|
|
| (۲۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{Infobox holiday | | {{جعبه زندگینامه |
| | holiday_name = کریسمس | | |نام_شخص=محمدرضا کرمی |
| | image = تولد عیسی.jpg | | |تصویر=محمدرضا کرمی1.jpg |
| | imagesize = 300px | | |عرض_تصویر=260px |
| | caption = نقاشی کلاسیک از صحنه تولد عیسی مسیح | | |توضیح_تصویر=محمدرضا کرمی، شهید قیام سراسری ۱۴۰۴ |
| | alt = نقاشی تولد مسیح | | |تاریخ_تولد=۱۳۸۸ (حدودی) |
| | nickname = نوئل، میلاد مسیح، یول، جشن زمستانی | | |محل_تولد=ملکشاهی، استان ایلام |
| | observedby = مسیحیان در سراسر جهان، و بسیاری از غیرمسیحیان به عنوان جشن فرهنگی و سکولار<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Christmas |title=Christmas |publisher=Britannica |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://apnews.com/article/christmas-origin-history-jesus-gifts-santa-claus-af37867c2911d7368a9c835d6be138 |title=Everything you need to know about Christmas |publisher=AP News |date=2025-12-20 |accessdate=2025-12-25}}</ref> | | |تاریخ_مرگ=۱۵ دی ۱۴۰۴ |
| | date = | | |ملیت=ایرانی |
| | | |محل_مرگ=ایلام |
| ۲۵ دسامبر (گاهشماری گریگوری) – اکثر کلیساهای غربی و شرقی
| | |مدفن=آرامستان ملکشاهی |
| ۷ ژانویه (معادل ۲۵ دسامبر ژولینی) – برخی کلیساهای ارتودوکس مانند روسیه و اوکراین
| | |علت مرگ=شلیک مستقیم نیروهای حکومتی |
| ۶ ژانویه – کلیسای حواری ارمنی
| | |شناختهشده برای=از جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ |
| | significancedate = بزرگداشت تولد عیسی مسیح، نماد امید، نور و تجدید در زمستان | | |همسر= |
| | observances = مراسم کلیسایی، هدیهدادن، گردهمایی خانوادگی، تزیین درخت کریسمس، چراغانی خیابانها، سرودخوانی، غذاهای سنتی | | |والدین= |
| | type = مذهبی (مسیحی)، فرهنگی و سکولار | |
| | significance = گرامیداشت سنتی تولد عیسی مسیح، و جشن جهانی صلح، بخشش و شادی | |
| | relatedto = فصل ظهور (Advent)، شب کریسمس، جشن خاجشویان (Epiphany)، سال نو میلادی | |
| | frequency = سالانه
| |
| | duration = ۱ روز اصلی، اما فصل کریسمس از اواخر نوامبر تا اوایل ژانویه
| |
| | longtype = جشن جهانی با تأثیر اقتصادی عظیم | |
| }} | | }} |
|
| |
|
| '''کریسمس''' (به انگلیسی: Christmas) یا '''نوئل'''، جشنی سالانه است که اغلب به گرامیداشت تولد عیسی مسیح اختصاص دارد، اما در عصر مدرن به یک رویداد فرهنگی و سکولار جهانی تبدیل شده که توسط میلیاردها نفر، فارغ از باورهای مذهبی، جشن گرفته میشود. این جشن معمولاً در ۲۵ دسامبر برگزار میشود و با آیینهایی مانند تزیین درخت کریسمس، هدیهدادن، گردهمایی خانوادگی، سرودخوانی و غذاهای ویژه همراه است. کریسمس نه تنها مهمترین عید مذهبی برای مسیحیان است، بلکه به عنوان نمادی از صلح، بخشش و شادی، در بسیاری از کشورهای غیرمسیحی نیز محبوبیت یافته و تأثیر اقتصادی قابل توجهی دارد.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/topics/christmas/history-of-christmas |title=History of Christmas |publisher=History.com |accessdate=2025-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Christmas |title=Christmas: Origin, Definition, Traditions |publisher=Britannica |accessdate=2025-12-25}}</ref> | | == چکیده == |
| | | '''محمدرضا کرمی'''، نوجوان ۱۶ ساله اهل شهرستان ملکشاهی در استان ایلام، از جمله جانباختگان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|قیام سراسری دیماه ۱۴۰۴]] در ایران بود که در جریان سرکوب اعتراضات مردمی، بر اثر شلیک مستقیم نیروهای حکومتی زخمی شد و پس از چند روز بستری در بیمارستان، جان خود را از دست داد. او در جریان تجمعات اعتراضی در ملکشاهی هدف تیراندازی قرار گرفت و برای درمان به بیمارستان امام خمینی ایلام منتقل شد، اما شدت جراحات وارده منجر به مرگ وی در روز ۱۵ دی ۱۴۰۴ شد. کشتهشدن محمدرضا کرمی، در سن پایین، بازتاب گستردهای در گزارشهای حقوق بشری داشت و نام او در فهرست شهیدان قیام ۱۴۰۴ ثبت شد؛ رخدادی که بیانگر گسترش دامنه سرکوب به نوجوانان و شهرهای کوچک ایران است. (۱)(۲) |
| کریسمس ریشه در سنتهای مذهبی مسیحیت دارد، اما عناصری از جشنهای باستانی زمستانی مانند یول (Yule) ژرمنی و ساتورنالیا رومی را جذب کرده است. در قرنهای اخیر، با گسترش تجاریسازی، شخصیتهایی مانند بابانوئل و تزیینات مدرن، آن را به یک پدیده جهانی تبدیل کردهاند. در سال ۲۰۲۵، کریسمس همزمان با چالشهای جهانی مانند درگیریها و مسائل اقتصادی جشن گرفته میشود، اما پیام امید و اتحاد آن همچنان برجسته است.<ref>{{cite web |url=https://apnews.com/photo-gallery/christmas-photo-gallery-global-08acf32426539d963d9f2b780639bf91 |title=AP photos of Christmas celebrations around the world |publisher=AP News |date=2025-12-24 |accessdate=2025-12-25}}</ref> این جشن در کشورهای مسیحینشین مانند ایالات متحده، اروپا و آمریکای لاتین با مراسم گسترده همراه است، در حالی که در آسیا و خاورمیانه، اغلب به صورت سکولار و تجاری برگزار میشود.
| |
| == ریشه لغوی ==
| |
| واژه «کریسمس» از انگلیسی میانه «Christemasse» گرفته شده که به معنای «مراسم عشای ربانی مسیح» است و نخستین بار در حدود سال ۱۰۳۸ میلادی ثبت شده.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Christmas |title=Christmas |publisher=Britannica |accessdate=2025-12-25}}</ref> شکل کوتاهتر «Xmas» از قرن ۱۶ میلادی رایج شد و از حرف یونانی «X» (Chi) به عنوان اختصار Christ گرفته شده است. در زبانهای دیگر، مانند «Noël» فرانسوی یا «Navidad» اسپانیایی، مستقیماً به معنای «تولد» یا «میلاد» اشاره دارد. واژه قدیمی «یول» (Yule) نیز که امروزه گاهی مترادف کریسمس است، از جشنهای زمستانی ژرمنی باستان مشتق شده و به انقلاب زمستانی اشاره دارد.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Christmas |title=Christmas |publisher=Wikipedia |accessdate=2025-12-25}}</ref>
| |
| == ریشه تاریخی و انتخاب تاریخ ==
| |
| تاریخ دقیق تولد عیسی مسیح در انجیلها ذکر نشده و محققان آن را احتمالاً در بهار یا پاییز تخمین میزنند. جشن کریسمس در ۲۵ دسامبر نخستین بار در سال ۳۳۶ میلادی در رم ثبت شد.<ref>{{cite web |url=https://www.biblicalarchaeology.org/daily/biblical-topics/new-testament/how-december-25-became-christmas/ |title=How December 25 Became Christmas |publisher=Biblical Archaeology Society |accessdate=2025-12-25}}</ref> دلایل انتخاب این تاریخ شامل همزمانی با جشن رومی «سول اینویکتوس» (خورشید شکستناپذیر) و محاسبات نمادین بر پایه اعتدال بهاری (۲۵ مارس به عنوان روز لقاح مسیح) است. برخی محققان معتقدند این انتخاب برای جایگزینی جشنهای پاگان و تسهیل پذیرش مسیحیت بود، در حالی که دیگران آن را بر پایه محاسبات الهیاتی میدانند.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/topics/christmas/history-of-christmas |title=History of Christmas |publisher=History.com |accessdate=2025-12-25}}</ref>
| |
| در قرنهای میانه، کریسمس با جشنهای پرشور و گاهی آشوببار همراه بود، اما در قرن ۱۹ با تأثیر نویسندگانی مانند چارلز دیکنز، به جشن خانوادگی و مذهبی آرامتر تبدیل شد.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Christmas |title=Christmas |publisher=Britannica |accessdate=2025-12-25}}</ref>
| |
| == جشن کریسمس در جهان ==
| |
| کریسمس در کشورهای مختلف با تنوع فرهنگی جشن گرفته میشود. در اروپا و آمریکای شمالی، تمرکز بر درخت کریسمس، هدایا و بابانوئل است. در فیلیپین، طولانیترین فصل کریسمس از سپتامبر آغاز میشود. در ژاپن، علیرغم جمعیت کم مسیحی، کریسمس سکولار با خوردن مرغ سوخاری KFC محبوب است.<ref>{{cite web |url=https://www.whychristmas.com/cultures/ |title=Christmas Around the World |publisher=WhyChristmas.com |accessdate=2025-12-25}}</ref> در کشورهای مسلمان مانند اندونزی یا مالزی، مسیحیان آن را جشن میگیرند، اما عمومی نیست. در چین، به عنوان «جشن بهاری غربی» شناخته میشود و بیشتر تجاری است.در سال ۲۰۲۵، جشنها در بیتلحم، واتیکان و شهرهای بزرگ جهان با چراغانی و مراسم برگزار شد، حتی در میان چالشهای جهانی.<ref>{{cite web |url=https://apnews.com/photo-gallery/christmas-photo-gallery-global-08acf32426539d963d9f2b780639bf91 |title=Christmas celebrations around the world |publisher=AP News |date=2025-12-24}}</ref>
| |
| == بابانوئل ==
| |
| بابانوئل شخصیت افسانهای مدرن کریسمس است که هدایا میآورد. ریشه آن به سنت نیکولاس، اسقف قرن چهارم ترکیه، بازمیگردد که به خاطر بخشندگی معروف بود.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/topics/christmas/santa-claus |title=Santa Claus: Real Origins & Legend |publisher=History.com |accessdate=2025-12-25}}</ref> تصویر مدرن او با ریش سفید، لباس قرمز و سورتمه توسط کاریکاتوریست توماس نست در قرن ۱۹ و تبلیغات کوکاکولا در دهه ۱۹۳۰ شکل گرفت.
| |
| == درخت کریسمس ==
| |
| درخت کریسمس از سنتهای ژرمنی قرن ۱۶ میلادی ریشه میگیرد، جایی که درختان همیشهسبز نماد زندگی در زمستان بودند.<ref>{{cite web |url=https://www.history.com/topics/christmas/history-of-christmas-trees |title=History of Christmas Trees |publisher=History.com |accessdate=2025-12-25}}</ref> مارتین لوتر نخستین کسی بود که آن را با شمع تزیین کرد. این سنت در قرن ۱۹ به بریتانیا و آمریکا گسترش یافت.
| |
| == تأثیر اقتصادی و فرهنگی مدرن ==
| |
| کریسمس یکی از بزرگترین محرکهای اقتصادی است. در ۲۰۲۴، فروش تعطیلات در ایالات متحده حدود ۹۸۰ میلیارد دلار پیشبینی شد.<ref>{{cite web |url=https://www.statista.com/topics/991/us-christmas-season/ |title=U.S. Christmas season shopping |publisher=Statista |accessdate=2025-12-25}}</ref> این جشن شغلهای فصلی ایجاد میکند و مصرف را افزایش میدهد، اما انتقادهایی به تجاریسازی بیش از حد آن وارد است.
| |
| == آلبوم ==
| |
| [[پرونده:درخت کریسمس.jpg|جایگزین=درخت کریسمس|راست|بندانگشتی|درخت کریسمس]]
| |
| [[پرونده:بابا نوئل.jpg|جایگزین=بابا نوئل|وسط|بندانگشتی|بابا نوئل]]
| |
|
| |
|
| | '''محمدرضا کرمی''' از ساکنان شهرستان ملکشاهی در استان ایلام بود که در جریان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ در زمره معترضان خیابانی قرار گرفت. بر اساس گزارشهای حقوق بشری، اعتراضات در این منطقه همزمان با سایر شهرهای ایران و در واکنش به بحرانهای اقتصادی، معیشتی و سرکوب سیاسی شکل گرفت و با حضور گسترده نیروهای امنیتی و انتظامی مواجه شد. (۲)(۳) |
|
| |
|
| | محمدرضا کرمی در روز ۱۳ دی ۱۴۰۴، در جریان یکی از تجمعات اعتراضی در شهر ملکشاهی، هدف شلیک مستقیم نیروهای حکومتی قرار گرفت. طبق گزارش سازمان حقوق بشری هەنگاو، وی از ناحیه بالاتنه و پهلو به شدت زخمی شد و بلافاصله به بیمارستان امام خمینی ایلام منتقل گردید. وضعیت جسمانی او وخیم گزارش شده و به بخش مراقبتهای ویژه انتقال داده شد. (۳) |
|
| |
|
| | با وجود تلاش کادر درمان، شدت جراحات وارده باعث شد محمدرضا کرمی پس از چند روز بستری، در روز ۱۵ دی ۱۴۰۴ جان خود را از دست بدهد. شبکه حقوق بشر کردستان نیز با تأیید این خبر اعلام کرد که مرگ او نتیجه مستقیم استفاده نیروهای حکومتی از سلاح گرم علیه معترضان غیرمسلح بوده است. (۳)(۴) |
|
| |
|
| | پس از مرگ محمدرضا کرمی، مراسم خاکسپاری وی در شهرستان ملکشاهی برگزار شد. گزارشها حاکی از آن است که این مراسم تحت فضای امنیتی و با نظارت نیروهای حکومتی انجام شده و تلاشهایی برای جلوگیری از تبدیل آن به تجمع اعتراضی صورت گرفته است. با این حال، نام او در میان جانباختگان اعتراضات سراسری ثبت شد و یادش در کنار دیگر قربانیان قیام ۱۴۰۴ گرامی داشته میشود. (۱)(۴) |
|
| |
|
| | کشتهشدن محمدرضا کرمی، بهویژه با توجه به سن پایین او، در گزارشهای حقوق بشری بهعنوان نمونهای از افزایش شمار نوجوانان قربانی سرکوب اعتراضات مورد توجه قرار گرفته است. این رخداد بیانگر گسترش دامنه خشونت دولتی به نسل جوان و مناطق کمتر دیدهشده کشور و جایگاه نوجوانان در حافظه جمعی اعتراضات سراسری ایران است. (۲)(۳) |
|
| |
|
| | == منابع == |
| | ۱. سازمان مجاهدین خلق ایران – معرفی شهیدان قیام: |
| | https://m.mojahedin.org/id/38631a6a-1051-4c74-93a3-2113d63fd797 |
|
| |
|
| | ۲. ایران آزادی – اسامی و مشخصات شهیدان اعتراضات و قیام ۱۴۰۴: |
| | https://iranfreedom.net/%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d9%85%db%8c-%d9%88-%d9%85%d8%b4%d8%ae%d8%b5%d8%a7%d8%aa-%d8%b4%d9%87%db%8c%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d8%b6%d8%a7%d8%aa-%d9%88-%d9%82%db%8c%d8%a7%d9%85-%db%b1 |
|
| |
|
| == منابع ==
| | ۳. ههنگاو – گزارش جانباختن محمدرضا کرمی در ملکشاهی: |
| | https://hengaw.net/fa/news/2026/01/article-44 |
|
| |
|
| Britannica.com - Christmas
| | ۴. شبکه حقوق بشر کردستان – کشتهشدن شهروندان در جریان اعتراضات ایلام: |
| | https://kurdistanhumanrights.org/fa/news-fa/killing-citizens/2026/01/06/p46181 |
| محمدرضا کرمی |
|---|
 محمدرضا کرمی، شهید قیام سراسری ۱۴۰۴ |
| زادروز | ۱۳۸۸ (حدودی)
ملکشاهی، استان ایلام |
|---|
| درگذشت | ۱۵ دی ۱۴۰۴
ایلام |
|---|
| علت مرگ | شلیک مستقیم نیروهای حکومتی |
|---|
| آرامگاه | آرامستان ملکشاهی |
|---|
| ملیت | ایرانی |
|---|
| شناختهشده برای | از جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ |
|---|
چکیده
محمدرضا کرمی، نوجوان ۱۶ ساله اهل شهرستان ملکشاهی در استان ایلام، از جمله جانباختگان قیام سراسری دیماه ۱۴۰۴ در ایران بود که در جریان سرکوب اعتراضات مردمی، بر اثر شلیک مستقیم نیروهای حکومتی زخمی شد و پس از چند روز بستری در بیمارستان، جان خود را از دست داد. او در جریان تجمعات اعتراضی در ملکشاهی هدف تیراندازی قرار گرفت و برای درمان به بیمارستان امام خمینی ایلام منتقل شد، اما شدت جراحات وارده منجر به مرگ وی در روز ۱۵ دی ۱۴۰۴ شد. کشتهشدن محمدرضا کرمی، در سن پایین، بازتاب گستردهای در گزارشهای حقوق بشری داشت و نام او در فهرست شهیدان قیام ۱۴۰۴ ثبت شد؛ رخدادی که بیانگر گسترش دامنه سرکوب به نوجوانان و شهرهای کوچک ایران است. (۱)(۲)
محمدرضا کرمی از ساکنان شهرستان ملکشاهی در استان ایلام بود که در جریان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ در زمره معترضان خیابانی قرار گرفت. بر اساس گزارشهای حقوق بشری، اعتراضات در این منطقه همزمان با سایر شهرهای ایران و در واکنش به بحرانهای اقتصادی، معیشتی و سرکوب سیاسی شکل گرفت و با حضور گسترده نیروهای امنیتی و انتظامی مواجه شد. (۲)(۳)
محمدرضا کرمی در روز ۱۳ دی ۱۴۰۴، در جریان یکی از تجمعات اعتراضی در شهر ملکشاهی، هدف شلیک مستقیم نیروهای حکومتی قرار گرفت. طبق گزارش سازمان حقوق بشری هەنگاو، وی از ناحیه بالاتنه و پهلو به شدت زخمی شد و بلافاصله به بیمارستان امام خمینی ایلام منتقل گردید. وضعیت جسمانی او وخیم گزارش شده و به بخش مراقبتهای ویژه انتقال داده شد. (۳)
با وجود تلاش کادر درمان، شدت جراحات وارده باعث شد محمدرضا کرمی پس از چند روز بستری، در روز ۱۵ دی ۱۴۰۴ جان خود را از دست بدهد. شبکه حقوق بشر کردستان نیز با تأیید این خبر اعلام کرد که مرگ او نتیجه مستقیم استفاده نیروهای حکومتی از سلاح گرم علیه معترضان غیرمسلح بوده است. (۳)(۴)
پس از مرگ محمدرضا کرمی، مراسم خاکسپاری وی در شهرستان ملکشاهی برگزار شد. گزارشها حاکی از آن است که این مراسم تحت فضای امنیتی و با نظارت نیروهای حکومتی انجام شده و تلاشهایی برای جلوگیری از تبدیل آن به تجمع اعتراضی صورت گرفته است. با این حال، نام او در میان جانباختگان اعتراضات سراسری ثبت شد و یادش در کنار دیگر قربانیان قیام ۱۴۰۴ گرامی داشته میشود. (۱)(۴)
کشتهشدن محمدرضا کرمی، بهویژه با توجه به سن پایین او، در گزارشهای حقوق بشری بهعنوان نمونهای از افزایش شمار نوجوانان قربانی سرکوب اعتراضات مورد توجه قرار گرفته است. این رخداد بیانگر گسترش دامنه خشونت دولتی به نسل جوان و مناطق کمتر دیدهشده کشور و جایگاه نوجوانان در حافظه جمعی اعتراضات سراسری ایران است. (۲)(۳)
منابع
۱. سازمان مجاهدین خلق ایران – معرفی شهیدان قیام:
https://m.mojahedin.org/id/38631a6a-1051-4c74-93a3-2113d63fd797
۲. ایران آزادی – اسامی و مشخصات شهیدان اعتراضات و قیام ۱۴۰۴:
https://iranfreedom.net/%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d9%85%db%8c-%d9%88-%d9%85%d8%b4%d8%ae%d8%b5%d8%a7%d8%aa-%d8%b4%d9%87%db%8c%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d8%b6%d8%a7%d8%aa-%d9%88-%d9%82%db%8c%d8%a7%d9%85-%db%b1
۳. ههنگاو – گزارش جانباختن محمدرضا کرمی در ملکشاهی:
https://hengaw.net/fa/news/2026/01/article-44
۴. شبکه حقوق بشر کردستان – کشتهشدن شهروندان در جریان اعتراضات ایلام:
https://kurdistanhumanrights.org/fa/news-fa/killing-citizens/2026/01/06/p46181
