صفحهٔ اصلی
آشنایی با دانشنامه - آشنایی با اصول ویرایش - کارهای قابل انجام - سیاستها و رهنمودها - فهرست الفبایی مقالهها - نسخهی تلفن همراه
ایرانپدیا در ۱۵ شهریور ۱۳۹۶ فعالیت خود را آغاز کرد و هماکنون (۳۱ فروردین ۱۴۰۵ خورشیدی) ۲٬۵۳۶ نوشتار دارد. مقالههای این دانشنامه باید بیطرفانه و با استناد به منابع معتبر و بدون لحن تبلیغی و بدون پایمال کردن حق نشر دیگران باشند. مطالب ایرانپدیا همواره در حال تکمیل و بازتکمیل، ویرایش و بازویرایش است.
ایرانپدیا در شبکههای اجتماعی:
از میان خبرهابامداد امروز دوشنبه ۳۱ فروردین دو مجاهد قهرمان حامد ولیدی و محمد (نیما) معصومشاهی سر بدار شدند.
مریم رجوی: درود بر حامد و نیما که جان بر سر عهد و پیمان خود با خدا و خلق گذاشتند.جرم آنها فقط عشق به آزادی و رهایی مردمشان بود.همانگونه که شاه با ریختن خون بهترین فرزندان این میهن نتوانست از سرنگونی نجات پیدا کند، آخوندهای جنایتکار هم از فوران خشم خلق و عزم آتشین جوانان شورشگر گریزی ندارند.(۳۱ فروردین ۱۴۰۵)
حمله موشکی و پهپادی رژیم به مقرهای احزاب کرد ایرانی و شهادت دو پیشمرگه زن به نامهای ندا میری و سمیرا اللهیاری و محکومیت این اقدام از سوی سازمان مجاهدین خلق ایران (۲۸ فروردین ۱۴۰۵، گزارش امروز)
تسلیت سازمان مجاهدین خلق ایران به کومله زحمتکشان کردستان در پی شهادت غزال مولان شیرزن پیشمرگ کومله در حمله پهپادی رژیم (۳۰ فروردین ۱۴۰۵)
ادامه تنش در تنگه هرمز با شلیک گلوله توسط نیروهای رژیم و ادعای دونالد ترامپ مبنی بر نقض کامل توافق آتشبس توسط جمهوری اسلامی ایران (۳۰ فروردین ۱۴۰۵)
توقیف کشتی باری ایرانی «توسکا» توسط نیروهای آمریکایی در نزدیکی تنگه هرمز به دلیل تلاش برای عبور از محاصره دریایی (۳۰ فروردین ۱۴۰۵)
پراتیک شورشگران بهمناسبت سالگرد شهادت نخستین گروه از مرکزیت سازمان مجاهدین خلق در ۳۰ فروردین ۱۳۵۱ و ۱۳۵۴ (۳۰ فروردین ۱۴۰۵)
موضوعات اصلی- ۱ انقلاب دموکراتیک ایران
۱.۱ اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
· اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ · کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴ · حمله به بیمارستان خمینی ایلام · ادامه...
۱.۲ فهرست و و مشخصات جانباختگان
جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ·
۱.۳ مشخصات جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
· داریوش انصاری بختیاروند · امیرحسام خدایاریفرد · شایان اسدالهی · رضا عظیمزاده · خداداد شیروانی · وهاب موسوی · مصطفی فلاحی · سجاد والامنش · احمد جلیل · منصور مختاری · امیرحسین بیاتی · سروش سلیمانی · ادامه...
۱.۱ اعتراضات سراسری ۱۴۰۱
· اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران · جمعه خونین زاهدان · خیزش ایذه · ادامه...
۱.۲ جستارهای وابسته
· کوکتل مولوتف · ادامه...
۱.۳ فهرست و مشخصات جانباختگان
جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ·
۱.۴ مشخصات جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱
· مهسا امینی · نیکا شاکرمی · سیاوش محمودی · مونا نقیب · غزاله چلاوی · کومار درافتاده · عرفان زمانی · کیان پیرفلک · آرنیکا قائممقامی · علی عراقی · حنانه کیاکجوری · سارینا اسماعیلزاده · ادامه...
۱.۵ اعدامشدگان
· قاسم آبسته · ایوب کریمی · محمد قبادلو · محمدمهدی کرمی · محسن شکاری · مجیدرضا رهنورد · مجاهد کورکور · ادامه...
- ۲ افراد
۲.۱ زنان
· زنان پیشگام در قیامهای ایران · زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران · ادامه...
۲.۲ قربانیان آپارتایدٰ
· فاطمه سلطانی ·
۲.۳ هنرمندان
· مرضیه · مرتضی حنانه · حبیبالله بدیعی · آندرانیک آساطوریان · مرجان · محمد شمس · حمیدرضا طاهرزاده · ناهید همتآبادی · منصور قدرخواه · عماد رام · فریدون ژورک · پرویز یاحقی · امیر آرام · منوچهر طاهرزاده · فرهاد مهراد · محمدرضا شجریان · غلامحسین بنان · بیژن مفید · ادامه...
۲.۴ ورزشکاران
· پوریای ولی · غلامرضا تختی · حبیب خبیری · هوشنگ منتظرالظهور · محمدقربانی · مسلم اسکندر فیلابی · حسن نایبآقا · فروزان عبدی · سید محمد خادم حقیقت · ناصر حجازی · ادامه...
۲.۵ نویسندگان و شاعران
۲.۵.۱ نویسندگان و شاعران ایرانی
· منوچهر هزارخانی · سیمین بهبهانی · محمد فرخی یزدی · میرزاده عشقی · رحمان کریمی · غزاله علیزاده · فریدون مشیری · نیما یوشیج · صادق چوبک · صادق هدایت · حافظ · مولوی · غلامحسین ساعدی · جلال آلاحمد · شیرکو بیکس · احمد شاملو · فروغ فرخزاد · سهراب سپهری · حمید اسدیان · ادامه...
۲.۵.۲ نویسندگان و شاعران غیرایرانی
· برتولت برشت · پابلو نرودا · فدریکو گارسیا لورکا · رابیندرانات تاگور · ادامه...
۲.۶ فعالان سیاسی و اجتماعی
· فروغ تقیپور · گلرخ ایرایی · آرش صادقی · هاشم خواستار · ادامه...
۲.۷ سیاستمداران
۲.۸ مسئولان رژیم ایران
· روحالله خمینی · محسن رضایی · علی صیاد شیرازی · علی رازینی · مجتبی خامنهای · محمدتقی مصباح یزدی · سید محمد خاتمی · محمود احمدینژاد · حسینعلی نیری · ابراهیم رئیسی · حسن روحانی · اسدالله لاجوردی · مصطفی پورمحمدی · مرتضی اشراقی · علی لاریجانی · اکبر هاشمی رفسنجانی · صادق خلخالی · حسین موسوی تبریزی · سعید امامی · حسین طائب · سعید جلیلی · ادامه...
۲.۹ انقلابیون
· محمدعلی جابرزاده · رضا رضایی · فاطمه امینی · مسعود رجوی · مریم رجوی · آذر رضایی · اشرف ربیعی · موسی خیابانی · مجید شریف واقفی · امیرپرویز پویان · خسرو گلسرخی · میرزا کوچک خان جنگلی · علیاکبر صفایی فراهانی · شکرالله پاکنژاد · محمد حنیفنژاد · سعید محسن · علی اصغر بدیع زادگان · زهرا مریخی · حمید اشرف · کرامتالله دانشیان · ادامه...
۲.۱۰ فیلسوفان و دانشمندان
· علی شریعتی · احمد تفضلی · هانا آرنت · آنتونیو گرامشی · ادامه...
۲.۱۱ روحانیون
· سید محمود طالقانی · حبیبالله آشوری · عبدالغفار نقشبندی · حسن لاهوتی اشکوری · ادامه...
۲.۱۲ شخصیتهای خارجی
· اریک داوید · آبه پیر · آلخو ویدال کوادراس · هانری لکلرک · ناپلئون بناپارت · سون یات سن · مارتین لوتر کینگ جونیور · جاوید رحمان · سید احمد غزالی · یاسر عرفات · ژاندارک · پاتریس لومومبا · نلسون ماندلا · آبراهام لینکلن · ادامه...
۲.۱۳ شناخته شدگان
· دلارا دارابی · حمیدالله اربابی · حمیدرضا درخشنده · مسیح علینژاد · روحالله زم · عبدالمالک ریگی · یاسر شهبخش · محمدجواد وفایی ثانی · ادامه...
۲.۱۴ تاریخی
· یپرم خان · کیخسرو · امیرکبیر · محمدتقی پسیان · یعقوب لیث · رئیسعلی دلواری · هوارد باسکرویل · قاضی محمد · ادامه...
۲.۱۵ جان باختگان تظاهرات
· نیکتا اسفندانی · سارو قهرمانی · فرشته علیزاده · فرزاد انصاریفر · پویا بختیاری · پژمان قلیپور · رضا معظمی گودرزی · مینا شیخی · علیرضا انجوی · صانع ژاله · سجاد رضایی · ادامه...
- ۳ تاریخ
۳.۱ انقلابهای جهان
· انقلاب ضد سلطنتی ایران · انقلاب ویتنام · انقلاب کوبا · انقلاب شوروی · انقلاب کبیر فرانسه · ادامه...
۳.۲ دوران پهلوی و اواخر قاجاریه
· اشغال ایران در جنگ جهانی اول · قرارداد ۱۹۱۹ · کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹ · نهضت جنگل · جمهوری گیلان · تظاهرات ۱۷ شهریور · ادامه...
۳.۳ دوران جمهوری اسلامی
· رژیم ولایت فقیه · سرکوب کردستان · گروگان گیری در سفارت آمریکا · انقلاب فرهنگی · جنگ ایران و عراق · مرکز اسلامی هامبورگ · ادامه...
۳.۴ پرسنل ارتش هوادار مجاهدین
· پرسنل ارتش هوادار مجاهدین · سرهنگ خلبان بهزاد معزی · ادامه...
۳.۵ اپوزیسیون ایران
· شورای ملی مقاومت ایران · پیامهای مسعود رجوی · طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادیها و حقوق زنان · طرح صلح شورای ملی مقاومت · میلیشیا · سازمان مجاهدین خلق ایران · طرح ده مادهای مریم رجوی · عملیات جاری · کانونهای شورشی · هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران · ادامه...
۳.۶ احزاب
· سازمان چریکهای فدایی خلق ایران · جبهه ملی ایران · حزب دموکرات کردستان (لادهران) · پژاک · سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر · حزب کومله · ادامه...
- ۴ هنر و فرهنگ
۴.۱ فرهنگ ایران
· نوروز · چهارشنبهسوری · حاجی فیروز · شب یلدا · شیر و خورشید · سرود ملی ایران · ادامه...
- ۵ جغرافیا و محیط زیست
· آلودگی هوا در ایران · جنگلهای ایران · سیل در ایران · ادامه...
۵.۱ سدها
۵.۲ آبها
· بحران آب در ایران · زایندهرود · خلیج فارس · ادامه...
۵.۳ کوهستانها، درّهها و بیابانها
۵.۴ انرژی در ایران
۵.۵ خاک
· آلودگی هوا در ایران · ادامه...
- ۶ ادبیات
۶.۱ اساطیر
۶.۲ سرگرمی و تفریحات
· ورزش در ایران · فوتبال در ایران · ادامه...
- ۷ معرفی کتاب
۷.۱ کتابهای مقاومت
· بنیانگذاران · زنان نیروی تغییر · قهرمانان در زنجیر · استراتژی قیام و سرنگونی · قتلعام و بازشناسی الیگارشی قدرت · ایران، بازی اتمی رژیم · ادامه...
- ۸ فلسفه
۸.۱ فلسفه و جامعهشناسی
· اپورتونیسم · پراگماتیسم · توتالیتاریسم دینی · سکولاریسم · بنیادگرایی اسلامی · جمهوری دموکراتیک · ادامه...
- ۹ جامعه و علوم اجتماعی
۹.۱ موضوعات اجتماعی
· بحران انرژی در ایران · فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی · انفجار مهیب بندرعباس · سرکوب در ایران · نقض حقوق بشر در ایران · بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران · بحران برق در ایران · بحران مسکن در ایران · بحران سلامت و روان در ایران · ادامه...
۹.۲ سیاست و حکومت
· سپاه پاسداران انقلاب اسلامی · قانون اساسی جمهوری اسلامی · ارتش سایبری جمهوری اسلامی · عمق استراتژیک · داراییهای خامنهای · برجام · قصاص در ایران · وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی · گشت ارشاد · دفاع مشروع · نوشیدن جام زهر · نیروی قدس سپاه پاسداران · ادامه...
۹.۳ حقوق
· حق تعیین سرنوشت · حقوق بینالمللی بشردوستانه · اعلامیه جهانی حقوق بشر · آزادی بیان · سازمان ملل متحد · فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد · تمامیت ارضی · ادامه...
۹.۴ زندانها
· زندان اوین · زندان قصر · زندان قزلحصار · زندان گوهردشت · زندان کهریزک · زندان دیزلآباد · زندان یونسکو · زندان قزلقلعه · زندان فشافویه · ادامه...
مطلب برگزیده
حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴، عملیات نظامی گستردهای است که در ساعات اولیه بامداد ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴)، آغاز شد. این عملیات با نام آمریکایی «Epic Fury» و اسرائیلی «Roaring Lion» (خشم حماسی)، با حملات گسترده هوایی و موشکی به تأسیسات هستهای، موشکی، نظامی و مراکز فرماندهی ایران شروع گردید. اهداف اصلی، نابودی برنامه هستهای و موشکی ایران، تضعیف سپاه پاسداران و ایجاد شرایط برای تغییر رژیم اعلام شد. در ساعات اولیه، انفجارهای مهیب در تهران، اصفهان، قم و شهرهای دیگر گزارش شد و دود غلیظ بر فراز پایتخت مشاهده گردید. اسرائیل عملیات را «پیشگیرانه» و آمریکا آن را «دفاع از منافع ملی» توصیف کرد.
تحولات کلیدی جنگ: کشته شدن علی خامنهای در ساعات اولیه حمله (۹ اسفند ۱۴۰۴)؛ انتخاب مجتبی خامنهای به عنوان ولی فقیه جدید ایران؛ کشته شدن دهها فرمانده ارشد سپاه پاسداران، نیروی زمینی ارتش و مقامات سیاسی و نظامی؛ نابودی یا تضعیف شدید بخش عمده توان موشکی و پهپادی ایران (برآورد ۹۰–۹۵ درصد کاهش)؛ حمله آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای، پتروشیمی عسلویه، دانشگاه صنعتی شریف، فرودگاه اهواز، پلها و خطوط راهآهن؛ سرنگونی یک فروند جنگنده F-15E آمریکایی و عملیات موفق نجات خلبانان؛ حملات پهپادی و موشکی ایران به تأسیسات انرژی امارات، کویت، بحرین و عربستان؛ مسدودسازی موقت تنگه هرمز و جهش شدید قیمت نفت (بالای ۱۱۰ دلار)؛ قطعی سراسری اینترنت در ایران (رکورد جهانی با بیش از ۸۶۴ ساعت)؛ تلفات: هزاران کشته و زخمی در ایران (غیرنظامی و نظامی)؛ صدها کشته و زخمی در پایگاههای آمریکایی و اسرائیل؛ اعلام آتشبس دو هفتهای مشروط در روز ۴۰ جنگ (۱۹ فروردین ۱۴۰۵) با میانجیگری پاکستان، مشروط به بازگشایی کامل تنگه هرمز؛ آغاز مذاکرات برای پایان دائمی جنگ از ۲۱ فروردین در اسلامآباد.
یادکردها| << | اردیبهشت | >> | ||||
| ش | ی | د | س | چ | پ | ج |
| ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | |||
| ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ | ۱۰ | ۱۱ |
| ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ | ۱۵ | ۱۶ | ۱۷ | ۱۸ |
| ۱۹ | ۲۰ | ۲۱ | ۲۲ | ۲۳ | ۲۴ | ۲۵ |
| ۲۶ | ۲۷ | ۲۸ | ۲۹ | ۳۰ | ۳۱ | |
| ۱۴۰۵ خورشیدی | ||||||
۱ اردیبهشت - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۳۲ روز گذشته و به پایان آن ۳۳۳ روز (در سال عادی) یا ۳۳۴ روز (در سال کبیسه) مانده است.
- ۱ اردیبهشت ۱۳۳۰ - درگذشت محمدتقی بهار، ملقب به ملکالشعرا شاعر، روزنامهنگار، ادیب، تاریخنویس، و سیاستمدار ایرانی
- ۱ اردیبهشت۱۳۵۹ - درگذشت سهراب سپهری، شاعر و نقاش ایرانی (زادهٔ ۱۵ مهر ۱۳۰۷)
- ۱ اردیبهشت - روز بزرگداشت سعدی
- ۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ - تأسیس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ایران.
- ۲ اردیبهشت ۱۳۵۹ - اعلام انقلاب فرهنگی در ایران
- ۲ اردیبهشت ۱۸۷۰ - ولادیمیر لنین، انقلابی و سیاستمدار مارکسیست روس.
- ۲ اردیبهشت ۱۳۶۹ - ترور پرفسور کاظم رجوی برادر مسعود رجوی
- ۵ اردیبهشت ۱۳۸۸ - بیژن ترقی، شاعر و ترانهسرای (زادهٔ ۱۳۰۸)
- ۸ اردیبهشت۱۳۹۰ - منوچهر سخایی، خواننده مشهور ایرانی (زادهٔ ۱۳۱۴)
- ۷ اردیبهشت۱۳۳۰ - آغاز نخست وزيری دكتر محمد مصدق در نوبت اول.
- ۸ اردیبهشت۱۳۰۰ - سیمین دانشور، نویسنده و مترجم ایرانی (درگذشت ۱۳۹۰)
- ۱۰ اردیبهشت ۱۲۸۸ - رهی معیری، شاعر و ترانهسرای ایرانی (درگذشت ۱۳۴۷)
- ۱۱ اردیبهشت - روز جهانی کارگر
- ۱۲ اردیبهشت - سالروز ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱ و جان باختن ۶۰ تن از اعضای مجاهدین خلق و در رأس آنها محمد ضابطی از اعضای مرکزیت مجاهدین
- ۱۳ اردیبهشت - قیام ژاندارک دوشیزهی میهنپرست فرانسوی علیه پادشاه انگلستان* ۱۳ اردیبهشت - ۳ مه - روز جهانی آزادی مطبوعات
- ۱۵ اردیبهشت - زادروز غلامحسین بنان
- ۱۵ اردیبهشت - زادروز کارل مارکس فیلسوف و جامعه شناس
- ۱۶ اردیبهشت - كشته شدن يپرم خان از مبارزان مشروطه
- ۱۶ اردیبهشت ۱۳۸۳ - درگذشت حسین منزوی، غزلسرای بزرگ معاصر ایران.
- ۱۸ اردیبهشت - اعلام رسمی خروج آمریکا از برجام توسط دونالد ترامپ رئیس جمهور وقت ایالات متحده.
- ۱۸ اردیبهشت ۱۳۳۳ - شهادت وارطان سالاخانیان، از آزادیخواهان زمان شاه، در زیر شکنجههای ساواک
- ۱۹ اردیبهشت ۱۳۸۹ - اعدام فرزاد کمانگر معلم کُرد و فعال حقوق بشر،علی حیدریان، فرهاد وکیلی، شیرین علمهولی و مهدی اسلامیان،
- ۱۹ اردیبهشت - شهادت شاعر مبارز کرد، ملاآواره
- ۲۲ اردیبهشت - درگذشت مشکوک غزاله علیزاده نویسنده دگراندیش ایرانی
- ۲۴ اردیبهشت - روز نتیجهبخشی جنبش تنباکو با فتوای میرزاحسن شیرازی
نوشتارهای جدید هفته
اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران، یکی از مهمترین تصمیمات استراتژیک شورای ملی مقاومت ایران در سال ۱۳۶۰ (۱۹۸۱) بود که برای انتقال حاکمیت به مردم ایران و برپایی جمهوری دموکراتیک اعلام شد. این اعلام در چارچوب برنامه ۱۰ مادهای مریم رجوی، رئیسجمهور برگزیده مقاومت، صورت گرفت و دولت موقت را بهعنوان پلی برای گذار مسالمتآمیز به دموکراسی معرفی کرد.
این تصمیم در روز ۹اسفند ۱۴۰۴ بار دیگر مورد تأکید قرار گرفت و مریم رجوی رئیس جمهوری برگزیده شورای ملی مقاومت ایران برای دوران گذار پیامی در این رابطه صادر کرد. او در این پیام تأکید کرد که مسیر مقاومت به سوی آینده و جمهوری دموکراتیک است، نه بازگشت به دیکتاتوری مدفون گذشته. وی پرسنل مردمی ارتش را به پیوستن به مردم فراخوانده و از نیروهای سپاه و سایر نهادهای سرکوب خواسته سلاحهای خود را بر زمین بگذارند و تسلیم مردم شوند.
مریم رجوی به جامعه بینالمللی اعلام کرد که تنها مردم ایران مشروعیت تعیین آینده سیاسی کشور خود را دارند و ایران، مردم آن است؛ هیچ آیندهای برای ایران از بیرون تحقق نمییابد و تنها توسط مردم ایران ساخته میشود. این اعلام، بر پایه طرح ۱۰مادهای استوار است که جمهوری دموکراتیک، سکولار، برابری زن و مرد، لغو اعدام، خودمختاری ملیتها و آزادیهای اساسی را تضمین میکند و نماد اراده ملت ایران برای پایان دادن به هرگونه استبداد است.
امیرحسین حاتمی، (متولد سال ۱۳۸۶، تهران - اعدامشده ۱۳ فروردین ۱۴۰۵، زندان قزلحصار کرج) جوان ۱۸ ساله ایرانی، یکی از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، روز ۱۳ فروردین ۱۴۰۵ (۲ آوریل ۲۰۲۶) در زندان قزلحصار کرج توسط رژیم جمهوری اسلامی ایران اعدام شد. این اعدام تنها ۸۴ روز پس از بازداشت او انجام گرفت و در شرایطی رخ داد که رژیم ایران در همین هفته چهار زندانی سیاسی دیگر به نامهای اکبر دانشورکار، محمد تقوی، پویا قبادی و بابک علیپور را نیز اعدام کرده بود.
امیرحسین حاتمی در تاریخ ۱۸ دی در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در تهران بازداشت شد. او در یکی از خیابانهای تهران هنگام شرکت در تظاهرات توسط نیروهای امنیتی دستگیر گردید. پس از بازداشت، وی به زندان قزلحصار منتقل شد و تحت بازجویی قرار گرفت. محاکمه او به صورت شتابزده و در شرایطی انجام شد که وکیل تسخیری نتوانست دفاع مؤثری داشته باشد و بسیاری از اصول دادرسی عادلانه نقض گردید.
دادگاه انقلاب اسلامی تهران او را به اتهام «محاربه از طریق شرکت در اعتراضات و اخلال در نظم عمومی» به اعدام محکوم کرد. این حکم در شرایطی صادر شد که هیچ مدرک محکمهپسندی دال بر ارتکاب جرم خاص توسط امیرحسین حاتمی ارائه نشده بود و بسیاری از ناظران حقوق بشری آن را «محاکمهای سراسر ابهام» توصیف کردند.
در طول مدت بازداشت، امیرحسین حاتمی از دسترسی مناسب به وکیل، خانواده و امکانات پزشکی محروم ماند. گزارشهای متعدد از شکنجه و فشار روانی بر زندانیان سیاسی در زندان قزلحصار خبر میدهند. اجرای حکم اعدام او تنها ۸۴ روز پس از بازداشت، یکی از سریعترین موارد اجرای حکم اعدام در سالهای اخیر محسوب میشود و نشاندهنده سیاست رژیم در سرکوب سریع معترضان است.
اعدام امیرحسین حاتمی در شرایطی انجام شد که ایران درگیر تنشهای منطقهای و شرایط جنگی است. ناظران معتقدند رژیم با این اعدامها قصد دارد جو ترس ایجاد کند و صدای اعتراضات مردمی را خفه نماید. سازمان عفو بینالملل این اقدام را «اعدام خودسرانه» خواند و خواستار واکنش فوری جامعه جهانی شد.
این اعدام بخشی از موج جدید کشتار زندانیان سیاسی است که در هفته جاری با اعدام چهار زندانی دیگر همراه بودهاست. سازمانهای حقوق بشری هشدار دادهاند که رژیم ایران در شرایط جنگی از فرصت استفاده کرده تا حسابهای قدیمی با مخالفان سیاسی را تسویه کند.
نام امیرحسین حاتمی به عنوان یکی از جوانترین قربانیان اعدامهای سیاسی اخیر ثبت شدهاست. خانواده او تاکنون امکان برگزاری مراسم سوگواری مناسب را نداشتهاند و پیکر وی نیز تا زمان تنظیم این مقاله تحویل خانواده نشدهاست. این پرونده بار دیگر نقض فاحش حقوق بشر و اصول دادرسی عادلانه توسط جمهوری اسلامی ایران را برجسته میسازد.
علی فهیم، (متولد سال ۱۳۸۱، تهران، اعدامشده ۱۷ فروردین ۱۳۰۵، زندان قزلحصار) یکی از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، سحرگاه دوشنبه ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ (۶ آوریل ۲۰۲۶) بهطور مخفیانه در زندان قزلحصار کرج اعدام شد. وی چهارمین متهم از پرونده موسوم به «حمله به پایگاه بسیج ۱۸۵ محمود کاوه» در خیابان نامجو است که حکم اعدامش اجرا گردید. علی فهیم روز ۱۸ دی ۱۴۰۴ به همراه شش شهروند دیگر از جمله محمدامین بیگلری (دانشجوی رشته کامپیوتر)، شاهین واحدپرست کلور، شهاب زهدی، ابوالفضل صالحی سیاوشانی، امیرحسین حاتمی و یاسر رجاییفر در جریان کشتار شهروندان معترض مقابل پایگاه بسیج ۱۸۵ محمود کاوه بازداشت شد. پرونده آنان در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی رسیدگی و همه متهمان به اتهام «محاربه، افساد فیالارض، تحریق امکانات عمومی و اجتماع و تبانی جهت ارتکاب جرم ضد امنیت داخلی و خارجی» به اعدام محکوم شدند. حکم اعدام تنها سه ماه پس از بازداشت و بدون حق آخرین ملاقات با خانواده اجرا شد. این اعدام بخشی از موج جدید اعدامهای سیاسی در شرایط جنگی است که در همان هفته چندین زندانی سیاسی دیگر را نیز شامل گردید. با اجرای حکم علی فهیم، تعداد اعدامهای مرتبط با این پرونده به چهار نفر رسید و سه متهم دیگر (شهاب زهدی، ابوالفضل صالحی سیاوشانی و یاسر رجاییفر) همچنان در سلول انفرادی هستند و در معرض خطر جدی اعدام قرار دارند.
نگاره برگزیده روز
کتاب برکزیده
لویاتان (به انگلیسی: Leviathan, or The Matter, Forme and Power of a Commonwealth Ecclesiasticall and Civill) کتابی بنیادین در فلسفه سیاسی نوشته توماس هابز، فیلسوف انگلیسی، است که در سال ۱۶۵۱ میلادی منتشر شد. این اثر یکی از نخستین و تأثیرگذارترین متون نظریه قرارداد اجتماعی به شمار میرود و با ارائه دیدگاهی نظاممند درباره طبیعت انسان، حالت طبیعی، قرارداد اجتماعی و ضرورت حاکمیت مطلقه برای برقراری صلح و امنیت، پایههای بسیاری از بحثهای سیاسی مدرن را گذاشت. هابز دولت را به هیولای دریایی کتاب مقدس (لویاتان) تشبیه میکند که قدرتی عظیم و غیرقابل مقاومت دارد و تنها با اطاعت کامل مردم از حاکم (سوورن) میتواند جامعه را از بازگشت به وضعیت هرجومرج و جنگ همگانی حفظ کند. کتاب در چهار بخش اصلی ساختاربندی شده و با رویکردی ماتریالیستی و واقعبینانه، انسان را موجودی خودخواه، ترسو و رقابتی توصیف میکند که در غیاب حکومت، زندگیاش «تنها، فقیر، کثیف، وحشیانه و کوتاه» است. برای خروج از این وضعیت، افراد با قراردادی متقابل حقوق طبیعی خود را به یک حاکم مطلقه واگذار میکنند تا امنیت و نظم برقرار شود. لویاتان در دوران جنگ داخلی انگلیس نگاشته شد و بر متفکرانی مانند جان لاک، ژان-ژاک روسو و نظریهپردازان لیبرال و اقتدارگرا تأثیر گذاشت. این کتاب هنوز هم در مطالعات فلسفه سیاسی، علوم سیاسی و تاریخ اندیشه غرب جایگاه محوری دارد. ترجمه فارسی آن توسط حسین بشیریه از نشر نی منتشر شده و در دانشگاههای ایران به عنوان یکی از متون کلاسیک فلسفه سیاسی تدریس میشود. بیشتر بخوانید...