کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ایجاد صفحه تمرین تظاهرات بروکسل
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۹۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
در تاریخ ۱۵ شهریور ۱۴۰۴ (۶ سپتامبر ۲۰۲۵)، شهر بروکسل، پایتخت بلژیک، به یکی از مهم‌ترین صحنه‌های سیاسی ایرانیان خارج از کشور تبدیل شد. هزاران ایرانی آزاده از سراسر اروپا و سایر کشورها گردهم آمدند تا در یکی از بزرگ‌ترین تظاهرات اپوزیسیون دموکراتیک ایران، صدای مخالفت خود را با دیکتاتوری مذهبی حاکم در تهران به گوش جهانیان برسانند. این گردهمایی نه‌تنها یک تجمع اعتراضی بلکه یک نمایش قدرت، انسجام و امید برای آینده‌ای دموکراتیک بود.
{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی
 
|نام رویداد=لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا
فضای تظاهرات، آمیخته‌ای از '''اشک و لبخند، خشم و امید، و هیجان و اعتماد''' بود. رنگین‌کمان پرچم‌های شیر و خورشیدنشان، نماد تاریخی ایران، در دستان هزاران شرکت‌کننده به اهتزاز درآمد و خیابان‌های بروکسل را در یک روز به صحنه‌ای از اتحاد و همبستگی ایرانیان بدل کرد. صدای طبل‌ها و مارش‌های حماسی در فضا طنین‌انداز بود و سرود ملی «ای ایران» بارها همخوانی شد؛ سرودی که به‌عنوان نماد مقاومت و هویت ملی در قلب شرکت‌کنندگان جای داشت.
|تصویر=لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا.jpg
 
|عرض تصویر=
=== اشرف۳ و آغاز رسمی گردهمایی ===
|توضیح تصویر=نماد سپاه پاسداران با علامت تروریستی در کنار پرچم اتحادیه اروپا (تصویر نمادین)
آغاز رسمی مراسم با معرفی '''اشرف۳'''، مقر سازمان مجاهدین خلق ایران در آلبانی، همراه بود. حضور نمادین اشرف۳ به‌عنوان تجسم مقاومت سازمان‌یافته علیه استبداد دینی و یادآور مسیر پرفرازونشیب مجاهدین خلق، نقطه عطفی در شروع گردهمایی به شمار آمد. شعارهای جمعیت همچون «خلق جهان بداند مسعود رهبر ماست» و «حاضر، حاضر تا پایان» بارها تکرار شد و فضای بروکسل را در تسخیر خود گرفت.
|عناوین دیگر=قرار دادن [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا
 
|عاملان=اتحادیه اروپا (شورای امور خارجه ۲۷ کشور عضو)، پارلمان اروپا، [[مریم رجوی]] و [[شورای ملی مقاومت ایران]] (کمپین و درخواست‌دهندگان اصلی)
=== بازتاب فعالیت‌های کانون‌های شورشی ===
|مکان=بروکسل، بلژیک (مقر شورای امور خارجه اتحادیه اروپا)
یکی از بخش‌های مهم مراسم، نمایش فعالیت‌های '''کانون‌های شورشی''' در داخل ایران بود. این کانون‌ها، که به‌عنوان شاخه‌های عملیاتی مقاومت شناخته می‌شوند، در سال‌های اخیر نقش مهمی در ایجاد فضای اعتراضی در شهرهای مختلف ایران ایفا کرده‌اند. تصاویر و فیلم‌هایی از رژه‌های آنان در تهران، اصفهان، مشهد و بلوچستان پخش شد؛ رژه‌هایی که با لباس‌های متحدالشکل و در روز روشن برگزار شده بود. این نمایش، در میان حاضران، شور و شوقی دوچندان آفرید و نشان داد که مبارزه تنها به خارج از مرزها محدود نمی‌شود، بلکه در درون ایران تپنده و زنده است.
|زمان=۹ بهمن ۱۴۰۴ – ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (تصمیم سیاسی و اعلام رسمی)
 
|نتیجه=قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست تروریستی اتحادیه اروپا، مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای سپاه، هم‌ردیف شدن با گروه‌هایی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله؛ فراخوان به اقدامات بیشتر مانند تعطیلی سفارت‌ها و انحلال سپاه
=== مسعود رجوی: ققنوس مقاومت ===
}}
پخش گزیده‌ای از سخنان '''مسعود رجوی'''، رهبر تاریخی سازمان مجاهدین خلق، از لحظات مهم گردهمایی بود. او در بخشی از پیام خود به مقاومت مستمر مجاهدین در طول شصت سال گذشته اشاره کرد و گفت:
'''لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا'''، به تصمیم رسمی شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اشاره دارد که [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (IRGC) را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. این اقدام پس از سال‌ها کمپین‌های [[شورای ملی مقاومت ایران]] و فشارهای پارلمان اروپا، در پاسخ به سرکوب گسترده اعتراضات داخلی ایران و نقش سپاه در صدور تروریسم صورت گرفت. سپاه، به‌عنوان ارگان محوری رژیم ولایت فقیه، مسئول جنایات علیه بشریت، نسل‌کشی و جنگ‌افروزی خوانده شد و لیست‌گذاری آن گامی تعیین‌کننده برای پایان مماشات و حمایت از مقاومت مردم ایران محسوب می‌شود.<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 خانم مریم رجوی: لیست‌گذاری سپاه پاسداران]</ref><ref name=":2">[https://article.mojahedin.org/i/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 مقاومت ایران: از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران]</ref>
 
== شرح جزئیات ==
«نسل حنیف ققنوس‌وار دوباره از خاکستر خودش چندباره هفت‌باره و هفتاد باره از خاکستر خودش زنده شد. پس یک حقیقت تابناک آرمانی و واقعیت شعله‌ور مبارزاتی مستمراً و پیوسته در دریای خون و در بحبوحه توفان‌ها خودش را به اثبات رسانده و مدعیان را بور و خوار و نزار بر جای خودش گذاشته است».
در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۹ بهمن ۱۴۰۴)، اتحادیه اروپا در یک تصمیم تاریخی، [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (IRGC) را به‌طور رسمی در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار داد. این اقدام، که با اجماع کامل وزرای امور خارجه ۲۷ کشور عضو در شورای امور خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شد، پاسخی مستقیم به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، کشتار هزاران معترض و جنایات علیه بشریت توسط سپاه بود. [[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]]، این تصمیم را «پاسخ مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین» خواند و تأکید کرد که سپاه ارگان محوری سرکوب، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی است که باید از سه دهه پیش لیست‌گذاری می‌شد. او خواستار تکمیل این اقدام با تعطیلی سفارت‌های رژیم، اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه، قطع شریان‌های مالی رژیم و به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شد. پیش از این، ایالات متحده (۲۰۱۹)، کانادا (۲۰۲۴) و استرالیا سپاه را تروریستی شناخته بودند. فشارهای پارلمان اروپا، قطعنامه‌های متعدد (مانند قطعنامه ژانویه ۲۰۲۶)، کمپین‌های گسترده [[شورای ملی مقاومت ایران]] و افشاگری‌های مقاومت ایران نقش کلیدی در این تغییر داشت. این فهرست‌گذاری سپاه را هم‌تراز با گروه‌های تروریستی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار داد و عواقب عملی مانند مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای آن را به همراه داشت. مقاله مقاومت ایران بر انحلال کامل سپاه تأکید دارد و آن را تقاضای مردم ایران می‌داند، مشابه انحلال ساواک شاه. این تصمیم نماد پایان سیاست مماشات اروپا با رژیم ایران، حمایت از مبارزه مردم ایران برای آزادی و برقراری جمهوری دموکراتیک مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر است.<ref name=":0" /><ref name=":1">[https://x.com/Maryam_Rajavi_P/status/2016911003196276990?s=20 پست مریم رجوی در X درباره لیست‌گذاری سپاه پاسداران]</ref><ref name=":2" /><ref name=":3">[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/eu-formally-designates-irans-irgc-as-a-terrorist-organization EU Officially Designates Iran's IRGC as a Terrorist Organization]</ref><ref name=":4">[https://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2019/04/290963.htm Designation of the Islamic Revolutionary Guard Corps]</ref>
 
==زمینه تاریخی و تلاش‌های مقاومت ایران==
این بیان شاعرانه و استعاری، تصویر روشنی از هویت مبارزاتی مجاهدین خلق ترسیم می‌کرد: سازمانی که با وجود سرکوب‌ها، قتل‌عام‌ها و شکنجه‌های بی‌شمار، بارها توانسته است از دل خاکستر برخیزد و ادامه حیات دهد.
تلاش برای لیست‌گذاری سپاه ریشه در تأسیس آن توسط خمینی در ۱۳۵۸ دارد. سپاه به‌عنوان نیروی سرکوبگر داخلی و صادرکننده تروریسم، از همان ابتدا در کشتارهای ترکمن‌صحرا، کردستان و خوزستان نقش داشت. طبق اساسنامه سپاه (مصوب ۱۳۶۰)، آن زیر فرمان مستقیم ولی فقیه قرار دارد و وظیفه حفظ و گسترش نظام ولایت فقیه را بر عهده دارد. مقاومت ایران، از جمله [[مسعود رجوی]]، از دهه‌ها پیش انحلال سپاه را مطالبه می‌کرد. در ۲۵ مرداد ۱۳۹۹، مسعود رجوی نخستین بار ضرورت «انحلال سپاه» را مطرح کرد و در ۳ خرداد ۱۴۰۱، در پیامی با عنوان «انحلال سپاه پاسداران خواست مردم و مقاومت ایران»، تأکید کرد که سپاه نیروی محوری سرکوب و ابزار حفظ دیکتاتوری مذهبی است و لیست‌گذاری کافی نیست؛ باید منحل شود.<ref name=":2" />
 
کمپین لیست‌گذاری در سطح بین‌المللی توسط [[شورای ملی مقاومت ایران]] پیگیری شد. ایالات متحده در آوریل ۲۰۱۹ سپاه را به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی (FTO) معرفی کرد – اولین بار برای یک نیروی نظامی رسمی یک کشور. کانادا در ژوئن ۲۰۲۴ این اقدام را تکرار کرد. در اتحادیه اروپا، بحث‌ها از ۲۰۱۷ شدت گرفت، اما موانع حقوقی (سپاه بخشی از ساختار دولتی ایران) و نگرانی‌های دیپلماتیک (مانند مذاکرات هسته‌ای) مانع بود. پارلمان اروپا در قطعنامه‌های متعدد، از جمله ژانویه ۲۰۲۳ و ۲۰۲۶، خواستار لیست‌گذاری شد.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5">[https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-10-2026-0023_EN.html Resolution on the situation in Iran]</ref>
در بخش دیگری از پیام، رجوی به '''شصتمین سالگرد تأسیس سازمان''' اشاره کرد و آن را نقطه‌ای تاریخی برای اثبات پایداری و اصالت مقاومت دانست. او گفت:
==نقش کلیدی مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران در کمپین لیست‌گذاری==
 
[[مریم رجوی]] از دهه‌های گذشته، لیست‌گذاری سپاه پاسداران را یکی از مطالبات اصلی مقاومت ایران معرفی کرده بود. او بارها در سخنرانی‌های خود در پارلمان اروپا، کنفرانس‌های بریتانیا، آمریکا و سایر کشورها تأکید کرد که سپاه نه تنها نیروی نظامی، بلکه «ارگان محوری سرکوب داخلی، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی» است و بدون لیست‌گذاری آن، هیچ سیاست مؤثری در قبال رژیم ایران ممکن نیست. در پیام ویژه خود به مناسبت تصمیم اتحادیه اروپا (منتشرشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶)، مریم رجوی نوشت:«لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا پاسخی مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین ایران است. این تصمیم دیرهنگام اما ضروری بود. سپاه پاسداران از سه دهه پیش باید در فهرست تروریستی قرار می‌گرفت. این اقدام گامی تعیین‌کننده در جهت پایان مماشات با رژیم آخوندی و حمایت از مردم ایران برای سرنگونی است.»او در ادامه، خواستار اقدامات تکمیلی شد:
«در آن روز بیشتر و بیشتر مشخص خواهد شد برای خلق و تاریخ و میهن که چه کسی ماندگار و پابرجا که بود و چه نیروهایی مانند کف روی آب نابود شدند».
تعطیلی سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های رژیم در اروپا
 
اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه از خاک اروپا
این سخنان، به‌ویژه در شرایطی که بسیاری از جریان‌های سیاسی در ایران در طول دهه‌ها رنگ باخته یا محو شده‌اند، بار معنایی ویژه‌ای داشت. بازپخش این سخنان در بروکسل، به‌منزله یادآوری این واقعیت بود که مقاومت سازمان‌یافته هنوز هم نقشی کلیدی در آینده ایران ایفا می‌کند.
قطع شریان‌های مالی رژیم
 
به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم
=== مریم رجوی: جرم‌های بزرگ مجاهدین ===
[[شورای ملی مقاومت ایران]] نیز کمپین گسترده‌ای را از سال‌ها پیش راه‌اندازی کرد. این شورا با ارائه اسناد و شواهد جنایات سپاه (از جمله نقش در قتل‌عام ۱۳۶۷، سرکوب اعتراضات ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، و صدور تروریسم به اروپا) فشار بر پارلمان اروپا و دولت‌های عضو را افزایش داد. قطعنامه‌های پارلمان اروپا در ژانویه ۲۰۲۳، اکتبر ۲۰۲۴ و ژانویه ۲۰۲۶ مستقیماً نتیجه این کمپین‌ها بودند و خواستار لیست‌گذاری فوری سپاه شدند.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />
سخنرانی '''مریم رجوی'''، رئیس‌جمهور منتخب شورای ملی مقاومت ایران، از نقاط اوج گردهمایی بود. او با لحنی پرقدرت و خطابی مستقیم به حاکمان ایران گفت:
==دلایل تصمیم اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۶==
 
[[پرونده:کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا.jpg|جایگزین=کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا|بندانگشتی|'''کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا''']]
«به آخوندها می‌گوییم: بی‌دادگاهی‌تان علیه مجاهدین را به‌جای هر دو هفته یک بار، هر روز برگزار کنید. چرا که جرم‌های مجاهدین در مقابله با رژیم آخوندی بی‌شمار است!».
تصمیم نهایی در نشست شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتخاذ شد. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، پس از نشست اعلام کرد:«سرکوب نمی‌تواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را بکشد، در حال نابودی خود است. سپاه پاسداران نقش محوری در این جنایات دارد.»اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز این اقدام را «بسیار دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد. دلایل اصلی عبارت بودند از:
 
سرکوب خونین اعتراضات سراسری پس از کشته شدن مهسا امینی و ادامه خیزش‌های ۱۴۰۴–۱۴۰۵
او سپس «جرم‌های» مجاهدین را برشمرد:
کشتار صدها معترض در ژانویه ۲۰۲۶ و نقش مستقیم سپاه در تیراندازی به معترضان
 
افشای نقش سپاه در برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های تروریستی نیابتی در منطقه (حزب‌الله، حماس، حوثی‌ها)
* «این جرم است که به قانون اساسی ولایت فقیه قاطعانه نه گفتند.»
تهدید امنیت اروپا از طریق فعالیت‌های جاسوسی و ترور مخالفان ایرانی در خاک اروپا
* «جرمشان این است که دین‌فروشی تحت نام اسلام را افشا کردند.»
فرانسه و اسپانیا که پیش‌تر مخالف بودند، پس از فشارهای داخلی و شواهد جدید، در روزهای پایانی به اجماع پیوستند. این تصمیم با استناد به مقررات مبارزه با تروریسم اتحادیه اروپا (Regulation (EU) 2017/1509) اتخاذ شد.<ref name=":3" /><ref name=":6">[https://www.euronews.com/my-europe/2026/01/29/eu-agrees-to-designate-irans-revolutionary-guard-corps-as-terrorist-group EU agrees to designate Iran's Revolutionary Guard Corps as terrorist group]</ref>
* «جرمشان این است که شعار فتح قدس از طریق کربلا را به رسوایی کشاندند.»
==عواقب عملی لیست‌گذاری==
* «جرمشان این است که در جنگ ضدمیهنی خمینی با عراق پرچم صلح و آزادی برافراشتند و ماشین جنگی خمینی را شکست دادند.»
لیست‌گذاری سپاه پاسداران عواقب فوری و گسترده‌ای داشت، شامل:
* «جرمشان این است که با افشای مستمر برنامه بمب‌سازی اتمی، نگذاشتند فاشیسم دینی به بمب اتمی دست پیدا کند.»
مسدود شدن دارایی‌ها: تمام دارایی‌های شناخته‌شده سپاه و شرکت‌های وابسته در اروپا مسدود شد.
 
ممنوعیت حمایت مالی: هرگونه کمک مالی، فنی یا مادی به سپاه جرم‌انگاری شد و قابل پیگرد کیفری است.
این فهرست، به‌روشنی جایگاه مجاهدین را به‌عنوان نیرویی تعریف می‌کرد که همواره در برابر بنیادهای فکری و عملی جمهوری اسلامی ایستاده است. رجوی هم‌چنین به تشکیل ارتش آزادیبخش و کانون‌های شورشی به‌عنوان بخشی از این «جرم‌ها» اشاره کرد و آنها را نماد امید برای آینده ایران دانست.
ممنوعیت سفر: اعضای سپاه (از فرماندهان تا نیروهای عادی) از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند.
 
هم‌ترازی با گروه‌های تروریستی: سپاه در کنار داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار گرفت و از نظر حقوقی و سیاسی وضعیت مشابه یافت.
=== تأکید بر جمهوری دموکراتیک ===
این اقدام، فشار اقتصادی بر رژیم را افزایش داد و راه را برای اقدامات قضایی علیه فرماندهان سپاه در دادگاه‌های اروپا باز کرد.<ref name=":2" /><ref name=":6" />
مریم رجوی در بخش دیگری از سخنان خود، به آرمان‌های دموکراتیک و تاریخچه این آرمان اشاره کرد. او یادآوری کرد که در سال ۱۳۵۷، مسعود رجوی پس از آزادی از زندان شاه، نخستین بار شعار «انقلاب دموکراتیک» را مطرح کرد. او گفت:
==واکنش رژیم ایران به لیست‌گذاری==
 
رژیم جمهوری اسلامی بلافاصله پس از اعلام تصمیم اتحادیه اروپا، واکنش تندی نشان داد. وزارت امور خارجه رژیم در بیانیه‌ای این اقدام را «غیرقانونی، سیاسی و مداخله‌جویانه» خواند و تهدید کرد که «پاسخ متناسب» خواهد داد. سخنگوی وزارت امور خارجه رژیم، ناصر کنعانی، گفت: «این تصمیم اتحادیه اروپا بخشی از توطئه صهیونیستی-آمریکایی علیه ایران است و سپاه پاسداران نیروی رسمی و قانونی کشور است.»در داخل ایران، رسانه‌های حکومتی مانند کیهان و فارس، لیست‌گذاری را «جنگ اقتصادی جدید» توصیف کردند و خواستار اقدامات تلافی‌جویانه مانند اخراج دیپلمات‌های اروپایی یا افزایش فعالیت‌های نیابتی در منطقه شدند. فرماندهان سپاه نیز بیانیه‌هایی صادر کردند که در آن اتحادیه اروپا را «دشمن اسلام و مقاومت» خواندند و تأکید کردند که این اقدام «عزم سپاه را برای دفاع از انقلاب قوی‌تر می‌کند.»
«امروز نیز ما همین را می‌خواهیم و بس؛ انقلاب دموکراتیک، جمهوری دموکراتیک و حقوق و آزادی‌های دموکراتیک».
با این حال، تحلیلگران مقاومت ایران این واکنش‌ها را نشانه ضعف رژیم دانستند. [[مریم رجوی]] در ادامه پیام خود نوشت: «رژیم با تهدید و لفاظی سعی دارد شکست خود را پنهان کند، اما این لیست‌گذاری نشان‌دهنده پایان دوران مماشات و آغاز انزوای کامل رژیم است.»<ref name=":0" /><ref name=":2" />
 
==واکنش مقاومت ایران و جامعه بین‌المللی==
این سخنرانی، با استقبال پرشور جمعیت همراه شد. بسیاری از شرکت‌کنندگان شعار «جمهوری دموکراتیک، آری – شاه و شیخ، نه» را سر دادند. این واکنش، نشان‌دهنده اجماع حاضرین در رد هر دو شکل استبداد سلطنتی و مذهبی و تمایل به یک نظام مبتنی بر حاکمیت مردم بود.
[[شورای ملی مقاومت ایران]] و سازمان مجاهدین خلق این تصمیم را پیروزی بزرگ مقاومت مردم ایران توصیف کردند. در مقاله‌ای با عنوان «از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران»، تأکید شد که لیست‌گذاری تنها گام اول است و هدف نهایی انحلال کامل سپاه است – مشابه انحلال ساواک پس از انقلاب ۱۳۵۷. مقاله یادآوری کرد که مسعود رجوی از سال ۱۳۹۹ انحلال سپاه را مطالبه کرده بود و اکنون زمان آن فرا رسیده که جامعه جهانی از حق مردم ایران برای سرنگونی رژیم و انحلال ابزار اصلی سرکوب حمایت کند.
 
در سطح بین‌المللی، ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا استقبال کرد و آن را «گامی مهم در جهت فشار حداکثری بر رژیم ایران» خواند. کانادا و استرالیا (که پیش‌تر سپاه را تروریستی شناخته بودند) بیانیه‌هایی صادر کردند و خواستار هماهنگی بیشتر شدند. پارلمان اروپا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم نتیجه قطعنامه‌های متعدد آن است و اکنون زمان اجرای تحریم‌های گسترده‌تر علیه فرماندهان سپاه فرا رسیده است.
مریم رجوی در پایان سخنرانی خود تأکید کرد:
سازمان‌های حقوق بشری مانند عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر نیز از لیست‌گذاری استقبال کردند و آن را فرصتی برای پیگیری قضایی جنایات سپاه در دادگاه‌های اروپا دانستند. برخی کشورها مانند آلمان و هلند اعلام کردند که تحقیقات قضایی علیه اعضای سپاه در خاک خود را تسریع خواهند کرد.<ref name=":3" /><ref name=":5" /><ref name=":6" />
 
==جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده==
«از جانب مردم و مقاومت ایران اعلام می‌کنم: پاسخ مسأله ایران، سرنگونی تمامیت دیکتاتوری دینی است. مردم ایران بیش از همیشه آماده‌اند. جامعه در وضعیت انفجاری است و راه‌حل، فقط راه‌حل سوم است».
لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، نقطه عطفی در سیاست خارجی اروپا در قبال ایران بود. این اقدام نه تنها فشار اقتصادی و حقوقی بر رژیم را افزایش داد، بلکه پیام روشنی به مردم ایران فرستاد: جامعه بین‌المللی دیگر سیاست مماشات را ادامه نمی‌دهد و از مبارزه مردم برای آزادی حمایت می‌کند.
 
[[مریم رجوی]] در پایان پیام خود تأکید کرد: «این گام، آغاز پایان رژیم آخوندی است. آینده ایران، جمهوری دموکراتیک، سکولار و کثرت‌گرا خواهد بود که در آن سپاه پاسداران جایی ندارد و به تاریخ سپرده می‌شود.»مقاومت ایران بر این باور است که لیست‌گذاری باید به انحلال کامل سپاه منجر شود و این امر تنها با ادامه قیام مردم ایران و فشارهای بین‌المللی ممکن است. این تصمیم، در کنار اقدامات پیشین ایالات متحده و کانادا، رژیم را در انزوای بی‌سابقه‌ای قرار داد و امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت را افزایش داد.
=== مایک پنس: زمان یک ایران آزاد فرا رسیده است ===
==منابع==
پس از سخنرانی رهبران مقاومت ایران، نوبت به شخصیت‌های بین‌المللی رسید. حضور '''مایک پنس'''، معاون سابق رئیس‌جمهور ایالات متحده، یکی از مهم‌ترین بخش‌های مراسم بود. او با لحنی قاطع اعلام کرد:
 
«زمان یک ایران آزاد فرا رسیده است».
 
پنس با تأکید بر نقش مردم ایران گفت:
 
«هیچ سلاحی قوی‌تر از اراده مردمی نیست که بخواهند خواسته‌ای را محقق کنند و این اراده الآن در نزد سازمان مجاهدین و شورای ملی مقاومت است و محقق می‌شود».
 
سخنان پنس، علاوه بر پیام سیاسی به رژیم ایران، حامل پیامی روشن به جامعه جهانی نیز بود: اینکه تغییر در ایران از درون مردم و اپوزیسیون سازمان‌یافته نشأت می‌گیرد و جهان باید از این روند حمایت کند.
 
=== گی فرهوفشتاد: سیاست تعامل با مردم ایران ===
'''گی فرهوفشتاد'''، نخست‌وزیر پیشین بلژیک و یکی از چهره‌های سرشناس پارلمان اروپا، در سخنان خود بر ضرورت اتخاذ یک سیاست روشن در قبال ایران تأکید کرد. او گفت:
 
«برای رها شدن سریع‌تر از شر آخوندها باید سیاست تعامل با مردم ایران سه پایه اساسی داشته باشد:
 
۱ـ سپاه پاسداران به‌عنوان یک سازمان تروریستی شناخته شود.
 
۲ـ باید تحریم‌ها علیه سران حاکمیت ایران را افزایش داد.
 
۳ـ یک گفتگوی ساختارمند با اپوزیسیون دموکراتیک بر مبنای طرح ۱۰ ماده‌یی خانم رجوی آغاز شود».
 
این سخنان نه‌تنها بازتاب‌دهنده تجربه سیاسی او در عرصه اروپا بود، بلکه نشان داد که چگونه بخشی از رهبران غربی، آلترناتیو شورای ملی مقاومت را یک گزینه معتبر و عملی می‌دانند.
 
=== جان برکو: کدام آلترناتیو؟ ===
'''جان برکو'''، رئیس سابق مجلس عوام بریتانیا، یکی از صریح‌ترین سخنرانان این گردهمایی بود. او با لحنی انتقادی گفت:
 
«منظور ما از آلترناتیو بچه شاه نیست. منظور ما یک شاه دلقک نیست. منظور ما کسی نیست که دهه‌ها در غرب زندگی کرده، یک شاهزاده که آن‌طرف آب مشغول خوشگذرانی باشد و حالا بیاید مردم ایران را نجات دهد. این به هیچ دردی نمی‌خورد».
 
او سپس آلترناتیو موردنظر خود را معرفی کرد:
 
«من آلترناتیو شورای ملی مقاومت و کانون‌های شورشی مجاهدین را به شما معرفی می‌کنم. کانون‌های شورشی که بیش از هر زمانی گسترده‌تر شده‌اند. باید نقش رهبری این آلترناتیو را برجسته کرد که خانم مریم رجوی است؛ کسی که کل زندگی خود را نه در ثروت و نه در خدمت به خودش بلکه در فدا کردن همه چیزش برای آرمان ایران آزاد صرف کرده است».
 
سخنان برکو نشان‌دهنده فاصله‌گیری روشن برخی رهبران سیاسی اروپا از جریان‌های سلطنت‌طلب و تأکید آنان بر اپوزیسیون سازمان‌یافته بود.
 
=== کریس وان دیک: ضرورت لیست‌گذاری سپاه ===
'''کریس وان دیک'''، نماینده پارلمان اروپا از بلژیک، در سخنان خود بر اهمیت موضع‌گیری اروپا در برابر رژیم ایران تأکید کرد:
 
«ضروری است زندانیان سیاسی آزاد شوند و مجازات اعدام لغو شود. سیاست بلژیک باید روشن باشد. دیگر نباید دیپلماسی گروگانگیری وجود داشته باشد. باید به اروپا فشار آورد تا سپاه را لیست‌گذاری کند. نیروی اصلی و قدرت اصلی شما هستید. آرزوی من همان آرزوی شماست: یک ایران آزاد که در آن حقوق بنیادین بشر رعایت شود. من در کنار شما هستم».
 
این مواضع، پیامی آشکار به اتحادیه اروپا بود که سیاست‌های خود را از مماشات به سمت حمایت فعال از اپوزیسیون تغییر دهد.
 
=== آلخو ویدال کوادراس: صدای میلیون‌ها ایرانی ===
'''پروفسور آلخو ویدال کوادراس'''، نایب‌رئیس سابق پارلمان اروپا و رئیس کمیته بین‌المللی در جست‌وجوی عدالت، سخنانی پرشور ایراد کرد. او با خطاب به شرکت‌کنندگان گفت:
 
«آینده ایران یک رؤیا نیست. در برابر شما ترسیم شده. شما تجسم اراده مردم ایران هستید. فرقه و گروه نیستید. صدای میلیون‌ها ایرانی و تپش قلب یک ملت هستید. شورای ملی مقاومت و سازمان مجاهدین فقط یک جنبش مقاومت نیستند».
 
او افزود:
 
«من به شما تعهد می‌دهم که یک پشتیبان مفتخر شما و یک پرچمدار خانم رجوی در مسیر یک ایران آزاد خواهم بود. گروه ظالمان باید بدانند می‌توانند ما را بکشند و زندان و شکنجه کنند ولی ما هیچگاه و هرگز و هرگز تسلیم نخواهیم شد».
 
این سخنان، جایگاه مقاومت ایران را به‌عنوان یک جنبش ملی و نه صرفاً گروهی محدود، تثبیت کرد.
 
=== پاتریک کندی: قدرت واقعی در اراده‌های تغییر‌دهنده ===
'''پاتریک کندی'''، نماینده پیشین کنگره آمریکا، در سخنان خود به تاریخچه‌ای از ایستادگی مجاهدین اشاره کرد و گفت:
 
«شما با شجاعت تمام جنگیده‌اید در اشرف۱، اشرف۲ و اشرف۳. می‌خواهم به شما بپیوندم برای جشن گرفتن».
 
او تأکید کرد:
 
«قدرت واقعی در دست مجاهدین است. آنها قدرت دارند بایستند در مقابل گلوله‌ها، ضربات و چوبه‌های دار. هیچ قدرتی بالاتر از اراده انسانی نیست. در زمان شاه در برابر پلیس مخفی شاه ایستادند، در برابر تروریست‌های مخفی آخوندها نیز ایستادند. امروز سازمان مجاهدین خلق ایران فقط نماینده اپوزیسیون نیست، هم‌چنین نماینده امید برای یک آینده روشن‌تر برای یک ایران آزاد به‌رهبری مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران است».
 
=== سه نسل از مجاهدین ===
یکی از صحنه‌های احساسی گردهمایی، حضور سه نسل از ایرانیان هوادار مجاهدین روی صحنه بود.
 
* '''ویدا نیک‌طالعان'''، نماینده نسل انقلاب، گفت:  «من نماینده نسلی هستم که از مسعود به‌وجود آمد. نسلی که انقلاب را با تمام وجودش حفظ کرد ولی خمینی به مردم ایران خیانت کرد. نسلی که هم ستم آخوندی و هم استبداد سلطنتی را با گوشت و پوست و استخوان خود احساس کرده. آزادی برای ما یک آرمان است و ما این آرمان را در سازمان مجاهدین خلق ایران به رهبری مسعود رجوی یافتیم».
* '''فرزانه حسینی'''، از نسل جوان‌تر، افزود:  «من کودکی هستم که آرزوهای او را دزدیدند ولی امیدش را در سازمان مجاهدین پیدا کرد. رژیم ایران ۳۰هزار نفر را قتل‌عام کرد تا آن نسل را به تسلیم بکشاند. به‌جای آن ما و نسل ما شجاعت را با خانم رجوی پیدا کردیم».
* '''آندرین محسنی'''، به‌عنوان جوان‌ترین نسل، گفت:  «من به‌عنوان جوان‌ترین نسل مجاهدین هستم... می‌خواهم به جوانانی که جان خودشان را برای آزادی فدا کردند ادای احترام کنم. از مهدی رضایی و فاطمه مصباح تا محسن شکاری. الآن زمان آزادی و دموکراسی در ایران است... من به تمام نسل‌ها فراخوان می‌دهم که بگوییم حاضر، حاضر، حاضر».
 
= بازتاب رسانه‌ای تظاهرات ایرانیان آزاده در بروکسل =
 
=== پوشش گسترده رسانه‌های بین‌المللی ===
تظاهرات بزرگ ایرانیان در ۱۵ شهریور ۱۴۰۴ (۶ سپتامبر ۲۰۲۵) در میدان آتمیوم بروکسل، با حضور ده‌ها هزار ایرانی و شخصیت‌های برجسته بین‌المللی، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های جهان یافت. رسانه‌های معتبری چون '''رویترز، خبرگزاری فرانسه، بلگا، واشنگتن تایمز، ار.تی.بی.اف و ال‌ان بلژیک''' و نیز رسانه‌های محلی و بین‌المللی دیگر، این رویداد را به‌طور مستقیم یا گسترده پوشش دادند. گزارش‌ها بر پیام اصلی شرکت‌کنندگان تأکید داشت: '''سرنگونی رژیم ایران، تحریم سپاه پاسداران و حمایت از آلترناتیو دموکراتیک برای آینده ایران'''.
 
=== رویترز: نشانه ضعف دیکتاتوری ===
خبرگزاری '''رویترز''' در گزارشی تصویری، تظاهرات بروکسل را با حضور ده‌ها هزار ایرانی بازتاب داد و به سخنرانی‌های مایک پنس و جان برکو اشاره کرد. رویترز بخش‌هایی از سخنرانی جان برکو را بازتاب داد که در آن گفت:
 
«آنچه در تهران شاهدش هستیم، سرکوب نیست که نشانه قدرت باشد، بلکه نشانه ضعف است... تحت این دستگاه سرکوبگر، نفرت‌انگیز و وحشیانه حکومتی، ایران بدتر از هر زمان در حافظه زنده تنزل یافته است. اقتصاد دچار رکود شده، خدمات عمومی فروپاشیده‌اند، تأمین آب به‌شدت مشکل‌دار شده و همه‌چیز تبدیل به فاجعه‌ای تمام‌عیار شده است».
 
این بازتاب رسانه‌ای، سخنرانی برکو را به نقطه‌ای برجسته در گزارش‌های خبری بدل ساخت و رژیم ایران را به‌عنوان ساختاری فرسوده و ناتوان معرفی کرد.
 
=== خبرگزاری بلگا: تمرکز بر تحریم‌ها ===
خبرگزاری رسمی بلژیک، '''بلگا'''، گزارش داد که ده‌ها هزار ایرانی از سراسر اروپا در مقابل آتمیوم و میدان هیسل گرد آمدند و خواستار تحریم رژیم ایران شدند. در این گزارش تأکید شد که '''مریم رجوی'''، با وجود محدودیت‌های امنیتی، در تظاهرات شرکت کرد و در کنار او شخصیت‌هایی چون '''مایک پنس، گی فرهوفستاد و جان برکو''' حضور داشتند. بلگا نوشت: شرکت‌کنندگان بر ضرورت '''قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا''' تأکید داشتند.
 
=== خبرگزاری فرانسه: شصتمین سالگرد مجاهدین ===
'''خبرگزاری فرانسه (AFP)''' این گردهمایی را با عنوان «بزرگداشت شصتمین سالگرد سازمان مجاهدین خلق ایران» گزارش داد و حضور مایک پنس، گی فرهوفستاد و جان برکو را برجسته کرد. AFP نوشت که این مراسم در چارچوب گردهمایی «برای یک ایران آزاد» برگزار شد و پیام اصلی آن حمایت از مقاومت سازمان‌یافته مردم ایران بود.
 
=== تلویزیون ار.تی.بی.اف بلژیک: خواسته‌های تظاهرکنندگان ===
شبکه '''RTBF''' بلژیک، به پوشش مستقیم تظاهرات پرداخت و سه خواسته اصلی شرکت‌کنندگان را به تصویر کشید:
 
۱. اجرای فوری قطعنامه‌های شورای امنیت علیه رژیم ایران،
 
۲. به‌رسمیت شناختن حق مردم ایران برای سرنگونی دیکتاتوری،
 
۳. قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا و بریتانیا.
 
این رسانه همچنین در گفتگویی با '''افشین علوی'''، نماینده شورای ملی مقاومت، به بحث درباره اعدام‌ها، سرکوب داخلی و راه‌حل سوم مریم رجوی پرداخت. علوی تأکید کرد: «این رژیم با مداخله نظامی خارجی یا مماشات سقوط نخواهد کرد، بلکه تنها از طریق مردم ایران و مقاومت سازمان‌یافته سرنگون خواهد شد».
 
=== رسانه‌های دیگر ===
 
* '''BX1 بلژیک''': گزارش کرد که ایرانیان با حضور مریم رجوی، مایک پنس و گی فرهوفستاد در بروکسل گرد آمدند و بر تحریم رژیم تأکید کردند.
* '''واشنگتن تایمز''': پخش زنده‌ای از تظاهرات داشت و بر نقش شورای ملی مقاومت در سازمان‌دهی گردهمایی تأکید کرد.
* '''جاست د نیوز''': تجمع را به‌عنوان رویدادی دانست که خواستار توقف اعدام‌ها و فعال شدن «مکانیسم ماشه» علیه برنامه هسته‌ای رژیم بود.
* '''ال‌ان بلژیک''': این گردهمایی را یک رویداد بی‌سابقه خواند که هدف آن حمایت از سرنگونی رژیم توسط مردم و مقاومت سازمان‌یافته بود.

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۰

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا
قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا
عاملان اتحادیه اروپا (شورای امور خارجه ۲۷ کشور عضو)، پارلمان اروپا، مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران (کمپین و درخواست‌دهندگان اصلی)
مکان بروکسل، بلژیک (مقر شورای امور خارجه اتحادیه اروپا)
زمان ۹ بهمن ۱۴۰۴ – ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (تصمیم سیاسی و اعلام رسمی)
نتیجه قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست تروریستی اتحادیه اروپا، مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای سپاه، هم‌ردیف شدن با گروه‌هایی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله؛ فراخوان به اقدامات بیشتر مانند تعطیلی سفارت‌ها و انحلال سپاه

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا، به تصمیم رسمی شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اشاره دارد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. این اقدام پس از سال‌ها کمپین‌های شورای ملی مقاومت ایران و فشارهای پارلمان اروپا، در پاسخ به سرکوب گسترده اعتراضات داخلی ایران و نقش سپاه در صدور تروریسم صورت گرفت. سپاه، به‌عنوان ارگان محوری رژیم ولایت فقیه، مسئول جنایات علیه بشریت، نسل‌کشی و جنگ‌افروزی خوانده شد و لیست‌گذاری آن گامی تعیین‌کننده برای پایان مماشات و حمایت از مقاومت مردم ایران محسوب می‌شود.[۱][۲]

شرح جزئیات

در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۹ بهمن ۱۴۰۴)، اتحادیه اروپا در یک تصمیم تاریخی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را به‌طور رسمی در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار داد. این اقدام، که با اجماع کامل وزرای امور خارجه ۲۷ کشور عضو در شورای امور خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شد، پاسخی مستقیم به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، کشتار هزاران معترض و جنایات علیه بشریت توسط سپاه بود. مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران، این تصمیم را «پاسخ مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین» خواند و تأکید کرد که سپاه ارگان محوری سرکوب، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی است که باید از سه دهه پیش لیست‌گذاری می‌شد. او خواستار تکمیل این اقدام با تعطیلی سفارت‌های رژیم، اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه، قطع شریان‌های مالی رژیم و به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شد. پیش از این، ایالات متحده (۲۰۱۹)، کانادا (۲۰۲۴) و استرالیا سپاه را تروریستی شناخته بودند. فشارهای پارلمان اروپا، قطعنامه‌های متعدد (مانند قطعنامه ژانویه ۲۰۲۶)، کمپین‌های گسترده شورای ملی مقاومت ایران و افشاگری‌های مقاومت ایران نقش کلیدی در این تغییر داشت. این فهرست‌گذاری سپاه را هم‌تراز با گروه‌های تروریستی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار داد و عواقب عملی مانند مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای آن را به همراه داشت. مقاله مقاومت ایران بر انحلال کامل سپاه تأکید دارد و آن را تقاضای مردم ایران می‌داند، مشابه انحلال ساواک شاه. این تصمیم نماد پایان سیاست مماشات اروپا با رژیم ایران، حمایت از مبارزه مردم ایران برای آزادی و برقراری جمهوری دموکراتیک مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر است.[۱][۳][۲][۴][۵]

زمینه تاریخی و تلاش‌های مقاومت ایران

تلاش برای لیست‌گذاری سپاه ریشه در تأسیس آن توسط خمینی در ۱۳۵۸ دارد. سپاه به‌عنوان نیروی سرکوبگر داخلی و صادرکننده تروریسم، از همان ابتدا در کشتارهای ترکمن‌صحرا، کردستان و خوزستان نقش داشت. طبق اساسنامه سپاه (مصوب ۱۳۶۰)، آن زیر فرمان مستقیم ولی فقیه قرار دارد و وظیفه حفظ و گسترش نظام ولایت فقیه را بر عهده دارد. مقاومت ایران، از جمله مسعود رجوی، از دهه‌ها پیش انحلال سپاه را مطالبه می‌کرد. در ۲۵ مرداد ۱۳۹۹، مسعود رجوی نخستین بار ضرورت «انحلال سپاه» را مطرح کرد و در ۳ خرداد ۱۴۰۱، در پیامی با عنوان «انحلال سپاه پاسداران خواست مردم و مقاومت ایران»، تأکید کرد که سپاه نیروی محوری سرکوب و ابزار حفظ دیکتاتوری مذهبی است و لیست‌گذاری کافی نیست؛ باید منحل شود.[۲] کمپین لیست‌گذاری در سطح بین‌المللی توسط شورای ملی مقاومت ایران پیگیری شد. ایالات متحده در آوریل ۲۰۱۹ سپاه را به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی (FTO) معرفی کرد – اولین بار برای یک نیروی نظامی رسمی یک کشور. کانادا در ژوئن ۲۰۲۴ این اقدام را تکرار کرد. در اتحادیه اروپا، بحث‌ها از ۲۰۱۷ شدت گرفت، اما موانع حقوقی (سپاه بخشی از ساختار دولتی ایران) و نگرانی‌های دیپلماتیک (مانند مذاکرات هسته‌ای) مانع بود. پارلمان اروپا در قطعنامه‌های متعدد، از جمله ژانویه ۲۰۲۳ و ۲۰۲۶، خواستار لیست‌گذاری شد.[۴][۵][۶]

نقش کلیدی مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران در کمپین لیست‌گذاری

مریم رجوی از دهه‌های گذشته، لیست‌گذاری سپاه پاسداران را یکی از مطالبات اصلی مقاومت ایران معرفی کرده بود. او بارها در سخنرانی‌های خود در پارلمان اروپا، کنفرانس‌های بریتانیا، آمریکا و سایر کشورها تأکید کرد که سپاه نه تنها نیروی نظامی، بلکه «ارگان محوری سرکوب داخلی، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی» است و بدون لیست‌گذاری آن، هیچ سیاست مؤثری در قبال رژیم ایران ممکن نیست. در پیام ویژه خود به مناسبت تصمیم اتحادیه اروپا (منتشرشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶)، مریم رجوی نوشت:«لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا پاسخی مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین ایران است. این تصمیم دیرهنگام اما ضروری بود. سپاه پاسداران از سه دهه پیش باید در فهرست تروریستی قرار می‌گرفت. این اقدام گامی تعیین‌کننده در جهت پایان مماشات با رژیم آخوندی و حمایت از مردم ایران برای سرنگونی است.»او در ادامه، خواستار اقدامات تکمیلی شد: تعطیلی سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های رژیم در اروپا اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه از خاک اروپا قطع شریان‌های مالی رژیم به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شورای ملی مقاومت ایران نیز کمپین گسترده‌ای را از سال‌ها پیش راه‌اندازی کرد. این شورا با ارائه اسناد و شواهد جنایات سپاه (از جمله نقش در قتل‌عام ۱۳۶۷، سرکوب اعتراضات ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، و صدور تروریسم به اروپا) فشار بر پارلمان اروپا و دولت‌های عضو را افزایش داد. قطعنامه‌های پارلمان اروپا در ژانویه ۲۰۲۳، اکتبر ۲۰۲۴ و ژانویه ۲۰۲۶ مستقیماً نتیجه این کمپین‌ها بودند و خواستار لیست‌گذاری فوری سپاه شدند.[۱][۳][۲]

دلایل تصمیم اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۶

کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا
کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا

تصمیم نهایی در نشست شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتخاذ شد. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، پس از نشست اعلام کرد:«سرکوب نمی‌تواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را بکشد، در حال نابودی خود است. سپاه پاسداران نقش محوری در این جنایات دارد.»اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز این اقدام را «بسیار دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد. دلایل اصلی عبارت بودند از: سرکوب خونین اعتراضات سراسری پس از کشته شدن مهسا امینی و ادامه خیزش‌های ۱۴۰۴–۱۴۰۵ کشتار صدها معترض در ژانویه ۲۰۲۶ و نقش مستقیم سپاه در تیراندازی به معترضان افشای نقش سپاه در برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های تروریستی نیابتی در منطقه (حزب‌الله، حماس، حوثی‌ها) تهدید امنیت اروپا از طریق فعالیت‌های جاسوسی و ترور مخالفان ایرانی در خاک اروپا فرانسه و اسپانیا که پیش‌تر مخالف بودند، پس از فشارهای داخلی و شواهد جدید، در روزهای پایانی به اجماع پیوستند. این تصمیم با استناد به مقررات مبارزه با تروریسم اتحادیه اروپا (Regulation (EU) 2017/1509) اتخاذ شد.[۴][۷]

عواقب عملی لیست‌گذاری

لیست‌گذاری سپاه پاسداران عواقب فوری و گسترده‌ای داشت، شامل: مسدود شدن دارایی‌ها: تمام دارایی‌های شناخته‌شده سپاه و شرکت‌های وابسته در اروپا مسدود شد. ممنوعیت حمایت مالی: هرگونه کمک مالی، فنی یا مادی به سپاه جرم‌انگاری شد و قابل پیگرد کیفری است. ممنوعیت سفر: اعضای سپاه (از فرماندهان تا نیروهای عادی) از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند. هم‌ترازی با گروه‌های تروریستی: سپاه در کنار داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار گرفت و از نظر حقوقی و سیاسی وضعیت مشابه یافت. این اقدام، فشار اقتصادی بر رژیم را افزایش داد و راه را برای اقدامات قضایی علیه فرماندهان سپاه در دادگاه‌های اروپا باز کرد.[۲][۷]

واکنش رژیم ایران به لیست‌گذاری

رژیم جمهوری اسلامی بلافاصله پس از اعلام تصمیم اتحادیه اروپا، واکنش تندی نشان داد. وزارت امور خارجه رژیم در بیانیه‌ای این اقدام را «غیرقانونی، سیاسی و مداخله‌جویانه» خواند و تهدید کرد که «پاسخ متناسب» خواهد داد. سخنگوی وزارت امور خارجه رژیم، ناصر کنعانی، گفت: «این تصمیم اتحادیه اروپا بخشی از توطئه صهیونیستی-آمریکایی علیه ایران است و سپاه پاسداران نیروی رسمی و قانونی کشور است.»در داخل ایران، رسانه‌های حکومتی مانند کیهان و فارس، لیست‌گذاری را «جنگ اقتصادی جدید» توصیف کردند و خواستار اقدامات تلافی‌جویانه مانند اخراج دیپلمات‌های اروپایی یا افزایش فعالیت‌های نیابتی در منطقه شدند. فرماندهان سپاه نیز بیانیه‌هایی صادر کردند که در آن اتحادیه اروپا را «دشمن اسلام و مقاومت» خواندند و تأکید کردند که این اقدام «عزم سپاه را برای دفاع از انقلاب قوی‌تر می‌کند.» با این حال، تحلیلگران مقاومت ایران این واکنش‌ها را نشانه ضعف رژیم دانستند. مریم رجوی در ادامه پیام خود نوشت: «رژیم با تهدید و لفاظی سعی دارد شکست خود را پنهان کند، اما این لیست‌گذاری نشان‌دهنده پایان دوران مماشات و آغاز انزوای کامل رژیم است.»[۱][۲]

واکنش مقاومت ایران و جامعه بین‌المللی

شورای ملی مقاومت ایران و سازمان مجاهدین خلق این تصمیم را پیروزی بزرگ مقاومت مردم ایران توصیف کردند. در مقاله‌ای با عنوان «از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران»، تأکید شد که لیست‌گذاری تنها گام اول است و هدف نهایی انحلال کامل سپاه است – مشابه انحلال ساواک پس از انقلاب ۱۳۵۷. مقاله یادآوری کرد که مسعود رجوی از سال ۱۳۹۹ انحلال سپاه را مطالبه کرده بود و اکنون زمان آن فرا رسیده که جامعه جهانی از حق مردم ایران برای سرنگونی رژیم و انحلال ابزار اصلی سرکوب حمایت کند. در سطح بین‌المللی، ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا استقبال کرد و آن را «گامی مهم در جهت فشار حداکثری بر رژیم ایران» خواند. کانادا و استرالیا (که پیش‌تر سپاه را تروریستی شناخته بودند) بیانیه‌هایی صادر کردند و خواستار هماهنگی بیشتر شدند. پارلمان اروپا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم نتیجه قطعنامه‌های متعدد آن است و اکنون زمان اجرای تحریم‌های گسترده‌تر علیه فرماندهان سپاه فرا رسیده است. سازمان‌های حقوق بشری مانند عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر نیز از لیست‌گذاری استقبال کردند و آن را فرصتی برای پیگیری قضایی جنایات سپاه در دادگاه‌های اروپا دانستند. برخی کشورها مانند آلمان و هلند اعلام کردند که تحقیقات قضایی علیه اعضای سپاه در خاک خود را تسریع خواهند کرد.[۴][۶][۷]

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، نقطه عطفی در سیاست خارجی اروپا در قبال ایران بود. این اقدام نه تنها فشار اقتصادی و حقوقی بر رژیم را افزایش داد، بلکه پیام روشنی به مردم ایران فرستاد: جامعه بین‌المللی دیگر سیاست مماشات را ادامه نمی‌دهد و از مبارزه مردم برای آزادی حمایت می‌کند. مریم رجوی در پایان پیام خود تأکید کرد: «این گام، آغاز پایان رژیم آخوندی است. آینده ایران، جمهوری دموکراتیک، سکولار و کثرت‌گرا خواهد بود که در آن سپاه پاسداران جایی ندارد و به تاریخ سپرده می‌شود.»مقاومت ایران بر این باور است که لیست‌گذاری باید به انحلال کامل سپاه منجر شود و این امر تنها با ادامه قیام مردم ایران و فشارهای بین‌المللی ممکن است. این تصمیم، در کنار اقدامات پیشین ایالات متحده و کانادا، رژیم را در انزوای بی‌سابقه‌ای قرار داد و امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت را افزایش داد.

منابع