|
|
| (۱۸۸ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه اطلاعات فیلسوف
| |
| | نام = گئورگ ویلهلم فریدریش هگل
| |
| | نام_بومی = Georg Wilhelm Friedrich Hegel
| |
| | تصویر = Georg Wilhelm Friedrich Hegel portrait by Julius Ludwig Sebbers 1828.jpg
| |
| | اندازه_تصویر = 250px
| |
| | توضیح_تصویر = پرتره هگل اثر جولیوس لودویگ زبرس در سال ۱۸۲۸
| |
| | زادروز = {{تاریخ تولد|۱۷۷۰|۸|۲۷}}
| |
| | زادگاه = [[اشتوتگارت]]، [[دوکنشین وورتمبرگ]]
| |
| | مرگ = {{تاریخ مرگ|۱۸۳۱|۱۱|۱۴}}
| |
| | مرگگاه = [[برلین]]، [[پادشاهی پروس]]
| |
| | آرامگاه = [[گورستان دوروتئنشتات]]، برلین
| |
| | ملیت = آلمانی
| |
| | زمینه = [[فلسفه غربی]]
| |
| | قرن = قرن نوزدهم
| |
| | مکتب = [[ایدهآلیسم آلمانی]]
| |
| [[هگلیانیسم]]
| |
| [[ماتریالیسم تاریخی]] (از طریق تأثیر بر مارکس)
| |
| | علایق_اصلی = [[متافیزیک]]، [[معرفتشناسی]]، [[منطق]]، [[فلسفه تاریخ]]، [[فلسفه سیاسی]]، [[فلسفه دین]]، [[زیباییشناسی]]
| |
| | ایدههای_مهم = [[دیالکتیک]]، [[روح مطلق]]، Geist (روح یا ذهن)، [[پایان تاریخ]]، [[شناختشناسی تاریخی]]
| |
| | تحت تأثیر = [[ایمانوئل کانت]]، [[یوهان گوتلیب فیخته]]، [[فریدریش ویلهلم یوزف شلینگ]]، [[ارسطو]]، [[باروخ اسپینوزا]]، [[ژان-ژاک روسو]]
| |
| | تأثیر گذاشته بر = [[کارل مارکس]]، [[سورن کییرکگور]]، [[فریدریش نیچه]]، [[ژان-پل سارتر]]، [[مارتین هایدگر]]، [[تئودور آدورنو]]، [[فمینیسم هگلی]]
| |
| | امضا = Hegel_signature.png
| |
| }}
| |
| '''گئورگ ویلهلم فریدریش هگل''' (زادهٔ ۲۷ اوت ۱۷۷۰ – درگذشتهٔ ۱۴ نوامبر ۱۸۳۱) فیلسوف برجستهٔ آلمانی و یکی از چهرههای کلیدی در [[ایدهآلیسم آلمانی]] بود. او بهخاطر توسعهٔ مفهوم [[دیالکتیک]] شناخته میشود که بر اساس آن، پیشرفت فکری و تاریخی از طریق تضاد و حل آن رخ میدهد. هگل در آثار خود مانند ''[[پدیدارشناسی روح]]'' و ''[[علم منطق]]''، نظام فلسفی جامعی ارائه داد که شامل [[متافیزیک]]، [[معرفتشناسی]]، [[فلسفه تاریخ]] و [[فلسفه سیاسی]] میشود. فلسفهٔ او بر این باور استوار است که واقعیت نهایی، روح مطلق است که در فرآیند تاریخی خودآگاهی مییابد.
| |
| هگل در دوران روشنگری و انقلاب فرانسه زندگی کرد و ایدههایش تأثیر عمیقی بر اندیشمندان پس از خود گذاشت. او معتقد بود تاریخ بشر روندی دیالکتیکی دارد که به سوی آزادی و خودآگاهی پیش میرود، مفهومی که بعدها توسط [[کارل مارکس]] برای توسعهٔ [[ماتریالیسم دیالکتیکی]] مورد استفاده قرار گرفت. اهمیت هگل نه تنها در فلسفهٔ نظری بلکه در تأثیر بر جنبشهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی قرن نوزدهم و بیستم است، از جمله [[لیبرالیسم]]، [[کمونیسم]] و [[اگزیستانسیالیسم]]. با وجود انتقادهایی مانند مبهمبودن زبان و ایدئالیسم بیشازحد، هگل همچنان یکی از تأثیرگذارترین فیلسوفان تاریخ بهشمار میرود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Georg Wilhelm Friedrich Hegel|وبگاه=Stanford Encyclopedia of Philosophy|تاریخ=۲۰۲۳|پیوند=https://plato.stanford.edu/entries/hegel/}}</ref>
| |
| == زندگینامه ==
| |
| گئورگ ویلهلم فریدریش هگل در ۲۷ اوت ۱۷۷۰ در [[اشتوتگارت]]، پایتخت [[دوکنشین وورتمبرگ]] (بخشی از [[امپراتوری مقدس روم]])، زاده شد. پدرش، گئورگ لودویگ هگل، کارمند دولتی بود و مادرش، ماریا ماگدالنا، از خانوادهای تحصیلکرده. هگل از کودکی به تحصیلات کلاسیک علاقهمند بود و در مدرسهٔ محلی اشتوتگارت آموزش دید. در سال ۱۷۸۸ وارد [[دانشگاه توبینگن]] شد و در آنجا با [[فریدریش ویلهلم یوزف شلینگ]] و [[فریدریش هولدرلین]] دوست شد. او ابتدا الهیات خواند اما بهتدریج به فلسفه گرایش یافت.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Hegel's Philosophy of Right|نویسنده=Terry Pinkard|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۰|شابک=978-0521774017}}</ref>
| |
| پس از فارغالتحصیلی در ۱۷۹۳، هگل بهعنوان معلم خصوصی در [[برن]] و [[فرانکفورت]] کار کرد. در این دوره، تحت تأثیر [[ایمانوئل کانت]] و [[یوهان گوتلیب فیخته]] قرار گرفت و نخستین نوشتههای فلسفی خود را نگاشت. در سال ۱۸۰۱ به [[ینا]] رفت و در دانشگاه آنجا تدریس کرد. با انتشار ''پدیدارشناسی روح'' در ۱۸۰۷، شهرت یافت. پس از اشغال ینا توسط ناپلئون، هگل به [[بامبرگ]] و سپس [[نورنبرگ]] نقل مکان کرد و مدیر دبیرستان شد. در ۱۸۱۶ به [[دانشگاه هایدلبرگ]] و در ۱۸۱۸ به [[دانشگاه هومبولت برلین]] پیوست، جایی که تا پایان عمر ماند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Hegel: A Biography|وبگاه=Britannica|پیوند=https://www.britannica.com/biography/Georg-Wilhelm-Friedrich-Hegel}}</ref>
| |
| هگل در سال ۱۸۱۷ با ماری فون توخر ازدواج کرد و دو پسر داشت. او در ۱۴ نوامبر ۱۸۳۱ بر اثر وبا در برلین درگذشت و در کنار [[یوهان گوتلیب فیخته]] دفن شد.
| |
| [[پرونده:Hegel house Stuttgart.jpg|بندانگشتی|250px|خانه زادگاه هگل در اشتوتگارت]]
| |
| == فلسفه ==
| |
| فلسفه هگل بر پایهٔ ایدهآلیسم مطلق استوار است، جایی که واقعیت را نه ماده بلکه روح (Geist) میداند. او نظام فلسفی خود را به سه بخش تقسیم کرد: منطق، فلسفه طبیعت و فلسفه روح.
| |
| === دیالکتیک ===
| |
| دیالکتیک هگل روشی برای درک پیشرفت است که شامل تزیز (thesis)، آنتیتزیز (antithesis) و سنتز (synthesis) میشود. این فرآیند تضادها را حل کرده و به سطح بالاتری میرساند.
| |
| «تاریخ جهان صحنهای است که در آن روح مطلق خود را آشکار میسازد.»<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=The Phenomenology of Spirit|نویسنده=G. W. F. Hegel|ناشر=Oxford University Press|سال=۱۹۷۷|شابک=978-0198245971}}</ref>
| |
| === پدیدارشناسی روح ===
| |
| در این کتاب، هگل مسیر خودآگاهی روح را از آگاهی حسی تا دانش مطلق توصیف میکند. مفاهیمی مانند ارباب و برده (master-slave dialectic) در اینجا مطرح میشود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Lectures on the Philosophy of History|نویسنده=G. W. F. Hegel|ناشر=Dover Publications|سال=۲۰۰۴|شابک=978-0486433707}}</ref>
| |
| == تأثیرات و بازتابها ==
| |
| فلسفه هگل بر [[کارل مارکس]] و [[فریدریش انگلس]] تأثیر گذاشت و پایهٔ [[مارکسیسم]] شد. با این حال، منتقدانی مانند [[سورن کییرکگور]] او را بهخاطر نادیدهگرفتن فردیت نقد کردند. در قرن بیستم، هگل بر [[فرانکفورت اسکول]] و [[پستمدرنیسم]] تأثیر گذاشت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Hegel's Influence|وبگاه=Internet Encyclopedia of Philosophy|پیوند=https://iep.utm.edu/hegel/}}</ref>
| |
| در جهان اسلام و ایران، هگل از طریق ترجمهها و مطالعات تطبیقی شناخته شد، هرچند تأثیر مستقیم کمتری داشت.
| |
| == جستارهای وابسته ==
| |
|
| |
|
| [[ایدهآلیسم آلمانی]]
| |
| [[دیالکتیک]]
| |
| [[پدیدارشناسی روح]]
| |
| [[کارل مارکس]]
| |
| [[فلسفه غربی]]
| |
|
| |
| == منابع ==
| |
| <references />
| |