اعتراضات سراسری ۱۴۰۴: تفاوت میان نسخه‌ها

Khosro (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Khosro (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۱۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{mbox
{{نیازمند به‌روزرسانی|این مقاله دربارهٔ اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ ایران است که همچنان ادامه دارد و اطلاعات آن نیازمند به‌روزرسانی مداوم است.}}
| type  = notice
| image = {{#if:{{{altimage|}}}|{{{altimage|}}}|[[File:Ambox warning blue construction.svg|50x40px|link=|page is in the middle of an expansion or major revamping]]}}
| text  = این {{#if:{{{section|}}}|بخش|{{#switch:<includeonly>{{NAMESPACE}}</includeonly>
| بحث          = [[راهنما:صفحه بحث|صفحه بحث]] {{#if:{{{nosection|}}}||یا بخشی از آن}}
| رده      = [[ویکی‌پدیا:رده‌بندی|رده]] {{#if:{{{nosection|}}}||یا بخشی از آن}}
| راهنما          = [[راهنما:فهرست|صفحه راهنما]] {{#if:{{{nosection|}}}||یا بخشی از آن}}
| درگاه        = [[ویکی‌پدیا:درگاه|درگاه]] {{#if:{{{nosection|}}}||یا بخشی از آن}}
| الگو      = [[ویکی‌پدیا:فضای نام الگو|الگو]] {{#if:{{{nosection|}}}||یا بخشی از آن}}
| کاربر          = [[ویکی‌پدیا:صفحه‌های کاربری|صفحه کاربری]] {{#if:{{{nosection|}}}||یا بخشی از آن}}
| بحث کاربر      = [[ویکی‌پدیا:صفحه‌های کاربری|صفحه بحث کاربری]] {{#if:{{{nosection|}}}||یا بخشی از آن}}
| ویکی‌پدیا      = [[ویکی‌پدیا:فضای نام ویکی‌پدیا|صفحه پروژه]] {{#if:{{{nosection|}}}||یا بخشی از آن}}
| بحث ویکی‌پدیا = [[ویکی‌پدیا:فضای نام ویکی‌پدیا|صفحه بحث پروژه]] {{#if:{{{nosection|}}}||یا بخشی از آن}}
| مقاله {{#if:{{{nosection|}}}||یا بخشی از آن}}
}}}} '''تحت نگارش، توسعه یا بازنویسی گسترده قرار دارد{{#if:{{{notready|}}}
|, و هنوز برای استفاده آماده نیست.
}}.''' از کمک شما در ویرایش و نگارش مقاله استقبال می‌کنیم؛ خوش آمدید. {{#if:{{{placedby|}}}
|This template was placed by {{#ifeq:{{lcfirst:{{{placedby}}}}}|{{ucfirst:{{{placedby}}}}}
|<!--{{{placedby}}} does not start with a letter - so is probably a signature-->{{{placedby}}}
|{{user|{{{placedby}}}}}
}}.
}} اگر این {{#if:{{{section|}}}|section|{{#switch:<includeonly>{{NAMESPACE}}</includeonly>
| بحث          = [[راهنما:صفحه بحث|بحث صفحه]]
| رده      = [[ویکی‌پدیا:رده‌بندی|رده]]
| راهنما          = [[راهنما:فهرست|صفحه راهنما]]
| درگاه        = [[ویکی‌پدیا:درگاه|درگاه]]
| الگو      = [[ویکی‌پدیا:فضای نام الگو|الگو]]
| کاربر          = [[ویکی‌پدیا:صفحه‌های کاربری|صفحه کاربری]]
| بحث کاربر      = [[ویکی‌پدیا:صفحه‌های کاربری|صفحه بحث کاربری]]
| ویکی‌پدیا      = [[ویکی‌پدیا:فضای نام ویکی‌پدیا|صفحه پروژه]]
| بحث ویکی‌پدیا = [[ویکی‌پدیا:فضای نام ویکی‌پدیا|صفحه بحث پروژه]]
| مقاله {{#if:{{{nosection|}}}||یا بخشی از آن}}
}}}} <span class="plainlinks">[{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=history}}</span> چندین روز است که ویرایش نشده] لطفاً این الگو را بردارید.<br />''اگر شما ویرایشگری هستید که این الگو را افزوده‌اید لطفاً مطمئن شوید که در زمان ویرایش یک بخش، این الگو با الگوی [[الگو:ویرایش|<nowiki>{{ویرایش}}</nowiki>]] جایگزین می‌شود.''
{{small|{{last edited by}}}}
}}


{{Infobox civil conflict
{{Infobox civil conflict
خط ۷۱: خط ۳۷:
| sidebox =
| sidebox =
|image_size=320پیکسل}}
|image_size=320پیکسل}}
'''اعتراضات سراسری ۱۴۰۴'''، که از روز یکشنبه ۷ دی (۲۸ دسامبر ۲۰۲۵) در بازار تهران آغاز شد، در واکنش به افزایش شدید قیمت دلار به بیش از ۱۴۴ هزار تومان، تورم فزاینده، رکود اقتصادی، بی‌ثباتی بازار ارز و فشارهای معیشتی شکل گرفت. بازاریان و کسبه با تعطیلی مغازه‌ها و تجمعات در نقاطی مانند پاساژ علاءالدین، مجتمع چارسو، خیابان جمهوری و بازار بزرگ تهران اعتراض کردند و شعارهایی مانند «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم» و «بازاری با غیرت حمایت، حمایت» سر دادند. این رویدادها به سرعت به روز دوم (۸ دی) کشیده شد و با گسترش به خیابان‌های سعدی، لاله‌زار، امیرکبیر، مولوی و شوش، همراه با درگیری‌های پراکنده گردید. نیروهای امنیتی با شلیک گاز اشک‌آور و ضرب و شتم معترضان پاسخ دادند، اما اعتراضات ادامه یافت و به شهرهایی مانند کرج، اصفهان، شیراز، مشهد، همدان، کرمانشاه، قشم، زنجان و کرمان رسید.
'''اعتراضات سراسری ۱۴۰۴'''، که از روز یکشنبه ۷ دی (۲۸ دسامبر ۲۰۲۵) در بازار تهران آغاز شد، در واکنش به افزایش شدید قیمت دلار به بیش از ۱۴۴ هزار تومان، تورم فزاینده، رکود اقتصادی، بی‌ثباتی بازار ارز و فشارهای معیشتی شکل گرفت. بازاریان و کسبه با تعطیلی مغازه‌ها و تجمعات در نقاطی مانند پاساژ علاءالدین، مجتمع چارسو، خیابان جمهوری و بازار بزرگ تهران اعتراض کردند و شعارهایی مانند «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم» و «بازاری با غیرت حمایت، حمایت» سر دادند.  


در روز سوم (۹ دی)، اعتصابات در بخش‌های مختلف بازار تهران مانند بازار موبایل، صرافان و پوشاک تداوم یافت و دانشجویان دانشگاه‌های تهران، بهشتی، علامه طباطبایی، علم و صنعت، شریف، یزد و صنعتی اصفهان با تجمعات و شعارهایی مانند «دانشجو می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد» و «مرگ بر دیکتاتور» به اعتراضات پیوستند. کامیون‌داران نیز با صدور بیانیه حمایت خود را اعلام کردند و بر اتحاد با بازاریان تأکید ورزیدند. تظاهرات شبانه در محلاتی مانند چیتگر تهران، ملارد، پردیس و سرآسیاب ملارد با شعارهای ضد حکومتی همراه بود. نیروهای سرکوبگر در همدان با شلیک مستقیم و در ملارد با گاز اشک‌آور اقدام کردند، که منجر به عقب‌نشینی آنان در برخی موارد گردید.
این رویدادها به سرعت به روز دوم (۸ دی) کشیده شد و با گسترش به خیابان‌های سعدی، لاله‌زار، امیرکبیر، مولوی و شوش، همراه با درگیری‌های پراکنده گردید. نیروهای امنیتی با شلیک گاز اشک‌آور و ضرب و شتم معترضان پاسخ دادند، اما اعتراضات ادامه یافت و به شهرهایی مانند کرج، اصفهان، شیراز، مشهد، همدان، کرمانشاه، قشم، زنجان و کرمان رسید.


پاسخ حکومت ترکیبی از تهدید و وعده بود؛ [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] نسبت به فتنه هشدار داد، سازمان اطلاعات سپاه پیامک‌های تهدیدآمیز فرستاد و [[مسعود پزشکیان]] دستور گفت‌وگو با معترضان را صادر کرد. استعفای رئیس بانک مرکزی و وعده تزریق ارز نیز مطرح شد. واکنش‌های جهانی شامل حمایت نفتالی بنت از مردم ایران، انتقاد دونالد ترامپ از سرکوب، و گزارش‌های نیویورک تایمز و آسوشیتدپرس از بحران اقتصادی بود. تحلیل‌ها نشان‌دهنده پتانسیل تبدیل اعتراضات اقتصادی به سیاسی و حتی انقلاب، با اشاره به سابقه تاریخی بازار در تحولات ایران، بود. این اعتراضات تا ۹ دی ادامه داشته و فراخوان‌هایی برای تداوم صادر گردید.<ref name=":0">[https://www.hambastegimeli.com/115553_%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%86%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%82%DB%8C تجمع اعتراضی بازاریان به‌دنبال افزایش قیمت ساعت به ساعت دلار در تهران - همبستگی ملی]</ref><ref name=":1">[https://parsi.euronews.com/2025/12/29/second-day-of-widespread-protests-in-tehran-and-other-cities-police-violence-and-tear-gas دومین روز اعتراضات گسترده بازاریان در تهران و دیگر شهرها - یورو نیوز] 1</ref><ref name=":2">[https://parsi.euronews.com/2025/12/30/iran-economic-collapse-bazaar-protests-2026-revolution-risk-analysis آیا خشم بازاریان می‌تواند به «انقلاب» در ایران بینجامد؟ - یورو نیوز] 2</ref><ref name=":3">[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/a-75338191 تظاهرات شبانه در شهرهای مختلف ایران و واکنش‌ها در جهان - دویچه‌وله]</ref><ref name=":4">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 پیوستن کوی دانشگاه تهران و شهرهای دیگر به خیزش تهران - سازمان مجاهدین خلق] 2</ref><ref name=":5">[https://www.iranntv.com/960171-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86--%D9%86%DA%AF تظاهرات شبانه در چندین شهر، پیوستن دانشجویان، اعتراف هراس‌آلود مقامات رژیم و واکنش رسانه‌ها و مقامات جهانی - سیمای آزادی]</ref><ref name=":6">[https://ir.voanews.com/a/8097071.html گسترش اعتصاب و اعتراضات به شهرهای مختلف ایران - صدای آمریکا]</ref><ref name=":7">[https://www.radiozamaneh.com/873190/ ادامه تجمع‌های اعتراضی در چند شهر کشور - رادیو زمانه]</ref><ref name=":8">[https://www.iranintl.com/fa/liveblog/Bazaryan-2025 اعتصاب بازاریان تهران و شهرهای دیگر برای سومین روز پیاپی ادامه یافت - ایران اینترنشنال]</ref>
در روز سوم (۹ دی)، اعتصابات در بخش‌های مختلف بازار تهران مانند بازار موبایل، صرافان و پوشاک تداوم یافت و دانشجویان دانشگاه‌های تهران، بهشتی، علامه طباطبایی، علم و صنعت، شریف، یزد و صنعتی اصفهان با تجمعات و شعارهایی مانند «دانشجو می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد» و «مرگ بر دیکتاتور» به اعتراضات پیوستند.
 
کامیون‌داران نیز با صدور بیانیه حمایت خود را اعلام کردند و بر اتحاد با بازاریان تأکید ورزیدند. تظاهرات شبانه در محلاتی مانند چیتگر تهران، ملارد، پردیس و سرآسیاب ملارد با شعارهای ضد حکومتی همراه بود. نیروهای سرکوبگر در همدان با شلیک مستقیم و در ملارد با گاز اشک‌آور اقدام کردند، که منجر به عقب‌نشینی آنان در برخی موارد گردید.
 
پاسخ حکومت ترکیبی از تهدید و وعده بود؛ [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] نسبت به فتنه هشدار داد، سازمان اطلاعات سپاه پیامک‌های تهدیدآمیز فرستاد و [[مسعود پزشکیان]] دستور گفت‌وگو با معترضان را صادر کرد. استعفای رئیس بانک مرکزی و وعده تزریق ارز نیز مطرح شد.  
 
واکنش‌های جهانی شامل حمایت نفتالی بنت از مردم ایران، انتقاد دونالد ترامپ از سرکوب، و گزارش‌های نیویورک تایمز و آسوشیتدپرس از بحران اقتصادی بود. تحلیل‌ها نشان‌دهنده پتانسیل تبدیل اعتراضات اقتصادی به سیاسی و حتی انقلاب، با اشاره به سابقه تاریخی بازار در تحولات ایران، بود. این اعتراضات تا ۹ دی ادامه داشته و فراخوان‌هایی برای تداوم صادر گردید.<ref name=":0">[https://www.hambastegimeli.com/115553_%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%86%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%82%DB%8C تجمع اعتراضی بازاریان به‌دنبال افزایش قیمت ساعت به ساعت دلار در تهران - همبستگی ملی]</ref><ref name=":1">[https://parsi.euronews.com/2025/12/29/second-day-of-widespread-protests-in-tehran-and-other-cities-police-violence-and-tear-gas دومین روز اعتراضات گسترده بازاریان در تهران و دیگر شهرها - یورو نیوز] 1</ref><ref name=":2">[https://parsi.euronews.com/2025/12/30/iran-economic-collapse-bazaar-protests-2026-revolution-risk-analysis آیا خشم بازاریان می‌تواند به «انقلاب» در ایران بینجامد؟ - یورو نیوز] 2</ref><ref name=":3">[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/a-75338191 تظاهرات شبانه در شهرهای مختلف ایران و واکنش‌ها در جهان - دویچه‌وله]</ref><ref name=":4">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 پیوستن کوی دانشگاه تهران و شهرهای دیگر به خیزش تهران - سازمان مجاهدین خلق] 2</ref><ref name=":5">[https://www.iranntv.com/960171-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86--%D9%86%DA%AF تظاهرات شبانه در چندین شهر، پیوستن دانشجویان، اعتراف هراس‌آلود مقامات رژیم و واکنش رسانه‌ها و مقامات جهانی - سیمای آزادی]</ref><ref name=":6">[https://ir.voanews.com/a/8097071.html گسترش اعتصاب و اعتراضات به شهرهای مختلف ایران - صدای آمریکا]</ref><ref name=":7">[https://www.radiozamaneh.com/873190/ ادامه تجمع‌های اعتراضی در چند شهر کشور - رادیو زمانه]</ref><ref name=":8">[https://www.iranintl.com/fa/liveblog/Bazaryan-2025 اعتصاب بازاریان تهران و شهرهای دیگر برای سومین روز پیاپی ادامه یافت - ایران اینترنشنال]</ref>
 
'''شمار [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|جان‌باختگان قیام سراسری ۱۴۰۴]] (قابل تائید و مستند برای ایران پدیا) تا هنگام آخرین ویرایش این مقاله ۲۹ تن بوده است.'''


== زمینه و علل آغاز اعتراضات ==
== زمینه و علل آغاز اعتراضات ==
خط ۱۱۰: خط ۸۴:
دانشجویان در کوی دانشگاه تهران شعارهای «دانشجو می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد» و «بترسید، بترسید، ما همه با هم هستیم» سردادند و مزدوران اطلاعاتی و انتظامی در وحشت از پیوستن مردم به دانشجویان، درهای کوی دانشگاه را بسته و آنرا را به محاصره درآوردند.
دانشجویان در کوی دانشگاه تهران شعارهای «دانشجو می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد» و «بترسید، بترسید، ما همه با هم هستیم» سردادند و مزدوران اطلاعاتی و انتظامی در وحشت از پیوستن مردم به دانشجویان، درهای کوی دانشگاه را بسته و آنرا را به محاصره درآوردند.


خیزش بازاریان تهران به‌سرعت به شهرهای مختلف از جمله همدان، سرآسیاب ملارد، درگهان قشم، اهواز، زنجان، کرمان، کرج و مارلیک گسترش یافت. در اهواز، کرمان و زنجان جوانان بپا خواسته با شعارهای «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» «خامنه‌ای قاتله ولایتش باطله» و «خامنه‌ای مرگ به نیرنگ تو»، «ایرانی می‌میرد ذلت نمی‌پذیرد» تظاهرات کردند. در همدان، نیروهای سرکوبگر با قساوت تمام به سمت جمعیت بی‌دفاع شلیک مستقیم کردند، اما جوانان جسورانه ایستادگی نمودند. در مارلیک کرج معترضان شعار می‌دادند «توپ تانک فشفشه آخوند باید گم بشه».
خیزش بازاریان تهران به‌سرعت به شهرهای مختلف از جمله همدان، سرآسیاب ملارد، درگهان قشم، اهواز، زنجان، کرمان، کرج و مارلیک گسترش یافت. در اهواز، کرمان و زنجان جوانان بپا خواسته با شعارهای «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» «خامنه‌ای قاتله ولایتش باطله» و «خامنه‌ای مرگ به نیرنگ تو»، «ایرانی می‌میرد ذلت نمی‌پذیرد» تظاهرات کردند.  
 
در همدان، نیروهای سرکوبگر با قساوت تمام به سمت جمعیت بی‌دفاع شلیک مستقیم کردند، اما جوانان جسورانه ایستادگی نمودند. در مارلیک کرج معترضان شعار می‌دادند «توپ تانک فشفشه آخوند باید گم بشه».


نیروهای امنیتی در نقاط تمرکز معترضان در تهران و سایر شهرها برای ممانعت از شکل‌گیری تجمع بلافاصله حاضر می‌شدند ولی واکنش مردم خشمگین توان هر اقدامی را از آنان سلب می‌کرد و در برخی موارد معترضان با شعارهای بی‌شرف بی‌شرف نیروهای سرکوبگر را به عقب‌نشینی واداشتند.
نیروهای امنیتی در نقاط تمرکز معترضان در تهران و سایر شهرها برای ممانعت از شکل‌گیری تجمع بلافاصله حاضر می‌شدند ولی واکنش مردم خشمگین توان هر اقدامی را از آنان سلب می‌کرد و در برخی موارد معترضان با شعارهای بی‌شرف بی‌شرف نیروهای سرکوبگر را به عقب‌نشینی واداشتند.
خط ۱۵۹: خط ۱۳۵:


«تا آخوند کفن نشود این وطن وطن نشود»
«تا آخوند کفن نشود این وطن وطن نشود»
«خامنه‌ای قاتل، زهی خیال باطل»


== سرکوب و پاسخ حکومت ==
== سرکوب و پاسخ حکومت ==
خط ۱۶۸: خط ۱۴۶:
واکنش‌های جهانی شامل حمایت نفتالی بنت از مردم ایران، انتقاد دونالد ترامپ از سرکوب، و گزارش‌های نیویورک تایمز از بحران بود. آسوشیتدپرس و خبرگزاری فرانسه نیز پوشش دادند.<ref name=":3" />  
واکنش‌های جهانی شامل حمایت نفتالی بنت از مردم ایران، انتقاد دونالد ترامپ از سرکوب، و گزارش‌های نیویورک تایمز از بحران بود. آسوشیتدپرس و خبرگزاری فرانسه نیز پوشش دادند.<ref name=":3" />  


 
روزنامه‌ایتالیایی لااستامپا نوشت:<blockquote>«سقوط ارزش ریال، اعتراض بازاریان در خیابانهای تهران را در پی داشت». </blockquote>این روزنامه گزارش داد بازاریان روز دوشنبه برای دومین روز اعتراضات خود را برگزار کردند، مغازه‌های خود را بستند و دیگران را نیز به اعتصاب دعوت کردند. به‌نوشته لااستامپا، اقدامات امنیتی در طول اعتراضات شدید بوده‌است.<ref name=":5" />  
 
روزنامه‌ایتالیایی لااستامپا نوشت: <blockquote>«سقوط ارزش ریال، اعتراض بازاریان در خیابانهای تهران را در پی داشت». </blockquote>این روزنامه گزارش داد بازاریان روز دوشنبه برای دومین روز اعتراضات خود را برگزار کردند، مغازه‌های خود را بستند و دیگران را نیز به اعتصاب دعوت کردند. به‌نوشته لااستامپا، اقدامات امنیتی در طول اعتراضات شدید بوده‌است.<ref name=":5" />  


تحلیل‌ها نشان‌دهنده پتانسیل تبدیل اعتراضات اقتصادی به سیاسی و حتی انقلاب بود، با اشاره به نقش تاریخی بازار در تحولات ایران. فراخوان‌هایی برای تداوم صادر شد.<ref>[https://article.mojahedin.org/i/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%9F-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 اعتراض اقتصادی یا فراخوان به قیام؟ خوانشی از اعتصاب بازاریان - سازمان مجاهدین خلق] 1</ref>
تحلیل‌ها نشان‌دهنده پتانسیل تبدیل اعتراضات اقتصادی به سیاسی و حتی انقلاب بود، با اشاره به نقش تاریخی بازار در تحولات ایران. فراخوان‌هایی برای تداوم صادر شد.<ref>[https://article.mojahedin.org/i/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%9F-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 اعتراض اقتصادی یا فراخوان به قیام؟ خوانشی از اعتصاب بازاریان - سازمان مجاهدین خلق] 1</ref>


== ادامه تظاهرات در شهرهای مختلف ==
== ادامه تظاهرات در شهرهای مختلف ==
[[پرونده:اعتراضات سراسری7.jpg|جایگزین=اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|بندانگشتی|اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]
روز چهارشنبه ۱۰دی ۱۴۰۴، برای چهارمین روز، تظاهرات در شهرهای مختلف از جمله مناطق مختلف تهران و شهرهای کرمانشاه، شیراز، اصفهان، تبریز، فسا، همدان، دهلران، نجف‌آباد، رامهرمز، کوهدشت ادامه یافت.
روز چهارشنبه ۱۰دی ۱۴۰۴، برای چهارمین روز، تظاهرات در شهرهای مختلف از جمله مناطق مختلف تهران و شهرهای کرمانشاه، شیراز، اصفهان، تبریز، فسا، همدان، دهلران، نجف‌آباد، رامهرمز، کوهدشت ادامه یافت.


خط ۲۲۰: خط ۱۹۷:


«مرگ بر خامنه‌ای»، «مرگ بر دیکتاتور»، «امسال سال خونه سید علی سرنگونه»، «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل رو ستایش کنیم»، «توپ، تانک، فشفشه/آخوند باید گم بشه»، «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم»، «بختیاری می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد»، «تا آخوند کفن نشود این وطن وطن نشود».<ref>[https://www.iranntv.com/960302-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7 گسترش تظاهرات شبانه و جنگ و گریز در تهران و استانهای مختلف با شعار مرگ بر خامنه‌ای - سیمای آزادی]</ref>
«مرگ بر خامنه‌ای»، «مرگ بر دیکتاتور»، «امسال سال خونه سید علی سرنگونه»، «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل رو ستایش کنیم»، «توپ، تانک، فشفشه/آخوند باید گم بشه»، «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم»، «بختیاری می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد»، «تا آخوند کفن نشود این وطن وطن نشود».<ref>[https://www.iranntv.com/960302-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%88-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7 گسترش تظاهرات شبانه و جنگ و گریز در تهران و استانهای مختلف با شعار مرگ بر خامنه‌ای - سیمای آزادی]</ref>
'''هفتمین روز اعتراضات سراسری'''، تظاهرات و تجمع‌های اعتراضی در شهرهایی مانند شیراز، کازرون، کرمانشاه، مشهد، تهران (نازی‌آباد، خوابگاه دانشگاه خواجه نصیر)، دلیجان، جعفرآباد کرمانشاه، همدان و ملکشاهی ایلام ادامه یافت. معترضان شعارهایی مانند «مرگ بر دیکتاتور»، «ما تماشاگر نمی‌خواهیم، به ما ملحق شوید» و «مرگ بر خامنه‌ای» سر دادند. بازاریان تهران فراخوان جدیدی برای تجمع صادر کردند.
در کازرون، معترضان در میدان شهدا تجمع کردند و با شعار «ما تماشاگر نمی‌خواهیم، به ما ملحق شوید» راهپیمایی نمودند. در شیراز نیز تجمعات شبانه گزارش شد.
در کرمانشاه، تجمعات در جعفرآباد رخ داد و در همدان، تصاویر تجمعات شبانه منتشر گردید که با صدای شلیک گلوله و گاز اشک‌آور همراه بود.
در خیابان راهنمایی مشهد، معترضان شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند. در تهران، تجمعاتی در نازی‌آباد و محوطه دانشگاه خواجه نصیر گزارش شد. از دلیجان نیز ویدیوهایی از حضور معترضان در خیابان‌ها منتشر گردید.
در ملکشاهی استان ایلام، نیروهای حکومتی با سلاح جنگی به معترضان شلیک کردند. گزارش‌های محلی از کشته شدن دست‌کم پنج تا ۱۱ نفر و زخمی شدن ده‌ها تن خبر می‌دهند. خبرگزاری فارس کشته شدن سه نفر و زخمی شدن تعدادی را تأیید کرد و خبرگزاری تسنیم کشته‌شدگان را «اغتشاشگر» نامید و از جان باختن یک مأمور به نام لطیف کریمی خبر داد. اورژانس ایلام در آماده‌باش قرار گرفت و فضای شهر ملتهب توصیف شد.
در مرودشت، امیر اعظمی، دانشجوی ۲۲ ساله رشته برق، پس از حضور در مراسم تشییع یکی از جان‌باختگان و شرکت در اعتراضات، بر اثر تیراندازی مستقیم جان باخت. مقامات رسمی توضیح شفافی ارائه نکردند.
علی خامنه‌ای اعتراض را از اغتشاش تفکیک کرد و گفت معترضان باید سر جای خود نشسته شوند. سازمان عفو بین‌الملل از مقامات خواست از خشونت خودداری کنند. اعتراضات تا این روز در بیش از ۴۶ شهر و ۲۲ استان گزارش شده است.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1/live-75375159 هفتمین روز اعتراضات؛ گسترش تظاهرات در شهرهای مختلف کشور - دویچه‌وله]</ref>
'''در هشتمین روز قیام سراسری''' (یکشنبه ۱۴ دی ۱۴۰۴) دامنه‌ی اعتراضات و درگیری‌ها گسترش یافت و طرف دیگر خشونت نیروهای سرکوبگر حکومتی نیز افزایش یافت. در این روز به‌ویژه در شامگاه و تاریک شدن هوا، تظاهرات مردم در مناطق مختلف تهران و سایر شهرها از جمله ایلام، ملکشاهی، همدان، سنگسر سمنان، مشهد، قم، زاهدان، مرودشت و کرمانشاه ادامه داشت که در برخی از نقاط مراکز حکومتی و کیوسک‌های انتظامی توسط مردم به آتش کشیده شد. همچنین شماری نیز در این روز مجروح و دستگیر شدند.<ref>[https://iranfreedom.net/%d9%87%d9%81%d8%aa%d9%85%db%8c%d9%86-%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d8%b6%d8%a7%d8%aa%d8%9b-%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%86%db%8c%d8%b1%db%8c/ اسامی شهرهای بپاخاسته و شهیدان قیام در هشتمین روز اعتراضات - ایران آزادی]</ref>
دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریا نیز برای بار دوم به رژیم ایران هشدار داد و با اشاره به این که تحولات ایران را از نزدیک دنبال می‌کند، گفت: <blockquote>«اگر آن‌ها مثل گذشته مردم را بکشند، به نظرم متحمل ضربه سختی از جانب ایالات متحده خواهند شد.»<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/04/eighth-day-protests-in-iran-market-officers-fire-tear-gas ترامپ: اگر رژیم ایران مثل گذشته مردم را بکشد، از آمریکا ضربه سختی می‌خورد - یورو نیوز]</ref></blockquote>'''نهمین روز اعتراضات سراسری'''، (دوشنبه ۱۵ دی‌ماه) در تهران و سایر شهرها ادامه یافت. در تهران؛ بازار، خیبان‌های جمهوری، حافظ، سپهسالار و اطراف پاساژهای چارسو و علاالدین شاهد تظاهرات با شعارهای ضد حکومتی بود. همچنین دانشجویان برخی از دانشگاه‌های تهران و دانشگاه بیرجند، دست به تجمع اعتراضی زدند. شمار کشته‌شدگان تا ۱۵ دی‌ماه ۱۴۰۴، دست‌کم به ۲۲ نفر رسیده است.<ref>[https://www.radiozamaneh.com/873883 نهمین روز خیزش سراسری؛ اعتراضات همچنان ادامه دارد - رادیو زمانه]</ref>
'''دهمین روز اعتراضات سراسری'''، (سه‌شنبه ۱۶ دی) تظاهرات و درگیری با نیروهای سرکوبگر حکومت در تهران و ده‌ها شهر دیگر گسترش یافت. محله‌های مختلف و بسیاری از بازاریان تهران دست به تظاهرات زدند و شعارهای ضد حکومتی سر دادند که در برخی مناطق مانند سرای ملی و سبزه‌میدان نیروهای سرکوبگر حمله کردند و معترضان نیز با سنگ و کوکتل ملوتوف مقابله کردند.
شهرها دیگر مانند قزوین، شهرکرد، فردیس کرج، اندیمشک، شیراز، نی‌ریز، بندرعباس، بروجرد، لاهیجان، ساری، سقز، قصرشیرین، ایلام و ملکشاهی شاهد تظاهرات درگیری بین نیروهای حکومتی و مردم معترض بود که در اغلب شهرها معترضان خیابان‌ها را با آتش زدن لاستیک بستند و شلیک گاز اشک‌آور ماموران مقابله کرند.<ref>[https://www.iranncr.org/2026/01/07/13621/ گسترش قیام، اعتصاب و تظاهرات در تهران و شهرهای مختلف کشور و درگیری جوانان با نیروهای سرکوبگر - شورای ملی مقاومت ایران]</ref>
شعار جدید مردم معترض قابل توجه بود و بازتاب فروانی در شبکه‌های اجتماعی شد. پاسخ فارسی ایلان ماسک زیر پست علی خامنه‌ای در شبکه ایکس (توییتر سابق)، به شعاری اعتراضی مردم تبدیل شد: «خامنه‌ای قاتل، زهی خیال باطل». این شعار پس از آن‌که خامنه‌ای در حساب رسمی خود در ایکس و به زبان انگلیسی نوشت: «ما تسلیم دشمن نخواهیم شد»، ساخته شد که ایلان ماسک در واکنشی به زبان فارسی نوشت: «زهی خیال باطل.»<ref>[https://www.independentpersian.com/tv/%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%86%D8%AF%D9%86%D8%AA-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C/%C2%AB%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84%D8%8C-%D8%B2%D9%87%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%84%C2%BB%D8%9B-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-wzU93Wv6 «خامنه‌ای قاتل، زهی خیال باطل»؛ شعار جدید معترضان پس از واکنش فارسی ایلان ماسک به پیام خامنه‌ای - ایندیپندنت]</ref>


== منابع ==
== منابع ==