و سازمان مجاهدین، ساکنان قرارگاه اشرف از سال ۱۳۹۰ به کمپ لیبرتی در نزدیکی فرودگاه بغداد منتقل شدند. حسین ابریشمچی نیز همراه با دیگر اعضای سازمان به این محل رفت.
کمپ لیبرتی از نظر مساحت، امکانات زیستی و تدابیر حفاظتی محدودتر از اشرف بود. ساکنان آن در فاصلهٔ سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۵ چند بار هدف حملات موشکی قرار گرفتند. سازمان مجاهدین و شورای ملی مقاومت، دولت عراق را مسئول تأمین‌نکردن امنیت کمپ و جمهوری اسلامی و نیروی قدس را طراح این حملات معرفی کردند.
ابریشمچی در لیبرتی نیز در مسئولیت‌های تشکیلاتی حضور داشت. او در اول آذر ۱۳۹۱ در نوشته‌ای اعلام کرد که به عضویت و ادامهٔ فعالیت در سازمان مجاهدین پایبند خواهد ماند.[۲]
حملهٔ موشکی ۷ آبان ۱۳۹۴
ساعت ۱۹ و ۴۰ دقیقه پنجشنبه ۷ آبان ۱۳۹۴، برابر با ۲۹ اکتبر ۲۰۱۵، کمپ لیبرتی هدف حملهٔ گستردهٔ موشکی قرار گرفت. بر اساس گزارش سیمای آزادی، بیش از ۸۰ موشک به سوی کمپ شلیک شد و ۴۵ نقطهٔ اصابت در داخل آن شناسایی گردید. در این حمله ۲۴ تن از اعضای سازمان مجاهدین کشته و صدها نفر مجروح یا مصدوم شدند.[۳]
حسین ابریشمچی یکی از جان‌باختگان این حمله بود. همچنین نیره ربیعی، منوچهر براتی، حمید دهقان، کیومرث یوسفی، محمدحسن نورعلی، سهراب همایون‌فر و شماری دیگر از ساکنان لیبرتی در این موشک‌باران جان باختند.[۳]
شورای ملی مقاومت و سازمان مجاهدین، نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و عوامل وابسته به آن در عراق را مسئول برنامه‌ریزی و اجرای حمله معرفی کردند. مریم رجوی نیز این حمله را بخشی از طرح جمهوری اسلامی برای از میان بردن اعضای سازمان مجاهدین در عراق دانست.
در گزارش‌های مقاومت ایران، انهدام صدها محل سکونت و ساختمان عمومی و واردشدن حدود ۱۰ میلیون دلار خسارت مادی نیز از پیامدهای حمله ذکر شده است.[۳]
واکنش مریم رجوی
مریم رجوی پس از درگذشت حسین ابریشمچی، او را «سردار دلیر نبردهای ارتش آزادی‌بخش» و فردی با بیش از چهار دهه سابقهٔ مبارزه علیه دو حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی توصیف کرد.[۲]
او در مراسم سالگرد حملهٔ لیبرتی در سال ۱۳۹۶، ابریشمچی را از کسانی دانست که در موقعیت‌های دشوار برای گشودن راه و برداشتن موانع پیش‌قدم می‌شدند.[۳]
در پیام‌های مقاومت ایران، ویژگی‌هایی مانند مسئولیت‌پذیری، حضور در موقعیت‌های دشوار، سازمان‌دهی نیروها و پایبندی به تشکیلات از مشخصات برجستهٔ او معرفی شده است.
بزرگداشت در سازمان مجاهدین
پس از حملهٔ لیبرتی، سازمان مجاهدین مراسم‌هایی برای بزرگداشت ۲۴ جان‌باختهٔ این حمله برگزار کرد. مهدی ابریشمچی در یکی از این مراسم‌ها، برادر خود را فردی معرفی کرد که در دوران شاه، فعالیت‌های شهری، عملیات فروغ جاویدان و دوره‌های پایداری در اشرف و لیبرتی در صف مقدم حضور داشت.[۲]
نام «فرمانده کاظم» بعدها برای نام‌گذاری برخی واحدها و کانون‌های هوادار مجاهدین به کار رفت. شماری از اعضا و هواداران سازمان نیز در پیام‌ها و تجدیدعهدهای خود از او یاد کرده‌اند.
سازمان مجاهدین زندگی حسین ابریشمچی را در چهار دوره روایت می‌کند: مبارزه و زندان در دورهٔ پهلوی، فعالیت سیاسی پس از انقلاب، فرماندهی در ارتش آزادی‌بخش و پایداری در اشرف و لیبرتی.
اختلاف‌های موجود در منابع
دو زندگی‌نامهٔ اصلی سازمان مجاهدین دربارهٔ برخی جزئیات زندگی حسین ابریشمچی هماهنگ نیستند:
| موضوع | زندگی‌نامهٔ سایت خبری مجاهد | پایگاه شهیدان مجاهد |
|---|---|---|
| محل تولد | تهران | تبریز |
| سال بازداشت | ۱۳۵۳ | ۱۳۵۴ |
| سال آزادی | ۱۳۵۶ | ۱۳۵۷ |
| مدت زندان | حدود سه سال | بیش از سه سال |
این اختلاف‌ها ممکن است ناشی از تفکیک میان زمان نخستین بازداشت، صدور حکم، انتقال میان بازداشتگاه‌ها یا آزادی مرحله‌ای او باشد.
جایگاه در روایت مقاومت ایران
حسین ابریشمچی در روایت سازمان مجاهدین نمایندهٔ نسلی است که فعالیت سیاسی را در دوران پهلوی آغاز کرد، زندان ساواک را پشت سر گذاشت و پس از انقلاب ۱۳۵۷ مبارزه با جمهوری اسلامی را ادامه داد.
زندگی سیاسی او چند مرحلهٔ اصلی تاریخ مجاهدین را دربر می‌گیرد: فعالیت‌های دانشجویی پیش از انقلاب، دورهٔ فعالیت سیاسی و میلیشیایی، تظاهرات ۳۰ خرداد، مبارزه مخفی، تشکیل ارتش آزادی‌بخش، عملیات فروغ جاویدان و دورهٔ حضور در اشرف و لیبرتی.
نام او به‌ویژه با فرماندهی در ارتش آزادی‌بخش و حملهٔ موشکی ۷ آبان ۱۳۹۴ به کمپ لیبرتی پیوند خورده است.
گاه‌شمار زندگی
| سال یا تاریخ | رویداد |
|---|---|
| ۱۳۳۴ | تولد؛ منابع دربارهٔ تهران یا تبریز بودن محل تولد اختلاف دارند |
| شهریور ۱۳۵۰ | آشنایی با سازمان مجاهدین در ۱۶سالگی |
| اوایل دههٔ ۱۳۵۰ | ورود به دانشکدهٔ فنی دانشگاه تهران |
| ۱۳۵۳ یا ۱۳۵۴ | بازداشت به‌دلیل فعالیت در ارتباط با سازمان مجاهدین |
| ۱۳۵۶ یا ۱۳۵۷ | آزادی از زندان در آستانهٔ انقلاب ضدسلطنتی |
| ۱۳۵۷–۱۳۶۰ | مسئولیت در بخش اجتماعی و آموزش و سازمان‌دهی میلیشیای مجاهد خلق |
| آذر ۱۳۵۸ | مخالفت با قانون اساسی مبتنی بر ولایت فقیه |
| ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ | مشارکت در سازمان‌دهی تظاهرات تهران |
| پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ | فعالیت در تشکیلات مخفی سازمان مجاهدین |
| ۱۳۶۶ | پیوستن به ارتش آزادی‌بخش ملی ایران |
| مرداد ۱۳۶۷ | فرماندهی یک تیپ در عملیات فروغ جاویدان |
| دهه‌های ۱۳۷۰ و ۱۳۸۰ | فعالیت در مسئولیت‌های تشکیلاتی و فرماندهی در قرارگاه اشرف |
| ۱۳۹۰–۱۳۹۱ | انتقال از قرارگاه اشرف به کمپ لیبرتی |
| ۷ آبان ۱۳۹۴ | جان‌باختن در حملهٔ موشکی به کمپ لیبرتی |
جستارهای وابسته
- سازمان مجاهدین خلق ایران
- مهدی ابریشمچی
- شورای ملی مقاومت ایران
- ارتش آزادی‌بخش ملی ایران
- عملیات فروغ جاویدان
- تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰
- میلیشیای مجاهد خلق
- کمیته مشترک ضدخرابکاری
- زندان قصر
- قرارگاه اشرف
- کمپ لیبرتی
- حمله موشکی ۷ آبان ۱۳۹۴ به کمپ لیبرتی
- نیره ربیعی
- محمد ضابطی
- مریم رجوی
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ سازمان مجاهدین خلق ایران، «حسین ابریشمچی؛ سردار دلیر ارتش آزادی‌بخش، مجاهد شهید فرمانده کاظم»، ۱ بهمن ۱۳۹۶.
- ↑ ۲٫۰۰ ۲٫۰۱ ۲٫۰۲ ۲٫۰۳ ۲٫۰۴ ۲٫۰۵ ۲٫۰۶ ۲٫۰۷ ۲٫۰۸ ۲٫۰۹ ۲٫۱۰ ۲٫۱۱ ۲٫۱۲ ۲٫۱۳ جنبش دادخواهی سازمان مجاهدین خلق ایران، «نگاهی به زندگی انقلابی مجاهد شهید حسین ابریشمچی، فرمانده کاظم»، ۱۹ آبان ۱۳۹۴.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ سیمای آزادی، «هفتم آبان؛ سالگرد سنگین‌ترین حملهٔ موشکی به مجاهدین در لیبرتی در سال ۱۳۹۴»، ۷ آبان ۱۴۰۵.
- ↑ ایران‌پدیا، «مهدی ابریشمچی».
- ↑ مریم رجوی، «شورای ملی مقاومت ایران؛ جایگزین دموکراتیک و راه‌حل آیندهٔ ایران»، ۴ مرداد ۱۳۹۹.
- ↑ سیمای آزادی، «هفتم آبان؛ سالگرد حملهٔ موشکی به مجاهدین در لیبرتی، قسمت دوم»، ۹ آبان ۱۴۰۵.
- اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران
- اعضای شورای ملی مقاومت ایران
- فرماندهان ارتش آزادی‌بخش ملی ایران
- زندانیان سیاسی دوره پهلوی
- زندانیان کمیته مشترک ضدخرابکاری
- زندانیان زندان قصر
- دانشجویان دانشگاه تهران
- شرکت‌کنندگان در عملیات فروغ جاویدان
- ساکنان قرارگاه اشرف
- ساکنان کمپ لیبرتی
- کشتهشدگان حمله موشکی به کمپ لیبرتی
- خانواده ابریشمچی
- زادگان ۱۳۳۴
- درگذشتگان ۱۳۹۴