کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین
| علیرضا اعرافی | |
|---|---|
 علیرضا اعرافی | |
| زادروز | ۱۳۳۸ میبد، ایران |
| محل زندگی | میبد (تا ۱۳۴۹)، قم (از ۱۳۴۹ تاکنون) |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات | دروس حوزوی فقه، اصول، فلسفه و تفسیر |
| از دانشگاه | حوزه علمیه قم |
| پیشه | روحانی، فقیه، مدیر حوزوی |
| سالهای فعالیت | دهه ۱۳۶۰ – تاکنون |
| نهاد | حوزه علمیه قم، شورای نگهبان، مجلس خبرگان رهبری، شورای عالی انقلاب فرهنگی، مرکز مدیریت حوزههای علمیه |
| شناختهشده برای | ریاست مرکز مدیریت حوزههای علمیه، عضویت در شورای نگهبان، نایبرئیس مجلس خبرگان رهبری، عضویت در شورای موقت رهبری پس از مرگ علی خامنهای، کنترل ایدئولوژیک آموزش دینی رژیم |
| نقشهای برجسته | عضو فقهای شورای نگهبان (از ۱۳۹۸)، نایبرئیس دوم مجلس خبرگان رهبری، عضو شورای موقت رهبری (از اسفند ۱۴۰۴) |
| شهر خانگی | میبد |
| لقب | آیتالله |
| مخالفان | منتقدان ولایت فقیه، فعالان حقوق بشر |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| آثار | کتابهایی در فقه تربیتی، اجتهاد و تقلید، امر به معروف و نهی از منکر |
| خویشاوندان | محمدابراهیم اعرافی (پدر) |
علیرضا اعرافی (زاده ۱۳۳۸ در میبد یزد)، روحانی تندرو و فقیه شیعه ایرانی است که به عنوان یکی از کلیدیترین مدیران ایدئولوژیک رژیم جمهوری اسلامی شناخته میشود. او هماکنون ریاست مرکز مدیریت حوزههای علمیه کشور و مدیریت حوزه علمیه قم را بر عهده دارد و از تیر ۱۳۹۸ عضو فقهای شورای نگهبان است. اعرافی از خرداد ۱۴۰۳ نایبرئیس دوم مجلس خبرگان رهبری میباشد و پس از کشته شدن علی خامنهای در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴، توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام به عنوان عضو فقیه شورای موقت رهبری (طبق اصل ۱۱۱ قانون اساسی) انتخاب شد.[۱][۲]
اعرافی از چهرههای بلندپایه حوزوی و نزدیک به ساختار قدرت رسمی روحانیت به شمار میرود که سالها حوزههای علمیه را به ابزاری برای تربیت نیروهای وفادار به ولایت فقیه تبدیل کرده است. انتصاب او به شورای موقت رهبری در شرایط بحران پس از مرگ ولی فقیه سابق، نشاندهنده تلاش نظام ولایت فقیه برای حفظ تداوم استبداد و جلوگیری از هرگونه تغییر واقعی است. او که سالها در شورای نگهبان قوانین اصلاحطلبانه را رد کرده و انتخابات را مهندسی کرده، اکنون بخشی از مثلث موقت قدرت (همراه با رئیسجمهور و رئیس قوه قضاییه) است و این انتصاب پرسشهای جدی درباره آینده دیکتاتوری ولایی ایجاد کرده است.
زندگی
علیرضا اعرافی در سال ۱۳۳۸ در شهر میبد استان یزد زاده شد. او در خانوادهای مذهبی و نزدیک به روحانیت سنتی بزرگ شد. پدرش آیتالله محمدابراهیم اعرافی از علمای زاهد و شجاع میبد بود که از دوستان نزدیک روحالله خمینی به شمار میرفت. پدر او سالها پیش از انقلاب ۱۳۵۷ با برپایی نماز جمعه و دعوت مردم به راهپیمایی علیه رژیم پهلوی، نقش محوری در بیداری سیاسی منطقه ایفا کرد و حتی با سلاح در خطبهها شرکت میکرد. مادر اعرافی نیز از دختران شیخ کاظم ملک افضلی اردکانی بود.[۳]
دوران کودکی اعرافی در محیطی مذهبی و مبارزاتی گذشت. او روخوانی قرآن، ادبیات و احکام اولیه را نزد پدر و اساتید محلی آموخت. در سال ۱۳۴۹ (۱۱ سالگی) به قم رفت تا در مرکز اصلی حوزه علمیه شیعه تحصیل کند. این هجرت در شرایطی رخ داد که پدرش به دلیل فعالیتهای ضد شاه تحت فشار بود، اما این حرکت اعرافی را به سرعت در مدار قدرت آینده روحانیت قرار داد. او پس از گذراندن دروس ابتدایی، از سال ۱۳۵۰ دروس حوزوی را آغاز کرد و دوره مقدماتی و سطح را پشت سر گذاشت.[۴] این دوره اولیه زندگی اعرافی را به یکی از وفادارترین مدیران حوزوی رژیم تبدیل کرد. او هیچگاه صدای مخالفی در برابر سرکوبهای رژیم برنیاورد.
تحصیلات حوزوی و اساتید
اعرافی پس از ورود به قم، دروس مقدماتی را نزد اساتید محلی گذراند و سپس به سرعت به دوره سطح رسید. در سال ۱۳۵۶ (۱۸ سالگی) وارد درس خارج فقه و اصول شد. اساتید اصلی او عبارت بودند از شیخ مرتضی حائری یزدی، فاضل لنکرانی، وحید خراسانی و جواد تبریزی. او درس تفسیر قرآن را نزد آمیرزا علی مشکینی و درس هیئت را نزد حسنزاده آملی آموخت. همچنین کتابهای فلسفتنا و اقتصادنا صدر را نزد سید کاظم حائری مطالعه کرد.[۵] اعرافی علاوه بر فقه و اصول، در فلسفه و علوم تربیتی نیز تخصص یافت و بعدها کتابهایی در فقه تربیتی نوشت. این تحصیلات برای خدمت به ولایت فقیه و توجیه سرکوب بود. او در دهه ۱۳۶۰ همزمان با جنگ ایران و عراق، چندین بار به جبهه رفت، اما این حضور بیشتر تبلیغاتی بود تا عملی.
سوابق و مناصب
علیرضا اعرافی یکی از معدود روحانیونی است که همزمان چندین منصب کلیدی در ساختار قدرت جمهوری اسلامی را در اختیار داشته و دارد. سوابق او نشاندهنده صعود تدریجی و سیستماتیک در سلسلهمراتب روحانیت رسمی رژیم است که عمدتاً بر پایه وفاداری مطلق به ولایت فقیه و نزدیکی به بیت رهبری شکل گرفته است.[۶] او امام جمعه قم (از سال ۱۳۹۷)، رئیس مرکز مدیریت حوزههای علمیه کشور (از ۱۳۹۷)، مدیر حوزه علمیه قم، عضو فقهای شورای نگهبان (از ۱۳۹۸)، عضو مجلس خبرگان رهبری، نایبرئیس دوم مجلس خبرگان (از ۱۴۰۳) و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی (از ۱۳۹۰) است. این انباشت قدرت نشاندهنده اعتماد کامل علی خامنهای به او بود. چنین تمرکز قدرتی، زمینهساز فساد و استبداد بیشتر در ساختار روحانیت شده است.
نقش در شورای نگهبان و مهندسی انتخابات
اعرافی از زمان عضویت در شورای نگهبان (تیر ۱۳۹۸)، یکی از سختگیرانهترین فقهای این شورا بوده است. او در رد صلاحیت گسترده کاندیداهای اصلاحطلب و اعتدالی در انتخاباتهای ۱۳۹۸، ۱۴۰۰ و ۱۴۰۴ نقش کلیدی داشت. گزارشهای متعدد نشان میدهد که اعرافی شخصاً در جلسات شورای نگهبان بر «مصلحت نظام» و «ولایت فقیه» تأکید کرده و صلاحیت بسیاری از کاندیداها را رد کرده است.[۷] در انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۰، از رد صلاحیت بیش از ۵۰۰ کاندیدا دفاع کرد و آن را «حفظ سلامت نظام» نامید. مخالفان رژیم این اقدامات را مهندسی انتخابات و حذف رقابت واقعی میدانند. پس از مرگ علی خامنهای، نقش او در شورای نگهبان به اوج رسید و او به عنوان فقیه شورای موقت رهبری انتخاب شد.
مدیریت حوزههای علمیه و تربیت نیروهای ایدئولوژیک
اعرافی از سال ۱۳۹۷ ریاست مرکز مدیریت حوزههای علمیه را بر عهده دارد و حوزهها را به کارخانه تولید نیروهای وفادار به ولایت فقیه تبدیل کرده است. وی دروس «اندیشه ولایت فقیه» و «جهاد تبیین» را اجباری کرد، نظارت امنیتی بر طلاب را افزایش داد و طلاب را به عنوان نیروی کمکی بسیج در اعتراضات به کار گرفت.[۸] منتقدان میگویند این سیاستها حوزه قم را از جایگاه سنتیاش دور کرده و به ابزاری برای سرکوب فکری تبدیل کرده است. او در خطبههای نماز جمعه قم نیز اعتراضات را «فتنه» نامید و خواستار سرکوب شدیدتر شد.
منابع
- ↑ «تشکیل شورای موقت رهبری؛ علیرضا اعرافی کیست؟». ۱ مارس ۲۰۲۶.
- ↑ «علیرضا اعرافی عضو شورای موقت رهبری جمهوری اسلامی شد». ۱ مارس ۲۰۲۶.
- ↑ «علیرضا اعرافی - ویکیپدیا». ۱ مارس ۲۰۲۶.
- ↑ «زندگینامه حجت الاسلام و المسلمین علی رضا اعرافی». ۱ مارس ۲۰۲۶.
- ↑ «علیرضا اعرافی - ویکیپدیا». ۱ مارس ۲۰۲۶.
- ↑ «علیرضا اعرافی - ویکیپدیا». ۱ مارس ۲۰۲۶.
- ↑ «علیرضا اعرافی، عضو شورای موقت رهبری جمهوری اسلامی کیست؟». ۱ مارس ۲۰۲۶.
- ↑ «زندگینامه حجت الاسلام و المسلمین علی رضا اعرافی». ۱ مارس ۲۰۲۶.