کاربر:Hamidreza/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ویراستار نهایی مقاله قبل از انتشار
Hamidreza (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''درحال ویرایش'''
'''درحال ویرایش'''
{{جعبه زندگینامه
{{جعبه اطلاعات شخصیت
|نام_شخص=مهدی ضیایی
|نام        =سید اسماعیل خطیب
|تصویر=مهدی ضیایی.jpg
|تصویر     = [[پرونده:اسماییل خطیب وزیر اطلاعات .jpg]]
|عرض_تصویر=260px
|توضیحات    =سید اسماعیل خطیب
|توضیح_تصویر=شهید قیام سراسری، مهدی ضیایی
|سری        =
|تاریخ_تولد=
|اولین_حضور =
|محل_تولد=
|آخرین_حضور =
|تاریخ_مرگ=
|هدف        =
|ملیت=ایرانی
|ساخته_شده_توسط=
|محل_مرگ=بندرعباس
|ایفای_نقش_توسط=وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی در دوران رئیسی و پزشکیان(۱۴۰۰–۱۴۰۴)-مدیریت اطلاعات قم-حفاظت اطلاعات قوه قضائیه-معاون وزیر اطلاعات و جانشین-
|مدفن=
|قسمت‌ها      =
|علت مرگ=شلیک مستقیم نیروهای سرکوبگر حکومتی به قفسه سینه و ریه
 
|شناخته‌شده برای=شهید اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴
|لقب        = ری‌شهری
|همسر=
|نام_مستعار =
|والدین=
|نوع        =
|تاریخ تولد=۱۳۸۷
|جنسیت      =
|تاریخ مرگ=۱۹دی ۱۴۰۴
|سن        =
|تاریخ_تولد =۱۳۴۰
|تاریخ_مرگ  = ۲۷اسفند ۱۴۰۴
|ویژگی      =
|شغل        =
|عنوان      =
|callsign  =  
|خانواده    =  
|همسر        =
|significantother=
|فرزند      =
|خویشاوند  =
|آدرس      =
|مذهب        =مسلمان
|ملیت       =
|lbl21      =
|data21    =
|lbl22      =
|data22    =
|lbl23      =
|data23    =
|lbl24      =
|data24    =
|lbl25      =
|data25    =
|extra-hdr  =
|lbl31      =
|data31    =  
|lbl32      =  
|data32    =  
|lbl33      =  
|data33    =  
|lbl34      =  
|data34    =  
|lbl35      =  
|data35    =  
}}
}}
'''مهدی ضیایی،''' (زاده ۱۳۸۷، جان‌باخته ۱۹ دی ۱۴۰۴، بندرعباس)، نوجوان ۱۷ ساله ساکن بندرعباس بود که بر اثر شلیک نیروهای امنیتی و تأخیر در انتقال به بیمارستان جان خود را از دست داد.


== روز واقعه و نحوه مرگ ==
== سید اسماعیل خطیب (۱۳۴۰–۱۴۰۴ ه‍.ش / ۱۹۶۱–۲۰۲۶ م) ==
شامگاه ۱۹ دی ۱۴۰۴، مهدی ضیایی به‌همراه یکی از همکلاسی‌های خود سوار یک خودرو در خیابان شلمچه بندرعباس بود. مأموران به خودرو دستور ایست دادند، اما آن‌ها به‌دلیل ترس‌ از دستگیر شدن خودرو را متوقف نکرده و ماموران سرکوبگر هم با گلوله جنگی به‌ آن‌ها شلیک کردند. در پی این اقدام یک گلوله به‌ناحیه قفسه سینه و ریه مهدی اصابت کرد.
'''سید اسماعیل خطیب'''، روحانی، سیاستمدار و مقام ارشد اطلاعاتی جمهوری اسلامی ایران بود که از شهریور ۱۴۰۰ تا زمان کشته‌شدنش در ۲۶ اسفند ۱۴۰۴، سمت '''وزیر اطلاعات''' را بر عهده داشت. او به عنوان یکی از چهره‌های نزدیک به سپاه پاسداران و بیت رهبری شناخته می‌شد و نقش کلیدی در برخورد با [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]] و [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|۱۴۰۴]] ایفا کرد.


راننده خودرو به‌جای انتقال فوری مهدی به‌بیمارستان، او را ابتدا به‌خانه رساند که این امر موجب تأخیر در دریافت کمک پزشکی شد. ساعتی بعد، والدین او وی را به‌بیمارستان
=== زندگی‌نامه و تحصیلات ===
خطیب در سال ۱۳۴۰ در شهر قائنات (استان خراسان جنوبی فعلی) به دنیا آمد. وی از جوانی وارد حوزه‌های علمیه شد و تحصیلات حوزوی خود را در مشهد، قم و نجف‌آباد پیگیری کرد و به درجه اجتهاد رسید. او از شاگردان اساتیدی چون لطف‌الله صافی گلپایگانی بود و در دهه ۱۳۶۰ به عضویت جامعه روحانیت مبارز درآمد. خطیب در همان


محمدی بندرعباس منتقل کردند، اما بر اثر شدت جراحت و تأخیر در درمان، تلاش‌ها برای نجات جان او بی‌نتیجه ماند و مهدی به‌شهادت رسید.<ref name=":0">[https://www.iranintl.com/202602074071 مهدی ضیایی؛ کودکی که هدف گلوله قرار گرفت و به دلیل نرسیدن به بیمارستان جان باخت-اینترنشنال]</ref><ref name=":1">[https://www.iranintl.com/202602071638 مهدی ضیایی، نوجوان ۱۷ ساله پس از شلیک گلوله به دلیل نرسیدن به بیمارستان جان باخت-اینترنشنال]</ref>
سال‌ها به فعالیت‌های سیاسی-اطلاعاتی روی آورد و همکاری نزدیکی را با نهادهای امنیتی آغاز کرد.<ref name=":0">[https://www.bbc.com/persian/articles/cx2r2qzrvz8o کشته شدن بالاترین مقام امنیتی دولت؛ سوابق اطلاعاتی اسماعیل خطیب چه بود؟-بی‌بی‌سی]</ref><ref name=":1">[https://sarkoobgaran.com/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%AE%D8%B7%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%A8%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D9%82%D8%B6%D8%A7%D9%86/ سیداسماعیل خطیب از سرکوبگران و ناقضان حقوق بشر مردم ایران-سرکوبگران]</ref>


== واکنش‌ها و فشارهای امنیتی بر خانواده ==
=== سوابق شغلی و فعالیت‌های اطلاعاتی ===
در بیمارستان پدر مهدی ضیایی نسبت به شلیک نیروهای امنیتی و نحوه برخورد آنان اعتراض کرد که با واکنش تند مأموران روبه‌رو شد. مادر او نیز تهدید شده است که در صورت ادامه اعتراض‌ها، پدر بازداشت خواهد شد، امری که نشان‌دهنده فشار امنیتی بر خانواده در جریان رسیدگی به پرونده مرگ فرزندشان است.<ref name=":0" /><ref name=":1" />


با وجود این فشارها، خانواده اعلام کرده‌اند که اجازه انتشار گواهی فوت را داده‌اند تا چگونگی مرگ او در افکار عمومی مستند شود. اما روند رسمیِ پیگیری حقوقی ماجرا با محدودیت‌ها و موانع جدی روبه‌رو بوده است.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
* '''مدیریت اطلاعات قم (دهه ۱۳۷۰):''' خطیب به عنوان مسئول اداره کل اطلاعات استان قم منصوب شد و در نظارت بر حوزه‌های علمیه و کنترل فعالیت‌های روحانیون منتقد نقش داشت؛ وی همچنین در ماجرای حصر [[حسینعلی منتظری]] دخیل بود.
* '''حفاظت اطلاعات قوه قضائیه (۱۳۹۱–۱۳۹۸):''' وی پیش از رسیدن به مقام وزارت، ریاست مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضائیه را بر عهده داشت.
* '''معاون وزیر و جانشینی (۱۳۹۸–۱۴۰۰):''' به عنوان جانشین وزیر اطلاعات، بر امنیت داخلی تمرکز کرد و در سرکوب [[اعتراضات آبان ۱۳۹۸]] مشارکت داشت.
* '''وزارت اطلاعات (۱۴۰۰–۱۴۰۴):''' او با کسب رأی اعتماد از مجلس، جایگزین محمود علوی شد و در کابینه ابراهیم رئیسی و دولت بعدی حضور داشت. دوره وزارت او با [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]] (پس از مرگ مهسا امینی) همزمان بود.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":1" />


مهدی ضیایی، به‌عنوان نوجوان و دانش‌آموزی که در بستر [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]] با اقدام سرکوبگرانه نیروهای امنیتی مواجه‌شده و در حافظه اعتراضی و روایت‌های مردمی، از او با نام «شهید» یاد می‌شود.
=== نقش در رویدادهای کلیدی ===
خطیب در مدیریت سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱–۱۴۰۲، بازداشت فعالان سیاسی و اجرای عملیات‌های سایبری علیه مخالفان نقش برجسته‌ای داشت. او از حامیان «[[گشت ارشاد]]» و اجرای طرح‌های سختگیرانه امنیتی و اجتماعی بود و در اواخر دوران مسئولیتش، بارها درباره «نفوذ» سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه هشدار داده بود. در سطح بین‌المللی نیز تقابل اطلاعاتی با اسرائیل و ایالات متحده را در اولویت برنامه‌های خود قرار داد.<ref name=":0" />


نام او در فهرست [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|جانباختگان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴]] در ردیف ۱۷۶۷ به‌ثبت رسیده‌است.
== کشته شدن ==
در بامداد ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ (۱۷ مارس ۲۰۲۶)، اسماییل خطیب در حمله هوایی منتسب به اسرائیل به منزلش در تهران کشته شد. این حمله بخشی از موج عملیات تلافی‌جویانه اسرائیل پس از تنش‌های اخیر بود و همزمان با هدف قرار گرفتن مقاماتی چون علی لاریجانی رخ داد. وزیر دفاع اسرائیل، یسرائیل کاتز، مرگ او را تأیید کرد، در حالی که روز بعد خبرگزاری تسنیم این خبر را تایید نمود.<ref>[https://vista.ir/n/tasnimnews/ych7a اژه‌ای: خون شهید خطیب دامن صهیونیست‌ها و آمریکا را خواهد گرفت - تسنیم]</ref><ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/27/3544072/%d8%a7%da%98%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d9%86-%d8%b4%d9%87%db%8c%d8%af-%d8%ae%d8%b7%db%8c%d8%a8-%d8%af%d8%a7%d9%85%d9%86-%d8%b5%d9%87%db%8c%d9%88%d9%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%87%d8%a7-%d9%88-%d8%a2%d9%85%d8%b1%db%8c%da%a9%d8%a7-%d8%b1%d8%a7-%d8%ae%d9%88%d8%a7%d9%87%d8%af-%da%af%d8%b1%d9%81%d8%aa اژه‌ای: خون شهید خطیب دامن صهیونیست‌ها و آمریکا را خواهد گرفت-تسنیم]</ref><ref>[https://www.radiozamaneh.com/882911/ اسرائیل اعلام کرد وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی را کشته است-رادیوزمانه]</ref><ref name=":0" /><ref>[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%AE%D8%B7%DB%8C%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF رویترز به‌نقل از وزیر دفاع اسراییل: اسماعیل خطیب کشته شد-سازمان مجاهدین خلق ایران]</ref><ref>[https://news.mojahedin.org/i/%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%AE%D8%B7%DB%8C%D8%A8-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%A3%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF پزشکیان کشته شدن اسماعیل خطیب وزیر اطلاعات را تأیید کرد-سازمان مجاهدین خلق]</ref>​


== منابع ==
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۸ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۰۶

درحال ویرایش

سید اسماعیل خطیب
سید اسماعیل خطیب
ایفای نقش توسط وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی در دوران رئیسی و پزشکیان(۱۴۰۰–۱۴۰۴)-مدیریت اطلاعات قم-حفاظت اطلاعات قوه قضائیه-معاون وزیر اطلاعات و جانشین-
لقبری‌شهری
تاریخ تولد۱۳۴۰
تاریخ مرگ۲۷اسفند ۱۴۰۴
مذهبمسلمان

سید اسماعیل خطیب (۱۳۴۰–۱۴۰۴ ه‍.ش / ۱۹۶۱–۲۰۲۶ م)

سید اسماعیل خطیب، روحانی، سیاستمدار و مقام ارشد اطلاعاتی جمهوری اسلامی ایران بود که از شهریور ۱۴۰۰ تا زمان کشته‌شدنش در ۲۶ اسفند ۱۴۰۴، سمت وزیر اطلاعات را بر عهده داشت. او به عنوان یکی از چهره‌های نزدیک به سپاه پاسداران و بیت رهبری شناخته می‌شد و نقش کلیدی در برخورد با اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ ایفا کرد.

زندگی‌نامه و تحصیلات

خطیب در سال ۱۳۴۰ در شهر قائنات (استان خراسان جنوبی فعلی) به دنیا آمد. وی از جوانی وارد حوزه‌های علمیه شد و تحصیلات حوزوی خود را در مشهد، قم و نجف‌آباد پیگیری کرد و به درجه اجتهاد رسید. او از شاگردان اساتیدی چون لطف‌الله صافی گلپایگانی بود و در دهه ۱۳۶۰ به عضویت جامعه روحانیت مبارز درآمد. خطیب در همان

سال‌ها به فعالیت‌های سیاسی-اطلاعاتی روی آورد و همکاری نزدیکی را با نهادهای امنیتی آغاز کرد.[۱][۲]

سوابق شغلی و فعالیت‌های اطلاعاتی

  • مدیریت اطلاعات قم (دهه ۱۳۷۰): خطیب به عنوان مسئول اداره کل اطلاعات استان قم منصوب شد و در نظارت بر حوزه‌های علمیه و کنترل فعالیت‌های روحانیون منتقد نقش داشت؛ وی همچنین در ماجرای حصر حسینعلی منتظری دخیل بود.
  • حفاظت اطلاعات قوه قضائیه (۱۳۹۱–۱۳۹۸): وی پیش از رسیدن به مقام وزارت، ریاست مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضائیه را بر عهده داشت.
  • معاون وزیر و جانشینی (۱۳۹۸–۱۴۰۰): به عنوان جانشین وزیر اطلاعات، بر امنیت داخلی تمرکز کرد و در سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ مشارکت داشت.
  • وزارت اطلاعات (۱۴۰۰–۱۴۰۴): او با کسب رأی اعتماد از مجلس، جایگزین محمود علوی شد و در کابینه ابراهیم رئیسی و دولت بعدی حضور داشت. دوره وزارت او با اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ (پس از مرگ مهسا امینی) همزمان بود.[۱][۲][۲]

نقش در رویدادهای کلیدی

خطیب در مدیریت سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱–۱۴۰۲، بازداشت فعالان سیاسی و اجرای عملیات‌های سایبری علیه مخالفان نقش برجسته‌ای داشت. او از حامیان «گشت ارشاد» و اجرای طرح‌های سختگیرانه امنیتی و اجتماعی بود و در اواخر دوران مسئولیتش، بارها درباره «نفوذ» سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه هشدار داده بود. در سطح بین‌المللی نیز تقابل اطلاعاتی با اسرائیل و ایالات متحده را در اولویت برنامه‌های خود قرار داد.[۱]

کشته شدن

در بامداد ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ (۱۷ مارس ۲۰۲۶)، اسماییل خطیب در حمله هوایی منتسب به اسرائیل به منزلش در تهران کشته شد. این حمله بخشی از موج عملیات تلافی‌جویانه اسرائیل پس از تنش‌های اخیر بود و همزمان با هدف قرار گرفتن مقاماتی چون علی لاریجانی رخ داد. وزیر دفاع اسرائیل، یسرائیل کاتز، مرگ او را تأیید کرد، در حالی که روز بعد خبرگزاری تسنیم این خبر را تایید نمود.[۳][۴][۵][۱][۶][۷]

منابع