کاربر:Khosro/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
اصلاح املا، اصلاح سجاوندی، اصلاح ارقام، اصلاح نویسه، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح نویسههای عربی برچسب: برگرداندهشده |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: برگرداندهشده ویرایشگر دیداری |
||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
| شرح تصویر = میرزا محمدحسین نائینی، عالم شیعه و حامی مشروطه | | شرح تصویر = میرزا محمدحسین نائینی، عالم شیعه و حامی مشروطه | ||
| نام کامل = میرزا محمدحسین غروی نائینی | | نام کامل = میرزا محمدحسین غروی نائینی | ||
| زادروز = | | زادروز = ۱۲۳۹ خورشیدی | ||
| شهر تولد = نائین | | شهر تولد = نائین | ||
| کشور تولد = | | کشور تولد = | ||
| تاریخ مرگ = | | تاریخ مرگ = ۲۴ مرداد ۱۳۱۵ خورشیدی | ||
| شهر مرگ = نجف | | شهر مرگ = نجف | ||
| کشور مرگ = عراق | | کشور مرگ = عراق | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
| دین = اسلام (شیعه) | | دین = اسلام (شیعه) | ||
| حزب سیاسی = حامی مشروطهخواهان، وابسته به علمای عتبات | | حزب سیاسی = حامی مشروطهخواهان، وابسته به علمای عتبات | ||
| سمت = نماینده نائین در مجلس شورای ملی | | سمت = نماینده نائین در مجلس شورای ملی | ||
| فعالیتها = حمایت از مشروطیت، نگارش «تنبیه الامه و تنزیه المله»، تدریس فقه و اصول در نجف، تبیین ولایت فقیه مشروط | | فعالیتها = حمایت از مشروطیت، نگارش «تنبیه الامه و تنزیه المله»، تدریس فقه و اصول در نجف، تبیین ولایت فقیه مشروط | ||
}} | |image_size=250پیکسل}} | ||
'''میرزا محمدحسین نائینی'''، مشهور به میرزای نائینی (متولد سال ۱۲۳۹، نائین – درگذشته ۲۴ مرداد ۱۳۱۵، نجف) از علمای برجسته شیعه و یکی از حامیان کلیدی [[جنبش مشروطه ایران|انقلاب مشروطه ایران]]، با کتاب «تنبیه الامه و تنزیه المله» نقش مهمی در توجیه مشروطه از منظر فقه شیعه ایفا کرد. او در نائین متولد شد و تحصیلاتش را در اصفهان نزد شیخ محمدباقر نجفی اصفهانی و در نجف نزد [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی|آخوند خراسانی]] و شیخ عبدالله مازندرانی گذراند. نائینی در سال ۱۲۸۵، به ایران بازگشت و در جریان مشروطیت، با صدور فتواهای حمایتی و نگارش تنبیه الامه، مشروطه را بهعنوان ابزاری برای جلوگیری از [[استبداد]] و تحقق عدالت اسلامی توجیه کرد. او مشروطه را با اصول شیعه سازگار دانست و آن را بهعنوان «مشروطه مشروع» در برابر «مشروطه مشروع» (استبداد) قرار داد. در دوره [[استبداد صغیر]]، میرزای نائینی در نجف در میان علمای عتبات، با فتوای جهاد علیه [[محمد علی شاه|محمدعلی شاه]]، به بسیج مشروطهخواهان کمک کرد. پس از فتح تهران (۱۲۸۸ ش)، او به ایران بازگشت و در مجلس شورای ملی (دوره دوم) نماینده نائین شد و به تدوین قوانین فقهی پرداخت. نائینی در آثارش، مانند «تبیین الحقاوق»، به حقوق ملت و عدالت اجتماعی تأکید داشت و دیدگاهش به [[رژیم ولایت فقیه|ولایت فقیه]]، بر خلاف تحریفهای بعدی، مشروط به مشروطه و محدود به نظارت بر اجرای قوانین بود، نه قدرت مطلقه. او مخالف ولایت مطلقه فقیه بود و آن را با اصول مشروطه ناسازگار میدانست. نائینی در دوره [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]] به دلیل مخالفت با سیاستهای سکولار، از سیاست کنار رفت و به تدریس و تألیف پرداخت. او آثار متعددی در فقه، اصول، و سیاست نوشت، از جمله «درسهای فقه»، «درسهای اصول»، و «نصرت الشیعه». مرگ او در سال ۱۳۱۵، پایان زندگی یکی از معماران فقهی مشروطه بود. نقدهای مثبت او را بهعنوان مجتهدی نوآور و حامی عدالت ستایش میکنند، اما برخی منابع به محافظهکاریاش در برابر رضاشاه اشاره دارند. میراث نائینی در فقه سیاسی شیعه، بهویژه توجیه مشروطه و دیدگاه محدود به ولایت فقیه، ماندگار است و از تحریفهای بعدی نظام جمهوری اسلامی متمایز است.<ref name=":0">[https://www.jahannews.com/analysis/438722/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA آیتالله نایینی کیست؟ - جهاننیوز]</ref><ref name=":1">[https://www.balagh.ir/content/8296 زندگینامه میرزای نائینی - بلاغ]</ref><ref name=":2">[https://www.iichs.ir/fa/news/889/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%86%DB%8C محمدحسین نائینی - پژوهشکده تاریخ معاصر]</ref><ref name=":3">[https://sedayenaein.ir/%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%86%DB%8C/ اندیشه سیاسی میرزای نائینی - صدای نائین]</ref><ref name=":4">[https://kadivar.com/15522/ یادنامه میرزای نائینی - کدیور]</ref><ref name=":5">[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/140826 نگاهی به حیات سیاسی اجتماعی آیت الله میرزا حسین نائینی - مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]</ref><ref name=":6">[https://farhikhtegandaily.com/news/73756/%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%86%DB%8C/ مشروطه به روایت نائینی - فرهیختگان]</ref><ref name=":7">[https://psri.ir/?id=ev2v9qlm مواضع آیتاللّه نائینی در جریان مشروطیت و حوادث پس از آن - مؤسسه مطالعات و پژهشهای سیاسی]</ref><ref>[https://farhangesadid.com/fa/news/9829/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87 میرزای نایینی و ولایت فقیه - فرهنگ سدید]</ref><ref name=":8">[https://mirzanaeini.com/tpost/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%B4%D9%87-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A-%D9%86%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D9%86%D8%A7%D9%8A%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D9%88-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%8A%D8%AA/ اندیشه سیاسی نائینی: نائینی و بحث ولایت فقیه - میرزا نائینی]</ref><ref name=":9">[https://psq.bou.ac.ir/article_67724_11f7b98cc95297c9408ec222a02bc75e.pdf کتاب «مشروطه، حقوق ملت و نقش آیتالله نایینی در توسعهی مفهوم «حق»»، تألیف فردین مرادخانی، مرضیه صادقیان]</ref><ref name=":10">کتاب «تاریخ مشروطه ایران»، تألیف احمد کسروی</ref> | '''میرزا محمدحسین نائینی'''، مشهور به میرزای نائینی (متولد سال ۱۲۳۹، نائین – درگذشته ۲۴ مرداد ۱۳۱۵، نجف) از علمای برجسته شیعه و یکی از حامیان کلیدی [[جنبش مشروطه ایران|انقلاب مشروطه ایران]]، با کتاب «تنبیه الامه و تنزیه المله» نقش مهمی در توجیه مشروطه از منظر فقه شیعه ایفا کرد. او در نائین متولد شد و تحصیلاتش را در اصفهان نزد شیخ محمدباقر نجفی اصفهانی و در نجف نزد [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی|آخوند خراسانی]] و شیخ عبدالله مازندرانی گذراند. نائینی در سال ۱۲۸۵، به ایران بازگشت و در جریان مشروطیت، با صدور فتواهای حمایتی و نگارش تنبیه الامه، مشروطه را بهعنوان ابزاری برای جلوگیری از [[استبداد]] و تحقق عدالت اسلامی توجیه کرد. او مشروطه را با اصول شیعه سازگار دانست و آن را بهعنوان «مشروطه مشروع» در برابر «مشروطه مشروع» (استبداد) قرار داد. در دوره [[استبداد صغیر]]، میرزای نائینی در نجف در میان علمای عتبات، با فتوای جهاد علیه [[محمد علی شاه|محمدعلی شاه]]، به بسیج مشروطهخواهان کمک کرد. پس از فتح تهران (۱۲۸۸ ش)، او به ایران بازگشت و در مجلس شورای ملی (دوره دوم) نماینده نائین شد و به تدوین قوانین فقهی پرداخت. نائینی در آثارش، مانند «تبیین الحقاوق»، به حقوق ملت و عدالت اجتماعی تأکید داشت و دیدگاهش به [[رژیم ولایت فقیه|ولایت فقیه]]، بر خلاف تحریفهای بعدی، مشروط به مشروطه و محدود به نظارت بر اجرای قوانین بود، نه قدرت مطلقه. او مخالف ولایت مطلقه فقیه بود و آن را با اصول مشروطه ناسازگار میدانست. نائینی در دوره [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]] به دلیل مخالفت با سیاستهای سکولار، از سیاست کنار رفت و به تدریس و تألیف پرداخت. او آثار متعددی در فقه، اصول، و سیاست نوشت، از جمله «درسهای فقه»، «درسهای اصول»، و «نصرت الشیعه». مرگ او در سال ۱۳۱۵، پایان زندگی یکی از معماران فقهی مشروطه بود. نقدهای مثبت او را بهعنوان مجتهدی نوآور و حامی عدالت ستایش میکنند، اما برخی منابع به محافظهکاریاش در برابر رضاشاه اشاره دارند. میراث نائینی در فقه سیاسی شیعه، بهویژه توجیه مشروطه و دیدگاه محدود به ولایت فقیه، ماندگار است و از تحریفهای بعدی نظام جمهوری اسلامی متمایز است.<ref name=":0">[https://www.jahannews.com/analysis/438722/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA آیتالله نایینی کیست؟ - جهاننیوز]</ref><ref name=":1">[https://www.balagh.ir/content/8296 زندگینامه میرزای نائینی - بلاغ]</ref><ref name=":2">[https://www.iichs.ir/fa/news/889/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%86%DB%8C محمدحسین نائینی - پژوهشکده تاریخ معاصر]</ref><ref name=":3">[https://sedayenaein.ir/%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%86%DB%8C/ اندیشه سیاسی میرزای نائینی - صدای نائین]</ref><ref name=":4">[https://kadivar.com/15522/ یادنامه میرزای نائینی - کدیور]</ref><ref name=":5">[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/140826 نگاهی به حیات سیاسی اجتماعی آیت الله میرزا حسین نائینی - مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]</ref><ref name=":6">[https://farhikhtegandaily.com/news/73756/%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%86%DB%8C/ مشروطه به روایت نائینی - فرهیختگان]</ref><ref name=":7">[https://psri.ir/?id=ev2v9qlm مواضع آیتاللّه نائینی در جریان مشروطیت و حوادث پس از آن - مؤسسه مطالعات و پژهشهای سیاسی]</ref><ref>[https://farhangesadid.com/fa/news/9829/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87 میرزای نایینی و ولایت فقیه - فرهنگ سدید]</ref><ref name=":8">[https://mirzanaeini.com/tpost/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%B4%D9%87-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A-%D9%86%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D9%86%D8%A7%D9%8A%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D9%88-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%8A%D8%AA/ اندیشه سیاسی نائینی: نائینی و بحث ولایت فقیه - میرزا نائینی]</ref><ref name=":9">[https://psq.bou.ac.ir/article_67724_11f7b98cc95297c9408ec222a02bc75e.pdf کتاب «مشروطه، حقوق ملت و نقش آیتالله نایینی در توسعهی مفهوم «حق»»، تألیف فردین مرادخانی، مرضیه صادقیان]</ref><ref name=":10">کتاب «تاریخ مشروطه ایران»، تألیف احمد کسروی</ref> | ||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
== آثار و تألیفات == | == آثار و تألیفات == | ||
[[پرونده:تنبیه الامه و تنزیه المله.jpg|جایگزین=تنبیه الامه و تنزیه المله|بندانگشتی|310x310پیکسل|تنبیه الامه و تنزیه المله]] | |||
مهمترین اثر میرزا محمدحسین نائینی، کتاب «تنبیه الامه و تنزیه المله» (۱۲۸۸ ش)، از نخستین آثار فقهی در توجیه مشروطه است. نائینی در این کتاب، مشروطه را با اصول شیعه، مانند عدالت و شورا، سازگار دانست و استبداد را حرام شمرد. او با استدلال فقهی، بر محدود کردن قدرت حاکم و نظارت علما بر قوانین تأکید کرد. این کتاب بهعنوان مانیفست فقهی مشروطه شناخته شد.<ref name=":9" /><ref name=":5" /><ref name=":3" /> | مهمترین اثر میرزا محمدحسین نائینی، کتاب «تنبیه الامه و تنزیه المله» (۱۲۸۸ ش)، از نخستین آثار فقهی در توجیه مشروطه است. نائینی در این کتاب، مشروطه را با اصول شیعه، مانند عدالت و شورا، سازگار دانست و استبداد را حرام شمرد. او با استدلال فقهی، بر محدود کردن قدرت حاکم و نظارت علما بر قوانین تأکید کرد. این کتاب بهعنوان مانیفست فقهی مشروطه شناخته شد.<ref name=":9" /><ref name=":5" /><ref name=":3" /> | ||
=== سایر آثار === | === سایر آثار === | ||
میرزا محمدحسین نائینی آثار متعددی در فقه، اصول، و سیاست نوشت، از جمله «تبیین الحقائق»، که به حقوق ملت و عدالت اجتماعی | میرزا محمدحسین نائینی آثار متعددی در فقه، اصول، و سیاست نوشت، از جمله: | ||
«تبیین الحقائق»، که به حقوق ملت و عدالت اجتماعی میپردازد. | |||
«نصرت الشیعه»، که بر نقش علما در هدایت جامعه تأکید دارد. | |||
«درسهای فقه» | |||
«درسهای اصول» | |||
که این دو کتاب نیز در حوزههای نجف و قم تدریس میشد. این آثار نشاندهنده نوآوری نائینی در پیوند فقه با مسائل سیاسی و اجتماعی بود.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> | |||
== دیدگاه دربارهٔ ولایت فقیه == | == دیدگاه دربارهٔ ولایت فقیه == | ||
| خط ۵۵: | خط ۶۶: | ||
== تدریس و شاگردان نائینی == | == تدریس و شاگردان نائینی == | ||
[[پرونده:میرزای نائینی و شاگردانش.jpg|جایگزین=میرزای نائینی و جمعی از شاگردانش|بندانگشتی|301x301پیکسل|میرزای نائینی و جمعی از شاگردانش]] | |||
میرزا محمدحسین نائینی پس از کنارهگیری از سیاست در دوره رضاشاه (۱۳۰۴ ش)، به نجف بازگشت و به تدریس فقه، اصول، و کلام پرداخت. او در حوزه علمیه نجف، درسهای فقه و اصول را با رویکردی نوآورانه ارائه کرد و بر پیوند فقه با مسائل اجتماعی و سیاسی تأکید داشت. کلاسهای او به دلیل تحلیلهای عمیق فقهی و استدلالهای منطقی، از محبوبیت زیادی برخوردار بود و طلاب بسیاری را جذب کرد. نائینی در تدریس، از روشهای سنتی آخوند خراسانی الهام گرفت، اما با افزودن دیدگاههای مدرن، مانند حقوق ملت و عدالت اجتماعی، به نوآوری در آموزش حوزوی کمک کرد.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":5" /> | میرزا محمدحسین نائینی پس از کنارهگیری از سیاست در دوره رضاشاه (۱۳۰۴ ش)، به نجف بازگشت و به تدریس فقه، اصول، و کلام پرداخت. او در حوزه علمیه نجف، درسهای فقه و اصول را با رویکردی نوآورانه ارائه کرد و بر پیوند فقه با مسائل اجتماعی و سیاسی تأکید داشت. کلاسهای او به دلیل تحلیلهای عمیق فقهی و استدلالهای منطقی، از محبوبیت زیادی برخوردار بود و طلاب بسیاری را جذب کرد. نائینی در تدریس، از روشهای سنتی آخوند خراسانی الهام گرفت، اما با افزودن دیدگاههای مدرن، مانند حقوق ملت و عدالت اجتماعی، به نوآوری در آموزش حوزوی کمک کرد.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":5" /> | ||