ایران پدیا

کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
جزبدون خلاصۀ ویرایش
جزبدون خلاصۀ ویرایش
 
(۷۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه زندگینامه
'''علی امینی''' (زاده ۱۲۸۴ خورشیدی در تهران - مرگ ۲۱ آذر ۱۳۷۱ در پاریس)، سیاستمدار برجسته ایرانی دوران پهلوی دوم بود. او به عنوان نخست‌وزیر ایران از اردیبهشت ۱۳۴۰ تا تیر ۱۳۴۱ خدمت کرد و دوره کوتاه نخست‌وزیری‌اش با تلاش برای اصلاحات اقتصادی و اجتماعی، از جمله اصلاحات ارضی، همراه بود. امینی که تحصیل‌کرده فرانسه بود، در کابینه‌های مختلفی مانند قوام‌السلطنه، رزم‌آرا و مصدق سمت‌های کلیدی داشت و به عنوان یک لیبرال میانه‌رو شناخته می‌شد. او با حمایت آمریکا منصوب شد تا بحران اقتصادی ایران را حل کند، اما اختلاف با [[محمدرضا شاه]] بر سر بودجه نظامی منجر به استعفایش شد. امینی پس از استعفا به اپوزیسیون سیاست‌های شاه پیوست و در نهایت در تبعید درگذشت. دوره او پیش‌زمینه‌ای برای [[انقلاب سفید]] بود و نشان‌دهنده تنش‌های داخلی در [[رژیم پهلوی]] به شمار می‌رود.<ref>Encyclopædia Britannica, "Ali Amini," accessed January 1, 2026.</ref>
| اندازه جعبه = ۳۰۰px
{{جعبه اطلاعات شخصیت
| عنوان = نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر
|نام = علی امینی
| عنوان ۲ =  
|تصویر = [[پرونده:علی امینی.jpg|بندانگشتی|وسط]]
| نام =  
|توضیحات = علی امینی، نخست‌وزیر سابق ایران
| تصویر = نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر.jpg
|سری =
| اندازه تصویر = ۲۵۰px
|اولین_حضور =
| عنوان تصویر = نشان‌های نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر: صلیب سرخ، هلال احمر و بلور سرخ.
|آخرین_حضور =
| زادروز =
|هدف = اصلاحات اقتصادی و مبارزه با فساد در دوران پهلوی
| زادگاه =
|ساخته_شده_توسط=
| تاریخ مرگ =
|ایفای_نقش_توسط= -نخست‌وزیر ایران (۱۳۴۰-۱۳۴۱) -وزیر اقتصاد و دارایی -سفیر ایران در آمریکا
| مکان مرگ =
|قسمت‌ها =
| علت مرگ =
|لقب =
| آرامگاه =
|نام_مستعار =
| محل زندگی =
|نوع =
| ملیت =
|جنسیت = مرد
| نژاد =
|سن = ۸۷ سال (در زمان مرگ)
| تابعیت =
|تاریخ_تولد = ۱۲۸۴ خورشیدی (۱۹۰۵ میلادی)
| تحصیلات =
|تاریخ_مرگ = ۲۱ آذر ۱۳۷۱ (۱۲ دسامبر ۱۹۹۲)
| دانشگاه =
|ویژگی = تحصیل‌کرده فرانسه، لیبرال میانه‌رو
| پیشه =
|شغل = سیاستمدار، اقتصاددان
| سال‌های فعالیت = ۱۸۶۳–تاکنون
|عنوان = دکتر علی امینی
| نهاد = کمیته بین‌المللی صلیب سرخ (ICRC) • فدراسیون بین‌المللی جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال احمر (IFRC) • جمعیت‌های ملی
|callsign =
| شناخته‌شده برای = کمک‌های بشردوستانه، حفاظت از قربانیان جنگ، کنوانسیون‌های ژنو، اصول هفت‌گانه (انسانیت، بی‌طرفی، بی‌غرض‌ورزی، استقلال، خدمت داوطلبانه، وحدت، جهان‌شمولی)
|خانواده = از خانواده قاجار (پدرش حسام‌الدوله)
| نقش‌های برجسته = بنیان‌گذاری توسط هنری دونان، توسعه کنوانسیون‌های ژنو، فعالیت در بیش از ۱۹۰ کشور
|همسر = بتول وثوقی
| اتهام =
|significantother=
| مجازات =
|فرزند = ایرج امینی
| پانویس =
|خویشاوند =
}}
|آدرس =
|مذهب = مسلمان شیعه
|ملیت = ایرانی
|lbl21 = تحصیلات
|data21 = دکترای حقوق از دانشگاه گرونوبل فرانسه
|lbl22 = سمت‌های کلیدی
|data22 = وزیر دادگستری، اقتصاد، دارایی
|lbl23 =
|data23 =
|lbl24 =
|data24 =
|lbl25 =
|data25 =
|extra-hdr =
|lbl31 =
|data31 =
|lbl32 =
|data32 =
|lbl33 =
|data33 =
|lbl34 =
|data34 =
|lbl35 =
|data35 = }}
== زندگی اولیه و تحصیلات ==
علی امینی در سال ۱۲۸۴ خورشیدی (۱۹۰۵ میلادی) در تهران متولد شد. پدرش، میرزا علی‌خان امین‌الدوله، از سیاستمداران دوران قاجار بود و خانواده‌اش به دربار قاجار نزدیک بودند. امینی آموزش اولیه را در تهران گذراند و سپس برای تحصیل به فرانسه رفت. او در دانشگاه گرونوبل فرانسه تحصیل کرد و در رشته حقوق و اقتصاد دکترا گرفت. بازگشت او به ایران در دهه ۱۳۱۰ با ورود به خدمات دولتی همراه بود، جایی که به عنوان کارمند وزارت دارایی شروع به کار کرد. این دوره از زندگی او پایه‌ای برای دیدگاه‌های لیبرال و اصلاح‌طلبانه‌اش شد، که تحت تأثیر آموزش غربی بود.<ref>Abbas Milani, Eminent Persians: The Men and Women Who Made Modern Iran, 1941-1979 (Syracuse University Press, 2008), 1: 245-250.</ref>


'''نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر''' (معروف به صلیب سرخ) بزرگ‌ترین شبکه بشردوستانه جهان است که از سه بخش اصلی تشکیل شده: کمیته بین‌المللی صلیب سرخ (ICRC)، فدراسیون بین‌المللی جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال احمر (IFRC) و ۱۹۲ جمعیت ملی. این نهضت بر پایه اصول هفت‌گانه (انسانیت، بی‌طرفی، بی‌غرض‌ورزی، استقلال، خدمت داوطلبانه، وحدت، جهان‌شمولی) فعالیت می‌کند و در بیش از ۱۹۰ کشور حضور دارد، با حدود ۱۶ میلیون داوطلب و کارمند.
امینی به سرعت در سلسله مراتب دولتی پیشرفت کرد. او در سال‌های پس از رضا شاه، در سمت‌های اداری مختلف فعالیت داشت و به عنوان یک متخصص اقتصادی شناخته شد. تحصیلات او در فرانسه نه تنها دانش فنی به او داد، بلکه دیدگاهی جهانی نسبت به مسائل ایران ایجاد کرد، که بعدها در سیاست‌هایش منعکس شد. او با نخبگان غربی آشنا شد و این ارتباطات در دوران نخست‌وزیری‌اش نقش کلیدی ایفا کرد.<ref>Ervand Abrahamian, A History of Modern Iran (Cambridge University Press, 2008), 124.</ref>
== ورود به سیاست و سمت‌های اولیه ==
علی امینی ورود رسمی به سیاست را در دهه ۱۳۲۰ آغاز کرد. او در کابینه احمد قوام‌السلطنه (۱۳۲۵) به عنوان معاون وزیر دارایی منصوب شد و در مذاکرات نفتی نقش داشت. سپس در کابینه حسین علا و عبدالحسین هژیر سمت‌های اقتصادی گرفت. در دوره نخست‌وزیری ژنرال رزم‌آرا (۱۳۲۹)، امینی وزیر اقتصاد شد و در تدوین برنامه‌های توسعه اقتصادی مشارکت داشت. او یکی از حامیان ملی شدن نفت بود و در کابینه [[محمد مصدق]] (۱۳۳۰-۱۳۳۲) ابتدا وزیر دارایی و سپس وزیر دادگستری شد.<ref>James A. Bill, The Eagle and the Lion: The Tragedy of American-Iranian Relations (Yale University Press, 1988), 142-145.</ref>


نهضت صلیب سرخ از تجربه هنری دونان در نبرد سولفرینو (۱۸۵۹) زاده شد، نبردی که او در آن هزاران زخمی رها‌شده را دید و ایده کمک بی‌طرف به قربانیان جنگ را مطرح کرد. کتاب "یاد سولفرینو" (۱۸۶۲) او منجر به تشکیل کمیته پنج‌نفره در ژنو (۱۸۶۳) شد که بعداً کمیته بین‌المللی صلیب سرخ نام گرفت. کنوانسیون اول ژنو (۱۸۶۴) پایه حقوق بشردوستانه بین‌المللی را گذاشت و نشان صلیب سرخ (معکوس پرچم سوئیس) را به عنوان نماد حفاظت معرفی کرد.
پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، امینی به عنوان وزیر دارایی در کابینه فضل‌الله زاهدی خدمت کرد و در مذاکرات کنسرسیوم نفتی با شرکت‌های غربی نقش کلیدی داشت. او قرارداد نفت ۱۳۳۳ را امضا کرد که ایران را به درآمدهای نفتی بیشتر رساند، اما critics آن را به عنوان تسلیم به غرب می‌دانستند. در سال ۱۳۳۶، امینی سفیر ایران در آمریکا شد و روابط نزدیکی با دولت آیزنهاور برقرار کرد. این دوره او را به عنوان یک سیاستمدار pro-West معرفی کرد.<ref>Mark J. Gasiorowski, U.S. Foreign Policy and the Shah: Building a Client State in Iran (Cornell University Press, 1991), 89-92.</ref>
== نخست‌وزیری علی امینی ==
علی امینی در اردیبهشت ۱۳۴۰ (مه ۱۹۶۱) با حمایت مستقیم دولت جان اف. کندی رئیس‌جمهور آمریکا به نخست‌وزیری ایران منصوب شد. این انتصاب در پی بحران اقتصادی شدید، اعتراضات گسترده معلمان و دانشجویان، و ورشکستگی مالی کشور رخ داد. دولت قبلی جعفر شریف‌امامی استعفا داده بود و [[محمدرضا شاه]] تحت فشار آمریکا مجبور به پذیرش امینی شد که به عنوان یک سیاستمدار لیبرال و pro-Western شناخته می‌شد.<ref>Abbas Milani, The Shah (Palgrave Macmillan, 2011), 278-282.</ref>
امینی با اختیارات گسترده حکم گرفت و مجلس را منحل کرد تا بدون محدودیت قانون‌گذاری کند. او کابینه‌ای از اصلاح‌طلبان میانه‌رو تشکیل داد و وزرایی از نزدیکان جبهه ملی را برگزید. هدف اصلی او مبارزه با فساد، اصلاحات اقتصادی و کاهش نفوذ دربار بود. امینی اعلام کرد که ایران در آستانه ورشکستگی است و نیاز به کمک‌های خارجی دارد، که این اعتراف جنجال‌برانگیز شد اما حمایت آمریکا را جلب کرد.<ref>Ervand Abrahamian, Iran Between Two Revolutions (Princeton University Press, 1982), 420-425.</ref>
دوره نخست‌وزیری امینی با تنش‌های داخلی همراه بود. او تلاش کرد نقش شاه را در امور اجرایی کاهش دهد، که این امر خشم [[محمدرضا شاه]] را برانگیخت. همزمان، اپوزیسیون مانند جبهه ملی از او حمایت نکرد و او را عامل آمریکا می‌دانست.
== اصلاحات ارضی و اقتصادی ==
یکی از مهم‌ترین اقدامات امینی، آغاز اصلاحات ارضی بود. او لایحه‌ای را تصویب کرد که زمین‌های بزرگ مالکان را محدود و میان کشاورزان توزیع می‌کرد. حسن ارسنجانی وزیر کشاورزی او، این اصلاحات را با سرعت اجرا کرد و مالکان بزرگ را هدف قرار داد. این برنامه پیش‌زمینه‌ای برای [[انقلاب سفید]] شاه شد، اما در زمان امینی با مخالفت روحانیت و زمین‌داران مواجه گردید.<ref>James A. Bill, The Politics of Iran: Groups, Classes and Modernization (Merrill, 1972), 112-115.</ref>


نهضت در جنگ‌های جهانی، فجایع طبیعی و درگیری‌ها نقش کلیدی ایفا کرد: بازدید از اسرا، کمک به غیرنظامیان، انتقال پیام‌های خانوادگی و توسعه کنوانسیون‌های ژنو (۱۹۴۹، با چهار کنوانسیون و پروتکل‌های الحاقی). نشان هلال احمر (از ۱۹۲۹) و بلور سرخ (۲۰۰۵) برای حل جنجال‌های مذهبی اضافه شد.
امینی همچنین مبارزه با فساد را شدت بخشید، چندین مقام ارشد را برکنار کرد و بودجه نظامی را کاهش داد تا منابع را به توسعه اقتصادی اختصاص دهد. این کاهش بودجه ارتش، یکی از دلایل اصلی اختلاف او با شاه بود که ارتش را پایه قدرت خود می‌دانست. او روابط نزدیک با آمریکا را تقویت کرد و کمک‌های مالی دریافت نمود، اما critics او را وابسته به غرب می‌دانستند.<ref>Mark J. Gasiorowski, U.S. Foreign Policy and the Shah (Cornell University Press, 1991), 145-150.</ref>


صلیب سرخ در قرن ۲۱ در بحران‌هایی مانند جنگ سوریه، زلزله‌ها، همه‌گیری کووید-۱۹ و مهاجرت‌ها فعال است. ICRC بر درگیری‌های مسلحانه تمرکز دارد، IFRC بر بلایای طبیعی و توسعه، و جمعیت‌های ملی بر کمک محلی. نهضت سه بار جایزه نوبل صلح گرفت (۱۹۱۷، ۱۹۴۴، ۱۹۶۳) و هنری دونان مشترکاً در ۱۹۰۱.
اصلاحات امینی فضایی نسبی برای آزادی بیان ایجاد کرد، اما اعتراضات دانشجویی و کارگری ادامه یافت و دولت او را تحت فشار قرار داد.
== استعفا و دلایل آن ==
در تیر ۱۳۴۱ (ژوئیه ۱۹۶۲)، علی امینی پس از ۱۴ ماه نخست‌وزیری استعفا داد. دلایل اصلی شامل اختلاف شدید با شاه بر سر بودجه نظامی، عدم حمایت جبهه ملی، و فشار زمین‌داران بود. شاه که از کاهش نفوذ خود نگران بود، اسدالله علم را جایگزین کرد که وفادارتر بود.<ref>Abbas Milani, Eminent Persians (Syracuse University Press, 2008), 250-255.</ref>


صلیب سرخ نماد انسانیت در بدترین لحظات تاریخ بشر است: از سولفرینو تا امروز، میلیون‌ها زندگی را نجات داد، حقوق جنگ را تعریف کرد و اصول بی‌طرفی را در جهان پرتنش حفظ نمود. چالش‌های آن شامل سوءاستفاده از نشان، فشارهای سیاسی و نیاز به تطبیق با جنگ‌های مدرن (سایبری، پهپادی) است، اما تعهد به حفاظت از کرامت انسانی، نهضت را زنده نگه داشته. صلیب سرخ نه تنها سازمان کمک‌رسان، بلکه پایه حقوق بین‌المللی بشردوستانه و امید به انسانیت در میان ویرانی‌هاست – میراثی که از یک شاهد جنگ در ایتالیا آغاز شد و به شبکه جهانی با میلیون‌ها داوطلب رسید.<ref name="icrc-history">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.icrc.org/en/our-history|عنوان=Our history|وبگاه=ICRC|تاریخ بازبینی=۱۳ دسامبر ۲۰۲۵}}</ref><ref name="ifrc-history">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ifrc.org/our-history-and-archives|عنوان=Our history and archives|وبگاه=IFRC|تاریخ بازبینی=۱۳ دسامبر ۲۰۲۵}}</ref><ref name="britannica-movement">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.britannica.com/topic/International-Red-Cross-and-Red-Crescent-Movement|عنوان=International Red Cross and Red Crescent Movement|وبگاه=Encyclopædia Britannica|تاریخ بازبینی=۱۳ دسامبر ۲۰۲۵}}</ref>
استعفای امینی پایان تلاش برای اصلاحات لیبرال در [[رژیم پهلوی]] بود و راه را برای تمرکز قدرت بیشتر در دست شاه هموار کرد. برخی تحلیل‌گران معتقدند که شکست امینی نشان‌دهنده ناتوانی در ایجاد تغییرات اساسی بدون حمایت کامل دربار بود.<ref>Ervand Abrahamian, A History of Modern Iran (Cambridge University Press, 2008), 135.</ref>
== زندگی پس از نخست‌وزیری ==
پس از استعفا در تیر ۱۳۴۱، علی امینی از صحنه سیاسی ایران کنار گذاشته شد و هیچ سمت رسمی دیگری در [[رژیم پهلوی]] نپذیرفت. او به فعالیت‌های خصوصی پرداخت و یک گروه سیاسی میانه‌رو تشکیل داد که هدفش ایجاد تعادل در نظام مشروطه بود. امینی منتقد تدریجی تمرکز قدرت در دست [[محمدرضا شاه]] شد و از اصلاحات واقعی حمایت می‌کرد، اما با سیاست‌های اقتدارگرایانه شاه مخالفت ورزید. در دهه ۱۳۵۰، او از دور به مسائل سیاسی توجه داشت و روابط خود با نخبگان غربی را حفظ کرد.<ref>Abbas Milani, The Shah (Palgrave Macmillan, 2011), 295-300.</ref>


== قسمت اول: تولد ایده و تأسیس نهضت (۱۸۵۹–۱۸۶۴) ==
در اواخر دهه ۱۳۵۰، با شدت گرفتن بحران‌های اقتصادی و سیاسی، امینی تلاش کرد نقش میانجی ایفا کند. او در سال ۱۳۵۷ پیشنهاد تشکیل دولت ائتلافی داد تا رژیم پهلوی را نجات دهد، اما شاه این پیشنهاد را رد کرد. امینی به عنوان یک سیاستمدار با تجربه، از تغییرات اساسی حمایت می‌کرد اما مخالف سرنگونی کامل نظام بود.<ref>Ervand Abrahamian, Iran Between Two Revolutions (Princeton University Press, 1982), 498-502.</ref>
نهضت صلیب سرخ از تجربه هنری دونان، تاجر سوئیسی، در نبرد سولفرینو (۲۴ ژوئن ۱۸۵۹، جنگ ایتالیا-فرانسه علیه اتریش) زاده شد. دونان ۴۰ هزار زخمی رها‌شده را دید و با کمک محلی، کمک بی‌طرف سازمان‌دهی کرد.


او کتاب "یاد سولفرینو" (۱۸۶۲) نوشت و دو ایده مطرح کرد: تشکیل جمعیت‌های داوطلب کمک در صلح، و معاهده بین‌المللی برای حفاظت از زخمی‌ها. در اکتبر ۱۸۶۳، کنفرانس ژنو با ۱۶ کشور برگزار شد و کمیته پنج‌نفره (دونان، گوستاو موانیه و دیگران) تشکیل گردید – هسته ICRC.
== انقلاب ضدسلطنتی و تبعید ==
با پیروزی [[انقلاب ضدسلطنتی]] در بهمن ۱۳۵۷، علی امینی ایران را ترک کرد و به پاریس فرانسه رفت. او در تبعید به یکی از مخالفان سرسخت جمهوری اسلامی تبدیل شد و جبهه آزادی‌بخش ایران را رهبری کرد که یک گروه monarchist میانه‌رو بود. امینی از رژیم جدید به عنوان دیکتاتوری مذهبی انتقاد کرد و تلاش کرد اپوزیسیون monarchist را متحد سازد، اما اختلافات داخلی میان سلطنت‌طلبان مانع موفقیت شد.<ref>Los Angeles Times, "Ali Amini; Foe of Iran's Islamic Government," December 17, 1992.</ref>


در ۱۸۶۴، کنوانسیون اول ژنو امضا شد: حفاظت از زخمی‌ها، پزشکان و نشان صلیب سرخ (معکوس پرچم سوئیس برای ادای احترام به میزبان). این پایه حقوق بشردوستانه بود.<ref name="icrc-history"/><ref name="britannica-dunant">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.britannica.com/biography/Henry-Dunant|عنوان=Henry Dunant|وبگاه=Encyclopædia Britannica}}</ref>
در پاریس، امینی خاطرات خود را نوشت که توسط دانشگاه هاروارد منتشر شد و جزئیات روابطش با شاه و سیاست‌های آمریکا را فاش کرد. او تا پایان عمر در تبعید ماند و از بازگشت به ایران تحت حاکمیت روحانیت خودداری کرد. فعالیت‌های اپوزیسیونی او محدود ماند و جبهه‌اش تأثیر چندانی نداشت.<ref>The Independent, "Obituary: Ali Amini," December 16, 1992.</ref>


== ساختار نهضت و اجزای اصلی ==
== مرگ و میراث ==
نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر از سه بخش مستقل اما هماهنگ تشکیل شده:
علی امینی در ۲۱ آذر ۱۳۷۱ (۱۲ دسامبر ۱۹۹۲) در سن ۸۷ سالگی در پاریس درگذشت. مرگ او پایان عصر سیاستمداران لیبرال تحصیل‌کرده غرب در ایران بود. میراث امینی دوگانه است: برخی او را اصلاح‌طلب واقعی و آغازگر اصلاحات ارضی می‌دانند که پیش‌زمینه [[انقلاب سفید]] شد، در حالی که critics او را سیاستمدار وابسته به آمریکا و ناکام در مقابله با اقتدار شاه توصیف می‌کنند. دوره کوتاه نخست‌وزیری‌اش نشان‌دهنده محدودیت‌های اصلاحات در نظام پهلوی بود.<ref>Abbas Milani, Eminent Persians (Syracuse University Press, 2008), 255-260.</ref>


کمیته بین‌المللی صلیب سرخ (ICRC): تأسیس ۱۸۶۳، مستقر در ژنو، سوئیسی و بی‌طرف. تمرکز بر درگیری‌های مسلحانه، بازدید از اسرا، حفاظت غیرنظامیان و توسعه حقوق بشردوستانه. ICRC تنها سازمانی است که کنوانسیون‌های ژنو به آن مأموریت مستقیم داده.
== سوابق و سمت‌های علی امینی ==
فدراسیون بین‌المللی جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال احمر (IFRC): تأسیس ۱۹۱۹ (ابتدا لیگ جمعیت‌ها)، هماهنگ‌کننده ۱۹۲ جمعیت ملی، تمرکز بر بلایای طبیعی، سلامت، توسعه و کمک‌های طولانی‌مدت.
جمعیت‌های ملی: ۱۹۲ جمعیت در کشورها (مانند هلال احمر ایران، صلیب سرخ آمریکا) که کمک محلی ارائه می‌دهند و در زمان صلح آماده‌باش هستند.
کنفرانس بین‌المللی صلیب سرخ (هر ۴ سال) و شورای نمایندگان تصمیم‌گیری می‌کنند. نهضت بیش از ۱۶ میلیون داوطلب دارد و بودجه‌اش از دولت‌ها، کمک‌های خصوصی و سرمایه‌گذاری است.<ref name="icrc-structure">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.icrc.org/en/who-we-are/movement|عنوان=The Movement|وبگاه=ICRC}}</ref><ref name="ifrc-structure">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ifrc.org/who-we-are|عنوان=Who we are|وبگاه=IFRC}}</ref>


== اصول هفت‌گانه و نشان‌ها ==
معاون وزیر دارایی (۱۳۲۵)
نهضت بر اصول هفت‌گانه (تأیید ۱۹۶۵ در وین) استوار است:


انسانیت: حفاظت از زندگی و کرامت انسانی.
وزیر اقتصاد و دارایی در کابینه‌های مختلف (۱۳۲۹-۱۳۳۳)


بی‌طرفی: عدم جانبداری در درگیری‌ها.
سفیر ایران در آمریکا (۱۳۳۶-۱۳۳۷)


بی‌غرض‌ورزی: کمک بدون تبعیض.
نخست‌وزیر ایران (۱۳۴۰-۱۳۴۱)


استقلال: جمعیت‌های ملی مستقل از دولت‌ها.
رهبر جبهه آزادی‌بخش ایران در تبعید (پس از ۱۳۵۷)<ref>Foundation for Iranian Studies, Oral History Interview with Ali Amini.</ref>
== لینک‌های بیرونی ==


خدمت داوطلبانه: بدون سودجویی.
خاطرات علی امینی - دانشگاه هاروارد
بیوگرافی در Encyclopædia Britannica


وحدت: یک جمعیت ملی در هر کشور.
مقاله در Los Angeles Times


جهان‌شمولی: برابر برای همه.
مرکز بررسی اسناد تاریخی


نشان‌ها: صلیب سرخ (۱۸۶۴)، هلال احمر (۱۹۲۹ برای کشورهای مسلمان، پس از مقاومت عثمانی)، بلور سرخ (۲۰۰۵ برای حل جنجال‌ها). نشان‌ها حفاظت قانونی دارند و سوءاستفاده جرم جنگی است.<ref name="icrc-principles">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.icrc.org/en/principles|عنوان=Fundamental principles|وبگاه=ICRC}}</ref>
historydocuments.ir


== توسعه در جنگ‌های جهانی و کنوانسیون‌های ژنو ==
نگاهی به فعالیت‌های اپوزیسیونی علی امینی پس از انقلاب اسلامی
در جنگ جهانی اول، ICRC بازدید از اسرا کرد و میلیون‌ها پیام خانوادگی منتقل نمود – فعالیت‌هایی که دو جایزه نوبل (۱۹۱۷ و ۱۹۴۴) آورد. در جنگ جهانی دوم، ICRC به اسرا کمک کرد، اما در هولوکاست انتقاد شد (به دلیل سکوت برای حفظ بی‌طرفی).


پس از جنگ، کنوانسیون‌های چهارگانه ژنو (۱۹۴۹) تصویب شد: حفاظت از زخمی‌ها، اسرا، غیرنظامیان و قوانین جنگ. پروتکل‌های الحاقی (۱۹۷۷ و ۲۰۰۵) جنگ‌های داخلی و سلاح‌های جدید را پوشش داد. نهضت در جنگ‌های سرد (ویتنام، افغانستان) و استقلال مستعمرات فعال بود.<ref name="icrc-history"/><ref name="britannica-movement"/>
irdc.ir
 
Iran: What History Tells Us About Supreme Leader, Rouhani ...
== فعالیت در قرن ۲۱ و بحران‌های معاصر ==
eaworldview.com
نهضت صلیب سرخ در قرن ۲۱ با چالش‌های جدید روبرو است: جنگ‌های نامتقارن، تروریسم، تغییرات اقلیمی، همه‌گیری‌ها و مهاجرت‌های انبوه. ICRC در درگیری‌های سوریه، یمن، افغانستان و اوکراین فعال است: بازدید از اسرا، کمک پزشکی و حفاظت غیرنظامیان.
 
در همه‌گیری کووید-۱۹ (۲۰۲۰–۲۰۲۳)، نهضت میلیون‌ها واکسن توزیع کرد، کمپین‌های آموزشی راه انداخت و به آسیب‌پذیرترین‌ها کمک نمود. IFRC در بلایای طبیعی مانند زلزله ترکیه-سوریه (۲۰۲۳)، طوفان‌های کارائیب و سیل پاکستان نقش کلیدی داشت.
 
نهضت در مهاجرت (مدیترانه، مرز آمریکا-مکزیک) کمک می‌کند و با سازمان ملل همکاری دارد. جمعیت‌های ملی مانند هلال احمر ایران در زلزله‌ها و تحریم‌ها فعال هستند.<ref name="icrc-modern">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.icrc.org/en/war-and-law/contemporary-challenges|عنوان=Contemporary challenges|وبگاه=ICRC}}</ref><ref name="ifrc-covid">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ifrc.org/our-work/disasters-climate-and-crises/covid-19|عنوان=COVID-19 response|وبگاه=IFRC}}</ref>
 
== چالش‌ها و انتقادها ==
نهضت با چالش‌هایی روبرو است: سوءاستفاده از نشان توسط گروه‌های مسلح، فشارهای سیاسی (مانند محدودیت دسترسی در برخی کشورها)، کمبود بودجه و حملات به امدادگران (صلیب سرخ هدف حملات در یمن و افغانستان بوده).
 
انتقادها شامل سکوت در برخی موارد (مانند رواندا ۱۹۹۴) یا وابستگی به کمک‌های دولتی است.<ref name="britannica-movement"/><ref name="icrc-challenges">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.icrc.org/en/document/challenges-humanitarian-action|عنوان=Challenges to humanitarian action|وبگاه=ICRC}}</ref>
 
== نقش امروز و آینده نهضت ==
نهضت با ۱۶ میلیون داوطلب، بزرگ‌ترین شبکه بشردوستانه است. تمرکز بر تغییرات اقلیمی (کمک به جوامع آسیب‌پذیر)، جنگ‌های سایبری و هوش مصنوعی در حقوق جنگ است. اصول هفت‌گانه راهنما باقی مانده‌اند.
 
نهضت سه بار نوبل صلح گرفت (۱۹۱۷، ۱۹۴۴، ۱۹۶۳) و هنری دونان ۱۹۰۱. صلیب سرخ نماد امید در بحران‌هاست و میلیون‌ها زندگی نجات داده.<ref name="ifrc-future">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ifrc.org/strategy-2030|عنوان=Strategy 2030|وبگاه=IFRC}}</ref>


== منابع ==
== منابع ==
<references />


"International Red Cross and Red Crescent Movement." Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/topic/International-Red-Cross-and-Red-Crescent-Movement
Milani, Abbas. ''The Shah''. Palgrave Macmillan, 2011.
Official ICRC History. https://www.icrc.org/en/our-history
Abrahamian, Ervand. ''Iran Between Two Revolutions''. Princeton University Press, 1982.
IFRC History and Archives. https://www.ifrc.org/our-history-and-archives
Milani, Abbas. ''Eminent Persians: The Men and Women Who Made Modern Iran''. Syracuse University Press, 2008.
Forsythe, David P. ''The Humanitarians: The International Committee of the Red Cross''. Cambridge University Press, ۲۰۰۵.
"Obituary: Ali Amini." ''The Independent'', December 16, 1992.
== پانویس ==
"Ali Amini; Foe of Iran's Islamic Government." ''Los Angeles Times'', December 17, 1992.
{{پانویس}}
Foundation for Iranian Studies. Oral History Interview with Ali Amini. Accessed January 1, 2026. https://fis-iran.org/oral-history/amini-ali/.
برگرفته از «https://www.iran-pedia.org/wiki/کاربر:Alireza_k_h/صفحه_تمرین»