ایرانپدیا دانشنامهی اپوزیسیون ایران است؛ دانشنامهای مستند برای ایرانیانی که میخواهند روایت بدون سانسور و دقیق تاریخ صدسالهی ایران -بهویژه چهل سال اخیر- را بدانند.
ایرانپدیا در ۱۵ شهریور ۱۳۹۶ فعالیت خود را آغاز کرد و هماکنون (۲۹ خرداد ۱۴۰۵ خورشیدی) ۲٬۶۰۹ نوشتار دارد.
مقالههای این دانشنامه باید بیطرفانه و با استناد به منابع معتبر و بدون لحن تبلیغی و بدون پایمال کردن حق نشر دیگران باشند. مطالب ایرانپدیا همواره در حال تکمیل و بازتکمیل، ویرایش و بازویرایش است.
ارنستو چهگوارا، با نام کامل ارنستو رافائل گوارا دلاسرنا، (به اسپانیایی: Ernesto Rafael Guevara de la serna) معروف به چه گوارا یا الچه، زاده ۱۴ ژوئن ۱۹۲۸ در شهر روزاریو (Rosario) در ایالت سانتافه آرژانتین به دنیا آمد. او پزشکی انقلابی، نظریهپرداز جنگهای چریکی، سیاستمدار، نویسنده، و یکی از چهرههای شاخص انقلاب کوبا بود. امروزه چهره و منش چهگوارا به نمادی جهانی از عنصر شورشگری در برابر ظلم و نابرابری تبدیل شده است،
چهگوارا در خانوادهای مرفه ایرلندی - اسپانیایی متولد شد. پدرش ارنستو گوارا لینچ، ایرلندی و مادرش سلیا دلاسرنا اسپانیایی بود. چهگوارا ازکودکی دچار بیماری تنگی نفس (آسم) بود که تا پایان عمر این بیماری همراه او بود. درسال ۱۹۴۶ همراه با کوچ خانواده به بوئنسآیرس به تحصیل پزشکی پرداخت. درماه مارس سال ۱۹۵۳ با ارائه پایاننامه خود در باره حساسیتها (آلرژی) اجازه طبابت گرفت. چهگوارا پس از فارغالتحصیلی بیشتر اوقات فراغت خود را درسفر به کشورهای مختلف امریکای لاتین گذراند.
درسال ۱۹۵۳ به گواتمالا رفت و درآنجا در سال ۱۹۵۴ شاهد سقوط دولت جاکوبو آربنز بدست سازمان «سیا» بود. چهگوارا از گواتمالا به مکزیک رفت و درآنجا با رائول و فیدل کاسترو آشنا شد و به آنها پیوست. درتابستان سال ۱۹۵۵ بعنوان سومین عضو تیم شناسایی جنبش ۲۶ ژوئیه کوبا توسط کاسترو برگزیده شد.
او در ۲۵ نوامبر ۱۹۵۶ به همراه ۸۲ مبارز دیگر با قایقی به نام «گرانما» برای راهاندازی نبرد با دیکتاتوری باتیستا به کوبا رفت . چهگوارا در دوم ژانویه ۱۹۵۹ با پیروزی بر باتیستا به همراه یارانش وارد هاوانا شد. ارنستو چهگورا پس از پیروزی انقلاب در کوبا در پائیز ۱۹۶۶ به بولیوی رفته و با ایجاد یک گروه چریکی مبارزه در این کشور را آغاز کرد. چهگورا پس از نبردی خونین به اسارت ارتش بولیوی درآمد و در ۹ اکتبر ۱۹۶۷ تیرباران شد.
بیشتر بخوانید...
جواد زمانی، (اعدامشده ۲۶ خرداد ۱۴۰۵) از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ در شهرستان شاهرود، سحرگاه سهشنبه ۲۶ خردادماه ۱۴۰۵ در زندان مرکزی شاهرود به صورت مخفیانه اعدام شد.
جواد زمانی به همراه ابوالفضل ساعدی در پروندهای مشترک به اتهام «محاربه»، «افساد فیالارض»، «تخریب و آتشزدن اموال عمومی و خصوصی»، «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور»، «اخلال در نظم عمومی» و «استفاده از سلاح» محکوم شده بود. دادگاه انقلاب شاهرود حکم را صادر و دیوان عالی کشور آن را تأیید کرد. روند دادرسی فاقد شفافیت، همراه با محرومیت از وکیل انتخابی و اتکا به اعترافات اجباری بود.
این اعدام در چارچوب موج گسترده احکام اعدام پس از اعتراضات دیماه انجام گرفت.
ابوالفضل ساعدی، (متولد ۱۳۸۱، شاهرود - اعدامشده ۲۶ خرداد ۱۴۰۵) دیپلمه مجرد ۲۴ ساله از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴، سحرگاه سهشنبه ۲۶ خردادماه ۱۴۰۵ در زندان مرکزی شاهرود به صورت مخفیانه اعدام شد.
ابوالفضل ساعدی به همراه جواد زمانی در پروندهای مشترک به اتهام «محاربه»، «افساد فیالارض»، «تخریب و آتشزدن اموال عمومی و خصوصی»، «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور»، «اخلال در نظم عمومی» و «حمل و استفاده از سلاح» محکوم شده بود. دادرسی در شعبه اول دادگاه انقلاب شاهرود انجام شد و با محرومیت از وکیل انتخابی، عدم شفافیت و اتکا به اعترافات اجباری همراه بود.
این اعدام در چارچوب موج گسترده احکام پس از اعتراضات دیماه انجام گرفت.
دکتر علی شریعتی، (زادهی ۲ آذر سال ۱۳۱۲ - روستای کاهک مزینان، سبزوار درگذشت ۲۹ خرداد ۱۳۵۶ لندن) نویسنده، جامعهشناس، تاریخشناس، پژوهشگر دینی و از مبارزان و فعالان مذهبی و سیاسی بود. استاد محمدتقی پدر دکتر علی شریعتی استاد دانشکده الهیّات و معارف اسلامی مشهد بود؛ و علی شریعتی در کلاسهای پدرش بهکسب علم میپرداخت.
وی در سال ۱۳۲۷، به عضویت در کانون نشر حقایق اسلامی، که پدرش پایهگذار آن بود، درآمد و از طریق آن با مبانی اسلام آشنایی بیشتری یافت. دکترعلی شریعتی پس از پایان تحصیلات در دانشسرا به معلمی که علاقهی زیادی بهآن داشت پرداخت. وی در سال ۱۳۳۷، پس از دریافت مدرک لیسانس در رشتهی ادبیات برای ادامهی تحصیل عازم فرانسه شد.
دکتر علی شریعتی مدافع نهضت ملی ایران بود. او در سال ۱۳۴۰ به سازمان آزادیبخش الجزایر پیوست. علی شریعتی مقالهای به نام «بهکجا تکیه کنیم» را در یکی از نشریات فرانسه منتشر کرد؛ و مقالهی شعرچیست؟ ژان پل سارتر را نیز ترجمه و در پاریس منتشر نمود. وی بهعلت فعالیت در سازمان آزادیبخش الجزایر دستگیر و در پاریس برای مدتی زندانی شد.
دکتر علی شریعتی پس از دریافت مدرک دکترا از دانشگاه سوربن فرانسه در رشتههای جامعهشناسی و تاریخ ادیان به ایران بازگشت. علی شریعتی در سال ۱۳۴۸ به تدریس و سخنرانی در حسینیهی ارشاد تهران دعوت شد که مورد استقبال قرار گرفت. بسیاری از سخنرانیهای او در حسینیه ارشاد به صورت کتاب و نوار منتشر شد.
در سال ۱۳۵۲، رژیم شاه حسینیهی ارشاد را تعطیل و علی شریعتی را روانهی زندان کرد. وی پس از ۱۸ ماه از زندان آزاد شد؛ اما همچنان تحت نظر ساواک بود. دکترعلی شریعتی در اردیبهشت ۱۳۵۶، به بلژیک سفر کرد و از آنجا عازم انگلستان شد. وی سرانجام در ۲۹ خرداد ۱۳۵۶، در انگلستان بهطرز مشکوکی درگذشت.
از دکترعلی شریعتی آثار بسیاری بهجا مانده است که برخی از آنها عبارتند از: فاطمه فاطمه است، زن مسلمان، تفسیر نوین، بازگشت، کویر، حسین وارث آدم، تشیع علوی و تشیع صفوی، حج، و…
دکترعلی شریعتی، به لحاظ فکری مسلمان بود اما با بسیاری از برداشتهای کهنه از اسلام مخالف بود او تأثیر بسیاری بر نسلی از جوانان زمان خود گذاشت اما بسیاری از همان جوانان پا را از وی فراتر گذاشتند و به ابعاد عمیقتر و رادیکالتری در شناخت اسلام رسیدند.
آنها اندیشههای دکتر شریعتی را تنها یک آغاز درفهم اسلام اصیل میدانستند. از همین نظرگاه بود که سازمان مجاهدین خلق ضمن احترام به او، تعمیق و اصلاح برداشت دکتر شریعتی از مفاهیم اسلام راستین در حوزهی نفی استثمار را ضروری و غیر قابل اجتناب اما پاسخ به این مساله در سطح ارائه شده توسط دکتر شریعتی را ناکافی میداند.
