کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جزبدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۱۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{Infobox civil conflict
{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی
| title      = تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱۴۰۴)
|نام رویداد=لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا
| image      = پرونده:تظاهرات نیویورک ۱۴۰۴- ۱.jpg
|تصویر=لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا.jpg
| caption    = گردهمایی ایرانیان در میدان «داگ هامر شولد» نیویورک
|عرض تصویر=
| date        = {{Start date|2025|09|23|df=yes}}
|توضیح تصویر=نماد سپاه پاسداران با علامت تروریستی در کنار پرچم اتحادیه اروپا (تصویر نمادین)
| place      = نیویورک، ایالات متحده آمریکا
|عناوین دیگر=قرار دادن [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا
| coordinates =
|عاملان=اتحادیه اروپا (شورای امور خارجه ۲۷ کشور عضو)، پارلمان اروپا، [[مریم رجوی]] و [[شورای ملی مقاومت ایران]] (کمپین و درخواست‌دهندگان اصلی)
| goals      =
|مکان=بروکسل، بلژیک (مقر شورای امور خارجه اتحادیه اروپا)
محکومیت حضور مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل؛ 
|زمان=۹ بهمن ۱۴۰۴ – ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (تصمیم سیاسی و اعلام رسمی)
نه به رژیم قتل‌عام و رکوردار اعدام؛ 
|نتیجه=قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست تروریستی اتحادیه اروپا، مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای سپاه، هم‌ردیف شدن با گروه‌هایی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله؛ فراخوان به اقدامات بیشتر مانند تعطیلی سفارت‌ها و انحلال سپاه
استقرار جمهوری دموکراتیک در ایران؛ 
حمایت از شورای ملی مقاومت ایران به‌عنوان آلترناتیو
| methods    = سخنرانی، تجمع و راهپیمایی
| status      = قرائت پیام مریم رجوی توسط سونا صمصامی؛ سخنرانی شخصیت‌هایی همچون کارلا سندز، لیندا چاوز، ژنرال تاد والترز و نمایندگان زنان و جوانان مقاومت
| result      = حضور هزاران ایرانی و شخصیت‌های بین‌المللی؛ بازتاب گسترده رسانه‌ای در آسوشیتدپرس، رویترز و دیگر رسانه‌ها؛ تأکید بر محاکمه رهبران رژیم و شناسایی مقاومت
| howmany3    = هزاران نفر
| casualties1 =
| casualties2 =
| casualties3 =
| injuries    =
| fatalities  =
| arrests    =
| detentions  =
| charged    =
| fined      =
| casualties_label =
| notes      = این تظاهرات همزمان با هشتادمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شد
| sidebox    =
}}
}}
 
'''لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا'''، به تصمیم رسمی شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اشاره دارد که [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (IRGC) را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. این اقدام پس از سال‌ها کمپین‌های [[شورای ملی مقاومت ایران]] و فشارهای پارلمان اروپا، در پاسخ به سرکوب گسترده اعتراضات داخلی ایران و نقش سپاه در صدور تروریسم صورت گرفت. سپاه، به‌عنوان ارگان محوری رژیم ولایت فقیه، مسئول جنایات علیه بشریت، نسل‌کشی و جنگ‌افروزی خوانده شد و لیست‌گذاری آن گامی تعیین‌کننده برای پایان مماشات و حمایت از مقاومت مردم ایران محسوب می‌شود.<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 خانم مریم رجوی: لیست‌گذاری سپاه پاسداران]</ref><ref name=":2">[https://article.mojahedin.org/i/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 مقاومت ایران: از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران]</ref>
'''تظاهرات بزرگ نیویورک ۱‍۴۰۴''' به تظاهراتی گفته می‌شود که ایرانیان آزاده و هواداران [[شورای ملی مقاومت ایران]] در نیویورک در اول مهر ۱۴۰۴ (۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵)، همزمان با هشتادمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد برگزار کردند. این تظاهرات در میدان «داگ هامر شولد» مقابل مقر سازمان ملل متحد برگزار گردید و هزاران ایرانی با شعار «نه به رژیم قتل‌عام و رکوردار اعدام» حضور [[مسعود پزشکیان]]، رئیس‌جمهور منصوب علی خامنه‌ای، را محکوم کردند.
== شرح جزئیات ==
 
در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۹ بهمن ۱۴۰۴)، اتحادیه اروپا در یک تصمیم تاریخی، [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (IRGC) را به‌طور رسمی در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار داد. این اقدام، که با اجماع کامل وزرای امور خارجه ۲۷ کشور عضو در شورای امور خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شد، پاسخی مستقیم به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، کشتار هزاران معترض و جنایات علیه بشریت توسط سپاه بود. [[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]]، این تصمیم را «پاسخ مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین» خواند و تأکید کرد که سپاه ارگان محوری سرکوب، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی است که باید از سه دهه پیش لیست‌گذاری می‌شد. او خواستار تکمیل این اقدام با تعطیلی سفارت‌های رژیم، اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه، قطع شریان‌های مالی رژیم و به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شد. پیش از این، ایالات متحده (۲۰۱۹)، کانادا (۲۰۲۴) و استرالیا سپاه را تروریستی شناخته بودند. فشارهای پارلمان اروپا، قطعنامه‌های متعدد (مانند قطعنامه ژانویه ۲۰۲۶)، کمپین‌های گسترده [[شورای ملی مقاومت ایران]] و افشاگری‌های مقاومت ایران نقش کلیدی در این تغییر داشت. این فهرست‌گذاری سپاه را هم‌تراز با گروه‌های تروریستی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار داد و عواقب عملی مانند مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای آن را به همراه داشت. مقاله مقاومت ایران بر انحلال کامل سپاه تأکید دارد و آن را تقاضای مردم ایران می‌داند، مشابه انحلال ساواک شاه. این تصمیم نماد پایان سیاست مماشات اروپا با رژیم ایران، حمایت از مبارزه مردم ایران برای آزادی و برقراری جمهوری دموکراتیک مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر است.<ref name=":0" /><ref name=":1">[https://x.com/Maryam_Rajavi_P/status/2016911003196276990?s=20 پست مریم رجوی در X درباره لیست‌گذاری سپاه پاسداران]</ref><ref name=":2" /><ref name=":3">[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/eu-formally-designates-irans-irgc-as-a-terrorist-organization EU Officially Designates Iran's IRGC as a Terrorist Organization]</ref><ref name=":4">[https://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2019/04/290963.htm Designation of the Islamic Revolutionary Guard Corps]</ref>
[[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت، در پیامی که توسط سونا صمصامی قرائت شد، شرکت‌کنندگان را «صدای مردم ایران» معرفی کرد و خواستار لغو کرسی جمهوری اسلامی در سازمان ملل، ارجاع پرونده جنایت‌های این رژیم به شورای امنیت و محاکمه رهبران آن در دادگاه بین‌المللی گردید. او همچنین بر افشای [[برنامه هسته‌ای ایران|پروژه‌های هسته‌ای مخفی]] رژیم توسط مقاومت ایران تأکید کرد و یادآور شد که این اقدام مانع دستیابی زودهنگام جمهوری اسلامی به سلاح اتمی شده است.
==زمینه تاریخی و تلاش‌های مقاومت ایران==
 
تلاش برای لیست‌گذاری سپاه ریشه در تأسیس آن توسط خمینی در ۱۳۵۸ دارد. سپاه به‌عنوان نیروی سرکوبگر داخلی و صادرکننده تروریسم، از همان ابتدا در کشتارهای ترکمن‌صحرا، کردستان و خوزستان نقش داشت. طبق اساسنامه سپاه (مصوب ۱۳۶۰)، آن زیر فرمان مستقیم ولی فقیه قرار دارد و وظیفه حفظ و گسترش نظام ولایت فقیه را بر عهده دارد. مقاومت ایران، از جمله [[مسعود رجوی]]، از دهه‌ها پیش انحلال سپاه را مطالبه می‌کرد. در ۲۵ مرداد ۱۳۹۹، مسعود رجوی نخستین بار ضرورت «انحلال سپاه» را مطرح کرد و در ۳ خرداد ۱۴۰۱، در پیامی با عنوان «انحلال سپاه پاسداران خواست مردم و مقاومت ایران»، تأکید کرد که سپاه نیروی محوری سرکوب و ابزار حفظ دیکتاتوری مذهبی است و لیست‌گذاری کافی نیست؛ باید منحل شود.<ref name=":2" />
سخنرانی شخصیت‌های برجسته بین‌المللی بر اهمیت این رویداد افزود. کارلا سندز، سفیر پیشین آمریکا در دانمارک، رژیم ایران را «حکومت مرگ» خواند و نسبت به تهدید هسته‌ای هشدار داد. لیندا چاوز، مدیر پیشین روابط عمومی کاخ سفید، بر پایان دوران استبداد مذهبی تأکید کرد و مریم رجوی را «مرکز امید» معرفی نمود. ژنرال تاد والترز، فرمانده پیشین ناتو، نیز بر لزوم مشارکت فعال ایرانیان در مسیر تغییر دموکراتیک تأکید کرد.
کمپین لیست‌گذاری در سطح بین‌المللی توسط [[شورای ملی مقاومت ایران]] پیگیری شد. ایالات متحده در آوریل ۲۰۱۹ سپاه را به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی (FTO) معرفی کرد – اولین بار برای یک نیروی نظامی رسمی یک کشور. کانادا در ژوئن ۲۰۲۴ این اقدام را تکرار کرد. در اتحادیه اروپا، بحث‌ها از ۲۰۱۷ شدت گرفت، اما موانع حقوقی (سپاه بخشی از ساختار دولتی ایران) و نگرانی‌های دیپلماتیک (مانند مذاکرات هسته‌ای) مانع بود. پارلمان اروپا در قطعنامه‌های متعدد، از جمله ژانویه ۲۰۲۳ و ۲۰۲۶، خواستار لیست‌گذاری شد.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5">[https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-10-2026-0023_EN.html Resolution on the situation in Iran]</ref>
 
==نقش کلیدی مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران در کمپین لیست‌گذاری==
ویژگی بارز این تظاهرات، مشارکت گسترده زنان و جوانان بود. سخنرانی فعالان جوان و چهره‌های ورزشی ایرانی بر نقش نسل جدید در استمرار مبارزه علیه استبداد تأکید داشت. بازتاب رسانه‌ای وسیع این رویداد در خبرگزاری‌های بین‌المللی همچون رویترز، آسوشیتدپرس و جاست د نیوز نشان داد که پیام «ایران آزاد و دموکراتیک» به روشنی در سطح جهانی شنیده شده است.
[[مریم رجوی]] از دهه‌های گذشته، لیست‌گذاری سپاه پاسداران را یکی از مطالبات اصلی مقاومت ایران معرفی کرده بود. او بارها در سخنرانی‌های خود در پارلمان اروپا، کنفرانس‌های بریتانیا، آمریکا و سایر کشورها تأکید کرد که سپاه نه تنها نیروی نظامی، بلکه «ارگان محوری سرکوب داخلی، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی» است و بدون لیست‌گذاری آن، هیچ سیاست مؤثری در قبال رژیم ایران ممکن نیست. در پیام ویژه خود به مناسبت تصمیم اتحادیه اروپا (منتشرشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶)، مریم رجوی نوشت:«لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا پاسخی مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین ایران است. این تصمیم دیرهنگام اما ضروری بود. سپاه پاسداران از سه دهه پیش باید در فهرست تروریستی قرار می‌گرفت. این اقدام گامی تعیین‌کننده در جهت پایان مماشات با رژیم آخوندی و حمایت از مردم ایران برای سرنگونی است.»او در ادامه، خواستار اقدامات تکمیلی شد:
 
تعطیلی سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های رژیم در اروپا
== مقدمه و زمینه تاریخی ==
اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه از خاک اروپا
تظاهرات بزرگ ایرانیان آزاده و هواداران شورای ملی مقاومت ایران در نیویورک در تاریخ اول مهرماه ۱۴۰۴ (۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵)، همزمان با برگزاری هشتادمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد، یکی از شاخص‌ترین رویدادهای سیاسی اپوزیسیون ایرانی در خارج از کشور بود. این تظاهرات در میدان «داگ هامر شولد»، مقابل مقر سازمان ملل، برگزار شد و هزاران ایرانی از ایالت‌های مختلف آمریکا و کشورهای دیگر در آن حضور یافتند. شعار محوری این گردهمایی «نه به رژیم قتل‌عام و رکوردار اعدام» بود؛ شعاری که به‌طور مستقیم به کارنامه جمهوری اسلامی در سرکوب و اعدام‌های گسترده اشاره داشت.
قطع شریان‌های مالی رژیم
 
به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم
هدف اصلی تجمع‌کنندگان، اعتراض به حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور منصوب رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای، در مجمع عمومی سازمان ملل بود. برای ایرانیان تبعیدی، حضور پزشکیان در این نشست نمادی از تلاش رژیم برای کسب مشروعیت بین‌المللی تلقی شد. در مقابل، شرکت‌کنندگان در تظاهرات کوشیدند این پیام را به جامعه جهانی منتقل کنند که جمهوری اسلامی نماینده واقعی مردم ایران نیست و مقاومت سازمان‌یافته، به‌ویژه شورای ملی مقاومت ایران، آلترناتیو دموکراتیک برای آینده ایران است.
[[شورای ملی مقاومت ایران]] نیز کمپین گسترده‌ای را از سال‌ها پیش راه‌اندازی کرد. این شورا با ارائه اسناد و شواهد جنایات سپاه (از جمله نقش در قتل‌عام ۱۳۶۷، سرکوب اعتراضات ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، و صدور تروریسم به اروپا) فشار بر پارلمان اروپا و دولت‌های عضو را افزایش داد. قطعنامه‌های پارلمان اروپا در ژانویه ۲۰۲۳، اکتبر ۲۰۲۴ و ژانویه ۲۰۲۶ مستقیماً نتیجه این کمپین‌ها بودند و خواستار لیست‌گذاری فوری سپاه شدند.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />
 
==دلایل تصمیم اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۶==
این تظاهرات در ادامه سلسله گردهمایی‌های مشابه، از جمله تظاهرات بزرگ بروکسل در ۱۵ شهریور ۱۴۰۴، برگزار شد.<ref>[https://article.mojahedin.org/i/%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84--%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF-%D9%86%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%88%D8%AF «کرسی مردم ایران در ملل متحد نباید به رژیم اعدام و قتل‌عام داده شود!»]</ref>
[[پرونده:کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا.jpg|جایگزین=کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا|بندانگشتی|'''کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا''']]
 
تصمیم نهایی در نشست شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتخاذ شد. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، پس از نشست اعلام کرد:«سرکوب نمی‌تواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را بکشد، در حال نابودی خود است. سپاه پاسداران نقش محوری در این جنایات دارد.»اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز این اقدام را «بسیار دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد. دلایل اصلی عبارت بودند از:
== پیام مریم رجوی و مواضع شورای ملی مقاومت ==
سرکوب خونین اعتراضات سراسری پس از کشته شدن مهسا امینی و ادامه خیزش‌های ۱۴۰۴–۱۴۰۵
نقطه آغازین رسمی تظاهرات نیویورک، قرائت پیام مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران، بود. این پیام توسط سونا صمصامی، نماینده شورای ملی مقاومت در ایالات متحده، قرائت شد و به‌عنوان خط‌مشی اصلی گردهمایی عمل کرد.
کشتار صدها معترض در ژانویه ۲۰۲۶ و نقش مستقیم سپاه در تیراندازی به معترضان
 
افشای نقش سپاه در برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های تروریستی نیابتی در منطقه (حزب‌الله، حماس، حوثی‌ها)
خانم رجوی در پیام خود، تجمع هزاران ایرانی در نیویورک را امتداد طبیعی پایداری مردم ایران در داخل کشور دانست و تصریح کرد:<blockquote>«پایداری شما هموطنان که هر سال به نشانه اعتراض در این محل اجتماع می‌کنید، در واقع حمایت از جوانان قیام و قیام‌آفرین در داخل ایران است. این پایداری سرمایه مردم ایران برای پیروزی است.»</blockquote>وی با تأکید بر این‌که صدای واقعی مردم ایران نه مسعود پزشکیان بلکه معترضان و زندانیان سیاسی هستند، خطاب به شرکت‌کنندگان گفت:<blockquote>«شما صدای مردم ایران هستید، نه رئیس‌جمهور ولی‌فقیه که در ۱۴ ماه ریاستش تا دیروز ۱۸۱۷ نفر را اعدام کرده است.»</blockquote>در بخش دیگری از پیام، مریم رجوی به تشریح خواسته‌های اصلی مقاومت ایران پرداخت که سه محور کلیدی داشت:
تهدید امنیت اروپا از طریق فعالیت‌های جاسوسی و ترور مخالفان ایرانی در خاک اروپا
 
فرانسه و اسپانیا که پیش‌تر مخالف بودند، پس از فشارهای داخلی و شواهد جدید، در روزهای پایانی به اجماع پیوستند. این تصمیم با استناد به مقررات مبارزه با تروریسم اتحادیه اروپا (Regulation (EU) 2017/1509) اتخاذ شد.<ref name=":3" /><ref name=":6">[https://www.euronews.com/my-europe/2026/01/29/eu-agrees-to-designate-irans-revolutionary-guard-corps-as-terrorist-group EU agrees to designate Iran's Revolutionary Guard Corps as terrorist group]</ref>
# '''لغو کرسی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد''': رجوی تصریح کرد که این کرسی نباید در اختیار «رژیم اعدام و قتل‌عام» باشد.
==عواقب عملی لیست‌گذاری==
# '''ارجاع پرونده جنایات جمهوری اسلامی به شورای امنیت''': او خواستار رسیدگی به کارنامه کشتار و سرکوب در چارچوب حقوق بین‌الملل شد.
لیست‌گذاری سپاه پاسداران عواقب فوری و گسترده‌ای داشت، شامل:
# '''محاکمه رهبران رژیم در دادگاه‌های بین‌المللی''': از خامنه‌ای گرفته تا سایر مقامات امنیتی و نظامی باید به‌عنوان مسئولان اصلی سرکوب و اعدام‌ها محاکمه شوند.
مسدود شدن دارایی‌ها: تمام دارایی‌های شناخته‌شده سپاه و شرکت‌های وابسته در اروپا مسدود شد.
 
ممنوعیت حمایت مالی: هرگونه کمک مالی، فنی یا مادی به سپاه جرم‌انگاری شد و قابل پیگرد کیفری است.
او همچنین به موضوع '''برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی''' پرداخت و یادآوری کرد:<blockquote>«اگر ۲۳ سال پیش مقاومت ایران پروژه و سایت‌های مخفی اتمی رژیم را فاش نمی‌کرد، آخوندها مدتها بود که به بمب اتمی مسلح شده بودند.»</blockquote>این پیام، که به‌روشنی بر ضرورت برخورد قاطع جامعه جهانی با رژیم تأکید داشت، مسیر کلی تظاهرات را تعیین کرد. همزمان، پیام خانم رجوی یادآور شد که آلترناتیو دموکراتیک ایران، یعنی شورای ملی مقاومت، نه اصلاح ساختاری درون رژیم بلکه تغییر بنیادین و استقرار یک جمهوری دموکراتیک را هدف قرار داده است.<ref>[https://www.maryam-rajavi.com/grand-new-york-un-gathering-2025/ پیام مریم رجوی به شرکت‌کنندگان در تظاهرات بزرگ نیویورک]</ref>
ممنوعیت سفر: اعضای سپاه (از فرماندهان تا نیروهای عادی) از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند.
 
هم‌ترازی با گروه‌های تروریستی: سپاه در کنار داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار گرفت و از نظر حقوقی و سیاسی وضعیت مشابه یافت.
== سخنرانی شخصیت‌های بین‌المللی ==
این اقدام، فشار اقتصادی بر رژیم را افزایش داد و راه را برای اقدامات قضایی علیه فرماندهان سپاه در دادگاه‌های اروپا باز کرد.<ref name=":2" /><ref name=":6" />
[[پرونده:سخنرانی کارلا سندز، در تظاهرات نیویورک.jpg|جایگزین=سخنرانی کارلا سندز، سفیر پیشین ایالات متحده در دانمارک در تظاهرات نیویورک|بندانگشتی|سخنرانی کارلا سندز، سفیر پیشین ایالات متحده در دانمارک در تظاهرات نیویورک]]
==واکنش رژیم ایران به لیست‌گذاری==
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های تظاهرات نیویورک حضور و سخنرانی شماری از شخصیت‌های بین‌المللی و سیاسی برجسته بود که با مواضع خود، بُعد جهانی این رویداد را پررنگ‌تر ساختند. این سخنرانی‌ها نه تنها حمایت از مقاومت ایران را نشان داد بلکه پیام روشنی به سازمان ملل متحد و دولت‌های غربی ارسال کرد.
رژیم جمهوری اسلامی بلافاصله پس از اعلام تصمیم اتحادیه اروپا، واکنش تندی نشان داد. وزارت امور خارجه رژیم در بیانیه‌ای این اقدام را «غیرقانونی، سیاسی و مداخله‌جویانه» خواند و تهدید کرد که «پاسخ متناسب» خواهد داد. سخنگوی وزارت امور خارجه رژیم، ناصر کنعانی، گفت: «این تصمیم اتحادیه اروپا بخشی از توطئه صهیونیستی-آمریکایی علیه ایران است و سپاه پاسداران نیروی رسمی و قانونی کشور است.»در داخل ایران، رسانه‌های حکومتی مانند کیهان و فارس، لیست‌گذاری را «جنگ اقتصادی جدید» توصیف کردند و خواستار اقدامات تلافی‌جویانه مانند اخراج دیپلمات‌های اروپایی یا افزایش فعالیت‌های نیابتی در منطقه شدند. فرماندهان سپاه نیز بیانیه‌هایی صادر کردند که در آن اتحادیه اروپا را «دشمن اسلام و مقاومت» خواندند و تأکید کردند که این اقدام «عزم سپاه را برای دفاع از انقلاب قوی‌تر می‌کند.»
 
با این حال، تحلیلگران مقاومت ایران این واکنش‌ها را نشانه ضعف رژیم دانستند. [[مریم رجوی]] در ادامه پیام خود نوشت: «رژیم با تهدید و لفاظی سعی دارد شکست خود را پنهان کند، اما این لیست‌گذاری نشان‌دهنده پایان دوران مماشات و آغاز انزوای کامل رژیم است.»<ref name=":0" /><ref name=":2" />
==== کارلا سندز ====
==واکنش مقاومت ایران و جامعه بین‌المللی==
کارلا سندز، سفیر پیشین ایالات متحده در دانمارک، در سخنان خود بر موج اعدام‌ها در ایران تمرکز کرد. او گفت:<blockquote>«ما اینجا صدای مردم ایران را می‌شنویم، خیلی واضح و با فوریت و اضطرار. فقط در ماه اوت رژیم آخوندی ۱۷۰ نفر را اعدام کرد... این اعدام نیست بلکه قتل حکومتی توسط رژیمی است که از مردم ایران وحشت دارد.»</blockquote>وی همچنین به مذاکرات هسته‌ای ایران اشاره کرد و تأکید نمود:<blockquote>«این‌ها مذاکره نیست، تاکتیک‌هایی برای تأخیر و رسیدن به سلاح هسته‌ای است. هر روز تأخیر و امتیاز، رژیم را به سلاح هسته‌ای نزدیک‌تر می‌کند. تنها راه مقابله با این رژیم، قدرت و فشار حداکثری است.»</blockquote>کارلا سندز در ادامه به آلترناتیوهای «دروغین» پرداخت و تصریح کرد:<blockquote>«مردم ایران دیکتاتوری را رد کرده‌اند. آنها تاج را با عمامه عوض نمی‌کنند. اما یک آلترناتیو دموکراتیک و سازمان‌یافته وجود دارد که ۶۰ سال مقاومت کرده است. همین‌ها بودند که نخستین بار برنامه هسته‌ای ایران را افشا کردند و جهان مدیون آنهاست.»</blockquote>
[[شورای ملی مقاومت ایران]] و سازمان مجاهدین خلق این تصمیم را پیروزی بزرگ مقاومت مردم ایران توصیف کردند. در مقاله‌ای با عنوان «از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران»، تأکید شد که لیست‌گذاری تنها گام اول است و هدف نهایی انحلال کامل سپاه است – مشابه انحلال ساواک پس از انقلاب ۱۳۵۷. مقاله یادآوری کرد که مسعود رجوی از سال ۱۳۹۹ انحلال سپاه را مطالبه کرده بود و اکنون زمان آن فرا رسیده که جامعه جهانی از حق مردم ایران برای سرنگونی رژیم و انحلال ابزار اصلی سرکوب حمایت کند.
 
در سطح بین‌المللی، ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا استقبال کرد و آن را «گامی مهم در جهت فشار حداکثری بر رژیم ایران» خواند. کانادا و استرالیا (که پیش‌تر سپاه را تروریستی شناخته بودند) بیانیه‌هایی صادر کردند و خواستار هماهنگی بیشتر شدند. پارلمان اروپا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم نتیجه قطعنامه‌های متعدد آن است و اکنون زمان اجرای تحریم‌های گسترده‌تر علیه فرماندهان سپاه فرا رسیده است.
==== لیندا چاوز ====
سازمان‌های حقوق بشری مانند عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر نیز از لیست‌گذاری استقبال کردند و آن را فرصتی برای پیگیری قضایی جنایات سپاه در دادگاه‌های اروپا دانستند. برخی کشورها مانند آلمان و هلند اعلام کردند که تحقیقات قضایی علیه اعضای سپاه در خاک خود را تسریع خواهند کرد.<ref name=":3" /><ref name=":5" /><ref name=":6" />
لیندا چاوز، مدیر پیشین روابط عمومی کاخ سفید، سخنان خود را با تأکید بر ماهیت دیکتاتوری جمهوری اسلامی آغاز کرد:<blockquote>«بیش از ۴۶ سال است که رژیم مذهبی در ایران آزادی را از مردم خودش سلب کرده است. اما زمان آخوندها رو به پایان است.»</blockquote>او با نگاهی به آینده افزود:<blockquote>«هیچ‌کس نمی‌تواند آینده را پیش‌بینی کند، اما یک چیز قطعی است؛ تغییر در حال وقوع است. تنها سوال این است که چه نوع تغییری رخ خواهد داد؟ شاه دیکتاتور بود و غیرقابل تصور است که سلطنت بازگردد. مرکز امید من در خانم رجوی است. او خستگی‌ناپذیر است و می‌خواهد مردم ایران رهبر خود را انتخاب کنند.»</blockquote>
==جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده==
 
لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، نقطه عطفی در سیاست خارجی اروپا در قبال ایران بود. این اقدام نه تنها فشار اقتصادی و حقوقی بر رژیم را افزایش داد، بلکه پیام روشنی به مردم ایران فرستاد: جامعه بین‌المللی دیگر سیاست مماشات را ادامه نمی‌دهد و از مبارزه مردم برای آزادی حمایت می‌کند.
==== ژنرال تاد والترز ====
[[مریم رجوی]] در پایان پیام خود تأکید کرد: «این گام، آغاز پایان رژیم آخوندی است. آینده ایران، جمهوری دموکراتیک، سکولار و کثرت‌گرا خواهد بود که در آن سپاه پاسداران جایی ندارد و به تاریخ سپرده می‌شود.»مقاومت ایران بر این باور است که لیست‌گذاری باید به انحلال کامل سپاه منجر شود و این امر تنها با ادامه قیام مردم ایران و فشارهای بین‌المللی ممکن است. این تصمیم، در کنار اقدامات پیشین ایالات متحده و کانادا، رژیم را در انزوای بی‌سابقه‌ای قرار داد و امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت را افزایش داد.
ژنرال تاد والترز، فرمانده پیشین ناتو و نیروهای آمریکا در اروپا، نیز در جمع حاضران سخن گفت. او به نقش فعال ایرانیان تبعیدی در حمایت از مبارزه مردم ایران اشاره کرد:<blockquote>«اجازه بدهید تا شما را تشویق کنم به‌خاطر روحیه‌ای که دارید و حضور شما در اینجا. این علامتی است که نشان می‌دهد آماده هستید بخشی از راه‌حل باشید؛ همان چیزی که اکنون به آن نیاز داریم.»<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D9%86%DB%8C%D9%88%DB%8C%D9%88%D8%B1%DA%A9-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%85%D9%82%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84--%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86 نیویورک - تظاهرات ایرانیان آزاده مقابل مقر ملل متحد در اعتراض به حضور پزشکیان]</ref></blockquote>
==منابع==
 
== سخنرانی مسلم اسکندر فیلابی ==
مسلم اسکندر فیلابی، مسئول کمیسیون ورزش شورای ملی مقاومت ایران یکی از سخنرانان این تظاهرات بود. او گفت:<blockquote>'''«'''امروز ما اینجا ایستاده‌ایم تا صدای میلیون‌ها ایرانی باشیم که تحت یک حاکمیت سرکوبگر زندگی می‌کنند. آخوندهای حاکم بیش از چهار دهه است که نه تنها مردم ایران بلکه امنیت و صلح جهانی را به گروگان گرفته‌اند. در ایران حقوق‌بشر به‌صورت سیستماتیک نقض می‌شود آمار اعدامها در رابطه با جوانان و اقلیت‌های مذهبی و حتی معترضان خیابانی یکی از بالاترین‌ها در جهان است. هر صدایی که برای آزادی بلند شود، هر صدایی که برای عدالت بلند شود با زندان و شکنجه و طناب دار مواجه می‌شود».</blockquote>
 
== نقش زنان و جوانان در تظاهرات ==
از ویژگی‌های بارز تظاهرات بزرگ ایرانیان در نیویورک حضور پررنگ زنان و جوانان بود. این امر نه تنها نشان‌دهنده پویایی و استمرار مقاومت در نسل‌های مختلف است، بلکه اهمیت جایگاه زنان در صف مقدم مبارزه را برجسته می‌سازد.
 
==== زنان سخنران ====
در میان سخنرانان، چندین زن برجسته حضور داشتند که پیام مقاومت و امید را از زاویه‌ای انسانی‌تر و اجتماعی‌تر مطرح کردند. دکتر سولماز ابو علی، قهرمان جهانی کاراته، در سخنرانی خود به نقش زنان ایرانی در خط مقدم مبارزه علیه استبداد مذهبی اشاره کرد و گفت:<blockquote>«زنان ایران تنها برای حقوق فردی خود نمی‌جنگند، بلکه برای آزادی همه مردم ایران ایستاده‌اند. این مبارزه فراتر از مرزهای جنسیتی است؛ مبارزه‌ای برای کرامت انسانی است.»</blockquote>در کنار او، سروی گلستانه و ستاره وطن، از اعضای هیأت زنان هوادار مقاومت، با تأکید بر نقش تعیین‌کننده زنان در آینده ایران دموکراتیک سخن گفتند. آنها بر این باور بودند که مشارکت فعال زنان نه‌تنها در مقاومت کنونی، بلکه در ساختار سیاسی آینده ایران، تضمین‌کننده تحقق یک جمهوری مبتنی بر برابری خواهد بود.
 
==== جوانان و نسل نو ====
نسل جوان نیز حضور گسترده‌ای در این تظاهرات داشت. جوانانی که خود یا فرزندان مهاجران ایرانی‌اند، با صدای بلند از آرمان‌های مقاومت دفاع کردند. از جمله میشل شریعتی، حنیف احدی، پارسا آریا و صبا رضایی از هیأت جوانان هوادار مقاومت به سخنرانی پرداختند.
 
میشل شریعتی در سخنان خود گفت:<blockquote>«نسل جوان امروز به‌خوبی می‌داند که آینده‌ای آزاد تنها با پایان دادن به این دیکتاتوری ممکن است. ما نمایندگان جوانانی هستیم که نمی‌خواهند ایران بار دیگر به دیکتاتوری سلطنتی یا مذهبی بازگردد.»</blockquote>حنیف احدی بر اهمیت استمرار مبارزه تأکید کرد و افزود:<blockquote>«ما صدای جوانانی هستیم که در خیابان‌های ایران فریاد می‌زنند: نه به شاه، نه به شیخ. ما این پیام را در نیویورک تکرار می‌کنیم تا جهان بداند که مردم ایران بدیلی دموکراتیک و سازمان‌یافته دارند.»</blockquote>پارسا آریا و صبا رضایی نیز در سخنان خود به نقش نسل جوان در شکستن فضای سرکوب اشاره کردند. آنها تصریح کردند که نسل نو، با حضور در فضای مجازی، هنر، ورزش و کنشگری اجتماعی، پیام آزادی و برابری را به داخل ایران منتقل می‌کند و پیوندی زنده میان جامعه تبعیدی و مردم داخل کشور ایجاد کرده است.
 
==== پیام مشترک ====
سخنان زنان و جوانان در این تظاهرات نشان داد که مقاومت ایران نه صرفاً بر شانه‌های نسل انقلاب ۱۳۵۷، بلکه بر دوش نسل‌های متوالی و به‌ویژه زنان و جوانان استوار است. این حضور گسترده، مشروعیت اجتماعی و آینده‌نگری مقاومت را برجسته می‌کند و تصویری از ایران فردا را به نمایش می‌گذارد؛ ایرانی آزاد، برابر و متکی بر نقش‌آفرینی نسل نو.<ref name=":0" />
 
== بازتاب رسانه‌ای تظاهرات نیویورک ==
تظاهرات بزرگ ایرانیان آزاده در اول مهرماه ۱۴۰۴ (۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵) مقابل مقر سازمان ملل در نیویورک، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت. حضور هزاران نفر از ایرانیان و شخصیت‌های سیاسی در این رویداد، باعث شد تا خبرگزاری‌ها و رسانه‌های معتبر جهان به پوشش آن بپردازند و بر پیام اصلی آن، یعنی مخالفت با مشروعیت‌بخشی به حکومت ایران و حمایت از یک آلترناتیو دموکراتیک، تأکید کنند.
 
==== آسوشیتدپرس ====
[[پرونده:یکی از عکس‌های منعکس‌شده در خبرگزاری رویترز از تظاهرات نیویورک .jpg|جایگزین=یکی از عکس‌های منعکس‌شده از تظاهرات نیویورک در خبرگزاری رویترز|بندانگشتی|یکی از عکس‌های منعکس‌شده از تظاهرات نیویورک در خبرگزاری رویترز ]]
 
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی نوشت:<blockquote>«جمعیت بزرگی از ایرانیان همزمان با هشتادمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک علیه رژیم ایران دست به تظاهرات زدند.»</blockquote>این رسانه در ادامه افزود که در جریان تجمع، تصاویر بسیاری از قربانیان سرکوب و اعدام در ایران به نمایش گذاشته شد تا توجه افکار عمومی جهانی به ابعاد گسترده نقض حقوق‌بشر در ایران جلب شود. آسوشیتدپرس، این تظاهرات را بخشی از جنبش بین‌المللی ایرانیان تبعیدی توصیف کرد که پیوندی نزدیک با اعتراضات داخل ایران دارند.
 
==== رویترز ====
خبرگزاری رویترز نیز با انتشار گزارش و تصاویر متعدد، این تجمع را یکی از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های ایرانیان خارج از کشور در سال‌های اخیر دانست. رویترز گزارش داد:<blockquote>«تظاهرات ایران آزاد در نزدیکی مقر سازمان ملل در نیویورک، همزمان با برگزاری هشتادمین مجمع عمومی ملل متحد برگزار شد.»</blockquote>در این گزارش به حضور فعال زنان و جوانان و همچنین تأکید سخنرانان بر لزوم فشار بین‌المللی علیه تهران اشاره شد.
 
==== جاست د نیوز (Just the News) ====
رسانه آمریکایی ''جاست د نیوز'' پخش مستقیم این تظاهرات را در دستور کار قرار داد. این شبکه گزارش داد:
[[پرونده:عکسی از تظاهرات نیویورک در خبرگزاری فرانسه.jpg|جایگزین=عکسی از تظاهرات نیویورک در خبرگزاری فرانسه|بندانگشتی|عکسی از تظاهرات نیویورک در خبرگزاری فرانسه]]
<blockquote>«ایرانیان آزاده و یاران شورشگر در نیویورک گرد هم آمدند تا علیه حضور رئیس‌جمهور منصوب خامنه‌ای به‌عنوان نماینده ملت ایران اعتراض کنند.»</blockquote>این رسانه هم‌چنین بر خواسته اصلی تظاهرات یعنی «توقف مشروعیت‌بخشی به رژیم و شناسایی حق مردم ایران برای تغییر حکومت» تأکید کرد.<ref>[https://news.mojahedin.org/i/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D9%88%DB%8C%D9%88%D8%B1%DA%A9-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%85%D9%82%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%84--%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%B2-%D8%A2%D8%B3%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AA%D8%AF%D9%BE%D8%B1%D8%B3-%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 بازتاب تظاهرات بزرگ ایرانیان آزاده در نیویورک توسط رویترز، آسوشیتدپرس، جاست د نیوز]</ref>
 
==== خبرگزاری فرانسه ====
خبرگزاری فرانسه نیز با اشاره به ابعاد بین‌المللی این گردهمایی، آن را بخشی از کارزار جهانی علیه سیاست مماشات دانست. این رسانه تأکید کرد که سخنان مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت، محور اصلی تظاهرات بود و پیام روشنی به سازمان ملل فرستاد که «نماینده واقعی مردم ایران، مقاومت سازمان‌یافته است.»<ref>[https://news.mojahedin.org/i/%D8%A7%D9%86%D8%B9%DA%A9%D8%A7%D8%B3-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%86%DB%8C%D9%88%DB%8C%D9%88%D8%B1%DA%A9-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%84--%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF انعکاس خبرگزاری فرانسه از تظاهرات بزرگ ایرانیان در نیویورک مقابل سازمان ملل متحد]</ref>
 
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۰

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا
قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا
عاملان اتحادیه اروپا (شورای امور خارجه ۲۷ کشور عضو)، پارلمان اروپا، مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران (کمپین و درخواست‌دهندگان اصلی)
مکان بروکسل، بلژیک (مقر شورای امور خارجه اتحادیه اروپا)
زمان ۹ بهمن ۱۴۰۴ – ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (تصمیم سیاسی و اعلام رسمی)
نتیجه قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست تروریستی اتحادیه اروپا، مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای سپاه، هم‌ردیف شدن با گروه‌هایی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله؛ فراخوان به اقدامات بیشتر مانند تعطیلی سفارت‌ها و انحلال سپاه

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا، به تصمیم رسمی شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اشاره دارد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. این اقدام پس از سال‌ها کمپین‌های شورای ملی مقاومت ایران و فشارهای پارلمان اروپا، در پاسخ به سرکوب گسترده اعتراضات داخلی ایران و نقش سپاه در صدور تروریسم صورت گرفت. سپاه، به‌عنوان ارگان محوری رژیم ولایت فقیه، مسئول جنایات علیه بشریت، نسل‌کشی و جنگ‌افروزی خوانده شد و لیست‌گذاری آن گامی تعیین‌کننده برای پایان مماشات و حمایت از مقاومت مردم ایران محسوب می‌شود.[۱][۲]

شرح جزئیات

در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۹ بهمن ۱۴۰۴)، اتحادیه اروپا در یک تصمیم تاریخی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را به‌طور رسمی در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار داد. این اقدام، که با اجماع کامل وزرای امور خارجه ۲۷ کشور عضو در شورای امور خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شد، پاسخی مستقیم به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، کشتار هزاران معترض و جنایات علیه بشریت توسط سپاه بود. مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران، این تصمیم را «پاسخ مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین» خواند و تأکید کرد که سپاه ارگان محوری سرکوب، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی است که باید از سه دهه پیش لیست‌گذاری می‌شد. او خواستار تکمیل این اقدام با تعطیلی سفارت‌های رژیم، اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه، قطع شریان‌های مالی رژیم و به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شد. پیش از این، ایالات متحده (۲۰۱۹)، کانادا (۲۰۲۴) و استرالیا سپاه را تروریستی شناخته بودند. فشارهای پارلمان اروپا، قطعنامه‌های متعدد (مانند قطعنامه ژانویه ۲۰۲۶)، کمپین‌های گسترده شورای ملی مقاومت ایران و افشاگری‌های مقاومت ایران نقش کلیدی در این تغییر داشت. این فهرست‌گذاری سپاه را هم‌تراز با گروه‌های تروریستی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار داد و عواقب عملی مانند مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای آن را به همراه داشت. مقاله مقاومت ایران بر انحلال کامل سپاه تأکید دارد و آن را تقاضای مردم ایران می‌داند، مشابه انحلال ساواک شاه. این تصمیم نماد پایان سیاست مماشات اروپا با رژیم ایران، حمایت از مبارزه مردم ایران برای آزادی و برقراری جمهوری دموکراتیک مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر است.[۱][۳][۲][۴][۵]

زمینه تاریخی و تلاش‌های مقاومت ایران

تلاش برای لیست‌گذاری سپاه ریشه در تأسیس آن توسط خمینی در ۱۳۵۸ دارد. سپاه به‌عنوان نیروی سرکوبگر داخلی و صادرکننده تروریسم، از همان ابتدا در کشتارهای ترکمن‌صحرا، کردستان و خوزستان نقش داشت. طبق اساسنامه سپاه (مصوب ۱۳۶۰)، آن زیر فرمان مستقیم ولی فقیه قرار دارد و وظیفه حفظ و گسترش نظام ولایت فقیه را بر عهده دارد. مقاومت ایران، از جمله مسعود رجوی، از دهه‌ها پیش انحلال سپاه را مطالبه می‌کرد. در ۲۵ مرداد ۱۳۹۹، مسعود رجوی نخستین بار ضرورت «انحلال سپاه» را مطرح کرد و در ۳ خرداد ۱۴۰۱، در پیامی با عنوان «انحلال سپاه پاسداران خواست مردم و مقاومت ایران»، تأکید کرد که سپاه نیروی محوری سرکوب و ابزار حفظ دیکتاتوری مذهبی است و لیست‌گذاری کافی نیست؛ باید منحل شود.[۲] کمپین لیست‌گذاری در سطح بین‌المللی توسط شورای ملی مقاومت ایران پیگیری شد. ایالات متحده در آوریل ۲۰۱۹ سپاه را به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی (FTO) معرفی کرد – اولین بار برای یک نیروی نظامی رسمی یک کشور. کانادا در ژوئن ۲۰۲۴ این اقدام را تکرار کرد. در اتحادیه اروپا، بحث‌ها از ۲۰۱۷ شدت گرفت، اما موانع حقوقی (سپاه بخشی از ساختار دولتی ایران) و نگرانی‌های دیپلماتیک (مانند مذاکرات هسته‌ای) مانع بود. پارلمان اروپا در قطعنامه‌های متعدد، از جمله ژانویه ۲۰۲۳ و ۲۰۲۶، خواستار لیست‌گذاری شد.[۴][۵][۶]

نقش کلیدی مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران در کمپین لیست‌گذاری

مریم رجوی از دهه‌های گذشته، لیست‌گذاری سپاه پاسداران را یکی از مطالبات اصلی مقاومت ایران معرفی کرده بود. او بارها در سخنرانی‌های خود در پارلمان اروپا، کنفرانس‌های بریتانیا، آمریکا و سایر کشورها تأکید کرد که سپاه نه تنها نیروی نظامی، بلکه «ارگان محوری سرکوب داخلی، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی» است و بدون لیست‌گذاری آن، هیچ سیاست مؤثری در قبال رژیم ایران ممکن نیست. در پیام ویژه خود به مناسبت تصمیم اتحادیه اروپا (منتشرشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶)، مریم رجوی نوشت:«لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا پاسخی مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین ایران است. این تصمیم دیرهنگام اما ضروری بود. سپاه پاسداران از سه دهه پیش باید در فهرست تروریستی قرار می‌گرفت. این اقدام گامی تعیین‌کننده در جهت پایان مماشات با رژیم آخوندی و حمایت از مردم ایران برای سرنگونی است.»او در ادامه، خواستار اقدامات تکمیلی شد: تعطیلی سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های رژیم در اروپا اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه از خاک اروپا قطع شریان‌های مالی رژیم به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شورای ملی مقاومت ایران نیز کمپین گسترده‌ای را از سال‌ها پیش راه‌اندازی کرد. این شورا با ارائه اسناد و شواهد جنایات سپاه (از جمله نقش در قتل‌عام ۱۳۶۷، سرکوب اعتراضات ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، و صدور تروریسم به اروپا) فشار بر پارلمان اروپا و دولت‌های عضو را افزایش داد. قطعنامه‌های پارلمان اروپا در ژانویه ۲۰۲۳، اکتبر ۲۰۲۴ و ژانویه ۲۰۲۶ مستقیماً نتیجه این کمپین‌ها بودند و خواستار لیست‌گذاری فوری سپاه شدند.[۱][۳][۲]

دلایل تصمیم اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۶

کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا
کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا

تصمیم نهایی در نشست شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتخاذ شد. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، پس از نشست اعلام کرد:«سرکوب نمی‌تواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را بکشد، در حال نابودی خود است. سپاه پاسداران نقش محوری در این جنایات دارد.»اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز این اقدام را «بسیار دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد. دلایل اصلی عبارت بودند از: سرکوب خونین اعتراضات سراسری پس از کشته شدن مهسا امینی و ادامه خیزش‌های ۱۴۰۴–۱۴۰۵ کشتار صدها معترض در ژانویه ۲۰۲۶ و نقش مستقیم سپاه در تیراندازی به معترضان افشای نقش سپاه در برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های تروریستی نیابتی در منطقه (حزب‌الله، حماس، حوثی‌ها) تهدید امنیت اروپا از طریق فعالیت‌های جاسوسی و ترور مخالفان ایرانی در خاک اروپا فرانسه و اسپانیا که پیش‌تر مخالف بودند، پس از فشارهای داخلی و شواهد جدید، در روزهای پایانی به اجماع پیوستند. این تصمیم با استناد به مقررات مبارزه با تروریسم اتحادیه اروپا (Regulation (EU) 2017/1509) اتخاذ شد.[۴][۷]

عواقب عملی لیست‌گذاری

لیست‌گذاری سپاه پاسداران عواقب فوری و گسترده‌ای داشت، شامل: مسدود شدن دارایی‌ها: تمام دارایی‌های شناخته‌شده سپاه و شرکت‌های وابسته در اروپا مسدود شد. ممنوعیت حمایت مالی: هرگونه کمک مالی، فنی یا مادی به سپاه جرم‌انگاری شد و قابل پیگرد کیفری است. ممنوعیت سفر: اعضای سپاه (از فرماندهان تا نیروهای عادی) از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند. هم‌ترازی با گروه‌های تروریستی: سپاه در کنار داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار گرفت و از نظر حقوقی و سیاسی وضعیت مشابه یافت. این اقدام، فشار اقتصادی بر رژیم را افزایش داد و راه را برای اقدامات قضایی علیه فرماندهان سپاه در دادگاه‌های اروپا باز کرد.[۲][۷]

واکنش رژیم ایران به لیست‌گذاری

رژیم جمهوری اسلامی بلافاصله پس از اعلام تصمیم اتحادیه اروپا، واکنش تندی نشان داد. وزارت امور خارجه رژیم در بیانیه‌ای این اقدام را «غیرقانونی، سیاسی و مداخله‌جویانه» خواند و تهدید کرد که «پاسخ متناسب» خواهد داد. سخنگوی وزارت امور خارجه رژیم، ناصر کنعانی، گفت: «این تصمیم اتحادیه اروپا بخشی از توطئه صهیونیستی-آمریکایی علیه ایران است و سپاه پاسداران نیروی رسمی و قانونی کشور است.»در داخل ایران، رسانه‌های حکومتی مانند کیهان و فارس، لیست‌گذاری را «جنگ اقتصادی جدید» توصیف کردند و خواستار اقدامات تلافی‌جویانه مانند اخراج دیپلمات‌های اروپایی یا افزایش فعالیت‌های نیابتی در منطقه شدند. فرماندهان سپاه نیز بیانیه‌هایی صادر کردند که در آن اتحادیه اروپا را «دشمن اسلام و مقاومت» خواندند و تأکید کردند که این اقدام «عزم سپاه را برای دفاع از انقلاب قوی‌تر می‌کند.» با این حال، تحلیلگران مقاومت ایران این واکنش‌ها را نشانه ضعف رژیم دانستند. مریم رجوی در ادامه پیام خود نوشت: «رژیم با تهدید و لفاظی سعی دارد شکست خود را پنهان کند، اما این لیست‌گذاری نشان‌دهنده پایان دوران مماشات و آغاز انزوای کامل رژیم است.»[۱][۲]

واکنش مقاومت ایران و جامعه بین‌المللی

شورای ملی مقاومت ایران و سازمان مجاهدین خلق این تصمیم را پیروزی بزرگ مقاومت مردم ایران توصیف کردند. در مقاله‌ای با عنوان «از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران»، تأکید شد که لیست‌گذاری تنها گام اول است و هدف نهایی انحلال کامل سپاه است – مشابه انحلال ساواک پس از انقلاب ۱۳۵۷. مقاله یادآوری کرد که مسعود رجوی از سال ۱۳۹۹ انحلال سپاه را مطالبه کرده بود و اکنون زمان آن فرا رسیده که جامعه جهانی از حق مردم ایران برای سرنگونی رژیم و انحلال ابزار اصلی سرکوب حمایت کند. در سطح بین‌المللی، ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا استقبال کرد و آن را «گامی مهم در جهت فشار حداکثری بر رژیم ایران» خواند. کانادا و استرالیا (که پیش‌تر سپاه را تروریستی شناخته بودند) بیانیه‌هایی صادر کردند و خواستار هماهنگی بیشتر شدند. پارلمان اروپا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم نتیجه قطعنامه‌های متعدد آن است و اکنون زمان اجرای تحریم‌های گسترده‌تر علیه فرماندهان سپاه فرا رسیده است. سازمان‌های حقوق بشری مانند عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر نیز از لیست‌گذاری استقبال کردند و آن را فرصتی برای پیگیری قضایی جنایات سپاه در دادگاه‌های اروپا دانستند. برخی کشورها مانند آلمان و هلند اعلام کردند که تحقیقات قضایی علیه اعضای سپاه در خاک خود را تسریع خواهند کرد.[۴][۶][۷]

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، نقطه عطفی در سیاست خارجی اروپا در قبال ایران بود. این اقدام نه تنها فشار اقتصادی و حقوقی بر رژیم را افزایش داد، بلکه پیام روشنی به مردم ایران فرستاد: جامعه بین‌المللی دیگر سیاست مماشات را ادامه نمی‌دهد و از مبارزه مردم برای آزادی حمایت می‌کند. مریم رجوی در پایان پیام خود تأکید کرد: «این گام، آغاز پایان رژیم آخوندی است. آینده ایران، جمهوری دموکراتیک، سکولار و کثرت‌گرا خواهد بود که در آن سپاه پاسداران جایی ندارد و به تاریخ سپرده می‌شود.»مقاومت ایران بر این باور است که لیست‌گذاری باید به انحلال کامل سپاه منجر شود و این امر تنها با ادامه قیام مردم ایران و فشارهای بین‌المللی ممکن است. این تصمیم، در کنار اقدامات پیشین ایالات متحده و کانادا، رژیم را در انزوای بی‌سابقه‌ای قرار داد و امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت را افزایش داد.

منابع