کاربر:Khosro/صفحه تمرین اردشیر زاهدی: تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان            =

| نام              = اردشیر زاهدی

| اندازه تصویر      =

| عنوان تصویر      = اردشیر زاهدی

== مقدمه ==

اردشير زاهدي، زاده ۲۴ مهر ۱۳۰۷ در تهران، از برجسته‌ترین چهره‌های سیاسی دوره پهلوی بود که با نفوذ خانوادگی و پیوند با خاندان سلطنتی، به یکی از بازیگران اصلی سیاست خارجی ایران تبدیل شد. پدرش، فضل‌الله زاهدی، از عوامل کودتای ۲۸ مرداد و نخست‌وزیر وقت، و مادربزرگ مادری‌اش، از خاندان مشيرالدوله، او را از همان ابتدا در حلقه قدرت قرار دادند. زاهدی با تحصیل در رشته کشاورزی در دانشگاه ایالتی یوتا و ورود به دربار پهلوی از طریق ازدواج با شهناز پهلوی، مسیر ترقی را به سرعت پیمود. با این حال، زندگی او با فساد مالی، روابط نامشروع، و تصمیمات سیاسی بحث‌برانگیز گره خورده است. در دهه‌های بعد، حمایت او از برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی و تمجید از قاسم سلیمانی، او را به چهره‌ای مناقشه‌برانگیز و منفور در میان گروه‌های مختلف سیاسی تبدیل کرد. این مقاله با بررسی دقیق زندگی و اقدامات زاهدی، به تحلیل نقش او در تاریخ معاصر ایران و تأثیرات منفی‌اش بر منافع ملی می‌پردازد.<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":5">[https://historydocuments.ir/?page=post&id=2047 نگاهی به اردشیر زاهدی داماد شاه - مرکز بررسی اسناد تاریخی]</ref><ref name=":6">[https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C بیوگرافی اردشیر زاهدی و همسرش شهناز پهلوی - سایت نم‌نمک]</ref>  

== ازدواج با شهناز پهلوی و فساد اخلاقی ==

=== پیوند با خاندان پهلوی ===

=== سفارت در آمریکا و بریتانیا ===

زاهدی در سال‌های ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۰ سفیر ایران در ایالات متحده و از ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۵ سفیر در بریتانیا بود. او به عنوان پل ارتباطی میان محمدرضا شاه و سازمان سیا عمل کرد و سیاست‌های وابسته به غرب را پیش برد. اما اسناد نشان می‌دهند که او از موقعیتش برای کسب ثروت شخصی استفاده کرد. حراج مجموعه شخصی‌اش در سوئیس، شامل آثار هنری و جواهرات میلیونی، نشان‌دهنده انباشت ثروت غیرقانونی اوست. زاهدی در معاملات تجاری و رانت‌های دیپلماتیک دست داشت، که او را به نمادی از فساد رژیم پهلوی تبدیل کرد.<ref name=":0" /><ref name=":8">[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%DA%AF%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA/a-59869320 اردشیر زاهدی، آخرین سفیر ایران در واشینگتن درگذشت - سایت دویچه‌وله]</ref><ref name=":9">[https://iranwire.com/fa/features/136837-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%AC-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%88%DB%8C%DB%8C%D8%B3/ اردشیر زاهدی؛ حراج میلیونی مجموعه شخصی دیپلمات ایرانی در سوییس - سایت ایران وایر]</ref><ref name=":10">[https://hawzah.net/fa/Article/View/107518/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%8C_%DA%86%D9%87%E2%80%8C%D9%82%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%9F خاندان پهلوی، چه‌قدر سرمایه از ایران خارج کردند؟ - سایت حوزه]</ref>  

=== تغییر مواضع در سال‌های پایانی ===

در دهه آخر عمر، زاهدی مواضعی در حمایت از برخی سیاست‌های جمهوری اسلامی اتخاذ کرد که با پیشینه پهلوی‌گرایانه‌اش در تضاد بود. او در مصاحبه‌هایی با بی‌بی‌سی فارسی، از برنامه هسته‌ای ایران دفاع کرد و آن را «حق مسلم» دانست. این اظهارات، که در تضاد با امضای NPT بود، تلاشی فرصت‌طلبانه برای جلب توجه در فضای سیاسی جدید ایران تلقی شد. حمایت او از سیاست‌های منطقه‌ای رژیم، از جمله حضور نظامی در سوریه، خشم فعالان حقوق بشر را برانگیخت و او را به چهره‌ای جنجالی تبدیل کرد.<ref name=":0" /><ref name=":2" />  

== میراث و ارزیابی ==

=== فساد مالی و انباشت ثروت ===

=== چهره‌ای منفور در تاریخ ایران ===

زاهدی به دلیل نقش در کودتای ۲۸ مرداد، فساد، و حمایت از رژیم‌های سرکوبگر، چهره‌ای منفور شد. حامیان پهلوی او را به دلیل حمایت از جمهوری اسلامی سرزنش کردند و مخالفان رژیم، تمجیدش از سلیمانی را محکوم نمودند. این دوگانگی نشان‌دهنده شخصیتی بود که برای قدرت و ثروت، هر سازشی کرد. اسناد اهدایی او به مؤسسه هوور نمی‌تواند چهره مخدوش او را پاک کند.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" />  

== مرگ و واکنش‌ها ==

اردشیر زاهدی در ۲۷ آبان ۱۴۰۰ (۱۸ نوامبر ۲۰۲۱) در ۹۳ سالگی در ویلای شخصی‌اش در مونترو، سوئیس درگذشت. او در سال‌های آخر عمر در انزوای سیاسی و اجتماعی زندگی می‌کرد، اما همچنان با اظهارات جنجالی‌اش در رسانه‌ها حضور داشت. مرگ او در رسانه‌های بین‌المللی و ایرانی بازتاب گسترده‌ای داشت. بی‌بی‌سی و دویچه‌وله به نقش او به عنوان آخرین سفیر پهلوی در آمریکا و داماد شاه اشاره کردند، اما بر حاشیه‌های زندگی‌اش، از جمله فساد و حمایت از سلیمانی، تأکید نمودند. ایران وایر مرگ او را فرصتی برای افشای رازهای بیشتر درباره فساد مالی‌اش، به‌ویژه حراج مجموعه شخصی‌اش، دانست. در ایران، رسانه‌های حکومتی مانند مرکز بررسی اسناد تاریخی، سعی کردند او را به عنوان چهره‌ای ملی‌گرا جلوه دهند، اما این تلاش با انتقاد مخالفان رژیم مواجه شد که زاهدی را خائن به منافع ملی می‌دانستند. فعالان سیاسی و کاربران شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه در X، مرگ او را پایان زندگی یک فرصت‌طلب خواندند که بین رژیم پهلوی و جمهوری اسلامی نوسان کرد. این واکنش‌ها تأییدی بر میراث مخدوش زاهدی بود که تا پایان عمر نتوانست از اتهامات فساد و خیانت رهایی یابد.<ref name=":1" /><ref name=":8" /><ref name=":7" /><ref name=":3" /><ref name=":9" />  

== منابع ==

<references />