|
|
| (۱۷۸ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| [[پرونده:جنایات رضا شاه به روایت تاریخ.jpg|جایگزین=کتاب جنایات رضاشاه به روایت تاریخ|بندانگشتی|کتاب جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]
| | {{جعبه اطلاعات بازیکن فوتبال |
| '''جنایات رضاشاه به روایت تاریخ'''، عنوان کتابی است منتشرشده از سوی انتشارات [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] که به بررسی سیاستها، رفتارها و اقدامات سرکوبگرانهٔ رضاشاه پهلوی (۱۳۰۴–۱۳۲۰ خورشیدی) میپردازد. نویسنده یا نویسندگان کتاب با نگاهی انتقادی و مبتنی بر روایات تاریخی، چهرهٔ [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]] را نه بهعنوان «پدر ایران نوین»، بلکه بهعنوان «بنیانگذار اختناق نوین» معرفی میکنند. در کتاب، مجموعهای از جنایات سیاسی و نظامی دوران او، از جمله کشتار عشایر و آزادیخواهان، سرکوب جنبشهای مردمی، قتل روشنفکران و مخالفان سیاسی، تأسیس [[زندان قصر]] و رواج شکنجه، به تفصیل روایت شده است. همچنین به ریشههای وابستگی رضاشاه به قدرتهای استعماری و عملکرد او در قبال نیروهای ملی و مذهبی اشاره شده است. هدف کتاب، بازخوانی تاریخی یک دوره سیاه از دیکتاتوری در ایران و نشان دادن پیوستگی تاریخی میان دستگاه سرکوب رضاشاهی و نظامهای استبدادی بعدی در ایران است.<ref>[https://image.mojahedin.org/VideoAttach/97a51ec0-6f24-4b0c-a9f6-07bde451d82e.pdf لینک دانلود مستقیم کتاب جنایات رضاشاه به روایت تاریخ] </ref>
| | |نام بازیکن = مجتبی ترشیز |
| | | |تصویر = |
| == معرفی اثر ==
| | |نام کامل = مجتبی ترشیز |
| '''کتاب:''' جنایات رضاشاه به روایت تاریخ | | |زادروز = ۶ فروردین ۱۳۵۷ |
| | | |شهر تولد = قائم شهر |
| '''ناشر:''' انتشارات سازمان مجاهدین خلق ایران
| | |کشور تولد = ایران |
| | | |تاریخ مرگ= ۱۸ دی ۱۴۰۴ (۸ ژانویه ۲۰۲۶) |
| '''تاریخ انتشار:''' ۱۴۰۴/۰۷/۱۳
| | |شهر مرگ= اندیشه، تهران |
| | | |کشور مرگ= ایران |
| '''موضوع:''' تاریخ سیاسی ایران در دوره رضاشاه پهلوی
| | |قد =۱۷۳ |
| | | |پست = هافبک |
| '''نوع اثر:''' پژوهش تاریخی – انتقادی
| | |سالهای = ؟–۲۰۰۷{{سخ}}۲۰۰۷–۲۰۰۹{{سخ}}۲۰۰۹–۲۰۱۱{{سخ}}۲۰۱۱–۲۰۱۲{{سخ}}۲۰۱۲–۲۰۱۳{{سخ}}۲۰۱۳– |
| | | |باشگاههای = [[باشگاه فوتبال نساجی مازندران|نساجی مازندران]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال استقلال اهواز|استقلال اهواز]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز|تراکتورسازی]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال مس سرچشمه|مس سرچشمه]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال فجرسپاسی|فجرسپاسی]]{{سخ}}[[باشگاه فوتبال مس کرمان|مس کرمان]] |
| == محتوای کتاب ==
| | }} |
| | | '''مجتبی ترشیز''' (زاده ۶ فروردین ۱۳۵۷ – درگذشته ۱۸ دی ۱۴۰۴) بازیکن سابق فوتبال ایرانی بود که در پست هافبک بازی میکرد. او سابقه بازی در تیمهای نساجی مازندران، استقلال اهواز، تراکتورسازی تبریز، مس سرچشمه، فجرسپاسی شیراز و مس کرمان را داشت. ترشیز در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ایران به دست نیروهای امنیتی کشته شد. |
| === ۱. بنیانگذاری اختناق نوین ===
| | afintl.comمجتبی ترشیز، فوتبالیست ایرانی و همسرش در اعتراضهای مردم ایران ... |
| در این کتاب، نویسندگان با رد عنوان «پدر ایران نوین» که توسط حامیان حکومت پهلوی و «نئوفاشیستهای بازمانده از دیکتاتوری شاه» به رضاشاه نسبت داده میشود، او را «پایهگذار اختناق نوین ایران» معرفی میکنند. به باور نویسندگان، نظام متمرکز، مبتنی بر شکنجه، زندانهای مخوف و حذف مخالفان، از دورهٔ رضاشاه آغاز شد و الگوی آن در دهههای بعد، در دستگاههای امنیتی و قضایی حکومتهای بعدی از جمله ساواک و وزارت اطلاعات ادامه یافت. | | == زمینه اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ == |
| | | اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ایران از روز یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ آغاز شد و در واکنش به بحران اقتصادی شدید، افزایش قیمت دلار و کاهش ارزش ریال شکل گرفت. این اعتراضات به سرعت به شهرهای مختلف گسترش یافت و با سرکوب شدید نیروهای حکومتی مواجه شد، که منجر به کشته شدن صدها نفر شد. |
| === ۲. نهادینهسازی سرکوب ===
| | == جزئیات جانباختن مجتبی ترشیز == |
| از دید کتاب، یکی از پایههای اصلی دیکتاتوری رضاشاه تأسیس زندان قصر و گسترش شکنجه و سرکوب سازمانیافته بود. در این دوران، آزادی بیان و فعالیت سیاسی ممنوع شد و قدرت فوقالعادهای به چهرههایی چون سرپاس مختاری – رئیس شهربانی – واگذار گردید. نویسندگان کتاب میان ساختار سرکوب آن دوره و نظامهای امنیتی بعدی مانند ساواک و وزارت اطلاعات پیوندی مستقیم برقرار میکنند.
| | مجتبی ترشیز در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در شهرک اندیشه در غرب تهران، همراه با همسرش آرزو مدنی و برادر همسرش در اعتراضات شرکت کرده بود. طبق گزارشها، آنها توسط نیروهای امنیتی در یک کوچه بنبست محاصره شدند و هدف تیراندازی قرار گرفتند. ترشیز برای محافظت از همسرش، بدن خود را سپر کرد و بر اثر اصابت گلوله ساچمهای به ریه جان باخت. همسرش نیز زخمی شد و برادر همسرش مورد اصابت گلوله به سر قرار گرفت. پیکر ترشیز و همسرش در ۲۲ دی ۱۴۰۴ در کرج بدون اطلاعرسانی عمومی به خاک سپرده شد. |
| | | == سابقه ورزشی == |
| === ۳. گزارشهای تاریخی و منابع ===
| | مجتبی ترشیز متولد قائمشهر مازندران بود و در تیمهای مختلفی در لیگهای ایران بازی کرد. او در فصلهای مختلف در لیگ برتر و دسته اول حضور داشت، از جمله در تیم مس کرمان در پلیآف ۲۰۱۴/۲۰۱۵، ماشینسازی تبریز در لیگ برتر ۱۳۹۴/۱۳۹۵، و دیگر تیمها مانند گلگهر، آلومینیوم و ملوان. آمار او شامل بیش از ۱۴۰ بازی و چندین گل در لیگهای مختلف است. |
| کتاب به نقل از روزنامه '''باختر''' پس از سقوط رضاشاه اشاره میکند که «در دوران حکومت او هزاران زندانی در زندان قصر کشته شدند که بیشتر آنان از آزادیخواهان، روشنفکران و عشایر بودند». همچنین به نقل از دکتر تقی ارانی در دادگاهش آمده است:<blockquote>«شکنجهگران گفتند رضاشاه فرمودند: آنقدر شکنجه بدهید که هرچه شما میخواهید اقرار کند. شکنجه به قصد کشت باشد. اگر هم مرد به درک…».</blockquote>این روایتها تصویر حکومتی را نشان میدهد که خشونت، رکن اصلی بقای آن بود.
| |
| | |
| === ۴. زندگی روزمره دیکتاتور === | |
| کتاب به شرح زندگی شخصی رضاشاه نیز پرداخته و بر اساس گزارشهای تاریخی مینویسد:<blockquote>«در برنامه روزانهاش، پس از خوردن صبحانه و کشیدن تریاک، ساعت ۷ صبح رئیس شهربانی را میپذیرفت و گزارشهای جنایتکارانه در همین ساعت به عرض میرسید و اوامر سهمگین که احیاناً متضمن نابود ساختن عائلهها و افراد بیگناه بود، صادر میگردید».</blockquote>
| |
| | |
| === ۵. قتل و حذف روشنفکران ===
| |
| کتاب فهرستی از قربانیان سرشناس دوره رضاشاه را برمیشمارد، از جمله: [[محمد فرخی یزدی|فرخی یزدی]]، [[میرزاده عشقی]]، نسیم شمال، آیتالله مدرس و دکتر تقی ارانی. این چهرهها از شاعران، سیاستمداران و متفکران آزادیخواه بودند که به دست عوامل حکومتی کشته یا در زندان جانباختند.
| |
| | |
| === ۶. پیشینه نظامی و خشونتبار ===
| |
| در بخش دیگری از کتاب، پیشینه نظامی رضاشاه پیش از قدرتگیری بررسی میشود. او که در لشکر قزاق خدمت میکرد، در جریان سرکوب مجاهدان مشروطه و مبارزان جنگل نقش داشته و به «رضا ماکسیم» (بهدلیل استفاده از مسلسل ماکسیم) شهرت یافته بود. کتاب مینویسد که او «در جنگ با مجاهدان جنگل مزدور باراتف روسی بود» و سر بریدهٔ [[میرزا کوچک خان جنگلی|میرزا کوچکخان جنگلی]] را از سوی خالو قربان بهعنوان هدیه دریافت کرد. | |
| | |
| === ۷. کشتار اقوام و عشایر ===
| |
| یکی از محوریترین بخشهای کتاب به سیاست سرکوب قومیتها و عشایر اختصاص دارد. بر اساس این روایت:
| |
| | |
| * رضاشاه عشایر لر را قتلعام و بازماندگان را زنجیر به دست به خراسان تبعید کرد؛
| |
| * در خوزستان، بوشهر و بندرعباس، عشایر عرب و بختیاری سرکوب شدند؛
| |
| * زمینهای قشقاییها غصب و به تبعید فرستاده شدند؛
| |
| * در بلوچستان و ترکمنصحرا نیز کشتار و کوچ اجباری صورت گرفت.
| |
| | |
| === ۸. کشتار مسجد گوهرشاد === | |
| کتاب به واقعه '''کشتار مسجد گوهرشاد مشهد (۲۲ تیر ۱۳۱۴)''' اشاره میکند و آن را یکی از بزرگترین جنایات جمعی رضاشاه میداند. در این رویداد بیش از دو هزار نفر از مردم مشهد در اعتراض به سیاستهای ضد دینی و فرهنگی حکومت کشته شدند.
| |
| | |
| === ۹. ثروتاندوزی و غارت ===
| |
| در کتاب آمده است که رضاشاه تا میانسالی اجارهنشین بود، اما در پایان حکومتش «۴۴ هزار سند و قباله زمین غصبی» بر جای گذاشت و ثروتی بالغ بر «۳۶۰ میلیون دلار» در بانکهای خارجی داشت. نویسندگان این موضوع را نشانهای از فساد و غارت ساختاری در نظام رضاشاهی میدانند. | |
| | |
| === ۱۰. سقوط و بیاعتباری نهایی ===
| |
| در فصل پایانی، نویسندگان به سقوط رضاشاه در شهریور ۱۳۲۰ و اشغال ایران توسط متفقین میپردازند و مینویسند: «ارتش رضاشاه در جنگ جهانی دوم مانند تکهای یخ آب شد و حتی یک سرباز به حمایت از او برنخاست». این عبارت نمادی از بیپایه بودن اقتدار نظامی رضاشاه و نارضایتی عمیق مردم از اوست.<ref>[https://library.mojahedin.org/i/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE معرفی کتاب: جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]</ref> | |
| | |
| == جمعبندی ==
| |
| کتاب ''جنایات رضاشاه به روایت تاریخ'' تصویری تند و بیپرده از دیکتاتوری رضاشاه ارائه میدهد. هدف آن نه صرفاً ثبت رویدادهای تاریخی، بلکه تحلیل تداوم ساختارهای استبدادی در تاریخ معاصر ایران است. نویسندگان میکوشند نشان دهند که ریشههای شکنجه، زندان و اختناق سیاسی در ایران امروز را باید در دوران رضاشاه جستوجو کرد.
| |
| | |
| == منابع == | | == منابع == |
| | {{پانویس}} |
| | [[رده:بازیکنان فوتبال ایرانی]] |
| | [[رده:کشتهشدگان اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران]] |
| | [[رده:درگذشتگان ۱۴۰۴ (خورشیدی)]] |
| | [[رده:اهالی قائمشهر]] |
| | [[رده:هافبکهای فوتبال]] |
مجتبی ترشیز
| شناسنامه
|
| نام کامل
|
مجتبی ترشیز
|
| زادروز
|
۶ فروردین ۱۳۵۷
|
| زادگاه
|
قائم شهر، ایران
|
| تاریخ مرگ
|
۱۸ دی ۱۴۰۴ (۸ ژانویه ۲۰۲۶)
|
| محل مرگ
|
اندیشه، تهران، ایران
|
| قد
|
۱۷۳
|
| اطلاعات باشگاهی
|
| باشگاه کنونی
|
{{{باشگاه کنونی}}}
|
| پُست |
هافبک
|
| باشگاههای حرفهای
|
| سالها
|
باشگاهها
|
بازی (گل)
|
؟–۲۰۰۷
۲۰۰۷–۲۰۰۹
۲۰۰۹–۲۰۱۱
۲۰۱۱–۲۰۱۲
۲۰۱۲–۲۰۱۳
۲۰۱۳– |
نساجی مازندران
استقلال اهواز
تراکتورسازی
مس سرچشمه
فجرسپاسی
مس کرمان |
{{{تعداد گل}}}
|
مجتبی ترشیز (زاده ۶ فروردین ۱۳۵۷ – درگذشته ۱۸ دی ۱۴۰۴) بازیکن سابق فوتبال ایرانی بود که در پست هافبک بازی میکرد. او سابقه بازی در تیمهای نساجی مازندران، استقلال اهواز، تراکتورسازی تبریز، مس سرچشمه، فجرسپاسی شیراز و مس کرمان را داشت. ترشیز در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ایران به دست نیروهای امنیتی کشته شد.
afintl.comمجتبی ترشیز، فوتبالیست ایرانی و همسرش در اعتراضهای مردم ایران ...
زمینه اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴
اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ایران از روز یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ آغاز شد و در واکنش به بحران اقتصادی شدید، افزایش قیمت دلار و کاهش ارزش ریال شکل گرفت. این اعتراضات به سرعت به شهرهای مختلف گسترش یافت و با سرکوب شدید نیروهای حکومتی مواجه شد، که منجر به کشته شدن صدها نفر شد.
جزئیات جانباختن مجتبی ترشیز
مجتبی ترشیز در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در شهرک اندیشه در غرب تهران، همراه با همسرش آرزو مدنی و برادر همسرش در اعتراضات شرکت کرده بود. طبق گزارشها، آنها توسط نیروهای امنیتی در یک کوچه بنبست محاصره شدند و هدف تیراندازی قرار گرفتند. ترشیز برای محافظت از همسرش، بدن خود را سپر کرد و بر اثر اصابت گلوله ساچمهای به ریه جان باخت. همسرش نیز زخمی شد و برادر همسرش مورد اصابت گلوله به سر قرار گرفت. پیکر ترشیز و همسرش در ۲۲ دی ۱۴۰۴ در کرج بدون اطلاعرسانی عمومی به خاک سپرده شد.
سابقه ورزشی
مجتبی ترشیز متولد قائمشهر مازندران بود و در تیمهای مختلفی در لیگهای ایران بازی کرد. او در فصلهای مختلف در لیگ برتر و دسته اول حضور داشت، از جمله در تیم مس کرمان در پلیآف ۲۰۱۴/۲۰۱۵، ماشینسازی تبریز در لیگ برتر ۱۳۹۴/۱۳۹۵، و دیگر تیمها مانند گلگهر، آلومینیوم و ملوان. آمار او شامل بیش از ۱۴۰ بازی و چندین گل در لیگهای مختلف است.
منابع