مریم لقمانی
| مریم لقمانی | |
|---|---|
 شهید قیام سراسری، مریم لقمانی | |
| زادروز | ۱۳۷۷ مشهد |
| درگذشت | حدوداً ۱۸ دی ۱۴۰۴ بازداشتگاهی در مشهد |
| علت مرگ | مجروح شدن و شکنجه |
| کشفشدن جسد | ۲۶ دی ۱۴۰۴ در سردخانه بهشت رضای مشهد |
| آرامگاه | بهشت رضا، مشهد |
| دین | اسلام |
مریم لقمانی، (متولد ۱۳۷۷، مشهد – درگذشته حدود ۲۵ دی ۱۴۰۴، مشهد) شهروند ۲۷ ساله ساکن مشهد، یکی از جانباختگان اعتراضات سراسری در دیماه ۱۴۰۴ است. او در جریان تجمعات اعتراضی در محدوده بلوار هفت تیر مشهد با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی مجروح و سپس در همان وضعیت بازداشت شد.
مریم لقمانی پس از حدود یک هفته بیخبری و تحمل شرایط سخت بازداشت بدون رسیدگی پزشکی، در بازداشتگاه جان سپرد. پیکر وی با آثار ضربوجرح شدید به خانواده تحویل و تحت تدابیر امنیتی به خاک سپرده شد. ایستادگی مدنی او و نحوه برگزاری مراسم یادبودش، وی را به یکی از نمادهای اعتراضات سال ۱۴۰۴ در شرق کشور تبدیل کرد.
پیشینه و فعالیتهای پیشین
مریم لقمانی در سال ۱۳۷۷ متولد شد و در شهر مشهد زندگی میکرد. او به عنوان یک شهروند دغدغهمند، پیش از حوادث سال ۱۴۰۴ نیز در فعالیتهای مدنی و اعتراضی مشارکت داشت. بر اساس گزارشهای ثبتشده در پایگاههای حقوق بشری، مریم لقمانی پیش از این در جریان اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱، توسط نهادهای امنیتی در مشهد بازداشت شده بود و به مدت دو ماه در توقیف به سر برد. این پیشینه، او را نزد نهادهای امنیتی منطقه به عنوان یک چهره معترضِ شناختهشده قرار داده بود.
مجروح شدن در ۱۸ دی و بازداشت
در شامگاه پنجشنبه ۱۸ دیماه ۱۴۰۴، محدوده میدان و بلوار هفتتیر در منطقه وکیلآباد مشهد شاهد تجمعات گسترده شهروندان معترض بود. مریم لقمانی در این زنجیره اعتراضی حضور داشت که با یورش نیروهای ضدشورش و امنیتی مواجه شد.
نحوهی مجروح شدن
مریم لقمانی از ناحیه پا هدف شلیک مستقیم تفنگهای ساچمهای قرار گرفت. او در آخرین مکالمه کوتاه تلفنی با پدرش، با صدایی آشفته اعلام کرد که هدف گلوله قرار گرفته و به دلیل استنشاق شدید گاز اشکآور، چشمانش قادر به دیدن نیست. پس از این تماس، تلفن همراه او برای همیشه خاموش شد.
محرومیت از درمان
نیروهای ضابط قضایی و امنیتی، به جای انتقال این شهروند مجروح به بیمارستان یا مراکز درمانی، او را با پای خونآلود دستگیر و به یک بازداشتگاه امنیتی نامعلوم در مشهد منتقل کردند.
جان باختن در بازداشتگاه
مریم لقمانی به مدت حدود یک هفته در وضعیت «ناپدیدسازی قهری» قرار داشت و پیگیریهای مداوم خانوادهاش در دادسرا، زندان مرکزی و بازداشتگاههای اطلاعات مشهد بینتیجه ماند. طبق مستندات میدانی، مریم لقمانی به دلیل جراحت ناشی از گلوله، عفونت زخم و اعمال فشارهای جسمی و روانی حین بازجویی، تاب نیاورد و در حدود ۲۵ دیماه ۱۴۰۴ در بازداشتگاه جان سپرد.
در تاریخ ۲۶ دیماه، نهادهای امنیتی طی تماسی با خانواده، از آنها خواستند برای شناسایی پیکر به سردخانه آرامستان بهشت رضای مشهد مراجعه کنند.
شواهد عینی شکنجه
منابع نزدیک به خانواده و گزارشهای ناظران حقوق بشر تأیید کردهاند که آثار ضربوجرح شدید، دندانهای شکسته، کبودیهای وسیع و صدمات جدی در ناحیه گلو و صورت بر پیکر او مشهود بوده است که حکایت از رفتار خشن مأموران در زمان بازداشت دارد.
خاکسپاری و مراسم چهلم
پیکر مریم لقمانی در تاریخ ۲۷ دیماه ۱۴۰۴، تحت نظارت مأموران لباسشخصی و با اخذ تعهد از خانواده مبنی بر سکوت خبری، در آرامستان بهشت رضای مشهد به خاک سپرده شد. با وجود خفقان امنیتی، مراسم چهلم وی در روز ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ در بلوک ۶۷ آرامستان بهشت رضا برگزار شد.
این مراسم به یک کنش مدنی تبدیل گردید؛ حاضران و خانواده او با پرهیز از مناسک سنتی و مذهبی رایج حکومتی، موسیقیهای مورد علاقه مریم را بر سر مزارش پخش کردند و یاد او را به عنوان دختری آزادیخواه گرامی داشتند. تصاویر و ویدئوهای این مراسم به سرعت در شبکههای اجتماعی بازتاب یافت.[۱][۲]
منابع
- ↑ مریم لقمانی - جاویدان ایران
- ↑ منابع محلی