کاربر:Khosro/صفحه تمرین اردشیر زاهدی: تفاوت میان نسخهها
اصلاح املا، اصلاح سجاوندی، اصلاح ارقام |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
[[پرونده:اردشیر زاهدی؛3.JPG|جایگزین=اردشیر زاهدی|بندانگشتی|380x380پیکسل|اردشیر زاهدی]] | |||
اردشير زاهدي، زاده ۲۴ مهر ۱۳۰۷ در تهران، از برجستهترین چهرههای سیاسی دوره پهلوی بود که با نفوذ خانوادگی و پیوند با خاندان سلطنتی، به یکی از بازیگران اصلی سیاست خارجی ایران تبدیل شد. پدرش، فضلالله زاهدی، از عوامل کودتای ۲۸ مرداد و نخستوزیر وقت، و مادربزرگ مادریاش، از خاندان مشيرالدوله، او را از همان ابتدا در حلقه قدرت قرار دادند. زاهدی با تحصیل در رشته کشاورزی در دانشگاه ایالتی یوتا و ورود به دربار پهلوی از طریق ازدواج با شهناز پهلوی، مسیر ترقی را به سرعت پیمود. با این حال، زندگی او با فساد مالی، روابط نامشروع، و تصمیمات سیاسی بحثبرانگیز گره خورده است. در دهههای بعد، حمایت او از برنامه هستهای جمهوری اسلامی و تمجید از قاسم سلیمانی، او را به چهرهای مناقشهبرانگیز و منفور در میان گروههای مختلف سیاسی تبدیل کرد. این مقاله با بررسی دقیق زندگی و اقدامات زاهدی، به تحلیل نقش او در تاریخ معاصر ایران و تأثیرات منفیاش بر منافع ملی میپردازد.<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":5">[https://historydocuments.ir/?page=post&id=2047 نگاهی به اردشیر زاهدی داماد شاه - مرکز بررسی اسناد تاریخی]</ref><ref name=":6">[https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C بیوگرافی اردشیر زاهدی و همسرش شهناز پهلوی - سایت نمنمک]</ref> | اردشير زاهدي، زاده ۲۴ مهر ۱۳۰۷ در تهران، از برجستهترین چهرههای سیاسی دوره پهلوی بود که با نفوذ خانوادگی و پیوند با خاندان سلطنتی، به یکی از بازیگران اصلی سیاست خارجی ایران تبدیل شد. پدرش، فضلالله زاهدی، از عوامل کودتای ۲۸ مرداد و نخستوزیر وقت، و مادربزرگ مادریاش، از خاندان مشيرالدوله، او را از همان ابتدا در حلقه قدرت قرار دادند. زاهدی با تحصیل در رشته کشاورزی در دانشگاه ایالتی یوتا و ورود به دربار پهلوی از طریق ازدواج با شهناز پهلوی، مسیر ترقی را به سرعت پیمود. با این حال، زندگی او با فساد مالی، روابط نامشروع، و تصمیمات سیاسی بحثبرانگیز گره خورده است. در دهههای بعد، حمایت او از برنامه هستهای جمهوری اسلامی و تمجید از قاسم سلیمانی، او را به چهرهای مناقشهبرانگیز و منفور در میان گروههای مختلف سیاسی تبدیل کرد. این مقاله با بررسی دقیق زندگی و اقدامات زاهدی، به تحلیل نقش او در تاریخ معاصر ایران و تأثیرات منفیاش بر منافع ملی میپردازد.<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":5">[https://historydocuments.ir/?page=post&id=2047 نگاهی به اردشیر زاهدی داماد شاه - مرکز بررسی اسناد تاریخی]</ref><ref name=":6">[https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C بیوگرافی اردشیر زاهدی و همسرش شهناز پهلوی - سایت نمنمک]</ref> | ||
| خط ۴۷: | خط ۴۸: | ||
== ازدواج با شهناز پهلوی و فساد اخلاقی == | == ازدواج با شهناز پهلوی و فساد اخلاقی == | ||
[[پرونده:اردشیر زاهدی و همسرش شهناز پهلوی.JPG|جایگزین=اردشیر زاهدی و همسرش شهناز پهلوی|بندانگشتی|320x320پیکسل|اردشیر زاهدی و همسرش شهناز پهلوی]] | |||
=== پیوند با خاندان پهلوی === | === پیوند با خاندان پهلوی === | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۹: | ||
=== سفارت در آمریکا و بریتانیا === | === سفارت در آمریکا و بریتانیا === | ||
[[پرونده:اردشیر زاهدی و محمدرضا شاه.JPG|جایگزین=اردشیر زاهدی و محمدرضا شاه|بندانگشتی|284x284پیکسل|اردشیر زاهدی و محمدرضا شاه]] | |||
زاهدی در سالهای ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۰ سفیر ایران در ایالات متحده و از ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۵ سفیر در بریتانیا بود. او به عنوان پل ارتباطی میان محمدرضا شاه و سازمان سیا عمل کرد و سیاستهای وابسته به غرب را پیش برد. اما اسناد نشان میدهند که او از موقعیتش برای کسب ثروت شخصی استفاده کرد. حراج مجموعه شخصیاش در سوئیس، شامل آثار هنری و جواهرات میلیونی، نشاندهنده انباشت ثروت غیرقانونی اوست. زاهدی در معاملات تجاری و رانتهای دیپلماتیک دست داشت، که او را به نمادی از فساد رژیم پهلوی تبدیل کرد.<ref name=":0" /><ref name=":8">[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%DA%AF%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA/a-59869320 اردشیر زاهدی، آخرین سفیر ایران در واشینگتن درگذشت - سایت دویچهوله]</ref><ref name=":9">[https://iranwire.com/fa/features/136837-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%AC-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%88%DB%8C%DB%8C%D8%B3/ اردشیر زاهدی؛ حراج میلیونی مجموعه شخصی دیپلمات ایرانی در سوییس - سایت ایران وایر]</ref><ref name=":10">[https://hawzah.net/fa/Article/View/107518/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%8C_%DA%86%D9%87%E2%80%8C%D9%82%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%9F خاندان پهلوی، چهقدر سرمایه از ایران خارج کردند؟ - سایت حوزه]</ref> | زاهدی در سالهای ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۰ سفیر ایران در ایالات متحده و از ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۵ سفیر در بریتانیا بود. او به عنوان پل ارتباطی میان محمدرضا شاه و سازمان سیا عمل کرد و سیاستهای وابسته به غرب را پیش برد. اما اسناد نشان میدهند که او از موقعیتش برای کسب ثروت شخصی استفاده کرد. حراج مجموعه شخصیاش در سوئیس، شامل آثار هنری و جواهرات میلیونی، نشاندهنده انباشت ثروت غیرقانونی اوست. زاهدی در معاملات تجاری و رانتهای دیپلماتیک دست داشت، که او را به نمادی از فساد رژیم پهلوی تبدیل کرد.<ref name=":0" /><ref name=":8">[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%DA%AF%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA/a-59869320 اردشیر زاهدی، آخرین سفیر ایران در واشینگتن درگذشت - سایت دویچهوله]</ref><ref name=":9">[https://iranwire.com/fa/features/136837-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%AC-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%88%DB%8C%DB%8C%D8%B3/ اردشیر زاهدی؛ حراج میلیونی مجموعه شخصی دیپلمات ایرانی در سوییس - سایت ایران وایر]</ref><ref name=":10">[https://hawzah.net/fa/Article/View/107518/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%8C_%DA%86%D9%87%E2%80%8C%D9%82%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%9F خاندان پهلوی، چهقدر سرمایه از ایران خارج کردند؟ - سایت حوزه]</ref> | ||
| خط ۶۵: | خط ۶۸: | ||
=== تغییر مواضع در سالهای پایانی === | === تغییر مواضع در سالهای پایانی === | ||
[[پرونده:اردشیر زاهدی؛5.JPG|جایگزین=اردشیر زاهدی|بندانگشتی|278x278پیکسل|اردشیر زاهدی]] | |||
در دهه آخر عمر، زاهدی مواضعی در حمایت از برخی سیاستهای جمهوری اسلامی اتخاذ کرد که با پیشینه پهلویگرایانهاش در تضاد بود. او در مصاحبههایی با بیبیسی فارسی، از برنامه هستهای ایران دفاع کرد و آن را «حق مسلم» دانست. این اظهارات، که در تضاد با امضای NPT بود، تلاشی فرصتطلبانه برای جلب توجه در فضای سیاسی جدید ایران تلقی شد. حمایت او از سیاستهای منطقهای رژیم، از جمله حضور نظامی در سوریه، خشم فعالان حقوق بشر را برانگیخت و او را به چهرهای جنجالی تبدیل کرد.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> | در دهه آخر عمر، زاهدی مواضعی در حمایت از برخی سیاستهای جمهوری اسلامی اتخاذ کرد که با پیشینه پهلویگرایانهاش در تضاد بود. او در مصاحبههایی با بیبیسی فارسی، از برنامه هستهای ایران دفاع کرد و آن را «حق مسلم» دانست. این اظهارات، که در تضاد با امضای NPT بود، تلاشی فرصتطلبانه برای جلب توجه در فضای سیاسی جدید ایران تلقی شد. حمایت او از سیاستهای منطقهای رژیم، از جمله حضور نظامی در سوریه، خشم فعالان حقوق بشر را برانگیخت و او را به چهرهای جنجالی تبدیل کرد.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> | ||
| خط ۷۹: | خط ۸۳: | ||
=== نقش در سیاست خارجی و زیان به منافع ملی === | === نقش در سیاست خارجی و زیان به منافع ملی === | ||
عملکرد زاهدی در مذاکرات بحرین و جزایر سهگانه با انتقاد مواجه شد. او تحت فشار بریتانیا به جدایی بحرین رضایت داد، که به زیان تمامیت ارضی ایران بود. تناقض در مواضعش درباره NPT و حمایت از برنامه هستهای رژیم، فقدان استراتژی منسجم او را نشان داد. این اقدامات وجهه ایران را مخدوش کرد و زاهدی را دیپلماتی وابسته جلوه داد.<ref name=":0" /><ref name=":11" /> | عملکرد زاهدی در مذاکرات بحرین و جزایر سهگانه با انتقاد مواجه شد. او تحت فشار بریتانیا به جدایی بحرین رضایت داد، که به زیان تمامیت ارضی ایران بود. تناقض در مواضعش درباره NPT و حمایت از برنامه هستهای رژیم، فقدان استراتژی منسجم او را نشان داد. این اقدامات وجهه ایران را مخدوش کرد و زاهدی را دیپلماتی وابسته جلوه داد.<ref name=":0" /> | ||
<ref name=":11" /> | |||
=== چهرهای منفور در تاریخ ایران === | === چهرهای منفور در تاریخ ایران === | ||
[[پرونده:اردشیر زاهدی؛4.JPG|جایگزین=اردشیر زاهدی|بندانگشتی|اردشیر زاهدی]] | |||
زاهدی به دلیل نقش در کودتای ۲۸ مرداد، فساد، و حمایت از رژیمهای سرکوبگر، چهرهای منفور شد. حامیان پهلوی او را به دلیل حمایت از جمهوری اسلامی سرزنش کردند و مخالفان رژیم، تمجیدش از سلیمانی را محکوم نمودند. این دوگانگی نشاندهنده شخصیتی بود که برای قدرت و ثروت، هر سازشی کرد. اسناد اهدایی او به مؤسسه هوور نمیتواند چهره مخدوش او را پاک کند.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /> | زاهدی به دلیل نقش در کودتای ۲۸ مرداد، فساد، و حمایت از رژیمهای سرکوبگر، چهرهای منفور شد. حامیان پهلوی او را به دلیل حمایت از جمهوری اسلامی سرزنش کردند و مخالفان رژیم، تمجیدش از سلیمانی را محکوم نمودند. این دوگانگی نشاندهنده شخصیتی بود که برای قدرت و ثروت، هر سازشی کرد. اسناد اهدایی او به مؤسسه هوور نمیتواند چهره مخدوش او را پاک کند.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /> | ||