کاربر:Safa/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Safa (بحث | مشارکت‌ها)
Safa (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۹۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''انقلاب، (Revolution)،''' پس از انقلاب کبیر فرانسه، در علوم اجتماعی به هر تغییر بنیادی گفته می‌شود که مناسبات اجتماعی را زیر و رو می‌کند. در ادبیات فارسی قدیم در مکاتبات روزمره نیز از لفظ انقلاب برای تشریح یک وضعیت بحرانی استفاده می‌شد مثلا: از دگرگونی حاد جوی با نام انقلاب جوی یاد می‌کردند. یا دگرگونی حاد حال نفر را انقلاب حال فرد عنوان می‌کردند. پس از انقلاب کبیر فرانسه، با آغاز عصر جدید و شروع انقلابات اجتماعی بار عمده این لفظ به تحولات اجتماعی اختصاص یافت و تعاریف مشابه در زمینه‌های سیاسی و فرهنگی و اداری نیز همین معنای مبنایی را مد نظر دارند. 


== تاریخچه انقلاب ==
در فرهنگ فارسی معین انقلاب این‌گونه آمده است، دگرگون شدن، زیر و رو شدن، قیام گروهی برای واژگون کردن یک حکومت، نا - آرامی ، بی‌قراری، هیجان، شورش، عصیان، تبدیل صورتی به صورت دیگر (فلسفه)<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 سایت واژه‌یاب، فرهنگ فارسی معین]</ref>


مفهوم انقلاب به معنای تغییر حاکمیت‌ها، پس از انقلاب کبیر فرانسه وارد فرهنگ علوم اجتماعی شد. پس از این انقلاب است که ما شاهد سلسله‌ای از تغییر حاکمیت‌های کشوری و استعماری در سراسر جهان هستیم. از انقلاب آمریکا تا انقلاب شوروی و چین و کشورهای مختلف در سراسر دنیا، و سرانجام انقلاب ایران بر علیه دیکتاتوری پلیسی نظامی سلطنت پهلوی در سال ۱۳۵۷ که منجر به سرنگونی حکومت محمدرضا پهلوی شد و در ادامه‌ی این انقلاب قیام مردم ایران در سال ۱۴۰۱ که اکنون با نوجه به گسترش و عمق آن از این حرکت اعتراضی گسترده‌ی اجتماعی با عنوان انقلاب دموکراتیک مردم ایران نام می‌برند که هدف خود را اعاده حاکمیت مردم در تمامی شئون سیاسی ـ اجتماعی و اقتصادی شاخص‌گذاری کرده است.
یادکردها شهریور


== انواع انقلاب ==
* ۱شهریور    ۱۳۵۰- ضربه‌ی    نظامی '''[[ساواک]]''' شاه    به [[سازمان مجاهدین خلق ایران|'''سازمان    مجاهدین خلق ایران''']]


=== انقلاب اجتماعی ===
* ۱شهریور    ۱۳۷۷ - مجازات [[اسدالله لاجوردی|'''اسدالله    لاجوردی''']] به     دست [[علی‌اکبر اکبری|'''علی‌اکبر    اکبری''']]
به انقلاب‌هایی گفته می‌شود با زیر رو کردن مناسبات اجتماعی نظم کهن را فروریخته و نظم نوینی بنا می‌کنند.


=== انقلاب سیاسی ===
* ۲شهریور    ۱۳۰۰ - آِغاز    انتشار روزنامه طوفان به مدیریت [[محمد فرخی یزدی|'''محمد فرخی    یزدی''']] با    کلیشه سرخ و سبک طرفداری از طبقه رنجبر و دهقان
انقلاب سیاسی، یعنی زیر و رو شدن ساختار قدرت بدون تغییرات اساسی در ساختار اجتماعی و اقتصادی در یک کشور و حاکمیتی که مستقر است.


=== انقلاب صنعتی ===
* ۳شهریور    ۱۳۲۰ ‐ ورود    نيروهای متفقين به ايران و پايان حكومت [[رضاشاه پهلوی|'''رضاخان''']]
در ابتدای قران ۱۹ با شروع تولید مکانیزه بجای کارهای دستی جنبشی جهانی از انگلستان شروع شد که با جهانی شدن آن انقلاب صنعتی نام گرفت. استفاده از قدرت بخار، توسعه ماشین‌های سنگین و رشد کارخانجات از پیامدهای این انقلاب به شمار می‌رفت. انقلاب صنعتی یکی از نقاط عطف تاریخ تمدن بشر است چرا که اختراعات جدید موجب بالا رفتن سطح زندگی مردم شد.


=== انقلاب فرهنگی ===
* ۳شهریور    ۱۳۷۷- جان‌باختن [[علی‌اکبر اکبری|'''علی‌اکبر    اکبری''']] پس    از مجازات لاجوردی جلاد اوین
۱۶ ماه می ۱۹۶۶ کمیته‌ی مرکزی حزب کمونیست چین بخش‌نامه‌ای صادر کرد که در آن رهنمودهای مائو در مورد «انقلاب فرهنگی»بیان شده بود. انقلاب فرهنگی حرکتی سیاسی اجتماعی با طراحی مائو رهبر انقلاب چین برای کنترل حزب کمونیست با شوراندن جوانان علیه نخبگان و سیاستمداران شکل گرفت. در ادامه با گسترش این جریان با اعزام گاردهای سرخ به روستاها با هر نوع گرایشی مخالف حزب به عنوان دشمن طبقاتی برخورد می‌شد. اما در سال ۱۹۸۱، حزب کمونیست چین انقلاب فرهنگی را اشتباه خواند. و گروه ۴ نفره به رهبری چیانگ چینگ همسر مائو را مقصر به افراط کشیده شدن آن اعلام کرد. ضایعات این دوران زمینه را برای اصلاحات تنگ شیائو پینگ که از مغضوبین اعاده‌ی حیثیت شده‌ی حزب بود آماده کرد و چین را در مسیر کنونی قرار داد.<ref>[https://www.aasoo.org/fa/articles/150 سایت آسو مقاله وقایع نگاری انقلاب فرهنگی چین]</ref>


=== انقلاب علمی ===
* ۴شهریور[[کورش بزرگ|'''کوروش کبیر''']]
پیشرفت‌های بزرگ علمی از قرن ۱۸ به «انقلاب» خوانده شدند. در سال ۱۷۴۷، ریاضیدان فرانسوی الکسی کلرو می‌نویسد «نیوتن دربارهٔ زندگی خود گفته‌است که دست به انقلاب زده‌است». . این کلمه همچنین در مقدمه کارهای لاوازیه در سال ۱۷۸۹ در مورد کشف اکسیژن به کار رفته‌است. «تعداد کمی از انقلابات علمی به اندازهٔ مقدمه نظریهٔ اکسیژن بلافاصله چنان توجه عمومی ای را برانگیخته اند…» لاوازیه می‌دید که نظریهٔ اش مقبول همه مردان برجسته زمان او قرار گرفت و در طی چند سال از نخستین انتشار آن بر بخش بزرگی از اروپا تثبیت شد


== مراحل انقلاب ==
* ۴شهریور    ۱۳۶۹ - [[مهدی اخوان ثالث|'''مهدی    اخوان ثالث''']]، شاعر و    موسیقی‌پژوه ایرانی


=== مرحله‌ی اول ===
* ۵شهریور۱۳۰۹ - زادروز    غلامرضا تختی، کشتی‌گیر نامی ایران
بروز اختلاف بین حکومت‌کنندگان و حکومت‌شوندگان بدلیل اجحافات و معضلات اجتماعی و طبقاتی که در این مرحله اعتراضات پراکنده و موردی است و بسته به مورد به اصناف و افراد مختلفی که درگیر این مشکلات هستند و همچنین اقشار متفاوت اجتماعی و یا شهرهایی که درگیر هستند شدت و حدت آن را تعیین می‌کند. در این مرحله نیروهای پیرامونی حکومت حافظان نظم موجود هستند. هماهنگی بین معترضان موقتی و مقطعی و گذرا است.


=== مرحله‌ی دوم ===
* ۵شهریور    ۱۳۵۹ - تیرباران [[شهلا و نسرین کعبی|'''شهلا و     نسرین (فرشته) کعبی''']] دو    خواهر پرستار کرد.
اعتراضات هدفمند است و معترضان بین خود سازماندهی دارند و روشنفکران و نخبگان جامعه به همدلی با معترضان می‌پردازند و افرادی که بین خود تقسیم کار و سازماندهی دارند هدایت و آغاز و پایان هر اعتراض و هر عملیات را تعیین می‌کنند و نیروهای حکومتی دچار شقه و شکاف می‌شوند و در تردید ادامه‌ی حمایت خود از حاکمیت هستند.


=== مرحله‌ی سوم ===
* ۶شهریور    ۱۳۷۲ - انتخاب    خانم [[مریم رجوی|'''مریم رجوی''']] به‌عنوان    رییس جمهور دوران انتقال از طرف [[شورای ملی مقاومت ایران|'''شورای ملی    مقاومت ایران''']]
در این مرحله‌ همه‌ی کارها از ابتدا تا انتها با سازماندهی می‌باشد و رهبران میدانی در وحدت با رهبری و سخنگوی انقلاب هستند و فعالیت‌ها شکل انقلابی بخود می‌گیرد و اعتصاب‌ها و اعتراضات و راه‌بندان‌ها منجر به فلج دستگاه اداری حاکمیت می‌شود. در این مرحله همه‌ی جامعه از اصلاح‌پذیر بودن حاکمیت عبور کرده‌اند و روند فروپاشی حاکمیت و نافرمانی‌ها در درون نیروهای حکومتی آغاز می‌شود و فرماندهی و هدایت انقلاب از آن نیروهای پیشتاز و دموکرات است. در مراحل پایانی این دوره اکثریت مردم به انقلاب پیوسته‌اند و عملا هیچ حمایت مادی از حاکمیت نمی‌کنند. حاکمیت اگر دست به سرکوب و کشتار بزند سرعت حذف و خنثی کردن نیروهای نظامی و امنیتی بالا می‌گیرد و نهایتا منجر به سرنگونی می‌شود.


=== مرحله‌ی چهارم ===
* ۶شهریور    ۱۳۹۸- اعدام [[حمیدرضا درخشنده|'''حمیدرضا    درخشنده''']] که    امام جمعه سرکوبگر و ثروتمند شهر را با ضربات چاقو کشت. از او به عنوان یک    قهرمان نام برده می‌شود.
یا استمرار انقلاب پیروز در نهادسازی و شکل‌دهی اهداف دموکراتیک انقلاب با ایجاد ساختارهای متناسب به خواست مردم و انقلابیون تعریف می‌شود.


با مطالعه شرایط اجتماعی ایران و تکمیل پروسه ضد مردمی شدن جمهوری اسلامی در قیام ۱۴۰۱ که حتی لایه‌های سنتی مذهبی را هم به خیابان‌ها کشاند و همچنین وخامت شرایط اقتصادی و سرکوب سازمان‌یافته و گزینشی ماموران امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی و تمرکز روی سازمان‌دهندگان قیام از یک‌سو و بکارگیری روش‌های ارعاب گسترده همچون سریال مسمومیت‌های شیمیایی در مدارس ایران ورود جامعه انقلابی ایران به مرحله‌ی سوم از مراحل چهارگانه تعریف شده را نشان می‌دهد.
* ۷شهریور    ۱۳۷۲- تصويب    آرم شير و خورشيد بعنوان آرم رسمی [[شورای ملی مقاومت ایران|'''شورای ملی    مقاومت ایران''']]


* ۹شهریور    ۱۳۴۷ - درگذشت[[صمد بهرنگی|'''صمد بهرنگی''']]،    معلم و نویسنده روشنفکر ایرانی


* ۹شهریور    ۱۳۸۱ - درگذشت [[فرهاد مهراد|'''فرهاد    مهراد''']]، خوانندهٔ ایرانی،    آهنگساز  و نوازنده


== مراحل عملیاتی انقلاب  ==
* ۹شهریور    ۱۴۰۲ - در     این روز [[جواد روحی|'''جواد روحی''']]، ۳۵ ساله،    از بازداشت‌شدگان خیزش انقلابی سال ۱۴۰۱ بود، در ۹ شهریور    سال (۱۴۰۲) به     طرز مشکوکی در زندان نوشهر جان سپرد.
انقلاب و جنگ نیز مانند یک پدیده‌ی زنده سیر تولد رشد و افول خودش را دارد در ابتدای هر انقلابی، نیروهای انقلابی برای بقا می‌جنگند و ماهیت نبردها بیشتر دفاعی است و در روند رشد این نیروها و گسترش آنها نبرد به شکل تهاجمی درآمده و در آخرین مرحله بصورت تبرذ سرتگونی و جنگ نابود‌کننده خود را نشان می‌دهد.


مائو تسه تونگ مراحل عملیاتی انقلاب چین را به سه مرحله‌ی دفاع استراتژی، توازن برابر و تهاجم استراتژیک تقسیم می‌کند.<ref name=":0">[https://cpimlm.org/wp-content/uploads/2020/02/6AsareNezami.pdf کتاب شش اثر نظامی از مائو تسه تونگ]</ref>
* ۱۰ شهریور    ۱۳۴۷- درگذشت ملا آواره
* ۱۰شهریور    ۱۳۷۹ - روز    دستگیری [[سعید سنگر|'''سعید سنگر''']] از    زندانیان سیاسی هوادار سازمان مجاهدین خلق با ۱۳ بار    اعدام ساختگی
* ۱۰شهریور    ۱۳۹۲- سالروز [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف|'''قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲''']] '''در [[قرارگاه    اشرف]]'''


=== دفاع استراتژیک ===
* ۱۰شهریور    ۱۳۹۲- آغاز    اعتصاب غذای ۱۰۸    روزه در [[کمپ لیبرتی|'''لیبرتی''']] و    كشورها


* عقب نشينی استراتژيك
* ۱۵ شهریور    ۱۳۴۴ - تأسیس [[سازمان    مجاهدین خلق ایران|'''سازمان    مجاهدین خلق ایران''']]


* دفاع غيرفعال
* ۱۸ شهریور    ۱۳۶۸ - زادروز '''[[محمد مختاری]]،'''    یکی از دو نفری است که در جریان اعتراضات خیابانی بیست و پنجم بهمن ماه سال ۱۳۸۹ در تهران    کشته شد.
* دفاع فعال
* تدارك براي عمليات ضد " محاصره و سر كوب "


=== توازن برابر ===
* ۱۹ شهریور    ۱۳۴۴ - زادروز [[مونا    محمودنژاد|'''مونا    محمودنژاد''']]، شهروند بهایی اعدام شده پس    از [[انقلاب ضد سلطنتی|'''انقلاب    ضدسلطنتی''']] ۱۳۵۷ توسط    نظام جمهوری اسلامی ایران
در این شرایط نیروی دشمن توان غلبه بر انقلابیون را ندارد و نیروی انقلابی نیز توان تعرض و آغاز نبرد سرنگونی را ندارد.


=== تهاجم استراتژیک ===
* ۱۹ شهریور    ۱۳۵۸ - درگذشت    آیت‌الله [[سید محمود طالقانی|''''سید    محمود طالقانی''']]


* آغاز تعرض متقابل
* ۹ سپتامبر    ۱۹۷۶ - درگذشت [[مائو تسه‌ تونگ|'''مائو تسه‌تونگ''']]،    سیاستمدار چینی، بنیانگذار و رهبر جمهوری خلق چین ۹ سپتامبر
* تمركز قوا
* جنگ متحرك
* نبردهای کوچک و زود فرجام
* جنگ نابودكننده یا نبرد سرنگونی<ref name=":0" />


== منابع ==
* ۲۲ شهریور    ۱۳۹۹- سالروز    اعدام [[نوید افکاری|'''نوید افکاری''']] از    معترضین قیام آبان ۱۳۹۸
 
* ۲۲ شهریور    ۱۲۹۹ - شهادت [[شیخ محمد    خیابانی|'''شیخ محمد    خیابانی''']]، روحانی مبارز در دوره انقلاب    مشروطه.
 
* ۲۴ شهریور    ۱۳۶۱ - اعدام [[صادق قطب‌زاده|'''صادق قطب‌زاده''']] وزیر    امور خارجه و مدیر عامل سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران
 
* ۲۵شهریور    ۱۴۰۱ - قتل [[مهسا امینی|'''مهسا امینی''']]،    (ژینا) توسط مأموران حکومتی و آغاز '''[[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|اعتراضات    سراسری]] در    ایران'''
 
* ۲۵ شهریور    ۱۳۲۰ - برکناری [[رضا شاه|'''رضا شاه''']] به    فرمان انگلیس و آغاز سلطنت '''[[محمدرضا پهلوی]].'''
 
* ۲۵ شهریور    ۱۳۹۳ - مختومه    شدن پرونده [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳|واقعه ۱۷ ژوئن]]،    حمله‌ای که از سوی پلیس فرانسه علیه پناهندگان ایرانی و اعضای مقاومت ایران    صورت گرفت.
 
* ۲۶ شهریور    ۱۳۵۶- درگذشت [[واروژان]]'''[[واروژان]]''' آهنگساز    و تنظیم‌کننده برجسته‌ی ایران
 
* ۲۶ شهریور    ۱۳۶۰ - اعدام [[فاطمه مصباح|'''فاطمه مصباح''']] ۱۳ ساله،    از هواداران سازمان مجاهدین خلق
 
* ۲۸ شهریور    ۱۳۶۰ - اعدام [[حبیب‌الله آشوری|'''آيت‌الله حبیب‌الله آشوری''']] و    گیتی‌السادات جوزی و ده‌ها مجاهد دیگر در زندان اوین.
 
* ۲۹ شهریور    ۱۳۵۹ - آغاز    رسمی '''[[جنگ ایران    و عراق]].'''
 
* ۳۰ شهریور    ۱۳۰۵ - [[فریدون    مشیری|'''فریدون    مشیری''']]، شاعر    ایرانی.
 
* ۳۱ شهریور    ۱۳۱۴ - زادروز [[پرویز یاحقی|'''پرویز یاحقی''']]،    نوازندهٔ چیره دست ویلون؛ موسیقیدان و آهنگساز ایرانی.
 
*

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۹


یادکردها شهریور

  • ۲شهریور ۱۳۰۰ - آِغاز انتشار روزنامه طوفان به مدیریت محمد فرخی یزدی با کلیشه سرخ و سبک طرفداری از طبقه رنجبر و دهقان
  • ۳شهریور ۱۳۲۰ ‐ ورود نيروهای متفقين به ايران و پايان حكومت رضاخان
  • ۵شهریور۱۳۰۹ - زادروز غلامرضا تختی، کشتی‌گیر نامی ایران
  • ۶شهریور ۱۳۹۸- اعدام حمیدرضا درخشنده که امام جمعه سرکوبگر و ثروتمند شهر را با ضربات چاقو کشت. از او به عنوان یک قهرمان نام برده می‌شود.
  • ۹شهریور ۱۳۴۷ - درگذشتصمد بهرنگی، معلم و نویسنده روشنفکر ایرانی
  • ۹شهریور ۱۳۸۱ - درگذشت فرهاد مهراد، خوانندهٔ ایرانی، آهنگساز  و نوازنده
  • ۹شهریور ۱۴۰۲ - در این روز جواد روحی، ۳۵ ساله، از بازداشت‌شدگان خیزش انقلابی سال ۱۴۰۱ بود، در ۹ شهریور سال (۱۴۰۲) به طرز مشکوکی در زندان نوشهر جان سپرد.
  • ۱۰شهریور ۱۳۹۲- آغاز اعتصاب غذای ۱۰۸ روزه در لیبرتی و كشورها
  • ۱۸ شهریور ۱۳۶۸ - زادروز محمد مختاری، یکی از دو نفری است که در جریان اعتراضات خیابانی بیست و پنجم بهمن ماه سال ۱۳۸۹ در تهران کشته شد.
  • ۹ سپتامبر ۱۹۷۶ - درگذشت مائو تسه‌تونگ، سیاستمدار چینی، بنیانگذار و رهبر جمهوری خلق چین ۹ سپتامبر
  • ۲۲ شهریور ۱۳۹۹- سالروز اعدام نوید افکاری از معترضین قیام آبان ۱۳۹۸
  • ۲۴ شهریور ۱۳۶۱ - اعدام صادق قطب‌زاده وزیر امور خارجه و مدیر عامل سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران
  • ۲۵ شهریور ۱۳۹۳ - مختومه شدن پرونده واقعه ۱۷ ژوئن، حمله‌ای که از سوی پلیس فرانسه علیه پناهندگان ایرانی و اعضای مقاومت ایران صورت گرفت.
  • ۲۶ شهریور ۱۳۵۶- درگذشت واروژانواروژان آهنگساز و تنظیم‌کننده برجسته‌ی ایران
  • ۲۶ شهریور ۱۳۶۰ - اعدام فاطمه مصباح ۱۳ ساله، از هواداران سازمان مجاهدین خلق
  • ۳۱ شهریور ۱۳۱۴ - زادروز پرویز یاحقی، نوازندهٔ چیره دست ویلون؛ موسیقیدان و آهنگساز ایرانی.