صفحهٔ اصلی
آشنایی با دانشنامه - آشنایی با اصول ویرایش - کارهای قابل انجام - سیاستها و رهنمودها - فهرست الفبایی مقالهها - نسخهی تلفن همراه
ایرانپدیا در ۱۵ شهریور ۱۳۹۶ فعالیت خود را آغاز کرد و هماکنون (۲۸ بهمن ۱۴۰۴ خورشیدی) ۲٬۴۶۵ نوشتار دارد. مقالههای این دانشنامه باید بیطرفانه و با استناد به منابع معتبر و بدون لحن تبلیغی و بدون پایمال کردن حق نشر دیگران باشند. مطالب ایرانپدیا همواره در حال تکمیل و بازتکمیل، ویرایش و بازویرایش است.
ایرانپدیا در شبکههای اجتماعی:
از میان خبرهاهلاکت یک سرگرد نیروی انتظامی و مجروح شدن ۳ مأمور در درگیری مسلحانه در ایذه توسط شورشگران (۲۷ بهمن ۱۴۰۴)
تظاهرات مردم آبدانان با شعار مرگ بر خامنهای در شب چهلم شهیدان قیام سراسری دیماه (۲۷ بهمن ۱۴۰۴)
چهلم شهیدان قیام دیماه؛ خیزش سراسری میهن در پیوند با خون قهرمانان برای سرنگونی رژیم آخوندی؛ گزارش ستاد اجتماعی سازمان مجاهدین خلق ایران از مراسم و ادامه مقاومت
اعترافات کمسابقه در مجلس رژیم: مخالفت با بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی ، خط فقر ۵۰ میلیونی و مرگومیر گسترده در تهران
تشدید لحن سرکوب در اظهارات مقامات رژیم؛ هشدار اژهای در اصفهان و روایت امنیتی عارف
بیانیه ۷۱ نماینده مجلس عوام انگلستان در حمایت از قیام دیماه مردم ایران و محکومیت سرکوب رژیم
وجدان بیدار جهان در کنار مردم ایران؛ تبارشناسی بیانیه تاریخی ۱۱۴ برنده جایزه نوبل در محکومیت سرکوب و حمایت از قیام
دور دوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در ژنو آغاز شد؛ ترامپ تهدید به اقدام نظامی در صورت عدم توافق و افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه (۱۷ فوریه ۲۰۲۶)
ایران مانور دریایی گسترده در تنگه هرمز برگزار کرد همزمان با مذاکرات هستهای؛ آمریکا هشدار داد اقدامات ناامن تحمل نمیشود (۱۷ فوریه ۲۰۲۶)
دیدار ترامپ با رهبران منطقهای در واشنگتن؛ بحث درباره غزه، ایران و مذاکرات صلح (۱۷ فوریه ۲۰۲۶)
المپیک زمستانی ۲۰۲۶ در میلان-کورتینا ادامه دارد؛ رقابتهای اسکیت سرعت و دیگر رشتهها با مدالهای طلا برای کانادا و آمریکا (۱۷ فوریه ۲۰۲۶)
موضوعات اصلی- ۱ انقلاب دموکراتیک ایران
۱.۱ اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
· اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ · کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴ · حمله به بیمارستان خمینی ایلام · ادامه...
۱.۲ فهرست و و مشخصات جانباختگان
جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ·
۱.۳ مشخصات جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
· داریوش انصاری بختیاروند · امیرحسام خدایاریفرد · شایان اسدالهی · رضا عظیمزاده · خداداد شیروانی · وهاب موسوی · مصطفی فلاحی · سجاد والامنش · احمد جلیل · منصور مختاری · امیرحسین بیاتی · سروش سلیمانی · ادامه...
۱.۱ اعتراضات سراسری ۱۴۰۱
· اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران · جمعه خونین زاهدان · خیزش ایذه · ادامه...
۱.۲ جستارهای وابسته
· کوکتل مولوتف · ادامه...
۱.۳ فهرست و مشخصات جانباختگان
جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ·
۱.۴ مشخصات جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱
· مهسا امینی · نیکا شاکرمی · سیاوش محمودی · مونا نقیب · غزاله چلاوی · کومار درافتاده · عرفان زمانی · کیان پیرفلک · آرنیکا قائممقامی · علی عراقی · حنانه کیاکجوری · سارینا اسماعیلزاده · ادامه...
۱.۵ اعدامشدگان
· قاسم آبسته · ایوب کریمی · محمد قبادلو · محمدمهدی کرمی · محسن شکاری · مجیدرضا رهنورد · مجاهد کورکور · ادامه...
- ۲ افراد
۲.۱ زنان
· زنان پیشگام در قیامهای ایران · زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران · ادامه...
۲.۲ قربانیان آپارتایدٰ
· فاطمه سلطانی ·
۲.۳ هنرمندان
· مرضیه · مرتضی حنانه · حبیبالله بدیعی · آندرانیک آساطوریان · مرجان · محمد شمس · حمیدرضا طاهرزاده · ناهید همتآبادی · منصور قدرخواه · عماد رام · فریدون ژورک · پرویز یاحقی · امیر آرام · منوچهر طاهرزاده · فرهاد مهراد · محمدرضا شجریان · غلامحسین بنان · بیژن مفید · ادامه...
۲.۴ ورزشکاران
· پوریای ولی · غلامرضا تختی · حبیب خبیری · هوشنگ منتظرالظهور · محمدقربانی · مسلم اسکندر فیلابی · حسن نایبآقا · فروزان عبدی · سید محمد خادم حقیقت · ناصر حجازی · ادامه...
۲.۵ نویسندگان و شاعران
۲.۵.۱ نویسندگان و شاعران ایرانی
· منوچهر هزارخانی · سیمین بهبهانی · محمد فرخی یزدی · میرزاده عشقی · رحمان کریمی · غزاله علیزاده · فریدون مشیری · نیما یوشیج · صادق چوبک · صادق هدایت · حافظ · مولوی · غلامحسین ساعدی · جلال آلاحمد · شیرکو بیکس · احمد شاملو · فروغ فرخزاد · سهراب سپهری · حمید اسدیان · ادامه...
۲.۵.۲ نویسندگان و شاعران غیرایرانی
· برتولت برشت · پابلو نرودا · فدریکو گارسیا لورکا · رابیندرانات تاگور · ادامه...
۲.۶ فعالان سیاسی و اجتماعی
· فروغ تقیپور · گلرخ ایرایی · آرش صادقی · هاشم خواستار · ادامه...
۲.۷ سیاستمداران
۲.۸ مسئولان رژیم ایران
· روحالله خمینی · محسن رضایی · علی صیاد شیرازی · علی رازینی · مجتبی خامنهای · محمدتقی مصباح یزدی · سید محمد خاتمی · محمود احمدینژاد · حسینعلی نیری · ابراهیم رئیسی · حسن روحانی · اسدالله لاجوردی · مصطفی پورمحمدی · مرتضی اشراقی · علی لاریجانی · اکبر هاشمی رفسنجانی · صادق خلخالی · حسین موسوی تبریزی · سعید امامی · حسین طائب · سعید جلیلی · ادامه...
۲.۹ انقلابیون
· محمدعلی جابرزاده · رضا رضایی · فاطمه امینی · مسعود رجوی · مریم رجوی · آذر رضایی · اشرف ربیعی · موسی خیابانی · مجید شریف واقفی · امیرپرویز پویان · خسرو گلسرخی · میرزا کوچک خان جنگلی · علیاکبر صفایی فراهانی · شکرالله پاکنژاد · محمد حنیفنژاد · سعید محسن · علی اصغر بدیع زادگان · زهرا مریخی · حمید اشرف · کرامتالله دانشیان · ادامه...
۲.۱۰ فیلسوفان و دانشمندان
· علی شریعتی · احمد تفضلی · هانا آرنت · آنتونیو گرامشی · ادامه...
۲.۱۱ روحانیون
· سید محمود طالقانی · حبیبالله آشوری · عبدالغفار نقشبندی · حسن لاهوتی اشکوری · ادامه...
۲.۱۲ شخصیتهای خارجی
· اریک داوید · آبه پیر · آلخو ویدال کوادراس · هانری لکلرک · ناپلئون بناپارت · سون یات سن · مارتین لوتر کینگ جونیور · جاوید رحمان · سید احمد غزالی · یاسر عرفات · ژاندارک · پاتریس لومومبا · نلسون ماندلا · آبراهام لینکلن · ادامه...
۲.۱۳ شناخته شدگان
· دلارا دارابی · حمیدالله اربابی · حمیدرضا درخشنده · مسیح علینژاد · روحالله زم · عبدالمالک ریگی · یاسر شهبخش · محمدجواد وفایی ثانی · ادامه...
۲.۱۴ تاریخی
· یپرم خان · کیخسرو · امیرکبیر · محمدتقی پسیان · یعقوب لیث · رئیسعلی دلواری · هوارد باسکرویل · قاضی محمد · ادامه...
۲.۱۵ جان باختگان تظاهرات
· نیکتا اسفندانی · سارو قهرمانی · فرشته علیزاده · فرزاد انصاریفر · پویا بختیاری · پژمان قلیپور · رضا معظمی گودرزی · مینا شیخی · علیرضا انجوی · صانع ژاله · سجاد رضایی · ادامه...
- ۳ تاریخ
۳.۱ انقلابهای جهان
· انقلاب ضد سلطنتی ایران · انقلاب ویتنام · انقلاب کوبا · انقلاب شوروی · انقلاب کبیر فرانسه · ادامه...
۳.۲ دوران پهلوی و اواخر قاجاریه
· اشغال ایران در جنگ جهانی اول · قرارداد ۱۹۱۹ · کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹ · نهضت جنگل · جمهوری گیلان · تظاهرات ۱۷ شهریور · ادامه...
۳.۳ دوران جمهوری اسلامی
· رژیم ولایت فقیه · سرکوب کردستان · گروگان گیری در سفارت آمریکا · انقلاب فرهنگی · جنگ ایران و عراق · مرکز اسلامی هامبورگ · ادامه...
۳.۴ پرسنل ارتش هوادار مجاهدین
· پرسنل ارتش هوادار مجاهدین · سرهنگ خلبان بهزاد معزی · ادامه...
۳.۵ اپوزیسیون ایران
· شورای ملی مقاومت ایران · پیامهای مسعود رجوی · طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادیها و حقوق زنان · طرح صلح شورای ملی مقاومت · میلیشیا · سازمان مجاهدین خلق ایران · طرح ده مادهای مریم رجوی · عملیات جاری · کانونهای شورشی · هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران · ادامه...
۳.۶ احزاب
· سازمان چریکهای فدایی خلق ایران · جبهه ملی ایران · حزب دموکرات کردستان (لادهران) · پژاک · سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر · حزب کومله · ادامه...
- ۴ هنر و فرهنگ
۴.۱ فرهنگ ایران
· نوروز · چهارشنبهسوری · حاجی فیروز · شب یلدا · شیر و خورشید · سرود ملی ایران · ادامه...
- ۵ جغرافیا و محیط زیست
· آلودگی هوا در ایران · جنگلهای ایران · سیل در ایران · ادامه...
۵.۱ سدها
۵.۲ آبها
· بحران آب در ایران · زایندهرود · خلیج فارس · ادامه...
۵.۳ کوهستانها، درّهها و بیابانها
۵.۴ انرژی در ایران
۵.۵ خاک
· آلودگی هوا در ایران · ادامه...
- ۶ ادبیات
۶.۱ اساطیر
۶.۲ سرگرمی و تفریحات
· ورزش در ایران · فوتبال در ایران · ادامه...
- ۷ معرفی کتاب
۷.۱ کتابهای مقاومت
· بنیانگذاران · زنان نیروی تغییر · قهرمانان در زنجیر · استراتژی قیام و سرنگونی · قتلعام و بازشناسی الیگارشی قدرت · ایران، بازی اتمی رژیم · ادامه...
- ۸ فلسفه
۸.۱ فلسفه و جامعهشناسی
· اپورتونیسم · پراگماتیسم · توتالیتاریسم دینی · سکولاریسم · بنیادگرایی اسلامی · جمهوری دموکراتیک · ادامه...
- ۹ جامعه و علوم اجتماعی
۹.۱ موضوعات اجتماعی
· بحران انرژی در ایران · فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی · انفجار مهیب بندرعباس · سرکوب در ایران · نقض حقوق بشر در ایران · بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران · بحران برق در ایران · بحران مسکن در ایران · بحران سلامت و روان در ایران · ادامه...
۹.۲ سیاست و حکومت
· سپاه پاسداران انقلاب اسلامی · قانون اساسی جمهوری اسلامی · ارتش سایبری جمهوری اسلامی · عمق استراتژیک · داراییهای خامنهای · برجام · قصاص در ایران · وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی · گشت ارشاد · دفاع مشروع · نوشیدن جام زهر · نیروی قدس سپاه پاسداران · ادامه...
۹.۳ حقوق
· حق تعیین سرنوشت · حقوق بینالمللی بشردوستانه · اعلامیه جهانی حقوق بشر · آزادی بیان · سازمان ملل متحد · فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد · تمامیت ارضی · ادامه...
۹.۴ زندانها
· زندان اوین · زندان قصر · زندان قزلحصار · زندان گوهردشت · زندان کهریزک · زندان دیزلآباد · زندان یونسکو · زندان قزلقلعه · زندان فشافویه · ادامه...
مطلب برگزیده
تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)، گردهمایی گسترده ایرانیان آزاده و هواداران شورای ملی مقاومت ایران در میدان اودئون پلاتس مونیخ بود که همزمان با کنفرانس امنیتی مونیخ (MSC) برگزار شد. این رویداد نمادی از اراده ملی ایرانیان برای رد هرگونه دیکتاتوری (سلطنتی یا مذهبی) و حمایت از قیام برای آزادی و دموکراسی بود. شرکتکنندگان با شعار «نه شاه نه شیخ»، مرزبندی قاطع با استبداد را اعلام کردند و امنیت جهانی را به سرنگونی رژیم ایران گره زدند.
مریم رجوی، رئیسجمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران، در پیام خود گفت: «جامعه ایران در مسیر انقلاب دموکراتیک و برای یک جمهوری دموکراتیک در حرکت است. واداشتن این رژیم به برچیدن بساط بمبسازی اتمی و گروههای نیابتی آدمکش در منطقه فقط یک راه دارد و آن سرنگونی ولایت فقیه به دست مردم و مقاومت و قیام سازمانیافته است.» او سه پیام دگرگونکننده قیام را برشمرد: عزم قطعی مردم برای سرنگونی، اثبات راه تغییر از طریق قیام سازمانیافته با تعیینکنندگی کانونهای شورشی، و ناتوانی رژیم از حفظ قدرت بدون کشتار. مریم رجوی از رهبران جهان خواست: بهرسمیت شناختن مبارزه مردم ایران برای سرنگونی، اقدام شورای امنیت برای ممانعت از اعدامها، ایجاد دسترسی به اینترنت آزاد، ارجاع پرونده خامنهای به دادگاه بینالمللی، تعطیلی سفارتخانههای رژیم و قطع شریانهای مالی آن.
جان برکو، رئیس پیشین پارلمان انگلستان، گفت: «آلترناتیو در مقابل رژیم خونریز آخوندها این نیست که به عقب برگردیم به سلطنت. ما خواهان یک دیکتاتوری در ایران نیستیم نه حکومت آخوندها نه از نوع حکومت شاه و نه از حکومت پسر شاه.»
استرون استیونسون، نماینده پیشین پارلمان اروپا، اظهار داشت: «در دیماه گذشته مردم ایران خواست خود را برای جهان روشن ساختند. آنها خواهان چیزی کمتر از یک سرنگونی کامل دیکتاتور مذهبی نیستند. یک پیام بهروشنی ساطع شد مرگ بر ستمگر چه شاه باشه چه رهبر»
یادکردها| << | بهمن | >> | ||||
| ش | ی | د | س | چ | پ | ج |
| ۱ | ۲ | ۳ | ||||
| ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ | ۱۰ |
| ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ | ۱۵ | ۱۶ | ۱۷ |
| ۱۸ | ۱۹ | ۲۰ | ۲۱ | ۲۲ | ۲۳ | ۲۴ |
| ۲۵ | ۲۶ | ۲۷ | ۲۸ | ۲۹ | ۳۰ | |
| ۱۴۰۴ خورشیدی | ||||||
- ۱ بهمن۳۱۹ - زادروز فردوسی شاعر نامدار ایرانی
- ۱ بهمن۱۳۱۲ - درگذشت عارف قزوینی شاعر مبارز و مشروطهخواه
- ۲ بهمن۱۳۲۲ - زادروز خسرو گلسرخی شاعر و نویسندهی انقلابی
- ۳ بهمن۱۳۶۱ - زادروز ندا آقاسلطان از جانباختگان تظاهرات ۱۳۸۸
- ۴ بهمن۱۳۵۸ - اولین سخنرانی مسعود رجوی در دانشگاه تهران پس از پیروزی انقلاب ضد سلطنتی
- ۴ بهمن۱۳۸۹ - اعدام جعفر کاظمی زندانی سیاسی و هوادار سازمان مجاهدین خلق
- ۴ بهمن۱۲۹۹ - امیرمختار کریمپور شیرازی، شاعر، روزنامهنگار، از یاران دکتر محمد مصدق که به فرمان اشرف پهلوی به آتش کشیده شد.
- ۲۴ ژانویه۱۹۶۵ - درگذشت وینستون چرچیل، سیاستمدار، افسر ارتش و نویسندهٔ بریتانیایی و نخستوزیر بریتانیا در زمان جنگ جهانی دوم
- ۴ بهمن۱۳۸۹ - اعدام محمدعلی حاجآقایی زندانی سیاسی و هوادار سازمان مجاهدین خلق
- ۵ بهمن۱۳۸۹ - آغاز انقلاب مصر با هدف سرنگونی حسنی مبارک
- ۶ بهمن۱۳۸۵ - افشای لیست ۳۲هزار حقوقبگیر رژیم جمهوری اسلامی در عراق توسط سازمان مجاهدین خلق.
- ۲۶ ژانویه۱۹۱۸ - نیکلای چائوشسکو، دبیر کل حزب کمونیست رومانی، رئیسجمهور رومانی
- ۷ بهمن۱۳۱۶ - پرویز فنیزاده، بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون
- ۸ بهمن۱۳۴۸ - حسن تقیزاده، از رهبران انقلاب مشروطه، از رجال سیاسی بحثانگیز معاصر و از شخصیتهای علمی و فرهنگی ایران
- ۸ بهمن۱۳۶۷- شهادت صفیقلی اشرفی و دوازده تن از اعضای نهضت عیاران در سرخهحصار و زندانهای گوهردشت و قزلحصار
- ۸ بهمن۱۳۳۱ - دکتر محمد مصدق، ملّی شدن شیلات دریای مازندران رااعلام کرد.
- ۹ بهمن۱۳۲۹ - زادروز فریدون فروغی، خواننده، نوازنده و آهنگساز مشهور
- ۳۰ ژانویه۱۹۴۸ - قتل مهاتما گاندی، پدر هند نوین، تاریخ ترور گاندی در هند به عنوان روز شهدا نامگذاری شده است.
- ۱۰ بهمن۱۳۵۸ - سخنرانی مسعود رجوی در دانشگاه تهران تحت عنوان آينده انقلاب.
- ۱۰ بهمن۱۳۵۸ - زادروز حمید مصدق شاعر معاصر
- ۱۱ بهمن۱۳۵۰ - جانباختن احمد رضایی اولین شهید سازمان مجاهدین خلق ایران
- ۱۲ بهمن۱۳۵۷ - ورود خمینی به ایران
- ۱۳ بهمن۱۳۸۵ - درگذشت پرویز یاحقی موسیقیدان و نوازندهی مشهور ویولن
- ۱۳ بهمن۱۳۸۳ - زادروز بزرگ علوی نویسنده و روزنامهنگار
- ۱۸ بهمن۱۳۸۴ - اعدام حجت زمانی از اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران
- ۱۹ بهمن۱۳۴۹ - حملهی سازمان چریکهای فدایی خلق به ژاندارمری سیاهکل که به قیام سیاهکل شهرت یافت
- ۱۹ بهمن۱۳۶۰ - واقعهی مشهور به عاشورای مجاهدین که در آن موسی خیابانی و اشرف ربیعی از رهبران مجاهدین خلق در حملهی نیروهای سپاه به محل اقامتشان جان باختند.
- ۱۹ بهمن۱۳۷۴ - درگذشت سیاوش کسرایی شاعر و عضو کانون نویسندگان ایران
- ۲۱ بهمن۱۳۹۱ - شلیک خمپاره و موشک به کمپ لیبرتی، مقر سازمان مجاهدین خلق ایران
- ۲۲ بهمن۱۳۵۷ - سالروز انقلاب ضد سلطنتی مردم ایران
- ۲۲ بهمن۱۳۸۹ - خروج حسنی مبارک از مصر و پیروزی انقلاب مصر.
- ۲۴ بهمن۱۳۴۵ - سالروز درگذشت فروغ فرخزاد شاعر شهیر ایرانی
- ۲۵ بهمن۱۳۶۷ - صدور فتوای ترور سلمان رشدی توسط خمینی
- ۲۷ بهمن ۱۳۲۵ - زادروز غزاله علیزاده نویسندهی مشهور ایران
- ۲۹ بهمن ۱۳۵۲ - سالروز اعدام خسرو گلسرخی و کرامت دانشیان از روشنفکران ایران
نوشتارهای جدید هفته
سمانه میرزایی، دختر جوان ایرانی بود که در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در تهران با شلیک مستقیم گلوله جنگی نیروهای حکومتی جان باخت. وی شهروندی عادی بود که ویدیوهایی از رقص و لحظات شاد زندگیاش پس از مرگ در شبکههای اجتماعی منتشر شد و نمادی از نسل جوان معترض گردید. سمانه میرزایی متولد ۱۹ آبان ۱۳۷۲ بود و اطلاعات دقیقی از شغل یا پیشینه تحصیلی او در منابع عمومی موجود نیست. نزدیکان و گزارشهای منتشرشده او را جوانی پرجنبوجوش و شاد توصیف کردهاند. ویدیوهایی از رقص و لحظات زندگی روزمرهاش پس از جانباختن در شبکههای اجتماعی منتشر گردید که نشاندهنده علاقه او به زندگی و شادی بود. در جریان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، سمانه میرزایی شامگاه جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ در تهران، در محدوده مسجد لولاگر، خیابان نواب یا منطقه سلسبیل هدف شلیک مستقیم گلوله جنگی نیروهای حکومتی قرار گرفت و جان باخت. پس از جانباختن، نهادهای امنیتی برای تحویل پیکر از خانواده مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان مطالبه کردند و تعهد کتبی گرفتند که علت مرگ را «تصادف» اعلام کنند و از اطلاعرسانی یا پیگیری مستقل خودداری نمایند.
یزدان افروغ، (زاده ۱۳۸۶، الیگودرز لرستان – جانباخته ۱۹ دی ۱۴۰۴، تهران) یکی از شهدای نوجوان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ و قهرمان کشتی تهران در ردههای سنی جوانان بود. او اصالتاً اهل الیگودرز استان لرستان است و به عنوان ورزشکاری با استعداد و پشتکار در مسابقات استانی و شهری کشتی شرکت میکرد و به دلیل مهارتش مورد توجه قرار گرفته بود. شامگاه جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴، یزدان افروغ در جریان اعتراضات مردمی محله شادآباد تهران (منطقه هفده شهریور) مورد اصابت شلیک مستقیم نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی قرار گرفت. وی ابتدا با گلوله مجروح شد و بر زمین افتاد، سپس مأموران با تیر خلاص دو گلوله به قلب و شکمش او را به شهادت رساندند. خانوادهاش برای تحویل پیکر تحت فشار قرار گرفتند تا او را بسیجی جلوه دهند، اما گزارشها این ادعا را رد کرده و مرگش را بخشی از سرکوب گسترده معترضان میدانند. یزدان افروغ نمادی از نسل جوان ورزشکار قیام ۱۴۰۴ شد که با حضور در خیابانها، فداکاری خود را برای آزادی نشان داد.
سامان فتاحی، (جانباخته ۱۹ دیماه ۱۴۰۴) جوان کرد یارسان اهل کرمانشاه و قهرمان تکواندو بود. او عضو تیم ملی امیدهای تکواندوی ایران شناخته میشد و مدالهای متعددی در مسابقات کشوری کسب کرده بود. سامان فتاحی در شهرک مهدیه کرمانشاه ساکن بود و پیش از قیام ۱۴۰۴ در فعالیتهای ورزشی برجسته ظاهر شد. به عنوان ورزشکار برجسته، در آگهیهای ترحیمش به «قهرمان مدالآور تکواندو» اشاره شده است. سامان فتاحی در ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ بر اثر شلیک مستقیم گلوله جنگی نیروهای امنیتی در محله درهدریژ کرمانشاه جان باخت. این رویداد در جریان سرکوب اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ رخ داد. پیکر سامان فتاحی پس از پرداخت ۷۰۰ میلیون تومان پول تیر، توسط خانوادهاش، در ۲۱ دی ۱۴۰۴ در مزارستان «رقه سراب تیران» کوزران کرمانشاه به خاک سپرده شد. مراسم ختم همزمان برگزار گردید.
نگاره برگزیده روز
کتاب برکزیده
کتاب ریشههای توتالیتاریسم (به انگلیسی: The Origins of Totalitarianism) کتابی نوشته هانا آرنت، فیلسوف و نظریهپرداز سیاسی آلمانی-آمریکایی، است که در سال ۱۹۵۱ منتشر شد. این اثر نخستین کتاب عمده آرنت به شمار میرود و به بررسی و تحلیل رژیمهای توتالیتر قرن بیستم، به ویژه نازیسم و استالینیسم، میپردازد. آرنت توتالیتاریسم را به عنوان شکلی نوین از حکومت توصیف میکند که با دیگر اشکال سرکوب سیاسی مانند استبداد، استبدادی و دیکتاتوری تفاوت اساسی دارد، زیرا بر پایه ترور گسترده علیه کل جمعیت، نابودی مرزهای میان دولت و جامعه مدنی، و تحمیل ایدئولوژیای که واقعیت را تحریف میکند، استوار است. کتاب در سه بخش اصلی ساختاربندی شده: یهودستیزی، امپریالیسم، و توتالیتاریسم. در بخش اول، آرنت ریشههای یهودستیزی مدرن را در اروپا بررسی میکند و آن را نه به عنوان نفرت مذهبی ساده، بلکه ایدئولوژی سیاسیای میبیند که مقدمهای بر توتالیتاریسم است. بخش دوم به امپریالیسم اروپایی در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میپردازد و نشان میدهد چگونه تجربیات استعماری در آفریقا و آسیا، مفاهیمی مانند نژادپرستی و بوروکراسی بدون مرز را پرورش داد که بعداً به توتالیتاریسم کمک کرد. بخش سوم مستقیماً به رژیمهای نازی و استالینی میپردازد و ویژگیهایی مانند اردوگاههای کار اجباری، پروپاگاندا، و نابودی فردیت را تحلیل میکند. آرنت استدلال میکند که توتالیتاریسم از بحران مدرنیته، از جمله انزوای فردی، فروپاشی دولت-ملت، و از دست رفتن حقوق انسانی برای افراد بیتابعیت ناشی میشود. این کتاب تأثیر گستردهای بر مطالعات سیاسی داشته و در فهرستهایی مانند ۱۰۰ کتاب برتر قرن بیستم لوموند و رتبه ۱۵ نشنال ریویو قرار گرفته است. نقدها عمدتاً مثبت بوده، هرچند برخی ساختار کتاب را پراکنده دانستهاند. آرنت بر مسئولیت فردی در برابر وسوسههای توتالیتر تأکید دارد و هشدار میدهد که چنین رژیمهایی میتوانند حتی پس از سقوط، در قالب تمایلات اجتماعی ادامه یابند. بیشتر بخوانید...