فاطمه سلطانی: تفاوت میان نسخهها
Alireza k h (بحث | مشارکتها) انتشار مقاله |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴۷: | خط ۴۷: | ||
| وبگاه = | | وبگاه = | ||
| پانویس = | | پانویس = | ||
|علت مرگ=قتل با ضربات چاقو}}'''فاطمه سلطانی'''، دختر ۱۸ سالهای ساکن اسلامشهر تهران، در تاریخ ۲۸ فروردین ۱۴۰۴ (۱۷ آوریل ۲۰۲۵) توسط پدر ۴۸ سالهاش (خانعلی سلطانی) با ضربات چاقو در نزدیکی محل کارش (یک سالن زیبایی در منطقه اسلامشهر) به قتل رسید.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/983162/%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%B1 دخترکشی در اسلامشهر]</ref> <ref name=":0">[https://news.gooya.com/2025/04/post-97273.php قتل فاطمه سلطانی به دست پدرش]</ref> این جنایت در روز روشن و مقابل چشمان رهگذران رخ داد و ویدئویی از آن در شبکههای اجتماعی منتشر شد که واکنشهای گستردهای را در پی داشت. | |علت مرگ=قتل با ضربات چاقو}}'''فاطمه سلطانی'''، دختر ۱۸ سالهای ساکن اسلامشهر تهران، در تاریخ ۲۸ فروردین ۱۴۰۴ (۱۷ آوریل ۲۰۲۵) توسط پدر ۴۸ سالهاش (خانعلی سلطانی) با ضربات چاقو در نزدیکی محل کارش (یک سالن زیبایی در منطقه اسلامشهر) به قتل رسید.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/983162/%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%B1 دخترکشی در اسلامشهر]</ref> <ref name=":0">[https://news.gooya.com/2025/04/post-97273.php قتل فاطمه سلطانی به دست پدرش]</ref> | ||
این جنایت در روز روشن و مقابل چشمان رهگذران رخ داد و ویدئویی از آن در شبکههای اجتماعی منتشر شد که واکنشهای گستردهای را در پی داشت. | |||
تکرار قتلهایی مانند قتل فاطمه سلطانی نتیجه ترکیبی از قوانین ناکارآمد (مانند معافیت پدر از قصاص)، فقدان حمایتهای پیشگیرانه، و نگرشهای فرهنگی است که خشونت علیه زنان را توجیه یا نادیده میگیرند. اصلاحات قانونی، تقویت زیرساختهای حمایتی، و تغییر نگرشهای اجتماعی از ضروریات کاهش این جنایات هستند. | تکرار قتلهایی مانند قتل فاطمه سلطانی نتیجه ترکیبی از قوانین ناکارآمد (مانند معافیت پدر از قصاص)، فقدان حمایتهای پیشگیرانه، و نگرشهای فرهنگی است که خشونت علیه زنان را توجیه یا نادیده میگیرند. اصلاحات قانونی، تقویت زیرساختهای حمایتی، و تغییر نگرشهای اجتماعی از ضروریات کاهش این جنایات هستند. | ||
| خط ۶۲: | خط ۶۴: | ||
===۱. '''مفهوم «ولی دم» و تأثیر آن بر مجازات'''=== | ===۱. '''مفهوم «ولی دم» و تأثیر آن بر مجازات'''=== | ||
*'''نقص قانونی''': در قوانین کیفری ایران (بر اساس ماده ۳۰۱ و ۳۰۲ قانون مجازات اسلامی)، قتل عمد تحت قصاص قرار میگیرد، اما اگر قاتل پدر یا جد پدری باشد، قصاص اعمال نمیشود و تنها به مجازات تعزیری (معمولاً حبس ۳ تا ۱۰ سال) و پرداخت دیه محکوم میشود. دلیل این امر آن است که پدر بهعنوان «ولی دم» (صاحب خون) مقتول محسوب میشود و عملاً نمیتوان او را به قصاص محکوم کرد، زیرا رضایت ولی دم (خود قاتل) برای اجرای قصاص لازم است.<ref>'''[https://wikihoghoogh.net/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87_%DB%B3%DB%B0%DB%B1_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C ماده ۳۰۱ قانون مجازات اسلامی]'''</ref> <ref>[https://davoudabadi.ir/page/2719306/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-302-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C ماده 302 قانون مجازات اسلامی]</ref> | *'''نقص قانونی''': در قوانین کیفری ایران (بر اساس ماده ۳۰۱ و ۳۰۲ قانون مجازات اسلامی)، قتل عمد تحت قصاص قرار میگیرد، اما اگر قاتل پدر یا جد پدری باشد، قصاص اعمال نمیشود و تنها به مجازات تعزیری (معمولاً حبس ۳ تا ۱۰ سال) و پرداخت دیه محکوم میشود. دلیل این امر آن است که پدر بهعنوان «ولی دم» (صاحب خون) مقتول محسوب میشود و عملاً نمیتوان او را به قصاص محکوم کرد، زیرا رضایت ولی دم (خود قاتل) برای اجرای قصاص لازم است.<ref>'''[https://wikihoghoogh.net/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87_%DB%B3%DB%B0%DB%B1_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C ماده ۳۰۱ قانون مجازات اسلامی]'''</ref> <ref>[https://davoudabadi.ir/page/2719306/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-302-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C ماده 302 قانون مجازات اسلامی]</ref> | ||
*'''پیامد''': این خلأ قانونی باعث میشود که پدران قاتل با مجازاتهای سبکتر مواجه شوند، که بهنوبه خود بازدارندگی کافی برای جلوگیری از چنین جنایتهایی ایجاد نمیکند. بهعنوان مثال، در مواردی مانند قتل رومینا اشرفی (۱۳۹۹) یا فاطمه بریهی (۱۴۰۰)، پدران قاتل به دلیل این قانون از قصاص معاف شدند. | *'''پیامد''': این خلأ قانونی باعث میشود که پدران قاتل با مجازاتهای سبکتر مواجه شوند، که بهنوبه خود بازدارندگی کافی برای جلوگیری از چنین جنایتهایی ایجاد نمیکند. بهعنوان مثال، در مواردی مانند قتل [[رومینا اشرفی]] (۱۳۹۹) یا فاطمه بریهی (۱۴۰۰)، پدران قاتل به دلیل این قانون از قصاص معاف شدند. | ||
*'''چالش سیستمی''': این قانون نهتنها عدالت را برای قربانیان تضعیف میکند، بلکه پیام فرهنگی خطرناکی ارسال میکند که زندگی زنان و دختران در برابر اقتدار پدر/برادر/شوهر ارزش کمتری دارد. | *'''چالش سیستمی''': این قانون نهتنها عدالت را برای قربانیان تضعیف میکند، بلکه پیام فرهنگی خطرناکی ارسال میکند که زندگی زنان و دختران در برابر اقتدار پدر/برادر/شوهر ارزش کمتری دارد. | ||
===۲. '''تعریف محدود «قتل عمد» در قتلهای ناموسی'''=== | ===۲. '''تعریف محدود «قتل عمد» در قتلهای ناموسی'''=== | ||
| خط ۶۸: | خط ۷۰: | ||
*'''پیامد''': چنین تفاسیر قضاییای باعث میشود قاتلان با احکام سبکتر (مثلاً چند سال زندان) مواجه شوند، که بازدارندگی لازم را ندارد و به تکرار این جنایات دامن میزند. | *'''پیامد''': چنین تفاسیر قضاییای باعث میشود قاتلان با احکام سبکتر (مثلاً چند سال زندان) مواجه شوند، که بازدارندگی لازم را ندارد و به تکرار این جنایات دامن میزند. | ||
===۳. '''عدم حمایت قانونی کافی از قربانیان خشونت خانگی'''=== | ===۳. '''عدم حمایت قانونی کافی از قربانیان خشونت خانگی'''=== | ||
*'''نقص سیستمی''': ایران تحت حاکمیت رژیم ولایت فقیه فاقد قوانین جامع و اجرایی برای پیشگیری و مقابله با خشونت خانگی است. قانون «حمایت از خانواده» (مصوب ۱۳۹۱) و سایر مقررات موجود، ابزارهای کافی برای شناسایی، مداخله، یا حمایت از زنان و کودکان در معرض خشونت فراهم نمیکنند. | *'''نقص سیستمی''': ایران تحت حاکمیت [[رژیم ولایت فقیه]] فاقد قوانین جامع و اجرایی برای پیشگیری و مقابله با خشونت خانگی است. قانون «حمایت از خانواده» (مصوب ۱۳۹۱) و سایر مقررات موجود، ابزارهای کافی برای شناسایی، مداخله، یا حمایت از زنان و کودکان در معرض خشونت فراهم نمیکنند. | ||
*'''چالشها''': | *'''چالشها''': | ||
**'''عدم وجود مراکز امن (Safe Houses)''': زنان و دخترانی که از خشونت خانگی فرار میکنند، اغلب جایی برای پناه بردن ندارند و مجبور به بازگشت به محیط خطرناک خانه میشوند. (از جمله [[رومینا اشرفی|قتل رومینا اشرفی]]) <ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1392848/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%B5%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81%DB%8C روایتی اختصاصی از قتل رومینا اشرفی]</ref> | **'''عدم وجود مراکز امن (Safe Houses)''': زنان و دخترانی که از خشونت خانگی فرار میکنند، اغلب جایی برای پناه بردن ندارند و مجبور به بازگشت به محیط خطرناک خانه میشوند. (از جمله [[رومینا اشرفی|قتل رومینا اشرفی]]) <ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1392848/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%B5%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81%DB%8C روایتی اختصاصی از قتل رومینا اشرفی]</ref> | ||